Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.150

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

5.150.1

एवमुक्ते तु भीष्मेण द्रोणेन विदुरेण च ।
गान्धार्या धृतराष्ट्रेण न वै मन्दोऽन्वबुद्ध्यत ॥ ५.१५०.१ ॥

ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਵੀ, ਅਤੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਵੀ, ਉਸ ਮੂਰਖ ਨੇ ਇਹ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ।

5.150.2

अवधूयोत्थितो मन्दः क्रोधसंरक्तलोचनः ।
अन्वद्रवन्त तं पश्चाद्राजानस्त्यक्तजीविताः ॥ ५.१५०.२ ॥

ਉਸ ਮੂਰਖ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉੱਠ ਕੇ ਚਾਲ ਚੱਲੀ; ਜਾਨ ਦਾ ਮੋਹ ਛੱਡੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜੇ।

5.150.3

आज्ञापयच्च राज्ञस्तान्पार्थिवान्नष्टचेतसः ।
प्रयात वै कुरुक्षेत्रं पुष्योऽद्येति पुनः पुनः ॥ ५.१५०.३ ॥

ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ-ਮਨ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ—'ਅੱਜ ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੈ; ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਨੂੰ ਚੱਲੋ।'

5.150.4

ततस्ते पृथिवीपालाः प्रययुः सहसैनिकाः ।
भीष्मं सेनापतिं कृत्वा संहृष्टाः कालचोदिताः ॥ ५.१५०.४ ॥

ਫਿਰ ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਉਹ ਭੂਪਾਲ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਾ ਕੇ ਚੱਲ ਪਏ।

5.150.5

अक्षौहिण्यो दशैका च कौरवाणां समागताः ।
तासां प्रमुखतो भीष्मस्तालकेतुर्व्यरोचत ॥ ५.१५०.५ ॥

ਕੌਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਗਿਆਰਾਂ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤਾਲਧਵਜ ਭੀਸ਼ਮ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ।

5.150.6

यदत्र युक्तं प्राप्तं च तद्विधत्स्व विशांपते ।
उक्तं भीष्मेण यद्वाक्यं द्रोणेन विदुरेण च ॥ ५.१५०.६ ॥

ਹੇ ਨਰਪਤੀ! ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਉਚਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ ਉਹੀ ਕਰ—ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਕਹੇ ਬਚਨ ਨੂੰ।

5.150.7

गान्धार्या धृतराष्ट्रेण समक्षं मम भारत ।
एतत्ते कथितं राजन्यद्वृत्तं कुरुसंसदि ॥ ५.१५०.७ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਗਾਂਧਾਰੀ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਕੁਰੂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

5.150.8

साम चादौ प्रयुक्तं मे राजन्सौभ्रात्रमिच्छता ।
अभेदायास्य वंशस्य प्रजानां च विवृद्धये ॥ ५.१५०.८ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭਾਈਚਾਰਾ ਚਾਹੁੰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਮ-ਨੀਤੀ ਵਰਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਨਾ ਪਵੇ ਅਤੇ ਪਰਜਾ ਵਧੇ-ਫੁੱਲੇ।

5.150.9

पुनर्भेदश्च मे युक्तो यदा साम न गृह्यते ।
कर्मानुकीर्तनं चैव देवमानुपसंहितम् ॥ ५.१५०.९ ॥

ਜਦੋਂ ਸਾਮ-ਨੀਤੀ ਕਬੂਲ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਮੇਰੇ ਲਈ ਫਿਰ ਭੇਦ-ਨੀਤੀ ਉਚਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵ-ਮਨੁੱਖ ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵੀ।

5.150.10

यदा नाद्रियते वाक्यं सामपूर्वं सुयोधनः ।
तदा मया समानीय भेदिताः सर्वपार्थिवाः ॥ ५.१५०.१० ॥

ਜਦੋਂ ਸੁਯੋਧਨ ਸਾਮ-ਪੂਰਵਕ ਬਚਨਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤਦ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪਾ ਦਿੱਤੀ।

5.150.11

अद्भुतानि च घोराणि दारुणानि च भारत ।
अमानुषाणि कर्माणि दर्शितानि मया विभो ॥ ५.१५०.११ ॥

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਹੇ ਵਿਭੂ, ਮੈਂ ਅਦਭੁਤ, ਘੋਰ, ਦਾਰੁਣ ਅਤੇ ਅਮਾਨੁਸ਼ੀ ਕਰਮ ਵਿਖਾਏ ਹਨ।

5.150.12

निर्भर्त्सयित्वा राज्ञस्तांस्तृणीकृत्य सुयोधनम् ।
राधेयं भीषयित्वा च सौबलं च पुनः पुनः ॥ ५.१५०.१२ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਝਿੜਕ ਕੇ, ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਤੀਲੇ ਵਾਂਗ ਤੁੱਛ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਧੇਯ (ਕਰਨ) ਅਤੇ ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਡਰਾ ਕੇ।

5.150.13

द्यूततो धार्तराष्ट्राणां निन्दां कृत्वा तथा पुनः ।
भेदयित्वा नृपास्नर्वान्वाग्भिर्मन्त्रेम चासकृत् ॥ ५.१५०.१३ ॥

ਜੂਏ ਕਾਰਨ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਆਸ੍ਨਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਟ ਪਾ ਕੇ, ਬਚਨਾਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ।

5.150.14

पुनः सामाभिसंयुक्तं संप्रदानमथाब्रुवम् ।
अभेदात्कुरुवंशस्य कार्ययोगात्तथैव च ॥ ५.१५०.१४ ॥

ਫਿਰ ਮੈਂ ਸਾਮ-ਨੀਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਆਖਿਆ, ਕੁਰੂਵੰਸ਼ ਦੀ ਏਕਤਾ ਲਈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਾਰਜ ਦੇ ਕਾਰਨ।

5.150.15

ते शूरा धृतराष्ट्रस्य भीष्मस्य विदुरस्य च ।
तिष्ठेयुः पाण्डवाः सर्वे हित्वा मानमधश्चराः ॥ ५.१५०.१५ ॥

ਉਹ ਸੂਰਮੇ ਪਾਂਡਵ ਸਾਰੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿਣ, ਮਾਣ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਮਰ ਹੋ ਕੇ।

5.150.16

प्रयच्छन्तु च ते राज्यमनीशास्ते भवन्तु च ।
यथाह राजा गाङ्गेयो विदुरश्च हितं तव ॥ ५.१५०.१६ ॥

ਉਹ ਰਾਜ ਦੇ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਹ ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋ ਜਾਣ; ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਗਾਂਗੇਯ (ਭੀਸ਼ਮ) ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਆਖਿਆ ਹੈ।

5.150.17

सर्वं भवतु ते राज्यं पञ्च ग्रामान्विसर्जय ।
अवश्यं भरणीया हि पितुस्ते राजसत्तम ॥ ५.१५०.१७ ॥

ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਬਣਿਆ ਰਹੇ; ਪੰਜ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਦੇ। ਹੇ ਰਾਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ (ਪੁੱਤਰਾਂ) ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।

5.150.18

एवमुक्तोऽपि दुष्टात्मा नैव भागं व्यमुञ्चत ।
दण्डं चतुर्थं पश्यामि तेषु पापेषु नान्यथा ॥ ५.१५०.१८ ॥

ਏਦਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਨੇ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਉੱਤੇ ਚੌਥੀ ਸਜ਼ਾ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।

5.150.19

निर्याताश्च विनाशाय कुरुक्षेत्रं नराधिपाः ।
एतत्ते कथितं राजन्यद्वृत्तं कुरुसंसदि ॥ ५.१५०.१९ ॥

ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਰਾਜੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੁਰੂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਇਆ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

5.150.20

न ते राज्यं प्रयच्छन्ति विना युद्धेन पाण्डव ।
विनाशहेतवः सर्वे प्रत्युपस्थितमृत्यवः ॥ ५.१५०.२० ॥

ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਦੇਣਗੇ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇੜੇ ਆ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।