મહાભારત · અધ્યાય 5.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.151.1
जनार्दनवचः श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄनुवाच धर्मात्मा समक्षं केशवस्य ह ॥ ५.१५१.१ ॥
જનાર્દનનાં વચનો સાંભળીને ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરે, કેશવની સમક્ષ, ધર્માત્મા થઈને ભાઈઓને કહ્યું.
5.151.2
श्रुतं भवद्भिर्यद्वृत्तं सभायां कुरुसंसदि ।
केशवस्यापि यद्वाक्यं तत्सर्वमवधारितम् ॥ ५.१५१.२ ॥
કુરુસભામાં જે બન્યું તે તમે સાંભળ્યું છે; કેશવનાં વચનો પણ બધું નિશ્ચિત થયું છે.
5.151.3
तस्मात्सेनाविभागं मे कुरुध्वं नरसत्तमाः ।
अक्षौहिण्यश्च सप्तैताः समेता विजयाय वै ॥ ५.१५१.३ ॥
તેથી, હે નરશ્રેષ્ઠો, મારા માટે સેનાનું વિભાજન કરો; આ સાત અક્ષૌહિણીઓ વિજય માટે એકઠી થઈ છે.
5.151.4
तासां ये पतयः सप्त विख्यातास्तान्निबोधत ।
द्रुपदश्च विराटश्च धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ॥ ५.१५१.४ ॥
તેમના સાત પ્રસિદ્ધ નાયકોને જાણો: દ્રુપદ, વિરાટ, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન અને શિખંડી.
5.151.5
सात्यकिश्चेकितानश्च भीमसेनश्च वीर्यवान् ।
एते सेनाप्रणेतारो वीराः सर्वे तनुत्यजः ॥ ५.१५१.५ ॥
સાત્યકિ, એકિતાન અને પરાક્રમી ભીમસેન — આ સેનાપતિઓ છે; બધા વીર છે, દેહત્યાગ માટે તૈયાર.
5.151.6
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे सुचिरितव्रताः ।
ह्रीमन्तो नीतिमन्तश्च सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ५.१५१.६ ॥
તેઓ બધા વેદજ્ઞ, શૂર, વ્રતોનું સારી રીતે પાલન કરનારા, લજ્જાશીલ, નીતિમાન અને યુદ્ધકુશળ છે.
5.151.7
इष्वस्त्रकुशलाः सर्वे तथा सर्वास्त्रयोधिनः ।
सप्तानामपि यो नेता सेनानां प्रविभागवित् ॥ ५.१५१.७ ॥
બાણ અને અસ્ત્રોમાં કુશળ, સર્વ અસ્ત્રોથી લડનારા; સાત સેનાઓનો જે નેતા અને તેમની વહેંચણી જાણનારો.
5.151.8
यः सहेत रणे भीष्णं शरार्चिःपावकोपमम् ।
तं तावत्सहदेवात्र प्रब्रूहि कुरुनन्दन।
स्वगतं पुरुषव्याघ्र को नः सेनापतिः क्षमः ॥ ५.१५१.८ ॥
યુદ્ધમાં બાણની જ્વાળાવાળા અગ્નિ સમાન ભીષ્મને જે સહન કરી શકે, તેને અહીં કહો, હે કુરુનંદન. હે પુરુષવ્યાઘ્ર, અમારો સેનાપતિ થવા યોગ્ય કોણ છે, તે મનમાં કહો.
5.151.9
संयुक्त एकदुःखश्च वीर्यवांश्च महीपतिः ।
यं समाश्रित्य धर्मज्ञं स्वमंशमनुयुञ्ज्महे ॥ ५.१५१.९ ॥
એક જ દુઃખમાં જોડાયેલો, વીર્યવાન અને મહીપતિ; ધર્મજ્ઞ એવા તેનો આશ્રય લઈ આપણો ભાગ તેને જ સોંપીએ.
5.151.10
मत्स्यो विराटो बलवान्कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
प्रसहिष्यति सङ्ग्रामे भीष्मं तांश्च महारथान् ॥ ५.१५१.१० ॥
મત્સ્યરાજ વિરાટ — બળવાન, અસ્ત્રોમાં તાલીમ પામેલો, યુદ્ધમાં ઉત્સાહી — તે યુદ્ધમાં ભીષ્મને અને તે મહારથીઓને પણ સહન કરશે.
5.151.11
तथोक्ते सहदेवेन वाक्ये वाक्यविशारदः ।
नकुलोऽनन्तरं तस्मादिदं वचनमाददे ॥ ५.१५१.११ ॥
સહદેવે આ રીતે કહ્યા પછી, વાણીમાં કુશળ નકુલે ત્યારબાદ આ વચન ઉપાડ્યું.
5.151.12
वयसा शास्त्रतो धैर्यात्कुलेनाभिजनेन च ।
ह्रीमान्बलान्वितः श्रीमान्सर्वशास्त्रविशारदः ॥ ५.१५१.१२ ॥
વયથી, શાસ્ત્રથી, ધૈર્યથી, કુળથી અને ઉત્તમ જન્મથી — લજ્જાશીલ, બળવાન, તેજસ્વી, સર્વ શાસ્ત્રોમાં નિપુણ.
5.151.13
वेद चास्त्रं भारद्वाजाहुर्धर्षः सत्यसङ्गरः ।
यो नित्यं स्पर्धते द्रोणं भीष्मं चैव महाबलम् ॥ ५.१५१.१३ ॥
તે અસ્ત્રવિદ્યા જાણે છે; ભારદ્વાજ (દ્રોણ)નો શિષ્ય કહેવાય છે. તે સાહસી અને સત્યપ્રતિજ્ઞ છે. જે સદા દ્રોણ અને મહાબલી ભીષ્મ સાથે સ્પર્ધા કરે છે.
5.151.14
श्लाघ्यः पार्थिववंशस्य प्रमुखे वाहिनीपतिः ।
पुत्रपौत्रेः परिवृतः शतशाख इव द्रुमः ॥ ५.१५१.१४ ॥
રાજવંશમાં અગ્રેસર, સેનાપતિ પ્રશંસનીય છે; પુત્રો અને પૌત્રોથી ઘેરાયેલો તે સો ડાળીઓવાળા વૃક્ષ જેવો છે.
5.151.15
यस्तताप तपो घोरं सदारः पृथिवीपतिः ।
रोषाद्द्रोणविनाशाय वीरः समितिशोभनः ॥ ५.१५१.१५ ॥
જે પૃથ્વીપતિએ પત્ની સહિત ઘોર તપ કર્યું, ક્રોધથી દ્રોણના વિનાશ માટે; તે વીર યુદ્ધમાં શોભે છે.
5.151.16
पितेवास्मान्समाधत्ते यः सदा पार्थिवर्षभः ।
श्वशुरो द्रुपदोऽस्माकं सेनाग्रं स प्रकर्षतु ॥ ५.१५१.१६ ॥
જે શ્રેષ્ઠ રાજા સદા અમારી પિતાની જેમ સંભાળ રાખે છે, અમારા સસરા દ્રુપદ — તે સેનાનો અગ્રભાગ ચલાવે.
5.151.17
स द्रोणभीष्मावायातौ सहेदिति मतिर्मम ।
स हि दिव्यास्त्रविद्राजा सखा चाङ्गिरसो नृपः ॥ ५.१५१.१७ ॥
દ્રોણ અને ભીષ્મ આવે ત્યારે તે તેમને સહન કરે, એવો મારો મત છે. તે રાજા દિવ્યાસ્ત્ર જાણનારો છે, આંગિરસ વંશનો મિત્ર છે.
5.151.18
माद्रीसुताभ्यामुक्ते तु स्वमते कुरुनन्दनः ।
वासविर्वासवसमः सव्यसाच्यब्रवीद्वचः ॥ ५.१५१.१८ ॥
માદ્રીના બે પુત્રો આમ કહ્યા પછી, પોતાના મત અનુસાર કુરુઓને આનંદ આપનાર, ઇન્દ્ર સમાન, ઇન્દ્રપુત્ર સવ્યસાચી (અર્જુન) આ વચનો બોલ્યો.
5.151.19
योयं तपःप्रभावेन ऋषिसन्तोषणेन च ।
दिव्यः पुरुष उत्पन्नो ज्वालावर्णो महाभुजः ॥ ५.१५१.१९ ॥
તપના પ્રભાવથી અને ઋષિઓને સંતોષ આપવાથી જે આ દિવ્ય પુરુષ ઉત્પન્ન થયો, જ્વાળાના વર્ણનો, મહાબાહુ.
5.151.20
धनुष्मान्कवची खङ्गी रथमारुह्य दंशितः ।
दिव्यैर्हयवरैर्युक्तमग्निकुण्डात्समुत्थितः ॥ ५.१५१.२० ॥
ધનુષ, કવચ અને ખડ્ગ ધારણ કરીને, રથ પર આરૂઢ થઈને સજ્જ, દિવ્ય ઉત્તમ અશ્વોથી જોડાયેલા રથ સાથે અગ્નિકુંડમાંથી ઊઠેલો.
5.151.21
गर्जन्निव महामेघो रथघोषेण वीर्यवान् ।
सिंहसंहननो वीरः सिंहतुल्यपराक्रमः ॥ ५.१५१.२१ ॥
રથના ઘોષથી મહામેઘ સમાન ગર્જતો, પરાક્રમી, સિંહ જેવા દૃઢ દેહવાળો, વીર, સિંહ સમાન પરાક્રમી.
5.151.22
सिंहोरस्कः सिंहभुजः सिंहवक्षा महाबलः ।
सिंहप्रगर्जनो वीरः संहस्कन्धो महाद्युतिः ॥ ५.१५१.२२ ॥
સિંહ જેવી છાતી, સિંહ જેવા બાહુ, સિંહ જેવું વક્ષ ધરાવનાર, મહાબલી, સિંહ જેવો ગર્જનાર, વીર, દૃઢ સ્કંધવાળો, મહાતેજસ્વી.
5.151.23
शुभ्रूः सुदंष्ट्रः सुहनुः सुबाहुः सुमुखोऽकृशः ।
सुजत्रुः सुविशालाक्षः सुपादः सुप्रतिष्ठितः ॥ ५.१५१.२३ ॥
સુંદર ભ્રમરવાળો, સુંદર દાંતવાળો, સુંદર જડબાવાળો, સુંદર બાહુવાળો, સુંદર મુખવાળો, કૃશ નહીં એવો, સુંદર ખભાના હાડકાવાળો, અતિ વિશાળ નેત્રવાળો, સુંદર પગવાળો, સુસ્થિર.
5.151.24
अभेद्यः सर्वशस्त्राणां प्रभिन्न इव वारणः ।
जज्ञे द्रोणविनाशाय सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥ ५.१५१.२४ ॥
સર્વ શસ્ત્રોથી અભેદ્ય, મદમસ્ત હાથીની જેમ, દ્રોણના વિનાશ માટે જન્મ્યો, સત્યવાદી, જિતેન્દ્રિય.
5.151.25
धृष्टद्युम्नमहं मन्ये सहेद्भीष्मस्य सायकान् ।
वज्राशनिसमस्पर्शान्दीप्तास्यानुरगानिव ॥ ५.१५१.२५ ॥
હું માનું છું કે ભીષ્મના વજ્ર અને વીજળી જેવા સ્પર્શવાળા, બળતા મુખવાળા સર્પો જેવા બાણોને ફક્ત ધૃષ્ટદ્યુમ્ન જ સહી શકે.
