മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.151.1
जनार्दनवचः श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄनुवाच धर्मात्मा समक्षं केशवस्य ह ॥ ५.१५१.१ ॥
ജനാർദ്ദനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ധർമ്മരാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ, കേശവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, ധർമ്മാത്മാവായി സഹോദരന്മാരോട് പറഞ്ഞു.
5.151.2
श्रुतं भवद्भिर्यद्वृत्तं सभायां कुरुसंसदि ।
केशवस्यापि यद्वाक्यं तत्सर्वमवधारितम् ॥ ५.१५१.२ ॥
കുരുസഭയിൽ നടന്നതെല്ലാം നിങ്ങൾ കേട്ടു; കേശവന്റെ വാക്കുകളും എല്ലാം ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
5.151.3
तस्मात्सेनाविभागं मे कुरुध्वं नरसत्तमाः ।
अक्षौहिण्यश्च सप्तैताः समेता विजयाय वै ॥ ५.१५१.३ ॥
അതുകൊണ്ട്, നരശ്രേഷ്ഠരേ, എനിക്കായി സേനാവിഭജനം ചെയ്യുവിൻ; ഈ ഏഴ് അക്ഷൗഹിണികളും വിജയത്തിനായി ഒരുമിച്ചിരിക്കുന്നു.
5.151.4
तासां ये पतयः सप्त विख्यातास्तान्निबोधत ।
द्रुपदश्च विराटश्च धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ॥ ५.१५१.४ ॥
ഇവയുടെ ഏഴ് പ്രസിദ്ധ നായകരെ അറിയുക: ദ്രുപദൻ, വിരാടൻ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ശിഖണ്ഡി.
5.151.5
सात्यकिश्चेकितानश्च भीमसेनश्च वीर्यवान् ।
एते सेनाप्रणेतारो वीराः सर्वे तनुत्यजः ॥ ५.१५१.५ ॥
സാത്യകി, ഏകിതാനൻ, വീര്യവാനായ ഭീമസേനൻ — ഇവരാണ് സേനാനായകർ; എല്ലാവരും വീരന്മാർ, ശരീരത്യാഗത്തിന് സന്നദ്ധർ.
5.151.6
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे सुचिरितव्रताः ।
ह्रीमन्तो नीतिमन्तश्च सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ५.१५१.६ ॥
അവരെല്ലാം വേദജ്ഞർ, ശൂരർ, വ്രതങ്ങൾ നന്നായി പാലിക്കുന്നവർ, ലജ്ജാശീലർ, നീതിമാന്മാർ, യുദ്ധനിപുണർ.
5.151.7
इष्वस्त्रकुशलाः सर्वे तथा सर्वास्त्रयोधिनः ।
सप्तानामपि यो नेता सेनानां प्रविभागवित् ॥ ५.१५१.७ ॥
അമ്പുകളിലും അസ്ത്രങ്ങളിലും സമർത്ഥരായ, എല്ലാ അസ്ത്രങ്ങളാലും പോരാടുന്ന എല്ലാവരും; ഏഴ് സേനകളുടെ നേതാവും അവയുടെ വിഭജനം അറിയുന്നവനുമായവൻ.
5.151.8
यः सहेत रणे भीष्णं शरार्चिःपावकोपमम् ।
तं तावत्सहदेवात्र प्रब्रूहि कुरुनन्दन।
स्वगतं पुरुषव्याघ्र को नः सेनापतिः क्षमः ॥ ५.१५१.८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ അമ്പുകളുടെ ജ്വാലകളുള്ള അഗ്നിപോലെയുള്ള ഭീഷ്മനെ ആരു സഹിക്കുമോ അത് ഇവിടെ പറയൂ, കുരുനന്ദനാ. പുരുഷവ്യാഘ്രാ, നമ്മുടെ സേനാപതിയാകാൻ യോഗ്യൻ ആരെന്ന് മനസ്സിൽ പറയൂ.
5.151.9
संयुक्त एकदुःखश्च वीर्यवांश्च महीपतिः ।
यं समाश्रित्य धर्मज्ञं स्वमंशमनुयुञ्ज्महे ॥ ५.१५१.९ ॥
ഒരേ ദുഃഖത്തിൽ പങ്കുചേർന്നവനും വീര്യവാനും ഭൂപതിയുമായവൻ; ധർമ്മജ്ഞനായ അവനെ ആശ്രയിച്ച് നമ്മുടെ ഓഹരി അവനിൽ ചേർക്കാം.
5.151.10
मत्स्यो विराटो बलवान्कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
प्रसहिष्यति सङ्ग्रामे भीष्मं तांश्च महारथान् ॥ ५.१५१.१० ॥
മത്സ്യരാജാവായ വിരാടൻ — ബലവാനും, അസ്ത്രങ്ങളിൽ പരിശീലനം നേടിയവനും, യുദ്ധത്തിൽ ഉത്സാഹമുള്ളവനുമായവൻ — യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനെയും ആ മഹാരഥന്മാരെയും സഹിക്കും.
5.151.11
तथोक्ते सहदेवेन वाक्ये वाक्यविशारदः ।
नकुलोऽनन्तरं तस्मादिदं वचनमाददे ॥ ५.१५१.११ ॥
സഹദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, വാക്കിൽ വിദഗ്ധനായ നകുലൻ അതിനുശേഷം ഈ വാക്ക് എടുത്തു.
5.151.12
वयसा शास्त्रतो धैर्यात्कुलेनाभिजनेन च ।
ह्रीमान्बलान्वितः श्रीमान्सर्वशास्त्रविशारदः ॥ ५.१५१.१२ ॥
വയസ്സിനാലും, ശാസ്ത്രത്താലും, ധൈര്യത്താലും, കുലത്താലും, ഉത്തമജന്മത്താലും — ലജ്ജാശീലനും, ബലവാനും, തേജസ്വിയും, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും വിദഗ്ധനും.
5.151.13
वेद चास्त्रं भारद्वाजाहुर्धर्षः सत्यसङ्गरः ।
यो नित्यं स्पर्धते द्रोणं भीष्मं चैव महाबलम् ॥ ५.१५१.१३ ॥
അവൻ അസ്ത്രവിദ്യ അറിയുന്നവനാണ്; ഭാരദ്വാജന്റെ (ദ്രോണന്റെ) ശിഷ്യനെന്ന് പറയുന്നു. ധീരനും സത്യപ്രതിജ്ഞനുമാണ്. എപ്പോഴും ദ്രോണനോടും മഹാബലനായ ഭീഷ്മനോടും മത്സരിക്കുന്നവനാണ്.
5.151.14
श्लाघ्यः पार्थिववंशस्य प्रमुखे वाहिनीपतिः ।
पुत्रपौत्रेः परिवृतः शतशाख इव द्रुमः ॥ ५.१५१.१४ ॥
രാജവംശത്തിൽ മുൻനിരയിലുള്ള സേനാപതി പ്രശംസനീയനാണ്; പുത്രന്മാരും പൗത്രന്മാരും ചുറ്റിയ അവൻ നൂറു ശാഖകളുള്ള വൃക്ഷംപോലെയാണ്.
5.151.15
यस्तताप तपो घोरं सदारः पृथिवीपतिः ।
रोषाद्द्रोणविनाशाय वीरः समितिशोभनः ॥ ५.१५१.१५ ॥
ഭാര്യയോടൊപ്പം ഘോരതപസ്സ് ചെയ്ത ആ ഭൂപതി, കോപത്താൽ ദ്രോണന്റെ നാശത്തിനായി; ആ വീരൻ യുദ്ധത്തിൽ ശോഭിക്കുന്നവനാണ്.
5.151.16
पितेवास्मान्समाधत्ते यः सदा पार्थिवर्षभः ।
श्वशुरो द्रुपदोऽस्माकं सेनाग्रं स प्रकर्षतु ॥ ५.१५१.१६ ॥
എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ പിതാവിനെപ്പോലെ പരിപാലിക്കുന്ന ആ രാജശ്രേഷ്ഠൻ, ഞങ്ങളുടെ ശ്വശുരൻ ദ്രുപദൻ — അദ്ദേഹം സേനയുടെ മുൻനിര നയിക്കട്ടെ.
5.151.17
स द्रोणभीष्मावायातौ सहेदिति मतिर्मम ।
स हि दिव्यास्त्रविद्राजा सखा चाङ्गिरसो नृपः ॥ ५.१५१.१७ ॥
ദ്രോണനും ഭീഷ്മനും വന്നാൽ അവൻ അവരെ സഹിക്കട്ടെ എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം. ആ രാജാവ് ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങൾ അറിയുന്നവനും ആംഗിരസ വംശത്തിന്റെ സുഹൃത്തുമാണ്.
5.151.18
माद्रीसुताभ्यामुक्ते तु स्वमते कुरुनन्दनः ।
वासविर्वासवसमः सव्यसाच्यब्रवीद्वचः ॥ ५.१५१.१८ ॥
മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, സ്വന്തം അഭിപ്രായത്തിൽ, കുരുവംശത്തിന് ആനന്ദം നൽകുന്നവനും ഇന്ദ്രനു തുല്യനും ഇന്ദ്രപുത്രനുമായ സവ്യസാചി (അർജുനൻ) ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
5.151.19
योयं तपःप्रभावेन ऋषिसन्तोषणेन च ।
दिव्यः पुरुष उत्पन्नो ज्वालावर्णो महाभुजः ॥ ५.१५१.१९ ॥
തപസ്സിന്റെ പ്രഭാവത്താലും ഋഷിമാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചതിനാലും ഉണ്ടായ ഈ ദിവ്യപുരുഷൻ, ജ്വാലാവർണ്ണൻ, മഹാബാഹു.
