ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.15.1
एवमुक्तः स भगवाञ्शच्या तां पुनरब्रवीत् ।
विक्रमस्य न कालोऽयं नहुषो बलवत्तरः ॥ ५.१५.१ ॥
ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ସେ ଭଗବାନ (ଇନ୍ଦ୍ର) ଶଚୀଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ — ଏହା ପରାକ୍ରମର ସମୟ ନୁହେଁ; ନହୁଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଳବାନ।
5.15.2
विवर्द्धितश्च ऋषिभिर्हव्यकव्यैश्च भामिनि ।
नीतिमत्र विधास्यामि देवि तां कर्तुमर्हसि ॥ ५.१५.२ ॥
ହେ ଭାମିନୀ, ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହବ୍ୟ-କବ୍ୟରେ ପୋଷିତ ସେ; ହେ ଦେବୀ, ଏଠାରେ ମୁଁ ଏକ ଉପାୟ ଯୋଜନା କରିବି, ତୁମେ ତାହା କରିବା ଉଚିତ।
5.15.3
गुह्यं चैतत्त्वया कार्यं नाख्यातव्यं शुभे क्वचित् ।
गत्वा नहुषमेकान्ते ब्रवीहि च सुमध्यमे ॥ ५.१५.३ ॥
ଏହି ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମକୁ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, କେବେ ବି କାହାକୁ କହିବ ନାହିଁ। ହେ ଶୁଭେ, ହେ ସୁମଧ୍ୟମେ, ନହୁଷଙ୍କ ପାଖକୁ ଏକାନ୍ତରେ ଯାଇ କୁହ।
5.15.4
ऋषियानेन दिव्येन मामुपैहि जगत्पते ।
एवं तव वशे प्रीता भविष्यामीति तं वद ॥ ५.१५.४ ॥
"ହେ ଜଗତ୍ପତି, ଦିବ୍ୟ ଋଷି-ୟାନରେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସ। ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମ ବଶରେ ଖୁସି ରହିବି" ବୋଲି ତାଙ୍କୁ କୁହ।
5.15.5
इत्युक्ता देवराजेन पत्नी सा कमलेक्षणा ।
एवमस्त्वित्यथोक्त्वा तु जगाम नहुषं प्रति ॥ ५.१५.५ ॥
ଦେବରାଜ ଏପରି କହିବାରୁ ସେହି କମଳନୟନା ପତ୍ନୀ "ଏପରି ହେଉ" ବୋଲି କହି ନହୁଷଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଲେ।
5.15.6
नहुषस्तां ततो दृष्ट्वा सस्मितो वाक्यमब्रवीत् ।
स्वागतं ते वरारोहे किं करोमि शुचिस्मिते ॥ ५.१५.६ ॥
ତେବେ ନହୁଷ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ହସି ହସି କହିଲେ — "ହେ ବରାରୋହେ, ତୁମକୁ ସ୍ୱାଗତ; ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ, ମୁଁ କଣ କରିବି?"
5.15.7
भक्तं मां भज कल्याणि किमिच्छसि मनस्विनि ।
तव कल्याणि यत्कार्यं तत्करिष्ये सुमध्यमे ॥ ५.१५.७ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ତୁମର ଭକ୍ତ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର। ହେ ମନସ୍ବିନୀ, ତୁମେ କ'ଣ ଇଚ୍ଛା କର? ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ହେ ସୁମଧ୍ୟମା, ତୁମର ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟ ତାହା ମୁଁ କରିବି।
5.15.8
न च व्रीडा त्वया कार्या सुश्रोणि मयि विश्वसेः ।
सत्येन वै पशे देवि करिष्ये वचनं तव ॥ ५.१५.८ ॥
ହେ ସୁଶ୍ରୋଣୀ, ତୁମେ ଲଜ୍ଜା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମୋ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖ। ହେ ଦେବୀ, ସତ୍ୟର ଶପଥ କରି କହୁଛି, ତୁମ ବାକ୍ୟ ମୁଁ ପାଳନ କରିବି।
5.15.9
यो मे कृतस्त्वया कालस्तमाकाङ्क्षे जगत्पते ।
ततस्त्वमेव भर्ता मे भविष्यसि सुराधिम ॥ ५.१५.९ ॥
ହେ ଜଗତ୍ପତି, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଯେଉଁ ସମୟ ସ୍ଥିର କରିଛ, ମୁଁ ସେହି ସମୟର ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି। ତେବେ ତୁମେ ହିଁ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ହେବ, ହେ ସୁରାଧିପ।
5.15.10
कार्यं च हृदि मे यत्तद्देवराजावधारय ।
वक्ष्यामि यदि मे राजन्प्रियमेतत्करिष्यसि ॥ ५.१५.१० ॥
ହେ ଦେବରାଜ, ମୋ ହୃଦୟରେ ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି ତାହା ବୁଝ। ହେ ରାଜା, ଯଦି ତୁମେ ମୋର ଏହି ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ତେବେ ମୁଁ ତାହା କହିବି।
5.15.11
वाक्यं प्रणयसंयुक्तं ततः स्यां वशगा तव ।
इन्द्रस्य वाजिनो वाहा हस्तिनोऽथ रथास्तथा ॥ ५.१५.११ ॥
ପ୍ରଣୟ ସହିତ ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପରେ ମୁଁ ତୁମ ବଶୀଭୂତ ହେବି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଶ୍ୱ, ବାହନ, ହାତୀ ଏବଂ ରଥ ମଧ୍ୟ (ଦରକାର)।
5.15.12
इच्छाम्यहमथापूर्वं वाहनं ते सुराधिप ।
यन्न विष्णोर्न रुद्रस्य न सुराणां न रक्षसाम् ॥ ५.१५.१२ ॥
ହେ ସୁରାଧିପ, ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ଏକ ଅପୂର୍ବ ବାହନ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; ଯାହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ନୁହେଁ, ରୁଦ୍ରଙ୍କର ନୁହେଁ, ଦେବତାଙ୍କର ନୁହେଁ କିମ୍ବା ରାକ୍ଷସଙ୍କର ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
5.15.13
वहन्तु त्वां महाभागा ऋषयः सङ्गता विभो ।
सर्वे शिबिकया राजन्नेतद्धि मम रोचते ॥ ५.१५.१३ ॥
ହେ ବିଭୋ, ମହାଭାଗ୍ୟବାନ୍ ସମସ୍ତ ଋଷି ଏକତ୍ର ହୋଇ ଆପଣଙ୍କୁ ପାଲିଙ୍କିରେ ବହନ କରନ୍ତୁ। ହେ ରାଜନ୍, ମୋତେ ଏହା ହିଁ ଭଲ ଲାଗେ।
5.15.14
नासुरेषु न देवेषु तुल्यो भवितुमर्हसि ।
सर्वेषां तेज आदत्से स्वेन वीर्येण दर्शनात् ॥ ५.१५.१४ ॥
ଆପଣ ଅସୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାହାରି ସମକକ୍ଷ ହେବାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି। ନିଜ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, କେବଳ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ, ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ତେଜ ହରଣ କରନ୍ତି।
5.15.15
न ते प्रमुखतः स्थातुं कश्चिच्छक्नोति वीर्यवान् ।
एवमुक्तस्तु नहुषः प्राहृष्यत तदा किल।
उवाच वचनं चापि सुरेन्द्रस्तामनिन्दिताम् ॥ ५.१५.१५ ॥
କୌଣସି ବୀର ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି। ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ନହୁଷ ସେତେବେଳେ ପ୍ରକୃତରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ; ଏବଂ ସେହି ଦେବେନ୍ଦ୍ର ସେହି ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ନାରୀକୁ ଏହି ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ କହିଲେ।
5.15.16
अपूर्वं वाहनमिदं त्वयोक्तं वरवर्णिनि ।
दृढं मे रुचिरं देवि त्वद्वशोऽस्मि वरानने ॥ ५.१५.१६ ॥
ହେ ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣା, ଆପଣ କହିଥିବା ଏହି ଅପୂର୍ବ ବାହନ ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭଲ ଲାଗିଲା। ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ବଶରେ ଅଛି, ହେ ସୁମୁଖୀ।
5.15.17
न ह्यल्पवीर्यो भवति यो वाहान्कुरुते मुनीन् ।
अहं तपस्वी बलवान्भूतभव्यभवत्प्रभुः ॥ ५.१५.१७ ॥
ଯିଏ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ବାହନ କରେ, ସେ ପ୍ରକୃତରେ ଅଳ୍ପବୀର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ। ମୁଁ ତପସ୍ବୀ, ବଳବାନ, ଅତୀତ, ଭବିଷ୍ୟ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ପ୍ରଭୁ।
5.15.18
मयि क्रुद्धे जगन्न स्यान्मयि सर्वं प्रतिष्ठितम् ।
देवदानवगन्धर्वाः किन्नरोरगराक्षसाः ॥ ५.१५.१८ ॥
ମୁଁ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଜଗତ ରହିବ ନାହିଁ, କାରଣ ସବୁ କିଛି ମୋଠାରେ ହିଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ — ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ଉରଗ ଓ ରାକ୍ଷସ।
5.15.19
न मे क्रुद्धस्य पर्याप्ताः सर्वे लोकाः शुचिस्मिते ।
चक्षुषा यं प्रपश्यामि तस्य तेजो हराम्यहम् ॥ ५.१५.१९ ॥
ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ମୋ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ମୋ ଚକ୍ଷୁରେ ଯାହାକୁ ଦେଖେ, ତାହାର ତେଜ ମୁଁ ହରଣ କରେ।
5.15.20
अहमिन्द्रोऽस्मि देवानां लोकानां च महेश्वरः ।
मयि हव्यं च कव्यं च लोकाश्चैव सनातनाः ।
तस्मात्ते वचनं देवि करिष्यामि न संशयः ॥ ५.१५.२० ॥
ମୁଁ ଦେବତା ଓ ଲୋକମାନଙ୍କର ମହେଶ୍ୱର ଇନ୍ଦ୍ର। ମୋ ଭିତରେ ହବ୍ୟ, କବ୍ୟ ଓ ସନାତନ ଲୋକସବୁ ଅବସ୍ଥିତ। ତେଣୁ ହେ ଦେବୀ, ତୁମ ବଚନ ମୁଁ ପାଳିବି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
5.15.21
सप्तर्षयो मां वक्ष्यन्ति सर्वे ब्रह्मर्षयस्तथा ।
पश्य माहात्म्ययोगं मे ऋद्धिं च वरवर्णिनि ॥ ५.१५.२१ ॥
ସପ୍ତର୍ଷି ଓ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ମୋତେ ହିଁ (ପ୍ରଭୁ ବୋଲି) କହିବେ। ହେ ବରବର୍ଣିନୀ, ମୋ ମହତ୍ତ୍ୱର ଯୋଗ ଓ ମୋ ଋଦ୍ଧି ଦେଖ।
5.15.22
एवमुक्त्वा तु तां देवीं विसृज्य च वराननाम् ।
अथ संचिन्त्य नहुषो बलवीर्येण भारत ॥ ५.१५.२२ ॥
ଏହିପରି ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ କହି, ସେହି ସୁନ୍ଦର ମୁଖୀକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ହେ ଭାରତ, ନହୁଷ ନିଜ ବଳ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
5.15.23
विसृज्य सुप्रतीकं च नागमैरावतं तथा ।
हंसयुक्तं विमानं च हरियुक्तं तथा रथम् ॥ ५.१५.२३ ॥
ସୁପ୍ରତୀକ ହାତୀ ଓ ଐରାବତ ନାଗକୁ ଛାଡ଼ି, ହଂସଯୁକ୍ତ ବିମାନ ଓ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ରଥକୁ ମଧ୍ୟ (ଛାଡ଼ି)...
5.15.24
स तु दर्पेण महता परिभूय महामुनीन् ।
विमाने योजयित्वा च ऋषीन्नियमामास्थितान् ॥ ५.१५.२४ ॥
ମାତ୍ର ସେ ମହା ଦର୍ପରେ ମହାମୁନିମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କରି, ନିୟମରେ ସ୍ଥିତ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ବିମାନରେ ଯୋଡ଼ି...
5.15.25
अब्रह्मण्यो बलोपेतो मत्तो मदबलेन च ।
कामवृत्तः स दुष्टात्मा वाहयामास तानृषीन् ॥ ५.१५.२५ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣବିଦ୍ବେଷୀ, ବଳବାନ୍, ଦର୍ପ ଓ ନିଜ ମଦବଳରେ ମତ୍ତ, କାମବଶ ଆଚରଣକାରୀ ସେ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ସେହି ଋଷିମାନଙ୍କୁ ବାହନ ରୂପେ ବହାଇଥିଲା।
5.15.26
नहुषेण विसृष्टा च बृहस्पतिमथाब्रवीत् ।
समयोऽल्पावशेषो मे नहुषेणेह यः कृतः ॥ ५.१५.२६ ॥
ନହୁଷ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ସେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲା: ନହୁଷ ସହିତ ଏଠାରେ ମୋ ପାଇଁ ଯେଉଁ ସମୟ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିଲା ତାହା ଅଳ୍ପ ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି।
5.15.27
शक्रं मृगय शीघ्रं त्वं भक्तायाः कुरु मे दयाम् ।
बाढमित्येव भगवान्बृहस्पतिरुवाच ताम् ॥ ५.१५.२७ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଖୋଜ; ତୁମ ଭକ୍ତା ଏହି ମୋ ପ୍ରତି ଦୟା କର। 'ଠିକ୍' ଏହା କହି ଭଗବାନ ବୃହସ୍ପତି ତାକୁ କହିଲେ।
5.15.28
न भेतव्यं त्वया देवि नहुषाद्दुष्टचेतसः ।
न ह्येष स्थास्यति चिरं गत एष नराधमः ॥ ५.१५.२८ ॥
ହେ ଦେବୀ, ଦୁଷ୍ଟଚିତ୍ତ ନହୁଷଙ୍କଠାରୁ ତୁମେ ଭୟ କରନା; ଏହି ନରାଧମ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଟିକିବ ନାହିଁ, ସେ ତ ଚାଲିଗଲାଣି।
5.15.29
अधर्मज्ञो महर्षीणां वाहनाच्च हतः शुभे ।
इष्टिं चाहं करिष्यामि विनाशायास्य दुर्मतेः ॥ ५.१५.२९ ॥
ହେ ଶୁଭେ, ଧର୍ମ ନ ଜାଣୁଥିବା ସେ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ବାହନ କରିବାରୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ଏହି ଦୁର୍ମତିର ବିନାଶ ପାଇଁ ମୁଁ ଇଷ୍ଟି କରିବି।
5.15.30
शक्रं चाधिगमिष्यामि माभैस्त्वं भद्रमस्तु ते ।
ततः प्रज्वाल्य विधिवज्जुहाव परमं हविः ॥ ५.१५.३० ॥
ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରାପ୍ତ କରିବି; ତୁମେ ଭୟ କରନା, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ତା'ପରେ ସେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି ପରମ ହବି ଆହୁତି ଦେଲେ।
5.15.31
बृहस्पतिर्महातेजा देवराजोपलब्धये ।
हुत्वाऽग्निं सोब्रवीद्राजञ्छक्र अन्विष्यतामिति ॥ ५.१५.३१ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ବୃହସ୍ପତି ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୁନଃ ପାଇବା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଇ କହିଲେ, "ହେ ରାଜନ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଖୋଜାଯାଉ।"
5.15.32
तस्माच्च भगवान्देवः स्वयमेव हुताशनः ।
स्त्रीवेषमद्भुतं कृत्वा तत्रैवान्तरधीयत ॥ ५.१५.३२ ॥
ତା'ପରେ ଭଗବାନ ଦେବ ହୁତାଶନ ଅଗ୍ନି ନିଜେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସ୍ତ୍ରୀରୂପ ଧାରଣ କରି ସେଠାରେ ହିଁ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।
5.15.33
स दिशः प्रदिशश्चैव पर्वतांश्च वनानि च ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च विचित्याथ मनोगतिः।
निमेषान्तरमात्रेण बृहस्पतिमुपागमत् ॥ ५.१५.३३ ॥
ସେ ଦିଗ, ଉପଦିଗ, ପର୍ବତ, ବନ, ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଖୋଜି ମନର ଗତିରେ, ଏକ ପଲକ ସମୟରେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
5.15.34
बृहस्पते न पश्यामि देवराजमिह क्वचित् ।
आपः शेषाः सदा चापः प्रवेष्टुं नोत्सहाम्यहम् ॥ ५.१५.३४ ॥
ହେ ବୃହସ୍ପତି, ଏଠାରେ କୁଆଡ଼େ ମୁଁ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖୁନାହିଁ। ଅବଶିଷ୍ଟ ଜଳ ସଦା ରହେ, ଏବଂ ମୁଁ ସେଥିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ସାହସ କରେ ନାହିଁ।
5.15.35
न मे तत्र गतिर्ब्रह्मन्किमन्यत्करवाणि ते ।
तमब्रवीद्देवगुरुरपो विश महाद्युते ॥ ५.१५.३५ ॥
ହେ ବ୍ରହ୍ମନ, ସେଠାକୁ ମୋର ଗତି ନାହିଁ। ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଆଉ କ'ଣ କରିବି? ତେବେ ଦେବଗୁରୁ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି, ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କର।"
5.15.36
नापः प्रवेष्टुं शक्ष्यामि क्षयो मेऽत्र भविष्यति ।
शरणं त्वां प्रपन्नोऽस्मि स्वस्ति तेस्तु महाद्युते ॥ ५.१५.३६ ॥
ମୁଁ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବି ନାହିଁ; ତାହାରେ ମୋର କ୍ଷୟ ହେବ। ମୁଁ ତୁମର ଶରଣରେ ଅଛି। ହେ ମହାଦ୍ୟୁତି, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।
5.15.37
अद्भ्योऽग्निर्ब्रह्मतः क्षत्रमश्मनो लोहमुत्थितम् ।
तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वासु योनिषु शाम्यति ॥ ५.१५.३७ ॥
ଜଳରୁ ଅଗ୍ନି, ବ୍ରହ୍ମରୁ କ୍ଷାତ୍ର, ପଥରରୁ ଲୌହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେମାନଙ୍କର ସର୍ବତ୍ରଗାମୀ ତେଜ ନିଜ ନିଜ ଉତ୍ସରେ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।