Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.151

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.151.1

जनार्दनवचः श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄनुवाच धर्मात्मा समक्षं केशवस्य ह ॥ ५.१५१.१ ॥

ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, କେଶବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ଧର୍ମାତ୍ମା ହୋଇ ଭାଇମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

5.151.2

श्रुतं भवद्भिर्यद्वृत्तं सभायां कुरुसंसदि ।
केशवस्यापि यद्वाक्यं तत्सर्वमवधारितम् ॥ ५.१५१.२ ॥

କୁରୁସଭାରେ ଯାହା ଘଟିଲା, ତାହା ଆପଣମାନେ ଶୁଣିଛନ୍ତି; କେଶବଙ୍କ ବାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି।

5.151.3

तस्मात्सेनाविभागं मे कुरुध्वं नरसत्तमाः ।
अक्षौहिण्यश्च सप्तैताः समेता विजयाय वै ॥ ५.१५१.३ ॥

ତେଣୁ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ମୋ ପାଇଁ ସେନା ବିଭାଗ କରନ୍ତୁ; ଏହି ସାତ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ବିଜୟ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛନ୍ତି।

5.151.4

तासां ये पतयः सप्त विख्यातास्तान्निबोधत ।
द्रुपदश्च विराटश्च धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ॥ ५.१५१.४ ॥

ଏମାନଙ୍କ ସାତଜଣ ବିଖ୍ୟାତ ନାୟକଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତୁ: ଦ୍ରୁପଦ, ବିରାଟ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଶିଖଣ୍ଡୀ।

5.151.5

सात्यकिश्चेकितानश्च भीमसेनश्च वीर्यवान् ।
एते सेनाप्रणेतारो वीराः सर्वे तनुत्यजः ॥ ५.१५१.५ ॥

ସାତ୍ୟକି, ଏକିତାନ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଭୀମସେନ — ଏମାନେ ସେନାପତି; ସମସ୍ତେ ବୀର, ଦେହତ୍ୟାଗ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।

5.151.6

सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे सुचिरितव्रताः ।
ह्रीमन्तो नीतिमन्तश्च सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ५.१५१.६ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବେଦଜ୍ଞ, ଶୂର, ବ୍ରତ ଭଲ ପାଳନକାରୀ, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, ନୀତିମାନ ଓ ଯୁଦ୍ଧନିପୁଣ।

5.151.7

इष्वस्त्रकुशलाः सर्वे तथा सर्वास्त्रयोधिनः ।
सप्तानामपि यो नेता सेनानां प्रविभागवित् ॥ ५.१५१.७ ॥

ଇଷୁ ଓ ଅସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଯୋଦ୍ଧା; ସାତ ସେନାର ଯେ ନେତା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ବିଭାଗ ଜାଣିଥିବା।

5.151.8

यः सहेत रणे भीष्णं शरार्चिःपावकोपमम् ।
तं तावत्सहदेवात्र प्रब्रूहि कुरुनन्दन।
स्वगतं पुरुषव्याघ्र को नः सेनापतिः क्षमः ॥ ५.१५१.८ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଶରର ଶିଖାଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ନି ସମାନ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଯେ ସହିପାରିବ, ତାକୁ ଏଠାରେ କୁହ, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ। ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଆମର ସେନାପତି ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ କିଏ, ମନରେ କୁହ।

5.151.9

संयुक्त एकदुःखश्च वीर्यवांश्च महीपतिः ।
यं समाश्रित्य धर्मज्ञं स्वमंशमनुयुञ्ज्महे ॥ ५.१५१.९ ॥

ଏକା ଦୁଃଖରେ ସଂଯୁକ୍ତ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ଓ ମହୀପତି ଯେ; ଧର୍ମଜ୍ଞ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଆମେ ଆମର ଅଂଶ ତାଙ୍କରେ ନିଯୋଜିତ କରିବା।

5.151.10

मत्स्यो विराटो बलवान्कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
प्रसहिष्यति सङ्ग्रामे भीष्मं तांश्च महारथान् ॥ ५.१५१.१० ॥

ମତ୍ସ୍ୟରାଜ ବିରାଟ — ବଳବାନ, ଅସ୍ତ୍ରରେ ଶିକ୍ଷିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉତ୍ସାହୀ — ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମ ଓ ସେହି ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସହିବେ।

5.151.11

तथोक्ते सहदेवेन वाक्ये वाक्यविशारदः ।
नकुलोऽनन्तरं तस्मादिदं वचनमाददे ॥ ५.१५१.११ ॥

ସହଦେବ ଏପରି କହିବା ପରେ, ବାକ୍ୟରେ ନିପୁଣ ନକୁଳ ତା'ପରେ ଏହି ବାକ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

5.151.12

वयसा शास्त्रतो धैर्यात्कुलेनाभिजनेन च ।
ह्रीमान्बलान्वितः श्रीमान्सर्वशास्त्रविशारदः ॥ ५.१५१.१२ ॥

ବୟସରୁ, ଶାସ୍ତ୍ରରୁ, ଧୈର୍ଯ୍ୟରୁ, କୁଳ ଓ ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମରୁ — ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, ବଳବାନ, ଶ୍ରୀମାନ, ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରେ ନିପୁଣ।

5.151.13

वेद चास्त्रं भारद्वाजाहुर्धर्षः सत्यसङ्गरः ।
यो नित्यं स्पर्धते द्रोणं भीष्मं चैव महाबलम् ॥ ५.१५१.१३ ॥

ସେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟା ଜାଣନ୍ତି; ଭାରଦ୍ୱାଜ (ଦ୍ରୋଣ)ଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେ ସାହସୀ ଓ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ। ଯିଏ ସର୍ବଦା ଦ୍ରୋଣ ଓ ମହାବଳୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ ସ୍ପର୍ଧା କରେ।

5.151.14

श्लाघ्यः पार्थिववंशस्य प्रमुखे वाहिनीपतिः ।
पुत्रपौत्रेः परिवृतः शतशाख इव द्रुमः ॥ ५.१५१.१४ ॥

ରାଜବଂଶର ଅଗ୍ରଣୀ, ସେନାପତି ପ୍ରଶଂସନୀୟ; ପୁତ୍ର ଓ ପୌତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ ସେ ଶହେ ଶାଖା ବିଶିଷ୍ଟ ବୃକ୍ଷ ପରି।

5.151.15

यस्तताप तपो घोरं सदारः पृथिवीपतिः ।
रोषाद्द्रोणविनाशाय वीरः समितिशोभनः ॥ ५.१५१.१५ ॥

ଯେଉଁ ପୃଥିବୀପତି ପତ୍ନୀ ସହିତ ଘୋର ତପସ୍ୟା କଲେ, କ୍ରୋଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ; ସେ ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭାୟମାନ।

5.151.16

पितेवास्मान्समाधत्ते यः सदा पार्थिवर्षभः ।
श्वशुरो द्रुपदोऽस्माकं सेनाग्रं स प्रकर्षतु ॥ ५.१५१.१६ ॥

ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ସର୍ବଦା ଆମକୁ ପିତା ପରି ଯତ୍ନ କରନ୍ତି, ଆମ ଶ୍ୱଶୁର ଦ୍ରୁପଦ — ସେ ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତୁ।

5.151.17

स द्रोणभीष्मावायातौ सहेदिति मतिर्मम ।
स हि दिव्यास्त्रविद्राजा सखा चाङ्गिरसो नृपः ॥ ५.१५१.१७ ॥

ଦ୍ରୋଣ ଓ ଭୀଷ୍ମ ଆସିଲେ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ସହ୍ୟ କରନ୍ତୁ, ଏହା ମୋର ମତ। ସେ ରାଜା ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ଜାଣନ୍ତି, ଆଙ୍ଗିରସ ବଂଶର ମିତ୍ର।

5.151.18

माद्रीसुताभ्यामुक्ते तु स्वमते कुरुनन्दनः ।
वासविर्वासवसमः सव्यसाच्यब्रवीद्वचः ॥ ५.१५१.१८ ॥

ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଏହା କହିବା ପରେ, ନିଜ ମତରେ କୁରୁଙ୍କ ଆନନ୍ଦଦାତା, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ) ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

5.151.19

योयं तपःप्रभावेन ऋषिसन्तोषणेन च ।
दिव्यः पुरुष उत्पन्नो ज्वालावर्णो महाभुजः ॥ ५.१५१.१९ ॥

ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଭାବରେ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାରୁ ଜନ୍ମିତ ଏହି ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ, ଜ୍ୱାଳାବର୍ଣ୍ଣ, ମହାବାହୁ।

5.151.20

धनुष्मान्कवची खङ्गी रथमारुह्य दंशितः ।
दिव्यैर्हयवरैर्युक्तमग्निकुण्डात्समुत्थितः ॥ ५.१५१.२० ॥

ଧନୁ, କବଚ ଓ ଖଡ୍ଗ ଧାରଣ କରି, ରଥରେ ଆରୂଢ଼ ହୋଇ ସଜ୍ଜିତ, ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରୁ ଉଠିଥିବା।

5.151.21

गर्जन्निव महामेघो रथघोषेण वीर्यवान् ।
सिंहसंहननो वीरः सिंहतुल्यपराक्रमः ॥ ५.१५१.२१ ॥

ରଥର ଘର୍ଘରରେ ମହାମେଘ ପରି ଗର୍ଜନକାରୀ, ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ, ସିଂହ ସମାନ ଦୃଢ଼ ଶରୀର, ବୀର, ସିଂହ ତୁଲ୍ୟ ପରାକ୍ରମୀ।

5.151.22

सिंहोरस्कः सिंहभुजः सिंहवक्षा महाबलः ।
सिंहप्रगर्जनो वीरः संहस्कन्धो महाद्युतिः ॥ ५.१५१.२२ ॥

ସିଂହ ଭଳି ଛାତି, ସିଂହ ଭଳି ବାହୁ ଓ ବକ୍ଷ ବିଶିଷ୍ଟ, ମହାବଳୀ, ସିଂହ ଭଳି ଗର୍ଜନକାରୀ, ବୀର, ଦୃଢ଼ ସ୍କନ୍ଧ, ମହାଦ୍ୟୁତିମାନ।

5.151.23

शुभ्रूः सुदंष्ट्रः सुहनुः सुबाहुः सुमुखोऽकृशः ।
सुजत्रुः सुविशालाक्षः सुपादः सुप्रतिष्ठितः ॥ ५.१५१.२३ ॥

ସୁନ୍ଦର ଭ୍ରୁଯୁକ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତଯୁକ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ଚିବୁକଯୁକ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ବାହୁଯୁକ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ମୁଖଯୁକ୍ତ, କୃଶ ନୁହେଁ, ସୁନ୍ଦର କାନ୍ଧ-ହାଡ଼ଯୁକ୍ତ, ଅତି ବିଶାଳ ନୟନ, ସୁନ୍ଦର ପାଦଯୁକ୍ତ, ସୁସ୍ଥିର।

5.151.24

अभेद्यः सर्वशस्त्राणां प्रभिन्न इव वारणः ।
जज्ञे द्रोणविनाशाय सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥ ५.१५१.२४ ॥

ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅଭେଦ୍ୟ, ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ପରି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ଜନ୍ମିତ, ସତ୍ୟବାଦୀ, ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ।

5.151.25

धृष्टद्युम्नमहं मन्ये सहेद्भीष्मस्य सायकान् ।
वज्राशनिसमस्पर्शान्दीप्तास्यानुरगानिव ॥ ५.१५१.२५ ॥

ବଜ୍ର ଓ ବିଜୁଳି ସମ ସ୍ପର୍ଶ ଥିବା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁଖ ଥିବା ସର୍ପ ପରି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ବାଣକୁ କେବଳ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ସହିପାରିବ ବୋଲି ମୁଁ ମନେ କରେ।

5.151.26

यमदूतसमान्वेगे निपाते पावकोपमान् ।
रामेणाजौ विषिहितान्वज्रनिष्पेषदारुणान् ॥ ५.१५१.२६ ॥

ଯମଦୂତ ସମ ବେଗ ଥିବା, ଅଗ୍ନି ପରି ପଡ଼ୁଥିବା, ବଜ୍ର ଗର୍ଜନ ପରି ଭୟଙ୍କର, ଯୁଦ୍ଧରେ ରାମ ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିବା ବାଣ।

5.151.27

पुरुष तं न पश्यामि यः सहेत महाव्रतम् ।
धृष्टद्युम्नमृते राजन्निति मे धीयते मतिः ॥ ५.१५१.२७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ବ୍ୟତୀତ ସେହି ମହାବ୍ରତ ସହିପାରିବା ପୁରୁଷ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ। ମୋ ବୁଦ୍ଧି ଏହା ହିଁ ସ୍ଥିର କରେ।

5.151.28

क्षिप्रहस्तश्चित्रयोधी मतः सेनापतिर्मम ।
अभेद्यकवचः श्रीमान्मातङ्ग इव यूथपः ॥ ५.१५१.२८ ॥

କ୍ଷିପ୍ର ହସ୍ତ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରେ ଯୁଦ୍ଧକାରୀ, ଅଭେଦ୍ୟ କବଚଧାରୀ, ତେଜସ୍ୱୀ—ମୋ ମତରେ ସେ ହିଁ ସେନାପତି, ଯେପରି ଯୂଥପତି ହାତୀ।

5.151.29

अर्जुनेनैवमुक्ते तु भीमो वाक्यं समाददे ।
वधार्थं यः समुत्पन्नः शिखण्डी द्रुपदात्मजः ।
वदन्ति सिद्धा राजेन्द्र ऋषयश्च समागताः ॥ ५.१५१.२९ ॥

ଅର୍ଜୁନ ଏହା କହିବାରୁ ଭୀମ ସେ ବାକ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଭୀଷ୍ମବଧ ପାଇଁ ଜନ୍ମିତ ଦ୍ରୁପଦ ପୁତ୍ର ଶିଖଣ୍ଡୀ—ଏପରି ସେଠାରେ ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ସିଦ୍ଧ ଓ ଋଷିମାନେ କହନ୍ତି।

5.151.30

यस्य सङ्ग्राममध्ये तु दिव्यमस्त्रं प्रकुर्वतः ।
रूपं द्रक्ष्यन्ति पुरुषा रामस्येव महात्मनः ॥ ५.१५१.३० ॥

ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କରୁଥିବା ତାର ରୂପକୁ, ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କ ରୂପ ପରି ଲୋକେ ଦେଖିବେ।

5.151.31

न तं युद्धे प्रपश्यामि यो भिन्द्यात्तु शिखण्डिनाम् ।
शस्त्रेण समरे राजन्सन्नद्वं स्यन्दने स्थितम् ॥ ५.१५१.३१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥ ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, କବଚଧାରୀ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତ କରୁଥିବା କାହାକୁ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।

5.151.32

द्वैरथे समरे नान्यो भीष्मं हन्यान्महाव्रतम् ।
शिखण्डिनमृते वीरं स मे सेनापतिर्मतः ॥ ५.१५१.३२ ॥

ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶିଖଣ୍ଡୀ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ମହାବ୍ରତୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ସେହି ବୀର ମୋ ମତରେ ସେନାପତି।

5.151.33

सर्वस्य जगतस्तात सारासारं बालाबलम् ।
सर्वं जानाति धर्मात्मा मतमेषां च केशवः ॥ ५.१५१.३३ ॥

ହେ ତାତ, ଜଗତର ସାରାସାର, ବଳାବଳ ସବୁ ଧର୍ମାତ୍ମା କେଶବ ଜାଣନ୍ତି; ଏମାନଙ୍କ ମତ ମଧ୍ୟ ସେ ଜାଣନ୍ତି।

5.151.34

यमाह कृष्णो दाशार्हः सोऽस्तु सेनापतिर्मम ।
कृतास्त्रोप्यकृतास्त्रो वा वृद्धो वा यदि वा युवा ॥ ५.१५१.३४ ॥

ଦାଶାର୍ହ କୃଷ୍ଣ ଯାହାଙ୍କ ନାମ କହିବେ ସେ ମୋର ସେନାପତି ହେଉ; ସେ ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ ହେଉ କି ନ ହେଉ, ବୃଦ୍ଧ ହେଉ କି ଯୁବକ।

5.151.35

एष नो विजये मूलमेष तात विपर्यये ।
अत्र प्राणाश्च राज्यं च भावाभावौ सुखासुखे ॥ ५.१५१.३५ ॥

ଏହା ହିଁ ଆମ ବିଜୟର ମୂଳ, ହେ ତାତ, ପରାଜୟର ମଧ୍ୟ ମୂଳ ଏହା ହିଁ; ଏଠାରେ ହିଁ ପ୍ରାଣ ଓ ରାଜ୍ୟ, ଜୀବନ-ମରଣ, ସୁଖ-ଦୁଃଖ।

5.151.36

एष धाता विधाता च सिद्धिरत्र प्रतिष्ठिता ।
यमाह कृष्णो दाशार्हः सोस्तु नो वाहिनीपतिः ॥ ५.१५१.३६ ॥

ଏ ଧାତା ଓ ବିଧାତା; ସିଦ୍ଧି ଏଠାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; ଦାଶାର୍ହ କୃଷ୍ଣ ଯାହାଙ୍କ ନାମ କହିବେ ସେ ଆମର ସେନାପତି ହେଉ।

5.151.37

ब्रवीतु वदतां श्रेष्ठो निशा समभिवर्तते ।
ततः सेनापतिं कृत्वा कृष्णस्य वशवर्तिनः ॥ ५.१५१.३७ ॥

କଥା କହିବାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କହନ୍ତୁ; ରାତ୍ରି ଗଡ଼ି ଯାଉଛି। ତା'ପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ବଶବର୍ତ୍ତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ ସେନାପତି କରି।

5.151.38

रात्रेः शेषे व्यतिक्रान्ते प्रयास्यामो रणाजिरम् ।
अधिवासितशस्त्राश्च कृतकौतुकमङ्गलाः ॥ ५.१५१.३८ ॥

ରାତ୍ରିର ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାଗ ଗଡ଼ିଗଲେ ଆମେ ରଣାଙ୍ଗଣକୁ ଯିବା; ଅସ୍ତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଅଭିମନ୍ତ୍ରିତ କରି ଓ ମଙ୍ଗଳ କର୍ମ କରି।

5.151.39

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा धर्मराजस्य धीमतः ।
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षो धनञ्जयमवेक्ष्य ह ॥ ५.१५१.३९ ॥

ଧର୍ମରାଜ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କର ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ପଦ୍ମନୟନ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଚାହିଁ କହିଲେ।

5.151.40

ममाप्येते महाराज भवद्भिर्य उदाहृताः ।
नेतारस्तव सेनाया मता विक्रान्तयोधिनः ॥ ५.१५१.४० ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣ ଯାହାଙ୍କ ନାମ କହିଲେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମତ; ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ସେନାର ନେତା ଓ ପରାକ୍ରମୀ ଯୋଦ୍ଧା।

5.151.41

सर्व एव समर्था हि तव शत्रुं प्रबाधितुम् ।
इन्द्रस्यापि भयं ह्येते जनयेयुर्महाहवे ॥ ५.१५१.४१ ॥

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ଶତ୍ରୁକୁ ପୀଡ଼ିତ କରିବାକୁ ସମର୍ଥ; ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୟ ଜନ୍ମାଇ ପାରିବେ।

5.151.42

किं पुनर्धार्तराष्ट्राणां लुब्धानां पापचेतसाम् ।
मयापि हि महाबाहो त्वत्प्रियार्थं महाहवे ॥ ५.१५१.४२ ॥

ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଲୋଭୀ ଓ ପାପୀ ଚିତ୍ତ ପୁଅମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କ'ଣ କହିବି! ହେ ମହାବାହୁ, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପାଇଁ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ।

