ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.151.1
जनार्दनवचः श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄनुवाच धर्मात्मा समक्षं केशवस्य ह ॥ ५.१५१.१ ॥
ಜನಾರ್ದನನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕೇಶವನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
5.151.2
श्रुतं भवद्भिर्यद्वृत्तं सभायां कुरुसंसदि ।
केशवस्यापि यद्वाक्यं तत्सर्वमवधारितम् ॥ ५.१५१.२ ॥
ಕುರುಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದದ್ದನ್ನು ನೀವು ಕೇಳಿದ್ದೀರಿ; ಕೇಶವನ ಮಾತುಗಳನ್ನೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಶ್ಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
5.151.3
तस्मात्सेनाविभागं मे कुरुध्वं नरसत्तमाः ।
अक्षौहिण्यश्च सप्तैताः समेता विजयाय वै ॥ ५.१५१.३ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ನರಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನನಗಾಗಿ ಸೇನಾ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿ; ಈ ಏಳು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿಗಳು ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿವೆ.
5.151.4
तासां ये पतयः सप्त विख्यातास्तान्निबोधत ।
द्रुपदश्च विराटश्च धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ॥ ५.१५१.४ ॥
ಇವುಗಳ ಏಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಯಕರನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ: ದ್ರುಪದ, ವಿರಾಟ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ಶಿಖಂಡಿ.
5.151.5
सात्यकिश्चेकितानश्च भीमसेनश्च वीर्यवान् ।
एते सेनाप्रणेतारो वीराः सर्वे तनुत्यजः ॥ ५.१५१.५ ॥
ಸಾತ್ಯಕಿ, ಏಕಿತಾನ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಿ ಭೀಮಸೇನ — ಇವರು ಸೇನಾಪತಿಗಳು; ಎಲ್ಲರೂ ವೀರರು, ದೇಹತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರು.
5.151.6
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे सुचिरितव्रताः ।
ह्रीमन्तो नीतिमन्तश्च सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ५.१५१.६ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ವೇದಜ್ಞರು, ಶೂರರು, ವ್ರತಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವವರು, ಲಜ್ಜಾಶೀಲರು, ನೀತಿವಂತರು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಕೌಶಲ್ಯವುಳ್ಳವರು.
5.151.7
इष्वस्त्रकुशलाः सर्वे तथा सर्वास्त्रयोधिनः ।
सप्तानामपि यो नेता सेनानां प्रविभागवित् ॥ ५.१५१.७ ॥
ಬಾಣ ಮತ್ತು ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲರಾದ, ಎಲ್ಲ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಹೋರಾಡುವ ಎಲ್ಲರು; ಏಳು ಸೇನೆಗಳ ನಾಯಕನೂ ಅವುಗಳ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಬಲ್ಲವನೂ ಆದವನು.
5.151.8
यः सहेत रणे भीष्णं शरार्चिःपावकोपमम् ।
तं तावत्सहदेवात्र प्रब्रूहि कुरुनन्दन।
स्वगतं पुरुषव्याघ्र को नः सेनापतिः क्षमः ॥ ५.१५१.८ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳ ಜ್ವಾಲೆಯ ಅಗ್ನಿಯಂತಿರುವ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಯಾರು ಸಹಿಸಬಲ್ಲನೋ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳು, ಕುರುನಂದನ. ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ನಮ್ಮ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಲು ಯೋಗ್ಯನಾದವನು ಯಾರು ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳು.
5.151.9
संयुक्त एकदुःखश्च वीर्यवांश्च महीपतिः ।
यं समाश्रित्य धर्मज्ञं स्वमंशमनुयुञ्ज्महे ॥ ५.१५१.९ ॥
ಒಂದೇ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೂಡಿದವನು, ವೀರ್ಯವಂತನು, ಭೂಪತಿಯಾದವನು; ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ಅವನಿಗೇ ಅರ್ಪಿಸೋಣ.
5.151.10
मत्स्यो विराटो बलवान्कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
प्रसहिष्यति सङ्ग्रामे भीष्मं तांश्च महारथान् ॥ ५.१५१.१० ॥
ಮತ್ಸ್ಯ ದೇಶದ ರಾಜ ವಿರಾಟ — ಬಲಶಾಲಿ, ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಾದವನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹಿ — ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನನ್ನೂ ಆ ಮಹಾರಥರನ್ನೂ ಸಹಿಸುವನು.
5.151.11
तथोक्ते सहदेवेन वाक्ये वाक्यविशारदः ।
नकुलोऽनन्तरं तस्मादिदं वचनमाददे ॥ ५.१५१.११ ॥
ಸಹದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ನಕುಲನು ಬಳಿಕ ಈ ಮಾತನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.
5.151.12
वयसा शास्त्रतो धैर्यात्कुलेनाभिजनेन च ।
ह्रीमान्बलान्वितः श्रीमान्सर्वशास्त्रविशारदः ॥ ५.१५१.१२ ॥
ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ, ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ, ಧೈರ್ಯದಿಂದ, ಕುಲದಿಂದ, ಉನ್ನತ ಜನ್ಮದಿಂದ — ವಿನಯಶೀಲನು, ಬಲಶಾಲಿ, ತೇಜಸ್ವಿ, ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು.
5.151.13
वेद चास्त्रं भारद्वाजाहुर्धर्षः सत्यसङ्गरः ।
यो नित्यं स्पर्धते द्रोणं भीष्मं चैव महाबलम् ॥ ५.१५१.१३ ॥
ಅವನು ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಬಲ್ಲವನು; ಭಾರದ್ವಾಜನ (ದ್ರೋಣನ) ಶಿಷ್ಯನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ, ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞ. ಸದಾ ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಿ ಭೀಷ್ಮರೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವವನು.
5.151.14
श्लाघ्यः पार्थिववंशस्य प्रमुखे वाहिनीपतिः ।
पुत्रपौत्रेः परिवृतः शतशाख इव द्रुमः ॥ ५.१५१.१४ ॥
ರಾಜವಂಶದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೇನಾಪತಿ ಪ್ರಶಂಸನೀಯನು; ಮಕ್ಕಳು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಅವನು ನೂರು ಕೊಂಬೆಗಳ ಮರದಂತಿದ್ದಾನೆ.
5.151.15
यस्तताप तपो घोरं सदारः पृथिवीपतिः ।
रोषाद्द्रोणविनाशाय वीरः समितिशोभनः ॥ ५.१५१.१५ ॥
ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದ ಆ ಭೂಪತಿ, ಕೋಪದಿಂದ ದ್ರೋಣನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ; ಆ ವೀರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸುವವನು.
5.151.16
पितेवास्मान्समाधत्ते यः सदा पार्थिवर्षभः ।
श्वशुरो द्रुपदोऽस्माकं सेनाग्रं स प्रकर्षतु ॥ ५.१५१.१६ ॥
ಸದಾ ನಮ್ಮನ್ನು ತಂದೆಯಂತೆ ಕಾಯುವ ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಮ್ಮ ಮಾವ ದ್ರುಪದನು — ಅವನು ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ನಡೆಸಲಿ.
5.151.17
स द्रोणभीष्मावायातौ सहेदिति मतिर्मम ।
स हि दिव्यास्त्रविद्राजा सखा चाङ्गिरसो नृपः ॥ ५.१५१.१७ ॥
ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಭೀಷ್ಮರು ಬಂದಾಗ ಅವನು ಅವರನ್ನು ಸಹಿಸಲಿ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆ ರಾಜನು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ಆಂಗಿರಸ ವಂಶದ ಮಿತ್ರನು.
5.151.18
माद्रीसुताभ्यामुक्ते तु स्वमते कुरुनन्दनः ।
वासविर्वासवसमः सव्यसाच्यब्रवीद्वचः ॥ ५.१५१.१८ ॥
ಮಾದ್ರಿಯ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಕುರುಗಳ ಆನಂದದಾತನೂ ಇಂದ್ರನ ಸಮಾನನೂ ಇಂದ್ರಪುತ್ರನೂ ಆದ ಸವ್ಯಸಾಚಿ (ಅರ್ಜುನ) ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದನು.
5.151.19
योयं तपःप्रभावेन ऋषिसन्तोषणेन च ।
दिव्यः पुरुष उत्पन्नो ज्वालावर्णो महाभुजः ॥ ५.१५१.१९ ॥
ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ದಿವ್ಯ ಪುರುಷ, ಜ್ವಾಲೆಯ ವರ್ಣದವನು, ಮಹಾಬಾಹು.
5.151.20
धनुष्मान्कवची खङ्गी रथमारुह्य दंशितः ।
दिव्यैर्हयवरैर्युक्तमग्निकुण्डात्समुत्थितः ॥ ५.१५१.२० ॥
ಬಿಲ್ಲು, ಕವಚ, ಖಡ್ಗ ಧರಿಸಿ, ರಥವನ್ನೇರಿ ಸನ್ನದ್ಧನಾಗಿ, ದಿವ್ಯ ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ರಥದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡದಿಂದ ಎದ್ದವನು.
5.151.21
गर्जन्निव महामेघो रथघोषेण वीर्यवान् ।
सिंहसंहननो वीरः सिंहतुल्यपराक्रमः ॥ ५.१५१.२१ ॥
ರಥದ ಘರ್ಜನೆಯಿಂದ ಮಹಾಮೇಘದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುವ ವೀರ್ಯವಂತನು, ಸಿಂಹದಂತೆ ದೃಢ ದೇಹದ ವೀರನು, ಸಿಂಹ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿ.
5.151.22
सिंहोरस्कः सिंहभुजः सिंहवक्षा महाबलः ।
सिंहप्रगर्जनो वीरः संहस्कन्धो महाद्युतिः ॥ ५.१५१.२२ ॥
ಸಿಂಹದಂತೆ ಎದೆ, ಸಿಂಹದಂತೆ ಬಾಹುಗಳು, ಸಿಂಹದಂತೆ ವಕ್ಷ ಉಳ್ಳವನು, ಮಹಾಬಲಿ, ಸಿಂಹದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುವವನು, ವೀರ, ದೃಢ ಭುಜವುಳ್ಳವನು, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ.
5.151.23
शुभ्रूः सुदंष्ट्रः सुहनुः सुबाहुः सुमुखोऽकृशः ।
सुजत्रुः सुविशालाक्षः सुपादः सुप्रतिष्ठितः ॥ ५.१५१.२३ ॥
ಸುಂದರ ಹುಬ್ಬು, ಸುಂದರ ಹಲ್ಲು, ಸುಂದರ ದವಡೆ, ಸುಂದರ ಬಾಹು, ಸುಂದರ ಮುಖ, ಕೃಶನಲ್ಲದ, ಸುಂದರ ಹೆಗಲ ಮೂಳೆ, ಬಹು ವಿಶಾಲ ಕಣ್ಣು, ಸುಂದರ ಪಾದ, ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತವನು.
5.151.24
अभेद्यः सर्वशस्त्राणां प्रभिन्न इव वारणः ।
जज्ञे द्रोणविनाशाय सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥ ५.१५१.२४ ॥
ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಗೂ ಭೇದಿಸಲಾಗದವನು, ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಆನೆಯಂತೆ, ದ್ರೋಣನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಸತ್ಯವಾದಿ, ಜಿತೇಂದ್ರಿಯನು.
5.151.25
धृष्टद्युम्नमहं मन्ये सहेद्भीष्मस्य सायकान् ।
वज्राशनिसमस्पर्शान्दीप्तास्यानुरगानिव ॥ ५.१५१.२५ ॥
ಭೀಷ್ಮನ ಬಾಣಗಳನ್ನು, ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಮಿಂಚಿನ ಸ್ಪರ್ಶದಂತಿರುವ, ಉರಿಯುವ ಬಾಯಿಯ ಹಾವುಗಳಂತಿರುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನೇ ಸಹಿಸಬಲ್ಲನೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
5.151.26
यमदूतसमान्वेगे निपाते पावकोपमान् ।
रामेणाजौ विषिहितान्वज्रनिष्पेषदारुणान् ॥ ५.१५१.२६ ॥
ಯಮದೂತರ ವೇಗದವು, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಬೀಳುವವು, ವಜ್ರದ ಅಪ್ಪಳಿಸುವಿಕೆಯಂತೆ ಭಯಂಕರವಾದ, ರಾಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ಬಾಣಗಳು.
5.151.27
पुरुष तं न पश्यामि यः सहेत महाव्रतम् ।
धृष्टद्युम्नमृते राजन्निति मे धीयते मतिः ॥ ५.१५१.२७ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಮಹಾವ್ರತವನ್ನು ಸಹಿಸಬಲ್ಲ ಪುರುಷನು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಇದನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತದೆ.
5.151.28
क्षिप्रहस्तश्चित्रयोधी मतः सेनापतिर्मम ।
अभेद्यकवचः श्रीमान्मातङ्ग इव यूथपः ॥ ५.१५१.२८ ॥
ಕ್ಷಿಪ್ರ ಕೈಯವನು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವವನು, ಭೇದಿಸಲಾಗದ ಕವಚವುಳ್ಳವನು, ತೇಜಸ್ವಿ—ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಸೇನಾಪತಿ, ಹಿಂಡಿನ ನಾಯಕನಾದ ಆನೆಯಂತೆ.
5.151.29
अर्जुनेनैवमुक्ते तु भीमो वाक्यं समाददे ।
वधार्थं यः समुत्पन्नः शिखण्डी द्रुपदात्मजः ।
वदन्ति सिद्धा राजेन्द्र ऋषयश्च समागताः ॥ ५.१५१.२९ ॥
ಅರ್ಜುನನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಭೀಮನು ಆ ಮಾತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಭೀಷ್ಮನ ವಧೆಗಾಗಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿದ ದ್ರುಪದನ ಮಗ ಶಿಖಂಡಿ—ಎಂದು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
5.151.30
यस्य सङ्ग्राममध्ये तु दिव्यमस्त्रं प्रकुर्वतः ।
रूपं द्रक्ष्यन्ति पुरुषा रामस्येव महात्मनः ॥ ५.१५१.३० ॥
ಯುದ್ಧದ ನಡುವೆ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ಅವನ ರೂಪವನ್ನು, ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮನ ರೂಪದಂತೆಯೇ ಜನರು ಕಾಣುವರು.
5.151.31
न तं युद्धे प्रपश्यामि यो भिन्द्यात्तु शिखण्डिनाम् ।
शस्त्रेण समरे राजन्सन्नद्वं स्यन्दने स्थितम् ॥ ५.१५१.३१ ॥
ರಾಜನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಥದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಕವಚ ಧರಿಸಿದ ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಆಯುಧದಿಂದ ಹೊಡೆಯುವವನನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
5.151.32
द्वैरथे समरे नान्यो भीष्मं हन्यान्महाव्रतम् ।
शिखण्डिनमृते वीरं स मे सेनापतिर्मतः ॥ ५.१५१.३२ ॥
ದ್ವಂದ್ವ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಿಖಂಡಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಮಹಾವ್ರತನಾದ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾರರು; ಆ ವೀರನೇ ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಸೇನಾಪತಿ.
5.151.33
सर्वस्य जगतस्तात सारासारं बालाबलम् ।
सर्वं जानाति धर्मात्मा मतमेषां च केशवः ॥ ५.१५१.३३ ॥
ಮಗೂ, ಜಗತ್ತಿನ ಸಾರಾಸಾರ, ಬಲಾಬಲ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಕೇಶವನು ಬಲ್ಲನು; ಇವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನೂ ಅವನೇ ಬಲ್ಲನು.
5.151.34
यमाह कृष्णो दाशार्हः सोऽस्तु सेनापतिर्मम ।
कृतास्त्रोप्यकृतास्त्रो वा वृद्धो वा यदि वा युवा ॥ ५.१५१.३४ ॥
ದಾಶಾರ್ಹ ಕೃಷ್ಣನು ಯಾರ ಹೆಸರು ಹೇಳುವನೋ ಅವನೇ ನನ್ನ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಲಿ; ಅವನು ಅಸ್ತ್ರವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ವೃದ್ಧನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಯುವಕನಾಗಿರಲಿ.
5.151.35
एष नो विजये मूलमेष तात विपर्यये ।
अत्र प्राणाश्च राज्यं च भावाभावौ सुखासुखे ॥ ५.१५१.३५ ॥
ಇದೇ ನಮ್ಮ ಗೆಲುವಿನ ಮೂಲ, ಮಗೂ, ಸೋಲಿಗೂ ಇದೇ ಮೂಲ; ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ, ಬದುಕು ಸಾವು, ಸುಖ ದುಃಖ ಇವೆ.
5.151.36
एष धाता विधाता च सिद्धिरत्र प्रतिष्ठिता ।
यमाह कृष्णो दाशार्हः सोस्तु नो वाहिनीपतिः ॥ ५.१५१.३६ ॥
ಇವನೇ ಧಾತನೂ ವಿಧಾತನೂ; ಸಿದ್ಧಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ; ದಾಶಾರ್ಹ ಕೃಷ್ಣನು ಯಾರ ಹೆಸರು ಹೇಳುವನೋ ಅವನೇ ನಮ್ಮ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಲಿ.
5.151.37
ब्रवीतु वदतां श्रेष्ठो निशा समभिवर्तते ।
ततः सेनापतिं कृत्वा कृष्णस्य वशवर्तिनः ॥ ५.१५१.३७ ॥
ಮಾತನಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹೇಳಲಿ; ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನ ವಶವರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿ.
5.151.38
रात्रेः शेषे व्यतिक्रान्ते प्रयास्यामो रणाजिरम् ।
अधिवासितशस्त्राश्च कृतकौतुकमङ्गलाः ॥ ५.१५१.३८ ॥
ರಾತ್ರಿಯ ಉಳಿದ ಭಾಗ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ನಾವು ರಣರಂಗಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ; ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ, ಮಂಗಳಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ.
5.151.39
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा धर्मराजस्य धीमतः ।
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षो धनञ्जयमवेक्ष्य ह ॥ ५.१५१.३९ ॥
ಧರ್ಮರಾಜನ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನು ಧನಂಜಯನನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದನು.
5.151.40
ममाप्येते महाराज भवद्भिर्य उदाहृताः ।
नेतारस्तव सेनाया मता विक्रान्तयोधिनः ॥ ५.१५१.४० ॥
ಮಹಾರಾಜ, ನೀವು ಹೆಸರಿಸಿದವರೆಲ್ಲರೂ ನನಗೂ ಸಮ್ಮತರು; ಅವರು ನಿಮ್ಮ ಸೇನೆಯ ನಾಯಕರು, ಪರಾಕ್ರಮಿ ಯೋಧರೆಂದು ಪರಿಗಣಿತರು.
5.151.41
सर्व एव समर्था हि तव शत्रुं प्रबाधितुम् ।
इन्द्रस्यापि भयं ह्येते जनयेयुर्महाहवे ॥ ५.१५१.४१ ॥
ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನಿಮ್ಮ ಶತ್ರುವನ್ನು ಪೀಡಿಸಲು ಸಮರ್ಥರು; ಈ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇವರು ಇಂದ್ರನಿಗೂ ಭಯ ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲರು.
5.151.42
किं पुनर्धार्तराष्ट्राणां लुब्धानां पापचेतसाम् ।
मयापि हि महाबाहो त्वत्प्रियार्थं महाहवे ॥ ५.१५१.४२ ॥
ಇನ್ನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಲೋಭಿ ಮತ್ತು ಪಾಪಬುದ್ಧಿಯ ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಬೇಕು! ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಕ್ಕಾಗಿ ನಾನೂ ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ.
5.151.43
कृतो यत्नो महांस्तत्र शमः स्यादिति भारत ।
धर्मस्य गतमानृण्यं न स्म वाच्या विवक्षताम् ॥ ५.१५१.४३ ॥
ಓ ಭರತವಂಶಜನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗಲೆಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಧರ್ಮದಂತೆ ಋಣ ಮುಕ್ತಿ ಸಾಧಿತವಾಗಿದೆ; ಮಾತನಾಡಲು ಬಯಸುವವರನ್ನು ದೂಷಿಸಬಾರದು.
5.151.44
कृतार्थं मन्यते बाल आत्मनमविचक्षणः ।
धार्तराष्ट्रो बलस्थं च पश्यत्यात्मानमातुरः ॥ ५.१५१.४४ ॥
ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದ ಮೂಢನಾದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ತಾನು ಕೃತಾರ್ಥನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪೀಡಿತನಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಬಲದಲ್ಲಿ ನಿಂತವನೆಂದು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
5.151.45
युज्यतां वाहिनी साधु वधसाध्या हि मे मताः ।
न धार्तराष्ट्राः शक्ष्यन्ति स्थातुं दृष्ट्वा धनञ्जयम् ॥ ५.१५१.४५ ॥
ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ; ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಇದು ವಧೆಯಿಂದಲೇ ಸಾಧ್ಯ. ಧನಂಜಯನನ್ನು ನೋಡಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳು ನಿಲ್ಲಲಾರರು.
5.151.46
भीमसेनं च सङ्क्रुद्धं यमौ चापि यमोपमौ ।
युयुधानं द्वितीयं च धृष्टद्युम्नममर्षणम् ॥ ५.१५१.४६ ॥
ಕೋಪಗೊಂಡ ಭೀಮಸೇನ, ಯಮನಂತಿರುವ ಇಬ್ಬರು ಅವಳಿಗಳು, ಎರಡನೆಯ ಯುಯುಧಾನ ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯಿಲ್ಲದ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ.
5.151.47
अभिमन्युं द्रौपदेयान्विराटद्रुपदावपि ।
अक्षौहिणीपतींश्चान्यान्नरेन्द्रान्भीमविक्रमान् ॥ ५.१५१.४७ ॥
ಅಭಿಮನ್ಯು, ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಕ್ಕಳು, ವಿರಾಟ ಮತ್ತು ದ್ರುಪದರು, ಇತರ ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನಾಪತಿಗಳು, ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ರಾಜರು.
5.151.48
सारवद्बलमस्माकं दुष्प्रधर्षं दुरासदम् ।
धार्तराष्ट्रबलं सङ्ख्ये हनिष्यति न संशयः ॥ ५.१५१.४८ ॥
ನಮ್ಮ ಸೈನ್ಯ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದೆ, ಎದುರಿಸಲಾಗದು, ಸಮೀಪಿಸಲಾಗದು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಅದು ನಾಶಮಾಡುವುದು, ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
5.151.49
धृष्टद्युम्नमहं मन्ये सेनापतिमरिन्दम ।
एवमुक्ते तु कृष्णेन संप्राहृष्यन्नरोत्तमाः ॥ ५.१५१.४९ ॥
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಮನಮಾಡುವವನೇ, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನೇ ನಾನು ಸೇನಾಪತಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷರು ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಗೊಂಡರು.
5.151.50
तेषां प्रहृष्टमनसां नादः समभवन्महान् ।
योग इत्यथ सैन्यानां त्वरतां संप्रधावताम् ॥ ५.१५१.५० ॥
ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನವರಿಂದ ಮಹಾ ಧ್ವನಿ ಎದ್ದಿತು. ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿದ ಸೈನ್ಯಗಳು 'ಯೋಗ! ಯೋಗ!' ಎಂದು ಕೂಗಿದವು.
5.151.51
हयवारणशब्दाश्च नेमिघोषाश्च सर्वतः ।
शङ्खदुन्दुभिघोषाश्च तुमुलाः सर्वतोऽभवन् ॥ ५.१५१.५१ ॥
ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳ ಶಬ್ದಗಳು, ರಥಚಕ್ರದ ಗರ್ಜನೆ, ಶಂಖ-ದುಂದುಭಿಗಳ ಘೋಷಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭೀಕರ ಕೋಲಾಹಲವಾದವು.
5.151.52
तद्रुग्रं सागरनिभं क्षुब्धं बलसमागमम् ।
रथपत्तिगजोदयं महोर्मिभिरिवाकुलम् ॥ ५.१५१.५२ ॥
ಆ ಭೀಕರ ಸೇನೆಗಳ ಸಮಾಗಮವು ಸಾಗರದಂತೆ ಕ್ಷೋಭೆಗೊಂಡಿತ್ತು; ರಥ, ಕಾಲಾಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳ ಏರಿಳಿತದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಕಲಕಲ್ಪಟ್ಟಂತಿತ್ತು.
5.151.53
धावतामाहुयानानां तनुत्राणि च बध्नताम् ।
प्रयास्यतां पाण्डवानां ससैन्यानां समन्ततः ॥ ५.१५१.५३ ॥
ಓಡುತ್ತಿರುವವರು, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕರೆಯುವವರು, ಕವಚ ಕಟ್ಟುವವರು, ಹೊರಡಲಿರುವ ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಸೇನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದ್ದರು.
5.151.54
गङ्गेव पूर्णा दुर्धर्षा समदृश्यत वाहिनी ।
अग्रानीके भीमसेनो माद्रीपुत्रौ च दंशितौ ॥ ५.१५१.५४ ॥
ಗಂಗೆಯಂತೆ ತುಂಬಿದ, ಎದುರಿಸಲಸಾಧ್ಯವಾದ ಆ ಸೇನೆ ಕಾಣಿಸಿತು; ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೀಮಸೇನ ಮತ್ತು ಮಾದ್ರಿಯ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಕವಚ ಧರಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.
5.151.55
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च धृष्टद्युम्नस्य पार्षतः ।
प्रभद्रकाश्च पञ्चाला भीमसेनमुखा ययुः ॥ ५.१५१.५५ ॥
ಸುಭದ್ರೆಯ ಮಗ, ದ್ರೌಪದಿಯ ಮಕ್ಕಳು, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಮಗ ಪಾರ್ಷತ, ಪ್ರಭದ್ರಕರು ಮತ್ತು ಪಾಂಚಾಲರು ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತೆರಳಿದರು.
5.151.56
ततः शब्दः समभवत्सुमुद्रस्येव पर्वणि । ॥ ५.१५१.५६ ॥
ಆಗ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ಸಾಗರದ ಘೋಷದಂತೆ ಒಂದು ಶಬ್ದ ಎದ್ದಿತು.
5.151.59
फल्गु यच्चं बलं किंचिद्यच्चापि कृशदुर्बलम् ।
तत्सङ्गृह्य ययौ राजा ये चापि परिचारकाः ॥ ५.१५१.५९ ॥
ಸ್ವಲ್ಪ ಸೈನ್ಯ, ಕೃಶ ದುರ್ಬಲವಾದದ್ದನ್ನೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ರಾಜನು ತೆರಳಿದನು; ಸೇವಕರೂ ಜೊತೆಗೂಡಿದರು.
5.151.60
उपप्लाव्ये तु पाञ्चाली द्रौपदी सत्यवादिनी ।
सह स्त्रीभिर्निनवृते दासीदाससमावृता ॥ ५.१५१.६० ॥
ಉಪಪ್ಲವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಾದಿನಿ ಪಾಂಚಾಲಿ ದ್ರೌಪದಿ ದಾಸದಾಸಿಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದಳು.
5.151.61
कृत्वा मूलप्रतीकारं गुल्मैः स्थावरजङ्गमैः ।
स्कन्धावारेण महता प्रययुः पाण्डुनन्दनाः ॥ ५.१५१.६१ ॥
ಮೂಲ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ, ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಚಲನಶೀಲ ಕಾವಲು ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಹಾ ಶಿಬಿರದೊಂದಿಗೆ ಪಾಂಡುವಿನ ಮಕ್ಕಳು ತೆರಳಿದರು.
5.151.62
ददतो गां हिरण्यं च ब्राह्मणैरभिसंवृताः ।
स्तूयमाना ययू राजन्रथैर्मणिविभूषितैः ॥ ५.१५१.६२ ॥
ಹಸುಗಳನ್ನೂ ಚಿನ್ನವನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ರಾಜನೇ, ಮಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತೆರಳಿದರು.
5.151.63
केकया धृष्टकेतुश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ।
श्रेणिमान्वसुदानश्च शिखण्डी चापराजितः ॥ ५.१५१.६३ ॥
ಕೇಕಯರು, ಧೃಷ್ಟಕೇತು, ಕಾಶಿರಾಜನ ಮಗ ಅಭಿಭೂ, ಶ್ರೇಣಿಮಾನ್, ವಸುದಾನ, ಶಿಖಂಡಿ, ಅಪರಾಜಿತ.
5.151.64
हृष्टास्तुष्टाः कवचिनः सशस्त्राः समलङ्कृताः ।
राजानमन्वयुः सर्वे परिवार्य युधिष्ठिरम् ॥ ५.१५१.६४ ॥
ಸಂತೋಷದಿಂದ, ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ, ಕವಚ ಧರಿಸಿ, ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಅನುಸರಿಸಿದರು.
5.151.65
जघनार्धे विराटश्च याज्ञसेनिश्च सौमकिः ।
सुधर्मा कुन्तिभोजश्च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजाः ॥ ५.१५१.६५ ॥
ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿರಾಟ, ಯಾಜ್ಞಸೇನಿ, ಸೌಮಕಿ, ಸುಧರ್ಮ, ಕುಂತಿಭೋಜ ಮತ್ತು ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು.
5.151.66
रथायुतानि चत्वारि हयाः पञ्चगुणास्तथा ।
पत्तिसैन्यं दशगुणं गजानामयुतानि षट् ॥ ५.१५१.६६ ॥
ನಾಲ್ಕು ಅಯುತ ರಥಗಳು, ಅವುಗಳ ಐದು ಪಟ್ಟು ಕುದುರೆಗಳು, ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಕಾಲಾಳುಪಡೆ, ಆರು ಅಯುತ ಆನೆಗಳು ಇದ್ದವು.
5.151.67
अनाधृष्टिश्चेकितानो धृष्टकेतुश्च सात्यकिः ।
परिवार्य ययुः सर्वे वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ५.१५१.६७ ॥
ಅನಾಧೃಷ್ಟಿ, ಚೇಕಿತಾನ, ಧೃಷ್ಟಕೇತು, ಸಾತ್ಯಕಿ ಎಲ್ಲರೂ ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ಧನಂಜಯರನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಹೋದರು.
5.151.68
आसाद्य तु कुरुक्षेत्रं व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
पाण्डवाः समदृश्यन्त नर्दन्तो वृषभा इव ॥ ५.१५१.६८ ॥
ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ವ್ಯೂಹ ರಚಿಸಿದ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಹಾರಿ ಪಾಂಡವರು ಗೂಳಿಗಳಂತೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
5.151.69
तेऽवगाह्य कुरुक्षेत्रं शङ्खान्दध्मुररिन्दमाः ।
तथैव दध्मतुः शङ्खं वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ५.१५१.६९ ॥
ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಮನ ಮಾಡುವ ವೀರರು ಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ಧನಂಜಯರೂ ಶಂಖ ಊದಿದರು.
5.151.70
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
निशम्य सर्वसैन्यानि समहष्यन्त सर्वशः ॥ ५.१५१.७० ॥
ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಶಂಖದ ಧ್ವನಿ ಸಿಡಿಲಿನ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಕೇಳಿಸಲು ಎಲ್ಲ ಸೇನೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರ್ಷಗೊಂಡವು.
5.151.71
शङ्खदुन्दुभिसंहृष्टः सिंहनादस्तरस्विनाम् ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च सागरांश्चान्वनादयत् ॥ ५.१५१.७१ ॥
ಶಂಖ ದುಂದುಭಿಗಳ ನಾದದಿಂದ ಉತ್ಸಾಹಗೊಂಡ ವೇಗಶಾಲಿ ವೀರರ ಸಿಂಹನಾದ ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಸಾಗರಗಳನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಿತು.