మహాభారతం · అధ్యాయం 5.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.151.1
जनार्दनवचः श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄनुवाच धर्मात्मा समक्षं केशवस्य ह ॥ ५.१५१.१ ॥
జనార్దనుని మాటలు విని, ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరుడు, కేశవుని సమక్షంలో, ధర్మాత్ముడై సోదరులతో ఇలా అన్నాడు.
5.151.2
श्रुतं भवद्भिर्यद्वृत्तं सभायां कुरुसंसदि ।
केशवस्यापि यद्वाक्यं तत्सर्वमवधारितम् ॥ ५.१५१.२ ॥
కురు సభలో జరిగినదంతా మీరు విన్నారు; కేశవుని మాటలను కూడా అన్నింటినీ నిశ్చయించుకున్నాం.
5.151.3
तस्मात्सेनाविभागं मे कुरुध्वं नरसत्तमाः ।
अक्षौहिण्यश्च सप्तैताः समेता विजयाय वै ॥ ५.१५१.३ ॥
కాబట్టి, నరశ్రేష్ఠులారా, నా కోసం సేనా విభజన చేయండి; ఈ ఏడు అక్షౌహిణులు విజయం కోసం సమకూడాయి.
5.151.4
तासां ये पतयः सप्त विख्यातास्तान्निबोधत ।
द्रुपदश्च विराटश्च धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ॥ ५.१५१.४ ॥
వీటి ఏడుగురు ప్రసిద్ధ నాయకులను తెలుసుకోండి: ద్రుపదుడు, విరాటుడు, ధృష్టద్యుమ్నుడు, శిఖండి.
5.151.5
सात्यकिश्चेकितानश्च भीमसेनश्च वीर्यवान् ।
एते सेनाप्रणेतारो वीराः सर्वे तनुत्यजः ॥ ५.१५१.५ ॥
సాత్యకి, ఏకితానుడు, పరాక్రమశాలి భీమసేనుడు — వీరు సేనానాయకులు; అందరూ వీరులు, ప్రాణత్యాగానికి సిద్ధులు.
5.151.6
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे सुचिरितव्रताः ।
ह्रीमन्तो नीतिमन्तश्च सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ५.१५१.६ ॥
వారందరూ వేద పండితులు, శూరులు, వ్రతాలను సక్రమంగా పాటించేవారు, వినయశీలురు, నీతిమంతులు, యుద్ధనైపుణ్యులు.
5.151.7
इष्वस्त्रकुशलाः सर्वे तथा सर्वास्त्रयोधिनः ।
सप्तानामपि यो नेता सेनानां प्रविभागवित् ॥ ५.१५१.७ ॥
బాణాలు, అస్త్రాలలో నిపుణులు, అన్ని అస్త్రాలతో పోరాడేవారు; ఏడు సేనలకు నాయకుడై, వాటి విభజనను తెలిసినవాడు.
5.151.8
यः सहेत रणे भीष्णं शरार्चिःपावकोपमम् ।
तं तावत्सहदेवात्र प्रब्रूहि कुरुनन्दन।
स्वगतं पुरुषव्याघ्र को नः सेनापतिः क्षमः ॥ ५.१५१.८ ॥
యుద్ధంలో బాణాల జ్వాలలతో అగ్నిలా ఉన్న భీష్ముని ఎవరు తట్టుకోగలరో, దానిని ఇక్కడ చెప్పు, కురునందనా. పురుషవ్యాఘ్రా, మన సేనాపతిగా ఎవరు తగినవాడో మనసులో చెప్పు.
5.151.9
संयुक्त एकदुःखश्च वीर्यवांश्च महीपतिः ।
यं समाश्रित्य धर्मज्ञं स्वमंशमनुयुञ्ज्महे ॥ ५.१५१.९ ॥
ఒకే దుఃఖంతో కూడినవాడు, వీర్యవంతుడు, భూపతి అయినవాడు; ధర్మజ్ఞుడైన అతడిని ఆశ్రయించి మన భాగాన్ని అతడికే అప్పగిద్దాం.
5.151.10
मत्स्यो विराटो बलवान्कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
प्रसहिष्यति सङ्ग्रामे भीष्मं तांश्च महारथान् ॥ ५.१५१.१० ॥
మత్స్యరాజు విరాటుడు — బలవంతుడు, అస్త్రాలలో శిక్షణ పొందినవాడు, యుద్ధంలో గర్వించువాడు — యుద్ధంలో భీష్ముని, ఆ మహారథులను కూడా తట్టుకుంటాడు.
5.151.11
तथोक्ते सहदेवेन वाक्ये वाक्यविशारदः ।
नकुलोऽनन्तरं तस्मादिदं वचनमाददे ॥ ५.१५१.११ ॥
సహదేవుడు ఈ విధంగా చెప్పిన తర్వాత, మాటల్లో నేర్పరి అయిన నకులుడు తరువాత ఈ మాటను పలికాడు.
5.151.12
वयसा शास्त्रतो धैर्यात्कुलेनाभिजनेन च ।
ह्रीमान्बलान्वितः श्रीमान्सर्वशास्त्रविशारदः ॥ ५.१५१.१२ ॥
వయసుతో, శాస్త్రజ్ఞానంతో, ధైర్యంతో, కులంతో, ఉన్నత జన్మంతో — లజ్జాశీలుడు, బలవంతుడు, తేజస్వి, అన్ని శాస్త్రాలలో నిపుణుడు.
5.151.13
वेद चास्त्रं भारद्वाजाहुर्धर्षः सत्यसङ्गरः ।
यो नित्यं स्पर्धते द्रोणं भीष्मं चैव महाबलम् ॥ ५.१५१.१३ ॥
అతడు అస్త్రవిద్యను తెలిసినవాడు; భారద్వాజుని (ద్రోణుని) శిష్యుడని చెబుతారు. ధైర్యవంతుడు, సత్యప్రతిజ్ఞుడు. ఎల్లప్పుడూ ద్రోణునితోనూ మహాబలుడైన భీష్ముడితోనూ పోటీపడేవాడు.
5.151.14
श्लाघ्यः पार्थिववंशस्य प्रमुखे वाहिनीपतिः ।
पुत्रपौत्रेः परिवृतः शतशाख इव द्रुमः ॥ ५.१५१.१४ ॥
రాజవంశంలో ముఖ్యుడు, సేనాపతి అయిన అతడు ప్రశంసనీయుడు; కొడుకులూ మనవలూ చుట్టుముట్టిన అతడు వందకొమ్మల వృక్షంలా ఉన్నాడు.
5.151.15
यस्तताप तपो घोरं सदारः पृथिवीपतिः ।
रोषाद्द्रोणविनाशाय वीरः समितिशोभनः ॥ ५.१५१.१५ ॥
భార్యతో కలిసి ఘోర తపస్సు చేసిన ఆ భూపతి, కోపంతో ద్రోణుని నాశనం కోసం; ఆ వీరుడు యుద్ధంలో శోభిస్తాడు.
5.151.16
पितेवास्मान्समाधत्ते यः सदा पार्थिवर्षभः ।
श्वशुरो द्रुपदोऽस्माकं सेनाग्रं स प्रकर्षतु ॥ ५.१५१.१६ ॥
ఎల్లప్పుడూ మమ్మల్ని తండ్రిలా ఆదరించే ఆ రాజశ్రేష్ఠుడు, మా మామ ద్రుపదుడు — ఆయన సేన ముందుభాగాన్ని నడిపించుగాక.
5.151.17
स द्रोणभीष्मावायातौ सहेदिति मतिर्मम ।
स हि दिव्यास्त्रविद्राजा सखा चाङ्गिरसो नृपः ॥ ५.१५१.१७ ॥
ద్రోణుడు, భీష్ముడు వచ్చినప్పుడు ఆయన వారిని భరించాలి అనేది నా అభిప్రాయం. ఆ రాజు దివ్యాస్త్రాలను తెలిసినవాడు, ఆంగిరస వంశానికి మిత్రుడు.
5.151.18
माद्रीसुताभ्यामुक्ते तु स्वमते कुरुनन्दनः ।
वासविर्वासवसमः सव्यसाच्यब्रवीद्वचः ॥ ५.१५१.१८ ॥
మాద్రి కొడుకులిద్దరు ఇలా చెప్పగా, తన అభిప్రాయంగా కురువంశానికి ఆనందదాత, ఇంద్రునితో సమానుడైన ఇంద్రపుత్రుడు సవ్యసాచి (అర్జునుడు) ఈ మాటలు అన్నాడు.
5.151.19
योयं तपःप्रभावेन ऋषिसन्तोषणेन च ।
दिव्यः पुरुष उत्पन्नो ज्वालावर्णो महाभुजः ॥ ५.१५१.१९ ॥
తపస్సు ప్రభావం వల్ల, ఋషులను సంతోషపెట్టడం వల్ల ఉద్భవించిన ఈ దివ్య పురుషుడు, జ్వాల వర్ణం కలవాడు, మహాబాహువు.
5.151.20
धनुष्मान्कवची खङ्गी रथमारुह्य दंशितः ।
दिव्यैर्हयवरैर्युक्तमग्निकुण्डात्समुत्थितः ॥ ५.१५१.२० ॥
ధనుస్సు, కవచం, ఖడ్గం ధరించి, రథం ఎక్కి, సన్నద్ధుడై, దివ్యమైన ఉత్తమ అశ్వాలు పూన్చిన రథంతో అగ్నికుండం నుండి ఉద్భవించినవాడు.
5.151.21
गर्जन्निव महामेघो रथघोषेण वीर्यवान् ।
सिंहसंहननो वीरः सिंहतुल्यपराक्रमः ॥ ५.१५१.२१ ॥
రథ ఘోషతో మహామేఘంలా గర్జించే వీర్యవంతుడు, సింహంలా దృఢమైన శరీరం కలవాడు, వీరుడు, సింహ పరాక్రమం కలవాడు.
5.151.22
सिंहोरस्कः सिंहभुजः सिंहवक्षा महाबलः ।
सिंहप्रगर्जनो वीरः संहस्कन्धो महाद्युतिः ॥ ५.१५१.२२ ॥
సింహంలా విశాల వక్షం, సింహంలాంటి బాహువులు, సింహవక్షం కలవాడు, మహాబలుడు, సింహంలా గర్జించేవాడు, వీరుడు, దృఢమైన భుజాలు కలవాడు, మహాతేజస్వి.
5.151.23
शुभ्रूः सुदंष्ट्रः सुहनुः सुबाहुः सुमुखोऽकृशः ।
सुजत्रुः सुविशालाक्षः सुपादः सुप्रतिष्ठितः ॥ ५.१५१.२३ ॥
సుందరమైన కనుబొమలు, మంచి దంతాలు, మంచి దవడ, మంచి బాహువులు, మంచి ముఖం, కృశించనివాడు, మంచి భుజాస్థి, విశాలమైన కన్నులు, మంచి పాదాలు, సుస్థిరంగా నిలిచినవాడు.
5.151.24
अभेद्यः सर्वशस्त्राणां प्रभिन्न इव वारणः ।
जज्ञे द्रोणविनाशाय सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥ ५.१५१.२४ ॥
అన్ని ఆయుధాలకూ అభేద్యుడు, మదించిన ఏనుగులా, ద్రోణుని వినాశనం కోసం జన్మించినవాడు, సత్యవాది, జితేంద్రియుడు.
5.151.25
धृष्टद्युम्नमहं मन्ये सहेद्भीष्मस्य सायकान् ।
वज्राशनिसमस्पर्शान्दीप्तास्यानुरगानिव ॥ ५.१५१.२५ ॥
భీష్ముని బాణాలను, వజ్రాశని స్పర్శ కలిగినవి, మండే ముఖాల సర్పాల వంటివి, ధృష్టద్యుమ్నుడే తట్టుకోగలడని నేను భావిస్తున్నాను.
5.151.26
यमदूतसमान्वेगे निपाते पावकोपमान् ।
रामेणाजौ विषिहितान्वज्रनिष्पेषदारुणान् ॥ ५.१५१.२६ ॥
యమదూతల వేగం కలవి, అగ్నిలా పడేవి, వజ్రనిష్పేషం వంటి భయంకరమైనవి, యుద్ధంలో రాముడు ప్రయోగించినవి.
5.151.27
पुरुष तं न पश्यामि यः सहेत महाव्रतम् ।
धृष्टद्युम्नमृते राजन्निति मे धीयते मतिः ॥ ५.१५१.२७ ॥
ఓ రాజా, ఆ మహావ్రతాన్ని సహించగల పురుషుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు తప్ప మరొకడు నాకు కనబడడు. నా బుద్ధి ఇదే నిశ్చయిస్తోంది.
5.151.28
क्षिप्रहस्तश्चित्रयोधी मतः सेनापतिर्मम ।
अभेद्यकवचः श्रीमान्मातङ्ग इव यूथपः ॥ ५.१५१.२८ ॥
చురుకైన చేతులు కలవాడు, అనేక విధాలుగా యుద్ధం చేసేవాడు, అభేద్యమైన కవచం కలవాడు, తేజస్వి—నా దృష్టిలో అతడే సేనాపతి, మందకు నాయకుడైన ఏనుగులాగా.
5.151.29
अर्जुनेनैवमुक्ते तु भीमो वाक्यं समाददे ।
वधार्थं यः समुत्पन्नः शिखण्डी द्रुपदात्मजः ।
वदन्ति सिद्धा राजेन्द्र ऋषयश्च समागताः ॥ ५.१५१.२९ ॥
అర్జునుడు ఈలా అనగా భీముడు ఆ మాటను స్వీకరించాడు. ఓ రాజేంద్రా, భీష్మవధకోసమే పుట్టిన ద్రుపదుని కుమారుడు శిఖండి—అని అక్కడ సమకూడిన సిద్ధులు, ఋషులు చెబుతున్నారు.
5.151.30
यस्य सङ्ग्राममध्ये तु दिव्यमस्त्रं प्रकुर्वतः ।
रूपं द्रक्ष्यन्ति पुरुषा रामस्येव महात्मनः ॥ ५.१५१.३० ॥
యుద్ధమధ్యంలో దివ్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించే అతని రూపాన్ని, మహాత్ముడైన రాముని రూపంలాగా, మనుషులు చూస్తారు.
5.151.31
न तं युद्धे प्रपश्यामि यो भिन्द्यात्तु शिखण्डिनाम् ।
शस्त्रेण समरे राजन्सन्नद्वं स्यन्दने स्थितम् ॥ ५.१५१.३१ ॥
రాజా, యుద్ధంలో రథంపై నిలిచి కవచధారియైన శిఖండిని ఆయుధంతో కొట్టగలవాడు ఎవడినీ నేను చూడను.
5.151.32
द्वैरथे समरे नान्यो भीष्मं हन्यान्महाव्रतम् ।
शिखण्डिनमृते वीरं स मे सेनापतिर्मतः ॥ ५.१५१.३२ ॥
ద్వంద్వ యుద్ధంలో శిఖండిని తప్ప మరెవరూ మహావ్రతుడైన భీష్ముని చంపలేరు; ఆ వీరుడే నా అభిప్రాయంలో సేనాపతి.
5.151.33
सर्वस्य जगतस्तात सारासारं बालाबलम् ।
सर्वं जानाति धर्मात्मा मतमेषां च केशवः ॥ ५.१५१.३३ ॥
తాతా, ప్రపంచంలోని సారాసారాలు, బలాబలాలు, అన్నీ ధర్మాత్ముడైన కేశవుడు ఎరుగును; వీరి అభిప్రాయాన్ని కూడా ఆయనే ఎరుగును.
5.151.34
यमाह कृष्णो दाशार्हः सोऽस्तु सेनापतिर्मम ।
कृतास्त्रोप्यकृतास्त्रो वा वृद्धो वा यदि वा युवा ॥ ५.१५१.३४ ॥
దాశార్హుడు కృష్ణుడు ఎవరి పేరు చెప్పునో అతడే నాకు సేనాపతి కావాలి; అతడు అస్త్రవిద్యలో నిష్ణాతుడైనా కాకపోయినా, వృద్ధుడైనా యువకుడైనా.
5.151.35
एष नो विजये मूलमेष तात विपर्यये ।
अत्र प्राणाश्च राज्यं च भावाभावौ सुखासुखे ॥ ५.१५१.३५ ॥
ఇదే మా విజయానికి మూలం, తాతా, ఓటమికి కూడా ఇదే మూలం; ఇక్కడే ప్రాణాలు, రాజ్యం, జీవన్మరణాలు, సుఖదుఃఖాలు ఉన్నాయి.
5.151.36
एष धाता विधाता च सिद्धिरत्र प्रतिष्ठिता ।
यमाह कृष्णो दाशार्हः सोस्तु नो वाहिनीपतिः ॥ ५.१५१.३६ ॥
ఇతడే ధాత, విధాత; సిద్ధి ఇక్కడే ప్రతిష్ఠితమై ఉంది; దాశార్హుడు కృష్ణుడు ఎవరి పేరు చెప్పునో అతడే మా సేనాపతి కావాలి.
5.151.37
ब्रवीतु वदतां श्रेष्ठो निशा समभिवर्तते ।
ततः सेनापतिं कृत्वा कृष्णस्य वशवर्तिनः ॥ ५.१५१.३७ ॥
మాటాడేవారిలో శ్రేష్ఠుడు చెప్పుగాక; రాత్రి గడిచిపోతోంది. అప్పుడు కృష్ణుని వశవర్తులలో ఒకరిని సేనాపతిగా నియమించి.
5.151.38
रात्रेः शेषे व्यतिक्रान्ते प्रयास्यामो रणाजिरम् ।
अधिवासितशस्त्राश्च कृतकौतुकमङ्गलाः ॥ ५.१५१.३८ ॥
రాత్రి మిగిలిన భాగం గడిచిన తరువాత మనం రణభూమికి వెళ్దాం; ఆయుధాలను అభిమంత్రించి, మంగళకార్యాలు చేసి.
5.151.39
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा धर्मराजस्य धीमतः ।
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षो धनञ्जयमवेक्ष्य ह ॥ ५.१५१.३९ ॥
ధర్మరాజు, బుద్ధిమంతుడైన యుధిష్ఠిరుని ఆ మాటను విని, పుండరీకాక్షుడు ధనంజయుని చూసి అన్నాడు.
5.151.40
ममाप्येते महाराज भवद्भिर्य उदाहृताः ।
नेतारस्तव सेनाया मता विक्रान्तयोधिनः ॥ ५.१५१.४० ॥
మహారాజా, మీరు పేర్కొన్నవారందరూ నాకు కూడా సమ్మతమే; వారు మీ సేనకు నాయకులు, పరాక్రమశాలి యోధులుగా భావించబడ్డారు.
5.151.41
सर्व एव समर्था हि तव शत्रुं प्रबाधितुम् ।
इन्द्रस्यापि भयं ह्येते जनयेयुर्महाहवे ॥ ५.१५१.४१ ॥
వీరందరూ మీ శత్రువును బాధించగల సమర్థులే; ఈ మహాయుద్ధంలో వీరు ఇంద్రునికి కూడా భయం కలిగించగలరు.
5.151.42
किं पुनर्धार्तराष्ट्राणां लुब्धानां पापचेतसाम् ।
मयापि हि महाबाहो त्वत्प्रियार्थं महाहवे ॥ ५.१५१.४२ ॥
ఇక ధృతరాష్ట్రుని లోభులైన, పాపబుద్ధిగల కుమారుల గురించి ఏమి చెప్పాలి! మహాబాహూ, మీ ప్రియార్థం నేను కూడా ఆ మహాయుద్ధంలో.
5.151.43
कृतो यत्नो महांस्तत्र शमः स्यादिति भारत ।
धर्मस्य गतमानृण्यं न स्म वाच्या विवक्षताम् ॥ ५.१५१.४३ ॥
ఓ భరతవంశీయుడా, అక్కడ శాంతి కలగాలని గొప్ప ప్రయత్నం జరిగింది. ధర్మ ప్రకారం ఋణ విముక్తి పొందబడింది; మాట్లాడదలచినవారిని నిందించకూడదు.
5.151.44
कृतार्थं मन्यते बाल आत्मनमविचक्षणः ।
धार्तराष्ट्रो बलस्थं च पश्यत्यात्मानमातुरः ॥ ५.१५१.४४ ॥
వివేకం లేని మూర్ఖుడైన ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు తనను కృతార్థుడిగా భావిస్తాడు; బాధితుడై తనను బలంలో నిలిచినవాడిగా చూస్తాడు.
5.151.45
युज्यतां वाहिनी साधु वधसाध्या हि मे मताः ।
न धार्तराष्ट्राः शक्ष्यन्ति स्थातुं दृष्ट्वा धनञ्जयम् ॥ ५.१५१.४५ ॥
సైన్యాన్ని సరిగ్గా వ్యూహించండి; నా అభిప్రాయంలో ఇవి వధతోనే సాధ్యమవుతాయి. ధనంజయుడిని చూసి ధృతరాష్ట్ర పుత్రులు నిలబడలేరు.
5.151.46
भीमसेनं च सङ्क्रुद्धं यमौ चापि यमोपमौ ।
युयुधानं द्वितीयं च धृष्टद्युम्नममर्षणम् ॥ ५.१५१.४६ ॥
కోపంతో ఉన్న భీమసేనుడు, యముని వంటి ఇద్దరు కవలలు, రెండవవాడైన యుయుధానుడు, సహించలేని ధృష్టద్యుమ్నుడు.
5.151.47
अभिमन्युं द्रौपदेयान्विराटद्रुपदावपि ।
अक्षौहिणीपतींश्चान्यान्नरेन्द्रान्भीमविक्रमान् ॥ ५.१५१.४७ ॥
అభిమన్యుడు, ద్రౌపది కుమారులు, విరాటుడు, ద్రుపదుడు, ఇతర అక్షౌహిణి సేనాధిపతులు, భయంకర పరాక్రమం గల రాజులు.
5.151.48
सारवद्बलमस्माकं दुष्प्रधर्षं दुरासदम् ।
धार्तराष्ट्रबलं सङ्ख्ये हनिष्यति न संशयः ॥ ५.१५१.४८ ॥
మా సైన్యం బలమైనది, ఎదుర్కోలేనిది, చేరలేనిది; యుద్ధంలో ధృతరాష్ట్ర పుత్రుల సైన్యాన్ని అది నాశనం చేస్తుంది, ఇందులో సందేహం లేదు.
5.151.49
धृष्टद्युम्नमहं मन्ये सेनापतिमरिन्दम ।
एवमुक्ते तु कृष्णेन संप्राहृष्यन्नरोत्तमाः ॥ ५.१५१.४९ ॥
శత్రువులను అణచువాడా, ధృష్టద్యుమ్నుడినే నేను సేనాపతిగా భావిస్తున్నాను. కృష్ణుడు ఇలా పలకగా శ్రేష్ఠ పురుషులు అత్యంత సంతోషించారు.
5.151.50
तेषां प्रहृष्टमनसां नादः समभवन्महान् ।
योग इत्यथ सैन्यानां त्वरतां संप्रधावताम् ॥ ५.१५१.५० ॥
ఆనందించిన మనస్సులు గల వారి నుండి మహా ధ్వని ఉద్భవించింది. వేగంగా పరుగెత్తిన సైన్యాలు 'యోగ! యోగ!' అని కేకలు వేశాయి.
5.151.51
हयवारणशब्दाश्च नेमिघोषाश्च सर्वतः ।
शङ्खदुन्दुभिघोषाश्च तुमुलाः सर्वतोऽभवन् ॥ ५.१५१.५१ ॥
గుర్రాలు, ఏనుగుల ధ్వనులు, రథచక్రాల గర్జనలు, శంఖ-దుందుభుల ఘోషలు అన్నిచోట్లా భీకర కోలాహలంగా మారాయి.
5.151.52
तद्रुग्रं सागरनिभं क्षुब्धं बलसमागमम् ।
रथपत्तिगजोदयं महोर्मिभिरिवाकुलम् ॥ ५.१५१.५२ ॥
ఆ భయంకర సైన్య సమాగమం సముద్రంలా కలకలం చెందింది; రథాలు, పదాతులు, ఏనుగుల ఉప్పొంగులతో పెద్ద అలలతో కల్లోలితమైనట్లు ఉంది.
5.151.53
धावतामाहुयानानां तनुत्राणि च बध्नताम् ।
प्रयास्यतां पाण्डवानां ससैन्यानां समन्ततः ॥ ५.१५१.५३ ॥
పరుగెత్తుతున్నవారు, ఒకరినొకరు పిలుస్తున్నవారు, కవచాలు కట్టుకుంటున్నవారు, బయలుదేరబోతున్న పాండవులు తమ సైన్యాలతో అన్ని వైపులా ఉన్నారు.
5.151.54
गङ्गेव पूर्णा दुर्धर्षा समदृश्यत वाहिनी ।
अग्रानीके भीमसेनो माद्रीपुत्रौ च दंशितौ ॥ ५.१५१.५४ ॥
గంగలా పరిపూర్ణమై, ఎదిరింపరాని ఆ సైన్యం కనిపించింది; సైన్యాగ్రంలో భీమసేనుడు, మాద్రి ఇద్దరు కుమారులు కవచాలతో సిద్ధంగా ఉన్నారు.
5.151.55
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च धृष्टद्युम्नस्य पार्षतः ।
प्रभद्रकाश्च पञ्चाला भीमसेनमुखा ययुः ॥ ५.१५१.५५ ॥
సుభద్రా కుమారుడు, ద్రౌపదీ కుమారులు, ధృష్టద్యుమ్నుని కుమారుడు పార్షతుడు, ప్రభద్రకులు, పాంచాలులు భీమసేనుని ముందుంచి వెళ్ళారు.
5.151.56
ततः शब्दः समभवत्सुमुद्रस्येव पर्वणि । ॥ ५.१५१.५६ ॥
అప్పుడు పూర్ణిమ నాడు సముద్రం ఘోషించినట్లు ఒక శబ్దం లేచింది.
5.151.59
फल्गु यच्चं बलं किंचिद्यच्चापि कृशदुर्बलम् ।
तत्सङ्गृह्य ययौ राजा ये चापि परिचारकाः ॥ ५.१५१.५९ ॥
కొంచెపు బలాన్నీ, కృశించి దుర్బలమైనదాన్నీ సమీకరించుకుని రాజు వెళ్ళాడు; సేవకులు కూడా వెళ్ళారు.
5.151.60
उपप्लाव्ये तु पाञ्चाली द्रौपदी सत्यवादिनी ।
सह स्त्रीभिर्निनवृते दासीदाससमावृता ॥ ५.१५१.६० ॥
ఉపప్లవ్యంలో సత్యవాది పాంచాలి ద్రౌపది దాసదాసీజనంతో చుట్టబడి స్త్రీలతో కలిసి తిరిగి వెళ్ళింది.
5.151.61
कृत्वा मूलप्रतीकारं गुल्मैः स्थावरजङ्गमैः ।
स्कन्धावारेण महता प्रययुः पाण्डुनन्दनाः ॥ ५.१५१.६१ ॥
మూల రక్షణ ఏర్పాటు చేసి, స్థిర చర గుల్మాలతో, పెద్ద శిబిరంతో పాండుపుత్రులు బయలుదేరారు.
5.151.62
ददतो गां हिरण्यं च ब्राह्मणैरभिसंवृताः ।
स्तूयमाना ययू राजन्रथैर्मणिविभूषितैः ॥ ५.१५१.६२ ॥
గోవులను, బంగారాన్ని దానమిస్తూ, బ్రాహ్మణులు చుట్టుముట్టగా, స్తుతించబడుతూ, ఓ రాజా, మణులతో అలంకరించిన రథాలపై వారు వెళ్ళారు.
5.151.63
केकया धृष्टकेतुश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ।
श्रेणिमान्वसुदानश्च शिखण्डी चापराजितः ॥ ५.१५१.६३ ॥
కేకయులు, ధృష్టకేతుడు, కాశిరాజు కుమారుడు అభిభూ, శ్రేణిమంతుడు, వసుదానుడు, శిఖండి, అపరాజితుడు.
5.151.64
हृष्टास्तुष्टाः कवचिनः सशस्त्राः समलङ्कृताः ।
राजानमन्वयुः सर्वे परिवार्य युधिष्ठिरम् ॥ ५.१५१.६४ ॥
సంతోషంతో, తృప్తితో, కవచాలు ధరించి, ఆయుధాలతో అలంకరించుకొని అందరూ యుధిష్ఠిరుని చుట్టుముట్టి అనుసరించారు.
5.151.65
जघनार्धे विराटश्च याज्ञसेनिश्च सौमकिः ।
सुधर्मा कुन्तिभोजश्च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजाः ॥ ५.१५१.६५ ॥
వెనుక భాగంలో విరాటుడు, యాజ్ఞసేని, సౌమకి, సుధర్ముడు, కుంతిభోజుడు, ధృష్టద్యుమ్నుని కుమారులు ఉన్నారు.
5.151.66
रथायुतानि चत्वारि हयाः पञ्चगुणास्तथा ।
पत्तिसैन्यं दशगुणं गजानामयुतानि षट् ॥ ५.१५१.६६ ॥
నాలుగు అయుతాల రథాలు, వాటికి ఐదు రెట్లు గుర్రాలు, పది రెట్లు కాల్బలం, ఆరు అయుతాల ఏనుగులు ఉన్నాయి.
5.151.67
अनाधृष्टिश्चेकितानो धृष्टकेतुश्च सात्यकिः ।
परिवार्य ययुः सर्वे वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ५.१५१.६७ ॥
అనాధృష్టి, చేకితానుడు, ధృష్టకేతుడు, సాత్యకి అందరూ వాసుదేవుడిని, ధనంజయుడిని చుట్టుముట్టి వెళ్లారు.
5.151.68
आसाद्य तु कुरुक्षेत्रं व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
पाण्डवाः समदृश्यन्त नर्दन्तो वृषभा इव ॥ ५.१५१.६८ ॥
కురుక్షేత్రానికి చేరుకొని, వ్యూహాత్మకంగా సైన్యాలను నిలిపిన పాండవులు గర్జించే ఎద్దుల్లా కనిపించారు.
5.151.69
तेऽवगाह्य कुरुक्षेत्रं शङ्खान्दध्मुररिन्दमाः ।
तथैव दध्मतुः शङ्खं वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ५.१५१.६९ ॥
కురుక్షేత్రంలోకి ప్రవేశించి శత్రువులను అణచే వీరులు శంఖాలను ఊదారు. అలాగే వాసుదేవుడు, ధనంజయుడు శంఖం ఊదారు.
5.151.70
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
निशम्य सर्वसैन्यानि समहष्यन्त सर्वशः ॥ ५.१५१.७० ॥
పాంచజన్య శంఖపు ధ్వని, పిడుగు గర్జనలా వినిపించగా, సమస్త సైన్యాలు అన్ని వైపులా ఉప్పొంగాయి.
5.151.71
शङ्खदुन्दुभिसंहृष्टः सिंहनादस्तरस्विनाम् ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च सागरांश्चान्वनादयत् ॥ ५.१५१.७१ ॥
శంఖ దుందుభుల ధ్వనితో ఉత్సాహించిన వేగవంతమైన వీరుల సింహనాదం భూమిని, ఆకాశాన్ని, సముద్రాలను ప్రతిధ్వనింపజేసింది.