ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.149
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.149.1
एवमुक्ते तु गान्धार्या धृतराष्ट्रो जनेश्वरः ।
दुर्योधनमुवाचेदं राजमध्ये जनाधिप ॥ ५.१४९.१ ॥
ਗਾਂਧਾਰੀ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਜਨੇਸ਼ਵਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ।
5.149.2
दुर्योधन निबोधेदं यत्त्वां वक्ष्यामि पुत्रक ।
तथा तत्कुरु भद्रं ते यद्यस्ति पितृगौरवम् ॥ ५.१४९.२ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਉਹ ਸੁਣ, ਪੁੱਤਰ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਜੇ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਆਦਰ ਹੈ ਤਾਂ ਉਵੇਂ ਹੀ ਕਰ।
5.149.3
सोमः प्रजापतिः पूर्वं कुरूणां वंशवर्धनः ।
सोमाद्बभूव षष्ठोऽयं ययातिर्नहुषात्मजः ॥ ५.१४९.३ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੋਮ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸੀ। ਸੋਮ ਤੋਂ ਛੇਵਾਂ ਇਹ ਯਯਾਤਿ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
5.149.4
तस्य पुत्रा बभूवुर्हि पञ्च राजर्षिसत्तमाः ।
तेषां यदुर्महातेजा ज्येष्ठः समभवत्प्रभुः ॥ ५.१४९.४ ॥
ਉਸ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਯਦੁ ਜੇਠਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣਿਆ।
5.149.5
पूरुर्यवीयांश्च ततो योऽस्माकं वंशवर्धनः ।
शर्मिष्ठया संप्रसूतो दुहित्रा वृषपर्वणः ॥ ५.१४९.५ ॥
ਫਿਰ ਛੋਟਾ ਪੂਰੂ ਜੰਮਿਆ; ਉਹੀ ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ।
5.149.6
यदुश्च भरतश्रेष्ठ देवयान्याः सुतोऽभवत् ।
दौहित्रस्तात शुक्रस्य काव्यस्यामिततेजसः ॥ ५.१४९.६ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਯਦੁ ਦੇਵਯਾਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਤਾਤ, ਉਹ ਅਮਿਤਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ੁਕ੍ਰ (ਕਾਵਿਆ) ਦਾ ਦੌਹਿੱਤਰ ਸੀ।
5.149.7
यादवानां कुलकरो बलवान्वीर्यसंमतः ।
अवमेने स तु क्षत्रं दर्पपूर्णः सुमन्दधीः ॥ ५.१४९.७ ॥
ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਕੁਲ ਦਾ ਮੋਢੀ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ, ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਹੋ ਕੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
5.149.8
न चातिष्ठत्पितुः शस्त्रि बलदर्पविमोहितः ।
अवमेने च पितरं भ्रातॄंश्चाप्यपराजितः ॥ ५.१४९.८ ॥
ਬਲ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਾ ਰਿਹਾ; ਅਜੇਯ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਸਨੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ।
5.149.9
पृथिव्यां चतुरन्तायां यदुदेवाभवद्बली ।
वशे कृत्वा स नृपतीन्न्यवसन्नागसाह्वये ॥ ५.१४९.९ ॥
ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਯਾਦਵਾਂ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਸਾਮੀ ਬਣਿਆ; ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਾਗਸਾਹ੍ਵਯ (ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ) ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ।
5.149.10
तं पिता परमक्रुद्धो ययातिर्नहुषात्मजः ।
शशाप पुत्रं गान्धारे राज्याच्चापि व्यरोपयत् ॥ ५.१४९.१० ॥
ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤੀ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ; ਉਸਨੇ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਹੇ ਗਾਂਧਾਰੀ, ਉਸਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ।
5.149.11
ये चैनमन्ववर्तन्त भ्रातरो बलदर्पिताः ।
शशाप तानपि क्रुद्धो ययातिस्तनयानथ ॥ ५.१४९.११ ॥
ਜੋ ਭਰਾ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੇ ਅਤੇ ਬਲ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ।
5.149.12
यवीयांसं ततः पुरुं पुत्रं स्ववशवर्तिनम् ।
राज्ये निवेशयामास विधेयं नृपसत्तमः ॥ ५.१४९.१२ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ, ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ; ਉਹ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਸੀ।
5.149.13
एवं ज्येष्ठोऽप्यथोत्सिक्तो न राज्यमभिजायते ।
यवीयांसोपि जायन्ते राज्यं वृद्धोपसेवया ॥ ५.१४९.१३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡਾ ਵੀ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਛੋਟੇ ਵੀ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਰਾਜ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
5.149.14
तथैव सर्वधर्मज्ञः पितुर्मम पितामहः ।
प्रतीपः पृथिवीपालस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः ॥ ५.१४९.१४ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦਾਦਾ ਪ੍ਰਤੀਪ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ।
5.149.15
तस्य पार्थिवसिंहस्य राज्यं धर्मेण शासतः ।
त्रयः प्रजज्ञिरे पुत्रा देवकल्पा यशस्विनः ॥ ५.१४९.१५ ॥
ਉਸ ਰਾਜਸਿੰਘ ਦੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਤਿੰਨ ਯਸ਼ਸਵੀ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ।
5.149.16
देवापिरभवच्छ्रेष्ठो बाह्लीकस्तदनन्तरम् ।
तृतीयः शन्तनुस्तात धृतिमान्मे पितामहः ॥ ५.१४९.१६ ॥
ਦੇਵਾਪਿ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਹਲੀਕ; ਹੇ ਤਾਤ, ਤੀਜਾ ਧ੍ਰਿਤੀਮਾਨ ਸ਼ੰਤਨੁ, ਮੇਰੇ ਦਾਦਾ।
5.149.17
देवापिस्तु महातेजास्त्वग्दोषी राजसत्तमः ।
धार्मिकः सत्यवादी च पितुः शुश्रूषणे रतः ॥ ५.१४९.१७ ॥
ਪਰ ਦੇਵਾਪਿ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸੀ; ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ; ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਧਾਰਮਿਕ, ਸੱਚਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ।
5.149.18
पौरजानपदानां च संमतः साधुसत्कृतः ।
सर्वेषां बालवृद्धानां देवापिर्हृदयङ्गमः ॥ ५.१४९.१८ ॥
ਨਗਰ ਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਿਆ, ਸਜਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰਿਆ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਸਭ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਦੇਵਾਪਿ।
5.149.19
वदान्यः सत्यसन्धश्च सर्वभूतहिते रतः ।
वर्तमानः पितुः शास्त्रे ब्राह्मणानां तथैव च ॥ ५.१४९.१९ ॥
ਉਹ ਉਦਾਰ, ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਚੱਲਦਾ ਸੀ।
5.149.20
बाह्लीकस्य प्रियो भ्राता शन्तनोश्च महात्मनः ।
सौभ्रात्रं च परं तेषां सहितानां महात्मनाम् ॥ ५.१४९.२० ॥
ਉਹ ਬਾਹਲੀਕ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਭਰਾ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼ੰਤਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਤਮ ਭਰਾਤਰੀ ਪਿਆਰ ਸੀ।
5.149.21
अथ कालस्य पर्याये वृद्धो नृपतिसत्तमः ।
संभारानभिषेकार्थं कारयामास शास्त्रतः ॥ ५.१४९.२१ ॥
ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬੁੱਢੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਨੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈ।
5.149.22
कारयामास सर्वाणि मङ्गलार्थानि वै विभुः ।
तं ब्राह्मणाश्च वृद्धाश्च पौरजानपदैः सह ॥ ५.१४९.२२ ॥
ਉਸ ਸਮਰੱਥ ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੰਗਲ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਈਆਂ। ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬਜ਼ੁਰਗ, ਪੁਰਵਾਸੀ ਅਤੇ ਜਨਪਦ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ।
5.149.23
सर्वे निवारयामासुर्देवापेरभिषेचनम् ।
स तच्छ्रुत्वा तु नृपतिरभिषेकनिवारणम्।
अश्रुकण्ठोऽभवद्राजा पर्यशोचत चात्मजम् ॥ ५.१४९.२३ ॥
ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਪੀ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਰੁਕਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਗਲਾ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
5.149.24
एवं वदान्यो धर्मज्ञः सत्यसन्धश्च सोऽभवत् ।
प्रियः प्रजानामपि संस्त्वग्दोषेण प्रदूषितः ॥ ५.१४९.२४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਦਾਰ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਰਜਾ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਵੀ ਸੀ; ਫਿਰ ਵੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
5.149.25
हीनाङ्गं पृथिवीपालं नाभिनन्दन्ति देवताः ।
इति कृत्वा नृपश्रेष्ठं प्रत्यषेधन्द्विजर्षभाः ॥ ५.१४९.२५ ॥
ਅੰਗਹੀਣ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਾਲਕ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਸ਼ਰੇਸ਼ਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
5.149.26
ततः प्रव्यथिताङ्गोऽसौ पुत्रशोकसमन्वितः ।
ममार तं मृतं दृष्ट्वा देवापिः संश्रितो वनम् ॥ ५.१४९.२६ ॥
ਫਿਰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪੁੱਤਰ-ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਰ ਗਿਆ; ਉਸਨੂੰ ਮਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਾਪਿ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
5.149.27
बाह्लीको मातुलकुलं त्यक्त्वा राज्यं समाश्रितः ।
पितृभ्रातॄन्परित्यज्य प्राप्तवान्परमर्धिमत् ॥ ५.१४९.२७ ॥
ਬਾਹਲੀਕ ਨੇ ਮਾਮੇ ਦਾ ਕੁਲ ਛੱਡ ਕੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ; ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸਨੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
5.149.28
बाह्लीकेन त्वनुज्ञातः शन्तनुर्लोकविश्रुतः ।
पितर्युपरते राजन्राजा राज्यमकारयत् ॥ ५.१४९.२८ ॥
ਬਾਹਲੀਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਾਂਤਨੁ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
5.149.29
तथैवाहं मतिमता परिचिन्त्येह पाण्डुना ।
ज्येष्ठः प्रभ्रंशितो राज्याद्धीनाङ्ग इति भारत ॥ ५.१४९.२९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਾਂਡੂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਅੰਗਹੀਣ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
5.149.30
पाण्डुस्तु राज्यं संप्राप्तः कनीयानपि सन्नृपः ।
विनाशे तस्य पुत्राणामिदं राज्यमरिन्दम ॥ ५.१४९.३० ॥
ਪਾਂਡੂ ਛੋਟਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਹੀ ਇਹ ਰਾਜ (ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਿਆ)।
5.149.31
मय्यभागिनि राज्याय कथं त्वं राज्यमिच्छसि ।
अराजपुत्रो ह्यस्वामी परस्वं हर्तुमिच्छसि ॥ ५.१४९.३१ ॥
ਮੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੂੰ ਰਾਜ ਲਈ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਜੋ ਨਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਮਾਲਕ, ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਖੋਹਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
5.149.32
युधिष्ठिरो राजपुत्रो महात्मा ।
न्यायागतं राज्यमिदं च तस्य।
स कौरवस्यास्य कुलस्य भर्ता ।
प्रशासिता चैव महानुभावः ॥ ५.१४९.३२ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਕੌਰਵ ਕੁਲ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਾਸਕ ਹਨ।
5.149.33
स सत्यसन्धः स तथाऽप्रमत्तः ।
शास्त्रे स्थितो बन्धुजनस्य साधुः।
प्रियः प्रजानां सुहृदानुकम्पी ।
जितेन्द्रियः साधुजनस्य भर्ता ॥ ५.१४९.३३ ॥
ਉਹ ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਦੇ ਪਾਬੰਦ, ਸਾਵਧਾਨ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ, ਬੰਧੂਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਪਰਜਾ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਹਿਤੈਸ਼ੀ, ਦਇਆਵਾਨ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੱਜਣਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਹਨ।
5.149.34
क्षमा तितिक्षा दम आर्जवं च ।
सत्यव्रतत्वं श्रुतमप्रमादः ।
भूतानुकम्पा ह्यनुशासनं च ।
युधिष्ठिरे राजगुणाः समस्ताः ॥ ५.१४९.३४ ॥
ਖਿਮਾ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਦਮ, ਸਿੱਧਾਪਨ, ਸੱਚਵ੍ਰਤ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਗਿਆਨ, ਸਾਵਧਾਨੀ, ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜ-ਗੁਣ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਵਿੱਚ ਹਨ।
5.149.35
अराजपुत्रस्त्वमनार्यवृत्तो ।
लुब्धः सदा बन्धुषु पापबुद्धिः ।
क्रमागतं राज्यमिदं परेषां ।
हर्तुं कथं शक्ष्यसि दुर्विनीत ॥ ५.१४९.३५ ॥
ਤੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈਂ; ਅਨਾਰੀਆ ਆਚਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਲੋਭੀ ਅਤੇ ਬੰਧੂਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪਾਪੀ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਆਇਆ ਇਹ ਰਾਜ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਖੋਹ ਸਕੇਂਗਾ, ਹੇ ਉੱਦਮੀ?
5.149.36
प्रयच्छ राज्यार्धमपेतमोहः ।
सवाहनं त्व सपरिच्छदं च ।
ततोऽवशेषं तव जीवितस्य ।
सहानुजस्यैव भवेन्नरेन्द्र ॥ ५.१४९.३६ ॥
ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ ਰਾਜ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਵਾਹਨਾਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਦੇ ਦੇ। ਤਦੇ ਤੇਰੀ ਬਾਕੀ ਉਮਰ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬੀਤੇਗੀ।