ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.151.1
जनार्दनवचः श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄनुवाच धर्मात्मा समक्षं केशवस्य ह ॥ ५.१५१.१ ॥
ਜਨਾਰਦਨ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੋ ਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
5.151.2
श्रुतं भवद्भिर्यद्वृत्तं सभायां कुरुसंसदि ।
केशवस्यापि यद्वाक्यं तत्सर्वमवधारितम् ॥ ५.१५१.२ ॥
ਕੁਰੂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ; ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਬਚਨ ਵੀ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਅ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
5.151.3
तस्मात्सेनाविभागं मे कुरुध्वं नरसत्तमाः ।
अक्षौहिण्यश्च सप्तैताः समेता विजयाय वै ॥ ५.१५१.३ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੈਨਾ ਦੀ ਵੰਡ ਕਰੋ; ਇਹ ਸੱਤ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀਆਂ ਜਿੱਤ ਲਈ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
5.151.4
तासां ये पतयः सप्त विख्यातास्तान्निबोधत ।
द्रुपदश्च विराटश्च धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ॥ ५.१५१.४ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣੋ: ਦਰੁਪਦ, ਵਿਰਾਟ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ।
5.151.5
सात्यकिश्चेकितानश्च भीमसेनश्च वीर्यवान् ।
एते सेनाप्रणेतारो वीराः सर्वे तनुत्यजः ॥ ५.१५१.५ ॥
ਸਾਤਿਅਕੀ, ਏਕਿਤਾਨ ਅਤੇ ਵੀਰਯਵਾਨ ਭੀਮਸੇਨ — ਇਹ ਸੈਨਾਪਤੀ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਵੀਰ ਹਨ, ਦੇਹ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਤਿਆਰ।
5.151.6
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे सुचिरितव्रताः ।
ह्रीमन्तो नीतिमन्तश्च सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ५.१५१.६ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਸੂਰਵੀਰ, ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਲੱਜਾਸ਼ੀਲ, ਨੀਤੀਵਾਨ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ।
5.151.7
इष्वस्त्रकुशलाः सर्वे तथा सर्वास्त्रयोधिनः ।
सप्तानामपि यो नेता सेनानां प्रविभागवित् ॥ ५.१५१.७ ॥
ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਾਰੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੇ; ਸੱਤ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦਾ ਜੋ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ।
5.151.8
यः सहेत रणे भीष्णं शरार्चिःपावकोपमम् ।
तं तावत्सहदेवात्र प्रब्रूहि कुरुनन्दन।
स्वगतं पुरुषव्याघ्र को नः सेनापतिः क्षमः ॥ ५.१५१.८ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਜੋ ਸਹਿ ਸਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ। ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਸਾਡਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਕੌਣ ਹੈ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।
5.151.9
संयुक्त एकदुःखश्च वीर्यवांश्च महीपतिः ।
यं समाश्रित्य धर्मज्ञं स्वमंशमनुयुञ्ज्महे ॥ ५.१५१.९ ॥
ਇੱਕੋ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜੁੜਿਆ, ਵੀਰਜਵਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੁਆਮੀ; ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਉਸੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਲਾਈਏ।
5.151.10
मत्स्यो विराटो बलवान्कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
प्रसहिष्यति सङ्ग्रामे भीष्मं तांश्च महारथान् ॥ ५.१५१.१० ॥
ਮਤਸਿਆ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ — ਬਲਵਾਨ, ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਅਤ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਸਤ — ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਹਿ ਲਵੇਗਾ।
5.151.11
तथोक्ते सहदेवेन वाक्ये वाक्यविशारदः ।
नकुलोऽनन्तरं तस्मादिदं वचनमाददे ॥ ५.१५१.११ ॥
ਸਹਦੇਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਨਕੁਲ ਨੇ ਫਿਰ ਇਹ ਬਚਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
5.151.12
वयसा शास्त्रतो धैर्यात्कुलेनाभिजनेन च ।
ह्रीमान्बलान्वितः श्रीमान्सर्वशास्त्रविशारदः ॥ ५.१५१.१२ ॥
ਉਮਰ ਤੋਂ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੋਂ, ਧੀਰਜ ਤੋਂ, ਕੁਲ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਜਨਮ ਤੋਂ — ਲਿਹਾਜ਼ਵਾਨ, ਬਲਵਾਨ, ਤੇਜਸਵੀ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ।
5.151.13
वेद चास्त्रं भारद्वाजाहुर्धर्षः सत्यसङ्गरः ।
यो नित्यं स्पर्धते द्रोणं भीष्मं चैव महाबलम् ॥ ५.१५१.१३ ॥
ਉਹ ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ (ਦ੍ਰੋਣ) ਦਾ ਸ਼ਿਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਲੇਰ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਦਾ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
5.151.14
श्लाघ्यः पार्थिववंशस्य प्रमुखे वाहिनीपतिः ।
पुत्रपौत्रेः परिवृतः शतशाख इव द्रुमः ॥ ५.१५१.१४ ॥
ਰਾਜਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ, ਸੈਨਾਪਤੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਹੈ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਸੌ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਹੈ।
5.151.15
यस्तताप तपो घोरं सदारः पृथिवीपतिः ।
रोषाद्द्रोणविनाशाय वीरः समितिशोभनः ॥ ५.१५१.१५ ॥
ਜਿਸ ਪ੍ਰਿਥਵੀਪਤੀ ਨੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਘੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ; ਉਹ ਵੀਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ।
5.151.16
पितेवास्मान्समाधत्ते यः सदा पार्थिवर्षभः ।
श्वशुरो द्रुपदोऽस्माकं सेनाग्रं स प्रकर्षतु ॥ ५.१५१.१६ ॥
ਜੋ ਰਾਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਦਾ ਸਾਡੀ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਸਹੁਰੇ ਦ੍ਰੁਪਦ — ਉਹ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ।
5.151.17
स द्रोणभीष्मावायातौ सहेदिति मतिर्मम ।
स हि दिव्यास्त्रविद्राजा सखा चाङ्गिरसो नृपः ॥ ५.१५१.१७ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਆਉਣ ਤਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਲਵੇ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਰਾਇ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਦਿਵਯ-ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ, ਆਂਗਿਰਸ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ।
5.151.18
माद्रीसुताभ्यामुक्ते तु स्वमते कुरुनन्दनः ।
वासविर्वासवसमः सव्यसाच्यब्रवीद्वचः ॥ ५.१५१.१८ ॥
ਮਾਦ੍ਰੀ ਦੇ ਦੋਵਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੀ ਰਾਇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਰੂਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ-ਦਾਤਾ, ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ, ਇੰਦਰ-ਪੁੱਤਰ ਸਵਿਆਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
5.151.19
योयं तपःप्रभावेन ऋषिसन्तोषणेन च ।
दिव्यः पुरुष उत्पन्नो ज्वालावर्णो महाभुजः ॥ ५.१५१.१९ ॥
ਤਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਰਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਬਾਹੂ।
5.151.20
धनुष्मान्कवची खङ्गी रथमारुह्य दंशितः ।
दिव्यैर्हयवरैर्युक्तमग्निकुण्डात्समुत्थितः ॥ ५.१५१.२० ॥
ਧਨੁਸ਼, ਕਵਚ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਿਵ੍ਯ ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰੱਥ ਸਹਿਤ ਅੱਗ ਦੇ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠਿਆ।
5.151.21
गर्जन्निव महामेघो रथघोषेण वीर्यवान् ।
सिंहसंहननो वीरः सिंहतुल्यपराक्रमः ॥ ५.१५१.२१ ॥
ਰੱਥ ਦੀ ਘੂਕ ਨਾਲ ਮਹਾਂ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦਾ, ਬਲਵਾਨ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਵੀਰ, ਸ਼ੇਰ ਸਮਾਨ ਪਰਾਕਰਮੀ।
5.151.22
सिंहोरस्कः सिंहभुजः सिंहवक्षा महाबलः ।
सिंहप्रगर्जनो वीरः संहस्कन्धो महाद्युतिः ॥ ५.१५१.२२ ॥
ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਛਾਤੀ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਤੇ ਵਕਸ਼ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਬਲੀ, ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਣ ਵਾਲਾ, ਵੀਰ, ਦ੍ਰਿੜ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਤੇਜਸ੍ਵੀ।
5.151.23
शुभ्रूः सुदंष्ट्रः सुहनुः सुबाहुः सुमुखोऽकृशः ।
सुजत्रुः सुविशालाक्षः सुपादः सुप्रतिष्ठितः ॥ ५.१५१.२३ ॥
ਸੋਹਣੀਆਂ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣੇ ਜਬੜੇ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣੇ ਮੁਖ ਵਾਲਾ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ, ਸੋਹਣੇ ਮੋਢੇ ਦੀ ਹੱਡੀ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ।
5.151.24
अभेद्यः सर्वशस्त्राणां प्रभिन्न इव वारणः ।
जज्ञे द्रोणविनाशाय सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥ ५.१५१.२४ ॥
ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਅਭੇਦ, ਮਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਜਨਮਿਆ, ਸੱਚਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯ।
5.151.25
धृष्टद्युम्नमहं मन्ये सहेद्भीष्मस्य सायकान् ।
वज्राशनिसमस्पर्शान्दीप्तास्यानुरगानिव ॥ ५.१५१.२५ ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਛੋਹ ਵਾਲੇ, ਬਲਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਹੀ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
5.151.26
यमदूतसमान्वेगे निपाते पावकोपमान् ।
रामेणाजौ विषिहितान्वज्रनिष्पेषदारुणान् ॥ ५.१५१.२६ ॥
ਯਮਦੂਤਾਂ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੇ, ਵਜ੍ਰ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਰਗੇ ਭਿਆਨਕ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੇ ਗਏ।
5.151.27
पुरुष तं न पश्यामि यः सहेत महाव्रतम् ।
धृष्टद्युम्नमृते राजन्निति मे धीयते मतिः ॥ ५.१५१.२७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਪੁਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ ਜੋ ਉਸ ਮਹਾਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਸਹਿ ਸਕੇ। ਮੇਰੀ ਮਤਿ ਇਹੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦੀ ਹੈ।
5.151.28
क्षिप्रहस्तश्चित्रयोधी मतः सेनापतिर्मम ।
अभेद्यकवचः श्रीमान्मातङ्ग इव यूथपः ॥ ५.१५१.२८ ॥
ਫੁਰਤੀਲੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ, ਵਿਭਿੰਨ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲਾ, ਅਭੇਦ ਕਵਚ ਵਾਲਾ, ਤੇਜਸਵੀ—ਮੇਰੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਝੁੰਡ ਦਾ ਆਗੂ ਹਾਥੀ।
5.151.29
अर्जुनेनैवमुक्ते तु भीमो वाक्यं समाददे ।
वधार्थं यः समुत्पन्नः शिखण्डी द्रुपदात्मजः ।
वदन्ति सिद्धा राजेन्द्र ऋषयश्च समागताः ॥ ५.१५१.२९ ॥
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਭੀਮ ਨੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਹੀ ਜਨਮਿਆ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ—ਇਹ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
5.151.30
यस्य सङ्ग्राममध्ये तु दिव्यमस्त्रं प्रकुर्वतः ।
रूपं द्रक्ष्यन्ति पुरुषा रामस्येव महात्मनः ॥ ५.१५१.३० ॥
ਯੁੱਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਰੂਪ, ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲੋਕ ਵੇਖਣਗੇ।
5.151.31
न तं युद्धे प्रपश्यामि यो भिन्द्यात्तु शिखण्डिनाम् ।
शस्त्रेण समरे राजन्सन्नद्वं स्यन्दने स्थितम् ॥ ५.१५१.३१ ॥
ਰਾਜਨ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ, ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
5.151.32
द्वैरथे समरे नान्यो भीष्मं हन्यान्महाव्रतम् ।
शिखण्डिनमृते वीरं स मे सेनापतिर्मतः ॥ ५.१५१.३२ ॥
ਦ੍ਵੰਦ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਹਾਵ੍ਰਤੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ; ਉਹੀ ਵੀਰ ਮੇਰੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਸੈਨਾਪਤੀ ਹੋਵੇ।
5.151.33
सर्वस्य जगतस्तात सारासारं बालाबलम् ।
सर्वं जानाति धर्मात्मा मतमेषां च केशवः ॥ ५.१५१.३३ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਾਰ-ਅਸਾਰ, ਬਲ-ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਸਭ ਕੁਝ ਧਰਮਾਤਮਾ ਕੇਸ਼ਵ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਤ ਵੀ ਉਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
5.151.34
यमाह कृष्णो दाशार्हः सोऽस्तु सेनापतिर्मम ।
कृतास्त्रोप्यकृतास्त्रो वा वृद्धो वा यदि वा युवा ॥ ५.१५१.३४ ॥
ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲਵੇ ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਹੋਵੇ; ਉਹ ਅਸਤ੍ਰ-ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਬੁੱਢਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਵਾਨ।
5.151.35
एष नो विजये मूलमेष तात विपर्यये ।
अत्र प्राणाश्च राज्यं च भावाभावौ सुखासुखे ॥ ५.१५१.३५ ॥
ਇਹੀ ਸਾਡੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਹੇ ਤਾਤ, ਅਤੇ ਹਾਰ ਦੀ ਵੀ ਜੜ੍ਹ ਇਹੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਰਾਜ, ਜੀਵਨ-ਮਰਨ, ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ ਹਨ।
5.151.36
एष धाता विधाता च सिद्धिरत्र प्रतिष्ठिता ।
यमाह कृष्णो दाशार्हः सोस्तु नो वाहिनीपतिः ॥ ५.१५१.३६ ॥
ਇਹੀ ਧਾਤਾ ਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਹੈ; ਸਿੱਧੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਥਾਪਤ ਹੈ; ਦਾਸ਼ਾਰ੍ਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲਵੇ ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਹੋਵੇ।
5.151.37
ब्रवीतु वदतां श्रेष्ठो निशा समभिवर्तते ।
ततः सेनापतिं कृत्वा कृष्णस्य वशवर्तिनः ॥ ५.१५१.३७ ॥
ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬੋਲੇ; ਰਾਤ ਬੀਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਵਸ਼ਵਰਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਬਣਾ ਕੇ।
5.151.38
रात्रेः शेषे व्यतिक्रान्ते प्रयास्यामो रणाजिरम् ।
अधिवासितशस्त्राश्च कृतकौतुकमङ्गलाः ॥ ५.१५१.३८ ॥
ਰਾਤ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਰਣਭੂਮੀ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗੇ; ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਭਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਕਰਮ ਕਰਕੇ।
5.151.39
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा धर्मराजस्य धीमतः ।
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षो धनञ्जयमवेक्ष्य ह ॥ ५.१५१.३९ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਕਮਲਨੈਣ ਨੇ ਧਨੰਜਯ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ।
5.151.40
ममाप्येते महाराज भवद्भिर्य उदाहृताः ।
नेतारस्तव सेनाया मता विक्रान्तयोधिनः ॥ ५.१५१.४० ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਲਿਆ ਉਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹਨ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਯੋਧੇ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ।
5.151.41
सर्व एव समर्था हि तव शत्रुं प्रबाधितुम् ।
इन्द्रस्यापि भयं ह्येते जनयेयुर्महाहवे ॥ ५.१५१.४१ ॥
ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ; ਇਹ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
5.151.42
किं पुनर्धार्तराष्ट्राणां लुब्धानां पापचेतसाम् ।
मयापि हि महाबाहो त्वत्प्रियार्थं महाहवे ॥ ५.१५१.४२ ॥
ਫਿਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਲੋਭੀ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿਣਾ! ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ।
5.151.43
कृतो यत्नो महांस्तत्र शमः स्यादिति भारत ।
धर्मस्य गतमानृण्यं न स्म वाच्या विवक्षताम् ॥ ५.१५१.४३ ॥
ਹੇ ਭਰਤ ਵੰਸ਼ੀ, ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋ ਸਕੇ ਇਸ ਲਈ ਵੱਡਾ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਜ਼ ਮੁਕਤੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਜੋ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
5.151.44
कृतार्थं मन्यते बाल आत्मनमविचक्षणः ।
धार्तराष्ट्रो बलस्थं च पश्यत्यात्मानमातुरः ॥ ५.१५१.४४ ॥
ਅਵਿਵੇਕੀ ਮੂਰਖ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਸਮਝਦਾ ਹੈ; ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
5.151.45
युज्यतां वाहिनी साधु वधसाध्या हि मे मताः ।
न धार्तराष्ट्राः शक्ष्यन्ति स्थातुं दृष्ट्वा धनञ्जयम् ॥ ५.१५१.४५ ॥
ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਓ; ਮੇਰੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਵਧ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿੱਧ ਹੋਣਗੇ। ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੇ।
5.151.46
भीमसेनं च सङ्क्रुद्धं यमौ चापि यमोपमौ ।
युयुधानं द्वितीयं च धृष्टद्युम्नममर्षणम् ॥ ५.१५१.४६ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਭੀਮਸੇਨ, ਯਮ ਵਰਗੇ ਦੋ ਜੁੜਵੇਂ ਭਰਾ, ਦੂਜਾ ਯੁਯੁਧਾਨ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ।
5.151.47
अभिमन्युं द्रौपदेयान्विराटद्रुपदावपि ।
अक्षौहिणीपतींश्चान्यान्नरेन्द्रान्भीमविक्रमान् ॥ ५.१५१.४७ ॥
ਅਭਿਮਨਯੂ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਰਾਟ ਅਤੇ ਦ੍ਰੁਪਦ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਦੇ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ।
5.151.48
सारवद्बलमस्माकं दुष्प्रधर्षं दुरासदम् ।
धार्तराष्ट्रबलं सङ्ख्ये हनिष्यति न संशयः ॥ ५.१५१.४८ ॥
ਸਾਡੀ ਸੈਨਾ ਬਲਵਾਨ ਹੈ, ਦੁਰਧਰਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਰਗਮ ਹੈ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
5.151.49
धृष्टद्युम्नमहं मन्ये सेनापतिमरिन्दम ।
एवमुक्ते तु कृष्णेन संप्राहृष्यन्नरोत्तमाः ॥ ५.१५१.४९ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਸੈਨਾਪਤੀ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
5.151.50
तेषां प्रहृष्टमनसां नादः समभवन्महान् ।
योग इत्यथ सैन्यानां त्वरतां संप्रधावताम् ॥ ५.१५१.५० ॥
ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨਾਦ ਉੱਠਿਆ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ 'ਯੋਗ! ਯੋਗ!' ਦਾ ਜੈਕਾਰਾ ਲਾਇਆ।
5.151.51
हयवारणशब्दाश्च नेमिघोषाश्च सर्वतः ।
शङ्खदुन्दुभिघोषाश्च तुमुलाः सर्वतोऽभवन् ॥ ५.१५१.५१ ॥
ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਰਥ-ਪਹੀਆਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਖ-ਦੁੰਦੁਭੀ ਦੇ ਘੋਸ਼ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭਿਆਨਕ ਰੌਲਾ ਬਣ ਗਏ।
5.151.52
तद्रुग्रं सागरनिभं क्षुब्धं बलसमागमम् ।
रथपत्तिगजोदयं महोर्मिभिरिवाकुलम् ॥ ५.१५१.५२ ॥
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਖਲਬਲੀ ਵਿੱਚ ਸੀ; ਰਥਾਂ, ਪੈਦਲਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਉਛਾਲ ਨਾਲ ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
5.151.53
धावतामाहुयानानां तनुत्राणि च बध्नताम् ।
प्रयास्यतां पाण्डवानां ससैन्यानां समन्ततः ॥ ५.१५१.५३ ॥
ਦੌੜਦੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ, ਕਵਚ ਬੰਨ੍ਹਦੇ, ਅਤੇ ਤੁਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਸਮੇਤ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਸਨ।
5.151.54
गङ्गेव पूर्णा दुर्धर्षा समदृश्यत वाहिनी ।
अग्रानीके भीमसेनो माद्रीपुत्रौ च दंशितौ ॥ ५.१५१.५४ ॥
ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਭਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਅਜਿੱਤ ਉਹ ਫ਼ੌਜ ਦਿੱਸੀ; ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭੀਮਸੇਨ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।
5.151.55
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च धृष्टद्युम्नस्य पार्षतः ।
प्रभद्रकाश्च पञ्चाला भीमसेनमुखा ययुः ॥ ५.१५१.५५ ॥
ਸੁਭੱਦਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਰਸ਼ਤ, ਪ੍ਰਭਦ੍ਰਕ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਚੱਲੇ।
5.151.56
ततः शब्दः समभवत्सुमुद्रस्येव पर्वणि । ॥ ५.१५१.५६ ॥
ਫਿਰ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਉੱਠੀ।
5.151.59
फल्गु यच्चं बलं किंचिद्यच्चापि कृशदुर्बलम् ।
तत्सङ्गृह्य ययौ राजा ये चापि परिचारकाः ॥ ५.१५१.५९ ॥
ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੀ ਫ਼ੌਜ ਸੀ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਦੁਬਲੀ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਰਾਜਾ ਚੱਲਿਆ, ਅਤੇ ਜੋ ਸੇਵਕ ਸਨ ਉਹ ਵੀ।
5.151.60
उपप्लाव्ये तु पाञ्चाली द्रौपदी सत्यवादिनी ।
सह स्त्रीभिर्निनवृते दासीदाससमावृता ॥ ५.१५१.६० ॥
ਉਪਪਲਾਵਯ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਪਾਂਚਾਲੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦਾਸ-ਦਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਗਈ।
5.151.61
कृत्वा मूलप्रतीकारं गुल्मैः स्थावरजङ्गमैः ।
स्कन्धावारेण महता प्रययुः पाण्डुनन्दनाः ॥ ५.१५१.६१ ॥
ਮੂਲ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ, ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਚਲਦੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰ ਦਲਾਂ ਸਹਿਤ, ਵੱਡੀ ਛਾਉਣੀ ਨਾਲ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਚੱਲ ਪਏ।
5.151.62
ददतो गां हिरण्यं च ब्राह्मणैरभिसंवृताः ।
स्तूयमाना ययू राजन्रथैर्मणिविभूषितैः ॥ ५.१५१.६२ ॥
ਗਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਦੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਉਸਤਤ ਹੁੰਦੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਚੱਲੇ।
5.151.63
केकया धृष्टकेतुश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ।
श्रेणिमान्वसुदानश्च शिखण्डी चापराजितः ॥ ५.१५१.६३ ॥
ਕੇਕਯ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ, ਕਾਸ਼ੀਰਾਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਭਿਭੂ, ਸ਼੍ਰੇਣਿਮਾਨ, ਵਸੁਦਾਨ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ।
5.151.64
हृष्टास्तुष्टाः कवचिनः सशस्त्राः समलङ्कृताः ।
राजानमन्वयुः सर्वे परिवार्य युधिष्ठिरम् ॥ ५.१५१.६४ ॥
ਖ਼ੁਸ਼, ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ, ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਏ।
5.151.65
जघनार्धे विराटश्च याज्ञसेनिश्च सौमकिः ।
सुधर्मा कुन्तिभोजश्च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजाः ॥ ५.१५१.६५ ॥
ਪਿਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਟ, ਯਾਜ੍ਞਸੇਨਿ, ਸੌਮਕਿ, ਸੁਧਰਮਾ, ਕੁੰਤਿਭੋਜ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
5.151.66
रथायुतानि चत्वारि हयाः पञ्चगुणास्तथा ।
पत्तिसैन्यं दशगुणं गजानामयुतानि षट् ॥ ५.१५१.६६ ॥
ਚਾਰ ਅਯੁਤ ਰਥ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਘੋੜੇ, ਦਸ ਗੁਣਾ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਅਤੇ ਛੇ ਅਯੁਤ ਹਾਥੀ ਸਨ।
5.151.67
अनाधृष्टिश्चेकितानो धृष्टकेतुश्च सात्यकिः ।
परिवार्य ययुः सर्वे वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ५.१५१.६७ ॥
ਅਨਾਧ੍ਰਿਸ਼ਟਿ, ਚੇਕਿਤਾਨ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੂ ਅਤੇ ਸਾਤਯਕਿ ਸਾਰੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
5.151.68
आसाद्य तु कुरुक्षेत्रं व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
पाण्डवाः समदृश्यन्त नर्दन्तो वृषभा इव ॥ ५.१५१.६८ ॥
ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵਿਊਹ ਬਣਾਈ ਫੌਜ ਨਾਲ ਹਮਲਾਵਰ ਪਾਂਡਵ ਗਰਜਦੇ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸੇ।
5.151.69
तेऽवगाह्य कुरुक्षेत्रं शङ्खान्दध्मुररिन्दमाः ।
तथैव दध्मतुः शङ्खं वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ५.१५१.६९ ॥
ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ।
5.151.70
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
निशम्य सर्वसैन्यानि समहष्यन्त सर्वशः ॥ ५.१५१.७० ॥
ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਪਾਂਚਜਨ੍ਯ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਧੁਨੀ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ।
5.151.71
शङ्खदुन्दुभिसंहृष्टः सिंहनादस्तरस्विनाम् ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च सागरांश्चान्वनादयत् ॥ ५.१५१.७१ ॥
ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਦੁੰਦੁਭੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਏ ਫੁਰਤੀਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸਿੰਘਨਾਦ ਨੇ ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਗਰਾਂ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤਾ।