ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.149
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.149.1
एवमुक्ते तु गान्धार्या धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
दुर्योधनमुवाचेदं राजमध्ये जनाधिप ॥ ५.१४९.१ ॥
ଗାନ୍ଧାରୀ ଏହିପରି କହିବା ପରେ ଜନେଶ୍ୱର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ, ହେ ଜନାଧିପ।
5.149.2
दुर्योधन निबोधेदं यत्त्वां वक्ष्यामि पुत्रक ।
तथा तत्कुरु भद्रं ते यद्यस्ति पितृगौरवम् ॥ ५.१४९.२ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା କହିବି ତାହା ଶୁଣ, ପୁଅ। ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ପିତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଯଦି ସମ୍ମାନ ଅଛି, ତେବେ ସେପରି କର।
5.149.3
सोमः प्रजापतिः पूर्वं कुरूणां वंशवर्धनः ।
सोमाद्बभूव षष्ठोऽयं ययातिर्नहुषात्मजः ॥ ५.१४९.३ ॥
ପୂର୍ବରୁ କୁରୁବଂଶର ବୃଦ୍ଧିକାରୀ ସୋମ ପ୍ରଜାପତି ଥିଲେ। ସୋମଙ୍କଠାରୁ ଷଷ୍ଠ ଏହି ଯଯାତି ଜନ୍ମିଲେ, ଯେ ନହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର।
5.149.4
तस्य पुत्रा बभूवुर्हि पञ्च राजर्षिसत्तमाः ।
तेषां यदुर्महातेजा ज्येष्ठः समभवत्प्रभुः ॥ ५.१४९.४ ॥
ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ରାଜର୍ଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାତେଜା ଯଦୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରଭୁ ହେଲେ।
5.149.5
पूरुर्यवीयांश्च ततो योऽस्माकं वंशवर्धनः ।
शर्मिष्ठया संप्रसूतो दुहित्रा वृषपर्वणः ॥ ५.१४९.५ ॥
ତା'ପରେ କନିଷ୍ଠ ପୂରୁ ଜନ୍ମିଲେ; ସେ ଆମ ବଂଶର ବୃଦ୍ଧିକାରୀ, ବୃଷପର୍ବାଙ୍କ ଦୁହିତା ଶର୍ମିଷ୍ଠାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ।
5.149.6
यदुश्च भरतश्रेष्ठ देवयान्याः सुतोऽभवत् ।
दौहित्रस्तात शुक्रस्य काव्यस्यामिततेजसः ॥ ५.१४९.६ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯଦୁ ଦେବଯାନୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଲେ। ହେ ତାତ, ସେ ଅମିତତେଜା ଶୁକ୍ର (କାବ୍ୟ)ଙ୍କ ଦୌହିତ୍ର।
5.149.7
यादवानां कुलकरो बलवान्वीर्यसंमतः ।
अवमेने स तु क्षत्रं दर्पपूर्णः सुमन्दधीः ॥ ५.१४९.७ ॥
ଯାଦବ ବଂଶର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ, ବଳବାନ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ ସେ, ଦର୍ପରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅତି ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ହୋଇ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲା।
5.149.8
न चातिष्ठत्पितुः शस्त्रि बलदर्पविमोहितः ।
अवमेने च पितरं भ्रातॄंश्चाप्यपराजितः ॥ ५.१४९.८ ॥
ବଳ ଦର୍ପରେ ମୋହିତ ସେ ପିତାଙ୍କ ବଶରେ ରହିଲା ନାହିଁ; ଅଜେୟ ହୋଇ ସେ ପିତା ଓ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅପମାନ କଲା।
5.149.9
पृथिव्यां चतुरन्तायां यदुदेवाभवद्बली ।
वशे कृत्वा स नृपतीन्न्यवसन्नागसाह्वये ॥ ५.१४९.९ ॥
ଚାରି ସମୁଦ୍ରବେଷ୍ଟିତ ପୃଥିବୀରେ ଯାଦବମାନଙ୍କର ବଳବାନ ପ୍ରଭୁ ସେ ହେଲା; ରାଜାମାନଙ୍କୁ ବଶ କରି ସେ ନାଗସାହ୍ୱୟରେ (ହସ୍ତିନାପୁରରେ) ବାସ କଲା।
5.149.10
तं पिता परमक्रुद्धो ययातिर्नहुषात्मजः ।
शशाप पुत्रं गान्धारे राज्याच्चापि व्यरोपयत् ॥ ५.१४९.१० ॥
ନହୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯଯାତି ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ; ସେ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ ଏବଂ ହେ ଗାନ୍ଧାରୀ, ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ ଦୂର କଲେ।
5.149.11
ये चैनमन्ववर्तन्त भ्रातरो बलदर्पिताः ।
शशाप तानपि क्रुद्धो ययातिस्तनयानथ ॥ ५.१४९.११ ॥
ଯେଉଁ ଭାଇମାନେ ତାଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଲେ ଏବଂ ବଳ ଦର୍ପରେ ଗର୍ବିତ ଥିଲେ, ସେହି ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଯଯାତି ଅଭିଶାପ ଦେଲେ।
5.149.12
यवीयांसं ततः पुरुं पुत्रं स्ववशवर्तिनम् ।
राज्ये निवेशयामास विधेयं नृपसत्तमः ॥ ५.१४९.१२ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ନିଜ ବଶରେ ଚାଲୁଥିବା, କନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ପୁରୁଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ସେ ବିଧେୟ ଥିଲେ।
5.149.13
एवं ज्येष्ठोऽप्यथोत्सिक्तो न राज्यमभिजायते ।
यवीयांसोपि जायन्ते राज्यं वृद्धोपसेवया ॥ ५.१४९.१३ ॥
ଏହିପରି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମଧ୍ୟ ଅହଂକାରୀ ହେଲେ ରାଜ୍ୟ ପାଏ ନାହିଁ; କନିଷ୍ଠମାନେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ସେବାରୁ ରାଜ୍ୟ ପାଆନ୍ତି।
5.149.14
तथैव सर्वधर्मज्ञः पितुर्मम पितामहः ।
प्रतीपः पृथिवीपालस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥ ५.१४९.१४ ॥
ସେହିପରି ସର୍ବଧର୍ମଜ୍ଞ, ମୋ ପିତାଙ୍କ ପିତାମହ ପ୍ରତୀପ, ପୃଥିବୀର ପାଳକ, ତ୍ରିଲୋକରେ ବିଖ୍ୟାତ ଥିଲେ।
5.149.15
तस्य पार्थिवसिंहस्य राज्यं धर्मेण शासतः ।
त्रयः प्रजज्ञिरे पुत्रा देवकल्पा यशस्विनः ॥ ५.१४९.१५ ॥
ସେହି ରାଜସିଂହ ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିବାବେଳେ ଦେବତୁଲ୍ୟ ତିନି ଯଶସ୍ୱୀ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲେ।
5.149.16
देवापिरभवच्छ्रेष्ठो बाह्लीकस्तदनन्तरम् ।
तृतीयः शन्तनुस्तात धृतिमान्मे पितामहः ॥ ५.१४९.१६ ॥
ଦେବାପି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିଲେ; ତା'ପରେ ବାହ୍ଲୀକ; ହେ ତାତ, ତୃତୀୟ ଧୃତିମାନ ଶାନ୍ତନୁ, ମୋ ଅଜା।
5.149.17
देवापिस्तु महातेजास्त्वग्दोषी राजसत्तमः ।
धार्मिकः सत्यवादी च पितुः शुश्रूषणे रतः ॥ ५.१४९.१७ ॥
କିନ୍ତୁ ଦେବାପି ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ; ଚର୍ମରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ; ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧାର୍ମିକ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ସେବାରେ ନିରତ।
5.149.18
पौरजानपदानां च संमतः साधुसत्कृतः ।
सर्वेषां बालवृद्धानां देवापिर्हृदयङ्गमः ॥ ५.१४९.१८ ॥
ନଗର ଓ ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ସଜ୍ଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସତ୍କୃତ, ଶିଶୁ ଓ ବୃଦ୍ଧ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟପ୍ରିୟ ଦେବାପି।
5.149.19
वदान्यः सत्यसन्धश्च सर्वभूतहिते रतः ।
वर्तमानः पितुः शास्त्रे ब्राह्मणानां तथैव च ॥ ५.१४९.१९ ॥
ସେ ଉଦାର, ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ଓ ସର୍ବଭୂତର ହିତରେ ରତ ଥିଲେ। ପିତାଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ସେ ଆଚରଣ କରୁଥିଲେ।
5.149.20
बाह्लीकस्य प्रियो भ्राता शन्तनोश्च महात्मनः ।
सौभ्रात्रं च परं तेषां सहितानां महात्मनाम् ॥ ५.१४९.२० ॥
ସେ ବାହ୍ଲୀକଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଭ୍ରାତା ଓ ମହାତ୍ମା ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ଏକାଠି ରହୁଥିବା ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ଭ୍ରାତୃସ୍ନେହ ଥିଲା।
5.149.21
अथ कालस्य पर्याये वृद्धो नृपतिसत्तमः ।
संभारानभिषेकार्थं कारयामास शास्त्रतः ॥ ५.१४९.२१ ॥
ତା'ପରେ କାଳର କ୍ରମରେ ବୃଦ୍ଧ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ସାମଗ୍ରୀ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଇଲେ।
5.149.22
कारयामास सर्वाणि मङ्गलार्थानि वै विभुः ।
तं ब्राह्मणाश्च वृद्धाश्च पौरजानपदैः सह ॥ ५.१४९.२२ ॥
ସେହି ସମର୍ଥ ରାଜା ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଇଲେ। ତହିଁରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୃଦ୍ଧ ଓ ନଗର ତଥା ଜନପଦର ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।
5.149.23
सर्वे निवारयामासुर्देवापेरभिषेचनम् ।
स तच्छ्रुत्वा तु नृपतिरभिषेकनिवारणम्।
अश्रुकण्ठोऽभवद्राजा पर्यशोचत चात्मजम् ॥ ५.१४९.२३ ॥
ସମସ୍ତେ ଦେବାପିଙ୍କ ଅଭିଷେକକୁ ଅଟକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଅଭିଷେକ ଅଟକିବାର ଶୁଣି ରାଜାଙ୍କ କଣ୍ଠ ଲୁହରେ ରୁଦ୍ଧ ହେଲା, ସେ ନିଜ ପୁତ୍ରପାଇଁ ଶୋକ କଲେ।
5.149.24
एवं वदान्यो धर्मज्ञः सत्यसन्धश्च सोऽभवत् ।
प्रियः प्रजानामपि संस्त्वग्दोषेण प्रदूषितः ॥ ५.१४९.२४ ॥
ଏହିପରି ସେ ଉଦାର, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ ଓ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ; ତଥାପି ଚର୍ମରୋଗର ଦୋଷରେ ସେ ଦୂଷିତ ହେଲେ।
5.149.25
हीनाङ्गं पृथिवीपालं नाभिनन्दन्ति देवताः ।
इति कृत्वा नृपश्रेष्ठं प्रत्यषेधन्द्विजर्षभाः ॥ ५.१४९.२५ ॥
ଅଙ୍ଗହୀନ ପୃଥିବୀପାଳକୁ ଦେବତାମାନେ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେହି ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ନିବାରଣ କଲେ।
5.149.26
ततः प्रव्यथिताङ्गोऽसौ पुत्रशोकसमन्वितः ।
ममार तं मृतं दृष्ट्वा देवापिः संश्रितो वनम् ॥ ५.१४९.२६ ॥
ତାପରେ ଦୁଃଖରେ ଅଙ୍ଗ କମ୍ପିତ ସେ ପୁତ୍ରଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ମରିଗଲା; ତାକୁ ମୃତ ଦେଖି ଦେବାପି ବନକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଲେ।
5.149.27
बाह्लीको मातुलकुलं त्यक्त्वा राज्यं समाश्रितः ।
पितृभ्रातॄन्परित्यज्य प्राप्तवान्परमर्धिमत् ॥ ५.१४९.२७ ॥
ବାହ୍ଲୀକ ମାମୁଁ ବଂଶ ତ୍ୟାଗ କରି ରାଜ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ପିତା ଓ ଭାଇମାନଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ।
5.149.28
बाह्लीकेन त्वनुज्ञातः शन्तनुर्लोकविश्रुतः ।
पितर्युपरते राजन्राजा राज्यमकारयत् ॥ ५.१४९.२८ ॥
ବାହ୍ଲୀକଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଲୋକପ୍ରସିଦ୍ଧ ଶନ୍ତନୁ, ହେ ରାଜନ୍, ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ରାଜା ହୋଇ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କଲେ।
5.149.29
तथैवाहं मतिमता परिचिन्त्येह पाण्डुना ।
ज्येष्ठः प्रभ्रंशितो राज्याद्धीनाङ्ग इति भारत ॥ ५.१४९.२९ ॥
ସେହିପରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାଣ୍ଡୁ ଏଠାରେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି, ହେ ଭାରତ, ଅଙ୍ଗହୀନ ହେବାରୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ହୋଇଥିବା ମୋତେ ରାଜ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ କଲେ।
5.149.30
पाण्डुस्तु राज्यं संप्राप्तः कनीयानपि सन्नृपः ।
विनाशे तस्य पुत्राणामिदं राज्यमरिन्दम ॥ ५.१४९.३० ॥
ପାଣ୍ଡୁ କନିଷ୍ଠ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ; ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଏହି ରାଜ୍ୟ (ତାଙ୍କୁ ମିଳିଲା)।
5.149.31
मय्यभागिनि राज्याय कथं त्वं राज्यमिच्छसि ।
अराजपुत्रो ह्यस्वामी परस्वं हर्तुमिच्छसि ॥ ५.१४९.३१ ॥
ମୋ ଭାଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ କିପରି ରାଜ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ? ଯିଏ ରାଜପୁତ୍ର ନୁହେଁ ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ସେ ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି ହରଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
5.149.32
युधिष्ठिरो राजपुत्रो महात्मा ।
न्यायागतं राज्यमिदं च तस्य।
स कौरवस्यास्य कुलस्य भर्ता ।
प्रशासिता चैव महानुभावः ॥ ५.१४९.३२ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଜପୁତ୍ର ଏବଂ ମହାତ୍ମା। ଏହି ରାଜ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନ୍ୟାୟରେ ମିଳିଛି। ସେ ଏହି କୌରବ ବଂଶର ପାଳକ ଏବଂ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଶାସକ।
5.149.33
स सत्यसन्धः स तथाऽप्रमत्तः ।
शास्त्रे स्थितो बन्धुजनस्य साधुः।
प्रियः प्रजानां सुहृदानुकम्पी ।
जितेन्द्रियः साधुजनस्य भर्ता ॥ ५.१४९.३३ ॥
ସେ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ, ସାବଧାନ, ଶାସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ଥିର, ବନ୍ଧୁଜନଙ୍କ ପ୍ରତି ଭଲ। ସେ ପ୍ରଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ମିତ୍ରଙ୍କ ହିତୈଷୀ, ଦୟାଳୁ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ଏବଂ ସଜ୍ଜନଙ୍କ ପାଳକ।
5.149.34
क्षमा तितिक्षा दम आर्जवं च ।
सत्यव्रतत्वं श्रुतमप्रमादः ।
भूतानुकम्पा ह्यनुशासनं च ।
युधिष्ठिरे राजगुणाः समस्ताः ॥ ५.१४९.३४ ॥
କ୍ଷମା, ସହନଶୀଳତା, ଦମ, ସରଳତା, ସତ୍ୟବ୍ରତ, ଶ୍ରୁତ, ଅପ୍ରମାଦ, ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା ଏବଂ ଅନୁଶାସନ — ଏହି ସମସ୍ତ ରାଜଗୁଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କଠାରେ ଅଛି।
5.149.35
अराजपुत्रस्त्वमनार्यवृत्तो ।
लुब्धः सदा बन्धुषु पापबुद्धिः ।
क्रमागतं राज्यमिदं परेषां ।
हर्तुं कथं शक्ष्यसि दुर्विनीत ॥ ५.१४९.३५ ॥
ତୁମେ ରାଜପୁତ୍ର ନୁହଁ; ଅନାର୍ଯ୍ୟ ଆଚରଣକାରୀ। ତୁମେ ସର୍ବଦା ଲୋଭୀ ଏବଂ ବନ୍ଧୁଜନଙ୍କ ପ୍ରତି ପାପବୁଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ। ପରମ୍ପରାରୁ ଆସିଥିବା ଏହି ରାଜ୍ୟ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କଠାରୁ ତୁମେ କିପରି ହରଣ କରିବ, ହେ ଦୁର୍ବିନୀତ?
5.149.36
प्रयच्छ राज्यार्धमपेतमोहः ।
सवाहनं त्व सपरिच्छदं च ।
ततोऽवशेषं तव जीवितस्य ।
सहानुजस्यैव भवेन्नरेन्द्र ॥ ५.१४९.३६ ॥
ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ମୋହ ଛାଡ଼ି ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଦ୍ଧ ଭାଗ ବାହନ ଓ ପରିଜନ ସହିତ ଦିଅ। ତେବେ ତୁମ ଜୀବନର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ ତୁମ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ରହିବ।