5.151.43

कृतो यत्नो महांस्तत्र शमः स्यादिति भारत ।
धर्मस्य गतमानृण्यं न स्म वाच्या विवक्षताम् ॥ ५.१५१.४३ ॥

ହେ ଭରତବଂଶଧର, ସେଠାରେ ଶାନ୍ତି ହେବା ପାଇଁ ବଡ଼ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଥିଲା। ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଋଣମୁକ୍ତି ହୋଇଛି; କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଲୋକଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

5.151.44

कृतार्थं मन्यते बाल आत्मनमविचक्षणः ।
धार्तराष्ट्रो बलस्थं च पश्यत्यात्मानमातुरः ॥ ५.१५१.४४ ॥

ଅବିବେକୀ ମୂର୍ଖ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ନିଜକୁ କୃତାର୍ଥ ଭାବେ; ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ସେ ନିଜକୁ ବଳରେ ସ୍ଥିତ ଦେଖେ।

5.151.45

युज्यतां वाहिनी साधु वधसाध्या हि मे मताः ।
न धार्तराष्ट्राः शक्ष्यन्ति स्थातुं दृष्ट्वा धनञ्जयम् ॥ ५.१५१.४५ ॥

ସେନାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ସଜାଅ; ମୋ ମତରେ ଏସବୁ ବଧ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସାଧ୍ୟ। ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦେଖି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରର ପୁତ୍ରମାନେ ସ୍ଥିର ରହିପାରିବେ ନାହିଁ।

5.151.46

भीमसेनं च सङ्क्रुद्धं यमौ चापि यमोपमौ ।
युयुधानं द्वितीयं च धृष्टद्युम्नममर्षणम् ॥ ५.१५१.४६ ॥

କ୍ରୋଧିତ ଭୀମସେନ, ଯମ ସମାନ ଯମଜ ଦୁଇ ଭାଇ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଯୁଯୁଧାନ ଓ ଅସହିଷ୍ଣୁ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ।

5.151.47

अभिमन्युं द्रौपदेयान्विराटद्रुपदावपि ।
अक्षौहिणीपतींश्चान्यान्नरेन्द्रान्भीमविक्रमान् ॥ ५.१५१.४७ ॥

ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରଗଣ, ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅକ୍ଷୌହିଣୀପତି ଭୟଙ୍କର ପରାକ୍ରମୀ ରାଜାମାନେ।

5.151.48

सारवद्बलमस्माकं दुष्प्रधर्षं दुरासदम् ।
धार्तराष्ट्रबलं सङ्ख्ये हनिष्यति न संशयः ॥ ५.१५१.४८ ॥

ଆମ ସେନା ବଳବାନ, ଦୁର୍ଧର୍ଷ ଓ ଦୁର୍ଗମ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ସେନାକୁ ବିନଷ୍ଟ କରିବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

5.151.49

धृष्टद्युम्नमहं मन्ये सेनापतिमरिन्दम ।
एवमुक्ते तु कृष्णेन संप्राहृष्यन्नरोत्तमाः ॥ ५.१५१.४९ ॥

ହେ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ, ମୁଁ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ସେନାପତି ବୋଲି ମନେ କରେ। କୃଷ୍ଣ ଏପରି କହିବାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।

5.151.50

तेषां प्रहृष्टमनसां नादः समभवन्महान् ।
योग इत्यथ सैन्यानां त्वरतां संप्रधावताम् ॥ ५.१५१.५० ॥

ପ୍ରସନ୍ନ ମନ ଥିବା ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମହାନାଦ ଉଠିଲା। ଶୀଘ୍ର ଧାବମାନ ସେନାମାନେ 'ଯୋଗ! ଯୋଗ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ।

5.151.51

हयवारणशब्दाश्च नेमिघोषाश्च सर्वतः ।
शङ्खदुन्दुभिघोषाश्च तुमुलाः सर्वतोऽभवन् ॥ ५.१५१.५१ ॥

ଅଶ୍ୱ ଓ ହାତୀମାନଙ୍କର ଶବ୍ଦ, ରଥଚକ୍ରର ଗର୍ଜନ, ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଘୋଷ ସର୍ବତ୍ର ଭୀଷଣ କୋଳାହଳ ସୃଷ୍ଟି କଲା।

5.151.52

तद्रुग्रं सागरनिभं क्षुब्धं बलसमागमम् ।
रथपत्तिगजोदयं महोर्मिभिरिवाकुलम् ॥ ५.१५१.५२ ॥

ସେହି ଭୟଙ୍କର ସେନାସମାଗମ ସମୁଦ୍ର ପରି କ୍ଷୁବ୍ଧ ଥିଲା; ରଥ, ପଦାତି ଓ ହାତୀମାନଙ୍କ ଉଦୟରେ ମହାତରଙ୍ଗରେ ଆଲୋଡ଼ିତ ପରି।

5.151.53

धावतामाहुयानानां तनुत्राणि च बध्नताम् ।
प्रयास्यतां पाण्डवानां ससैन्यानां समन्ततः ॥ ५.१५१.५३ ॥

ଧାବମାନ, ପରସ୍ପରକୁ ଡାକୁଥିବା, କବଚ ବାନ୍ଧୁଥିବା, ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ପାଣ୍ଡବ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସେନା ସର୍ବତ୍ର ଥିଲେ।

5.151.54

गङ्गेव पूर्णा दुर्धर्षा समदृश्यत वाहिनी ।
अग्रानीके भीमसेनो माद्रीपुत्रौ च दंशितौ ॥ ५.१५१.५४ ॥

ଗଙ୍ଗା ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ସେହି ସେନା ଦେଖାଗଲା; ସେନାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଭୀମସେନ ଓ ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର କବଚ ପରିହିତ ଥିଲେ।

5.151.55

सौभद्रो द्रौपदेयाश्च धृष्टद्युम्नस्य पार्षतः ।
प्रभद्रकाश्च पञ्चाला भीमसेनमुखा ययुः ॥ ५.१५१.५५ ॥

ସୁଭଦ୍ରାର ପୁତ୍ର, ଦ୍ରୌପଦୀର ପୁତ୍ରମାନେ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୁତ୍ର ପାର୍ଷତ, ପ୍ରଭଦ୍ରକ ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଗଲେ।

5.151.56

ततः शब्दः समभवत्सुमुद्रस्येव पर्वणि । ॥ ५.१५१.५६ ॥

ତା'ପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ସମୟରେ ସମୁଦ୍ରର ଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।

5.151.59

फल्गु यच्चं बलं किंचिद्यच्चापि कृशदुर्बलम् ।
तत्सङ्गृह्य ययौ राजा ये चापि परिचारकाः ॥ ५.१५१.५९ ॥

ଯେଉଁ ଅଳ୍ପ ସୈନ୍ୟ ଥିଲେ, କୃଶ ଓ ଦୁର୍ବଳ ଥିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏକାଠି କରି ରାଜା ଗଲେ; ଯେଉଁ ପରିଚାରକମାନେ ଥିଲେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ।

5.151.60

उपप्लाव्ये तु पाञ्चाली द्रौपदी सत्यवादिनी ।
सह स्त्रीभिर्निनवृते दासीदाससमावृता ॥ ५.१५१.६० ॥

ଉପପ୍ଲବ୍ୟରେ ସତ୍ୟବାଦିନୀ ପାଞ୍ଚାଳୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ଦାସଦାସୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଫେରିଲେ।

5.151.61

कृत्वा मूलप्रतीकारं गुल्मैः स्थावरजङ्गमैः ।
स्कन्धावारेण महता प्रययुः पाण्डुनन्दनाः ॥ ५.१५१.६१ ॥

ମୂଳ ରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ସ୍ଥିର ଓ ଚଳନ୍ତି ପ୍ରହରୀଦଳ ସହିତ, ମହା ଛାଉଣୀ ସହିତ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଚାଲିଲେ।

5.151.62

ददतो गां हिरण्यं च ब्राह्मणैरभिसंवृताः ।
स्तूयमाना ययू राजन्रथैर्मणिविभूषितैः ॥ ५.१५१.६२ ॥

ଗାଈ ଓ ସୁନା ଦାନ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି, ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ହେ ରାଜନ, ମଣିଭୂଷିତ ରଥରେ ସେମାନେ ଗଲେ।

5.151.63

केकया धृष्टकेतुश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ।
श्रेणिमान्वसुदानश्च शिखण्डी चापराजितः ॥ ५.१५१.६३ ॥

କେକୟମାନେ, ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, କାଶୀରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅଭିଭୂ, ଶ୍ରେଣିମାନ, ବସୁଦାନ, ଶିଖଣ୍ଡୀ ଏବଂ ଅପରାଜିତ।

5.151.64

हृष्टास्तुष्टाः कवचिनः सशस्त्राः समलङ्कृताः ।
राजानमन्वयुः सर्वे परिवार्य युधिष्ठिरम् ॥ ५.१५१.६४ ॥

ହୃଷ୍ଟ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, କବଚଧାରୀ, ଶସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜିତ ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ ସମସ୍ତେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଘେରି ଅନୁସରଣ କଲେ।

5.151.65

जघनार्धे विराटश्च याज्ञसेनिश्च सौमकिः ।
सुधर्मा कुन्तिभोजश्च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजाः ॥ ५.१५१.६५ ॥

ପଛ ଭାଗରେ ବିରାଟ, ଯାଜ୍ଞସେନି, ସୌମକି, ସୁଧର୍ମା, କୁନ୍ତିଭୋଜ ଓ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଥିଲେ।

5.151.66

रथायुतानि चत्वारि हयाः पञ्चगुणास्तथा ।
पत्तिसैन्यं दशगुणं गजानामयुतानि षट् ॥ ५.१५१.६६ ॥

ଚାରି ଅଯୁତ ରଥ, ଏଥିର ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ଘୋଡ଼ା, ଦଶ ଗୁଣ ପଦାତିକ ଓ ଛଅ ଅଯୁତ ହାତୀ ଥିଲେ।

5.151.67

अनाधृष्टिश्चेकितानो धृष्टकेतुश्च सात्यकिः ।
परिवार्य ययुः सर्वे वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ५.१५१.६७ ॥

ଅନାଧୃଷ୍ଟି, ଚେକିତାନ, ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ଓ ସାତ୍ୟକି ସମସ୍ତେ ବାସୁଦେବ ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଘେରି ଗଲେ।

5.151.68

आसाद्य तु कुरुक्षेत्रं व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
पाण्डवाः समदृश्यन्त नर्दन्तो वृषभा इव ॥ ५.१५१.६८ ॥

କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ପହଞ୍ଚି ବ୍ୟୂହ ରଚିତ ସେନା ସହିତ ପ୍ରହାରୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଗର୍ଜନକାରୀ ଷଣ୍ଢ ଭଳି ଦେଖାଗଲେ।

5.151.69

तेऽवगाह्य कुरुक्षेत्रं शङ्खान्दध्मुररिन्दमाः ।
तथैव दध्मतुः शङ्खं वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ५.१५१.६९ ॥

କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ବୀରମାନେ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ। ସେହିପରି ବାସୁଦେବ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ମଧ୍ୟ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇଲେ।

5.151.70

पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
निशम्य सर्वसैन्यानि समहष्यन्त सर्वशः ॥ ५.१५१.७० ॥

ବଜ୍ରର ଗର୍ଜନ ପରି ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଶଙ୍ଖର ନିର୍ଘୋଷ ଶୁଣି ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ସର୍ବତ୍ର ହର୍ଷିତ ହେଲେ।

5.151.71

शङ्खदुन्दुभिसंहृष्टः सिंहनादस्तरस्विनाम् ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च सागरांश्चान्वनादयत् ॥ ५.१५१.७१ ॥

ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ସାହିତ ବେଗଶାଳୀ ବୀରମାନଙ୍କର ସିଂହନାଦ ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ ଓ ସାଗରକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କଲା।