5.151.26
यमदूतसमान्वेगे निपाते पावकोपमान् ।
रामेणाजौ विषिहितान्वज्रनिष्पेषदारुणान् ॥ ५.१५१.२६ ॥
યમદૂતો સમાન વેગવાળા, અગ્નિ સમાન પડતા, વજ્રના ગડગડાટ જેવા ભયંકર, યુદ્ધમાં રામે છોડેલા.
5.151.27
पुरुष तं न पश्यामि यः सहेत महाव्रतम् ।
धृष्टद्युम्नमृते राजन्निति मे धीयते मतिः ॥ ५.१५१.२७ ॥
હે રાજન, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન વિના એવો કોઈ પુરુષ મને દેખાતો નથી જે તે મહાવ્રતને સહી શકે. મારી બુદ્ધિ આ જ નક્કી કરે છે.
5.151.28
क्षिप्रहस्तश्चित्रयोधी मतः सेनापतिर्मम ।
अभेद्यकवचः श्रीमान्मातङ्ग इव यूथपः ॥ ५.१५१.२८ ॥
ઝડપી હાથવાળો, વિવિધ રીતે લડનાર, અભેદ્ય કવચવાળો, તેજસ્વી—મારા મતે તે જ સેનાપતિ છે, જેમ ટોળાનો નેતા હાથી.
5.151.29
अर्जुनेनैवमुक्ते तु भीमो वाक्यं समाददे ।
वधार्थं यः समुत्पन्नः शिखण्डी द्रुपदात्मजः ।
वदन्ति सिद्धा राजेन्द्र ऋषयश्च समागताः ॥ ५.१५१.२९ ॥
અર્જુને આમ કહ્યા પછી ભીમે તે વચન સ્વીકાર્યું. હે રાજેન્દ્ર, ભીષ્મવધ માટે જ જન્મેલો દ્રુપદનો પુત્ર શિખંડી—એમ ત્યાં ભેગા થયેલા સિદ્ધો અને ઋષિઓ કહે છે.
5.151.30
यस्य सङ्ग्राममध्ये तु दिव्यमस्त्रं प्रकुर्वतः ।
रूपं द्रक्ष्यन्ति पुरुषा रामस्येव महात्मनः ॥ ५.१५१.३० ॥
યુદ્ધની વચ્ચે દિવ્ય અસ્ત્ર પ્રયોજનારનું રૂપ, મહાત્મા રામના રૂપ જેવું જ લોકો જોશે.
5.151.31
न तं युद्धे प्रपश्यामि यो भिन्द्यात्तु शिखण्डिनाम् ।
शस्त्रेण समरे राजन्सन्नद्वं स्यन्दने स्थितम् ॥ ५.१५१.३१ ॥
રાજન, યુદ્ધમાં રથ પર ઊભેલા, બખ્તરધારી શિખંડીને શસ્ત્રથી પ્રહાર કરનાર કોઈને હું જોતો નથી.
5.151.32
द्वैरथे समरे नान्यो भीष्मं हन्यान्महाव्रतम् ।
शिखण्डिनमृते वीरं स मे सेनापतिर्मतः ॥ ५.१५१.३२ ॥
દ્વંદ્વ યુદ્ધમાં શિખંડી સિવાય બીજો કોઈ મહાવ્રતી ભીષ્મને મારી ન શકે; એ વીર જ મારા મતે સેનાપતિ છે.
5.151.33
सर्वस्य जगतस्तात सारासारं बालाबलम् ।
सर्वं जानाति धर्मात्मा मतमेषां च केशवः ॥ ५.१५१.३३ ॥
હે તાત, જગતના સાર-અસાર, બળ-નિર્બળતા બધું ધર્માત્મા કેશવ જાણે છે; એમનો મત પણ તે જ જાણે છે.
5.151.34
यमाह कृष्णो दाशार्हः सोऽस्तु सेनापतिर्मम ।
कृतास्त्रोप्यकृतास्त्रो वा वृद्धो वा यदि वा युवा ॥ ५.१५१.३४ ॥
દાશાર્હ કૃષ્ણ જેનું નામ કહે તે જ મારા સેનાપતિ થાય; તે અસ્ત્રવિદ્યામાં કુશળ હોય કે ન હોય, વૃદ્ધ હોય કે યુવાન.
5.151.35
एष नो विजये मूलमेष तात विपर्यये ।
अत्र प्राणाश्च राज्यं च भावाभावौ सुखासुखे ॥ ५.१५१.३५ ॥
આ જ આપણા વિજયનું મૂળ છે, હે તાત, અને પરાજયનું પણ મૂળ આ જ છે; અહીં જ પ્રાણ અને રાજ્ય, જીવન-મરણ, સુખ-દુઃખ છે.
5.151.36
एष धाता विधाता च सिद्धिरत्र प्रतिष्ठिता ।
यमाह कृष्णो दाशार्हः सोस्तु नो वाहिनीपतिः ॥ ५.१५१.३६ ॥
આ ધાતા અને વિધાતા છે; સિદ્ધિ અહીં જ પ્રતિષ્ઠિત છે; દાશાર્હ કૃષ્ણ જેનું નામ કહે તે જ આપણા સેનાપતિ થાય.
5.151.37
ब्रवीतु वदतां श्रेष्ठो निशा समभिवर्तते ।
ततः सेनापतिं कृत्वा कृष्णस्य वशवर्तिनः ॥ ५.१५१.३७ ॥
બોલનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ બોલે; રાત્રિ વીતી રહી છે. પછી કૃષ્ણના વશવર્તીઓમાંથી એકને સેનાપતિ બનાવીને.
5.151.38
रात्रेः शेषे व्यतिक्रान्ते प्रयास्यामो रणाजिरम् ।
अधिवासितशस्त्राश्च कृतकौतुकमङ्गलाः ॥ ५.१५१.३८ ॥
રાત્રિનો બાકીનો ભાગ વીત્યા પછી આપણે રણાંગણ તરફ જઈશું; શસ્ત્રોને અભિમંત્રિત કરીને અને મંગળ વિધિઓ કરીને.
5.151.39
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा धर्मराजस्य धीमतः ।
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षो धनञ्जयमवेक्ष्य ह ॥ ५.१५१.३९ ॥
ધર્મરાજ અને બુદ્ધિમાન યુધિષ્ઠિરનું એ વચન સાંભળીને કમળનયન ધનંજય તરફ જોઈને બોલ્યા.
5.151.40
ममाप्येते महाराज भवद्भिर्य उदाहृताः ।
नेतारस्तव सेनाया मता विक्रान्तयोधिनः ॥ ५.१५१.४० ॥
હે મહારાજ, તમે જેમનાં નામ લીધાં તે સર્વ મને પણ માન્ય છે; તેઓ તમારી સેનાના નેતાઓ અને પરાક્રમી યોદ્ધાઓ ગણાય છે.
5.151.41
सर्व एव समर्था हि तव शत्रुं प्रबाधितुम् ।
इन्द्रस्यापि भयं ह्येते जनयेयुर्महाहवे ॥ ५.१५१.४१ ॥
આ સર્વ આપના શત્રુને પીડવા સમર્થ છે; આ મહાયુદ્ધમાં તેઓ ઇન્દ્રને પણ ભય ઉપજાવી શકે.
5.151.42
किं पुनर्धार्तराष्ट्राणां लुब्धानां पापचेतसाम् ।
मयापि हि महाबाहो त्वत्प्रियार्थं महाहवे ॥ ५.१५१.४२ ॥
તો પછી ધૃતરાષ્ટ્રના લોભી અને પાપી મનવાળા પુત્રો વિશે શું કહેવું! હે મહાબાહુ, આપના પ્રિયને માટે હું પણ એ મહાયુદ્ધમાં.
5.151.43
कृतो यत्नो महांस्तत्र शमः स्यादिति भारत ।
धर्मस्य गतमानृण्यं न स्म वाच्या विवक्षताम् ॥ ५.१५१.४३ ॥
હે ભરતવંશી, ત્યાં શાંતિ થાય તે માટે મોટો પ્રયત્ન કરાયો. ધર્મ પ્રમાણે ઋણમુક્તિ થઈ ચૂકી છે; બોલવા ઇચ્છનારાઓને દોષ ન દેવો.
5.151.44
कृतार्थं मन्यते बाल आत्मनमविचक्षणः ।
धार्तराष्ट्रो बलस्थं च पश्यत्यात्मानमातुरः ॥ ५.१५१.४४ ॥
અવિવેકી મૂર્ખ ધૃતરાષ્ટ્રનો પુત્ર પોતાને કૃતાર્થ માને છે; દુઃખી થઈને તે પોતાને બળમાં સ્થિર જુએ છે.
5.151.45
युज्यतां वाहिनी साधु वधसाध्या हि मे मताः ।
न धार्तराष्ट्राः शक्ष्यन्ति स्थातुं दृष्ट्वा धनञ्जयम् ॥ ५.१५१.४५ ॥
સેનાને સારી રીતે ગોઠવો; મારા મત પ્રમાણે આ વધથી જ સાધ્ય થશે. ધનંજયને જોઈને ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો ટકી શકશે નહીં.
5.151.46
भीमसेनं च सङ्क्रुद्धं यमौ चापि यमोपमौ ।
युयुधानं द्वितीयं च धृष्टद्युम्नममर्षणम् ॥ ५.१५१.४६ ॥
ક્રોધિત ભીમસેન, યમ સમાન બે જોડિયા ભાઈઓ, બીજો યુયુધાન અને અસહિષ્ણુ ધૃષ્ટદ્યુમ્ન.
5.151.47
अभिमन्युं द्रौपदेयान्विराटद्रुपदावपि ।
अक्षौहिणीपतींश्चान्यान्नरेन्द्रान्भीमविक्रमान् ॥ ५.१५१.४७ ॥
અભિમન્યુ, દ્રૌપદીના પુત્રો, વિરાટ અને દ્રુપદ, તથા અન્ય અક્ષૌહિણીપતિ, ભયંકર પરાક્રમી રાજાઓ.
5.151.48
सारवद्बलमस्माकं दुष्प्रधर्षं दुरासदम् ।
धार्तराष्ट्रबलं सङ्ख्ये हनिष्यति न संशयः ॥ ५.१५१.४८ ॥
અમારું સૈન્ય બળવાન, દુર્ધર્ષ અને દુર્ગમ છે; યુદ્ધમાં તે ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોના સૈન્યનો સંહાર કરશે, તેમાં સંદેહ નથી.
5.151.49
धृष्टद्युम्नमहं मन्ये सेनापतिमरिन्दम ।
एवमुक्ते तु कृष्णेन संप्राहृष्यन्नरोत्तमाः ॥ ५.१५१.४९ ॥
હે શત્રુઓનું દમન કરનાર, હું ધૃષ્ટદ્યુમ્નને સેનાપતિ માનું છું. કૃષ્ણે આમ કહેતાં શ્રેષ્ઠ પુરુષો અત્યંત હર્ષિત થયા.
5.151.50
तेषां प्रहृष्टमनसां नादः समभवन्महान् ।
योग इत्यथ सैन्यानां त्वरतां संप्रधावताम् ॥ ५.१५१.५० ॥
પ્રસન્ન મનવાળાઓનો મહાન નાદ ઊઠ્યો. ઝડપથી દોડતા સૈન્યોનો 'યોગ! યોગ!' એવો ઘોષ થયો.
5.151.51
हयवारणशब्दाश्च नेमिघोषाश्च सर्वतः ।
शङ्खदुन्दुभिघोषाश्च तुमुलाः सर्वतोऽभवन् ॥ ५.१५१.५१ ॥
ઘોડા અને હાથીઓના શબ્દો, રથચક્રોનો ગર્જનાઘોષ અને શંખ-દુંદુભિના ઘોષ ચારેકોર ભયંકર કોલાહલ બની ગયા.
5.151.52
तद्रुग्रं सागरनिभं क्षुब्धं बलसमागमम् ।
रथपत्तिगजोदयं महोर्मिभिरिवाकुलम् ॥ ५.१५१.५२ ॥
તે ભયંકર સેનાઓનો સંગમ સાગર જેવો ક્ષુબ્ધ હતો; રથ, પદાતિ અને હાથીઓના ઉછાળાથી મોટાં મોજાંથી ઘેરાયેલો હોય તેવો.
5.151.53
धावतामाहुयानानां तनुत्राणि च बध्नताम् ।
प्रयास्यतां पाण्डवानां ससैन्यानां समन्ततः ॥ ५.१५१.५३ ॥
દોડતા, એકબીજાને બૂમ પાડતા, બખ્તર બાંધતા અને પ્રયાણ કરવા તૈયાર પાંડવો તથા તેમનાં સૈન્યો ચારેકોર હતાં.
5.151.54
गङ्गेव पूर्णा दुर्धर्षा समदृश्यत वाहिनी ।
अग्रानीके भीमसेनो माद्रीपुत्रौ च दंशितौ ॥ ५.१५१.५४ ॥
ગંગા જેવી પૂર્ણ અને દુર્ધર્ષ એ સેના દેખાઈ; સેનાના અગ્રભાગમાં ભીમસેન અને માદ્રીના બે પુત્રો સજ્જ હતા.
5.151.55
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च धृष्टद्युम्नस्य पार्षतः ।
प्रभद्रकाश्च पञ्चाला भीमसेनमुखा ययुः ॥ ५.१५१.५५ ॥
સુભદ્રાનો પુત્ર, દ્રૌપદીના પુત્રો, ધૃષ્ટદ્યુમ્નનો પુત્ર પાર્ષત, પ્રભદ્રકો અને પાંચાલો ભીમસેનને આગળ રાખીને ગયા.
5.151.56
ततः शब्दः समभवत्सुमुद्रस्येव पर्वणि । ॥ ५.१५१.५६ ॥
ત્યારે પૂર્ણિમાના સમયે સમુદ્રના ઘોષ જેવો અવાજ ઊઠ્યો.
5.151.59
फल्गु यच्चं बलं किंचिद्यच्चापि कृशदुर्बलम् ।
तत्सङ्गृह्य ययौ राजा ये चापि परिचारकाः ॥ ५.१५१.५९ ॥
જે થોડું સૈન્ય હતું, જે કૃશ અને દુર્બળ હતું તે એકત્ર કરીને રાજા ગયો; જે સેવકો હતા તેઓ પણ ગયા.
5.151.60
उपप्लाव्ये तु पाञ्चाली द्रौपदी सत्यवादिनी ।
सह स्त्रीभिर्निनवृते दासीदाससमावृता ॥ ५.१५१.६० ॥
ઉપપ્લવ્યમાં સત્યવાદી પાંચાલી દ્રૌપદી દાસદાસીઓથી ઘેરાયેલી સ્ત્રીઓ સાથે પાછી ફરી.
5.151.61
कृत्वा मूलप्रतीकारं गुल्मैः स्थावरजङ्गमैः ।
स्कन्धावारेण महता प्रययुः पाण्डुनन्दनाः ॥ ५.१५१.६१ ॥
મૂળ રક્ષણની વ્યવસ્થા કરીને, સ્થિર અને ચલ રક્ષકદળો સહિત, મહાન છાવણી સાથે પાંડુના પુત્રો ચાલ્યા.
5.151.62
ददतो गां हिरण्यं च ब्राह्मणैरभिसंवृताः ।
स्तूयमाना ययू राजन्रथैर्मणिविभूषितैः ॥ ५.१५१.६२ ॥
ગાયો અને સોનું દાન કરતા, બ્રાહ્મણોથી ઘેરાયેલા, સ્તુતિ પામતા, હે રાજન, મણિઓથી શણગારેલા રથો પર તેઓ ગયા.
5.151.63
केकया धृष्टकेतुश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ।
श्रेणिमान्वसुदानश्च शिखण्डी चापराजितः ॥ ५.१५१.६३ ॥
કેકયો, ધૃષ્ટકેતુ, કાશીરાજનો પુત્ર અભિભૂ, શ્રેણિમાન, વસુદાન, શિખંડી અને અપરાજિત.
5.151.64
हृष्टास्तुष्टाः कवचिनः सशस्त्राः समलङ्कृताः ।
राजानमन्वयुः सर्वे परिवार्य युधिष्ठिरम् ॥ ५.१५१.६४ ॥
હર્ષિત, સંતુષ્ટ, કવચધારી, શસ્ત્રસજ્જ અને સુશોભિત સૌ યુધિષ્ઠિરને ઘેરીને તેમની પાછળ ચાલ્યા.
5.151.65
जघनार्धे विराटश्च याज्ञसेनिश्च सौमकिः ।
सुधर्मा कुन्तिभोजश्च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजाः ॥ ५.१५१.६५ ॥
પાછળના ભાગમાં વિરાટ, યાજ્ઞસેનિ, સૌમકિ, સુધર્મા, કુંતિભોજ અને ધૃષ્ટદ્યુમ્નના પુત્રો હતા.
5.151.66
रथायुतानि चत्वारि हयाः पञ्चगुणास्तथा ।
पत्तिसैन्यं दशगुणं गजानामयुतानि षट् ॥ ५.१५१.६६ ॥
ચાર અયુત રથ, તેના પાંચ ગણા ઘોડા, દસ ગણું પાયદળ અને છ અયુત હાથી હતા.
5.151.67
अनाधृष्टिश्चेकितानो धृष्टकेतुश्च सात्यकिः ।
परिवार्य ययुः सर्वे वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ५.१५१.६७ ॥
અનાધૃષ્ટિ, ચેકિતાન, ધૃષ્ટકેતુ અને સાત્યકિ સૌ વાસુદેવ અને ધનંજયને ઘેરીને ચાલ્યા.
5.151.68
आसाद्य तु कुरुक्षेत्रं व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
पाण्डवाः समदृश्यन्त नर्दन्तो वृषभा इव ॥ ५.१५१.६८ ॥
કુરુક્ષેત્ર પહોંચીને વ્યૂહ રચેલી સેના સાથે પ્રહાર કરનારા પાંડવો ગર્જતા વૃષભો જેવા દેખાયા.
5.151.69
तेऽवगाह्य कुरुक्षेत्रं शङ्खान्दध्मुररिन्दमाः ।
तथैव दध्मतुः शङ्खं वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ५.१५१.६९ ॥
કુરુક્ષેત્રમાં પ્રવેશીને શત્રુઓનું દમન કરનારા વીરોએ શંખ ફૂંક્યા. એ જ રીતે વાસુદેવ અને ધનંજયે પણ શંખ ફૂંક્યો.
5.151.70
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
निशम्य सर्वसैन्यानि समहष्यन्त सर्वशः ॥ ५.१५१.७० ॥
વજ્રના ગડગડાટ જેવો પાંચજન્ય શંખનો નિર્ઘોષ સાંભળીને સર્વ સૈન્યો સર્વત્ર હર્ષિત થયાં.
5.151.71
शङ्खदुन्दुभिसंहृष्टः सिंहनादस्तरस्विनाम् ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च सागरांश्चान्वनादयत् ॥ ५.१५१.७१ ॥
શંખ અને દુંદુભિના નાદથી ઉત્સાહિત થયેલા વેગવાન વીરોના સિંહનાદે પૃથ્વી, આકાશ અને સાગરોને ગજાવી દીધાં.