5.151.20
धनुष्मान्कवची खङ्गी रथमारुह्य दंशितः ।
दिव्यैर्हयवरैर्युक्तमग्निकुण्डात्समुत्थितः ॥ ५.१५१.२० ॥
വില്ലും കവചവും വാളും ധരിച്ച്, രഥമേറി സന്നദ്ധനായി, ദിവ്യമായ ഉത്തമ അശ്വങ്ങൾ പൂട്ടിയ രഥത്തോടെ അഗ്നികുണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്നവൻ.
5.151.21
गर्जन्निव महामेघो रथघोषेण वीर्यवान् ।
सिंहसंहननो वीरः सिंहतुल्यपराक्रमः ॥ ५.१५१.२१ ॥
രഥഘോഷത്താൽ മഹാമേഘം പോലെ ഗർജ്ജിക്കുന്ന വീര്യവാൻ, സിംഹസമാന ദേഹബലമുള്ള വീരൻ, സിംഹതുല്യ പരാക്രമി.
5.151.22
सिंहोरस्कः सिंहभुजः सिंहवक्षा महाबलः ।
सिंहप्रगर्जनो वीरः संहस्कन्धो महाद्युतिः ॥ ५.१५१.२२ ॥
സിംഹസമാന മാറും കൈകളും ഉള്ളവൻ, മഹാബലൻ, സിംഹം പോലെ ഗർജ്ജിക്കുന്നവൻ, വീരൻ, ദൃഢതോളുകളുള്ളവൻ, മഹാതേജസ്വി.
5.151.23
शुभ्रूः सुदंष्ट्रः सुहनुः सुबाहुः सुमुखोऽकृशः ।
सुजत्रुः सुविशालाक्षः सुपादः सुप्रतिष्ठितः ॥ ५.१५१.२३ ॥
മനോഹരമായ പുരികമുള്ളവൻ, മനോഹരമായ പല്ലുകളുള്ളവൻ, മനോഹരമായ താടിയെല്ലുള്ളവൻ, മനോഹരമായ ബാഹുക്കളുള്ളവൻ, മനോഹരമുഖൻ, കൃശനല്ലാത്തവൻ, മനോഹരമായ തോളെല്ലുള്ളവൻ, വിശാലനേത്രൻ, മനോഹരപാദൻ, ഉറച്ചു നിലകൊള്ളുന്നവൻ.
5.151.24
अभेद्यः सर्वशस्त्राणां प्रभिन्न इव वारणः ।
जज्ञे द्रोणविनाशाय सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥ ५.१५१.२४ ॥
എല്ലാ ആയുധങ്ങൾക്കും ഭേദിക്കാനാവാത്തവൻ, മദം പൊട്ടിയ ആനപോലെ, ദ്രോണന്റെ നാശത്തിനായി ജനിച്ചവൻ, സത്യവാദി, ജിതേന്ദ്രിയൻ.
5.151.25
धृष्टद्युम्नमहं मन्ये सहेद्भीष्मस्य सायकान् ।
वज्राशनिसमस्पर्शान्दीप्तास्यानुरगानिव ॥ ५.१५१.२५ ॥
വജ്രത്തിനും മിന്നലിനും സമമായ സ്പർശമുള്ളവയും ജ്വലിക്കുന്ന വായുള്ള സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെയുള്ളവയുമായ ഭീഷ്മന്റെ അമ്പുകളെ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന് മാത്രമേ സഹിക്കാനാകൂ എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
5.151.26
यमदूतसमान्वेगे निपाते पावकोपमान् ।
रामेणाजौ विषिहितान्वज्रनिष्पेषदारुणान् ॥ ५.१५१.२६ ॥
യമദൂതന്മാർക്ക് സമമായ വേഗവും, അഗ്നിപോലെ പതിക്കുന്നവയും, വജ്രത്തിന്റെ നിഷ്പേഷം പോലെ ഭയങ്കരവുമായി, യുദ്ധത്തിൽ രാമൻ എയ്ത അസ്ത്രങ്ങൾ.
5.151.27
पुरुष तं न पश्यामि यः सहेत महाव्रतम् ।
धृष्टद्युम्नमृते राजन्निति मे धीयते मतिः ॥ ५.१५१.२७ ॥
രാജാവേ, ആ മഹാവ്രതം സഹിക്കാൻ കഴിയുന്ന പുരുഷനെ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനല്ലാതെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല. എന്റെ മതി ഇതാണ് ഉറപ്പിക്കുന്നത്.
5.151.28
क्षिप्रहस्तश्चित्रयोधी मतः सेनापतिर्मम ।
अभेद्यकवचः श्रीमान्मातङ्ग इव यूथपः ॥ ५.१५१.२८ ॥
വേഗമുള്ള കൈകളുള്ളവനും, പലവിധത്തിൽ പോരാടുന്നവനും, ഭേദിക്കാനാകാത്ത കവചമുള്ളവനും, തേജസ്വിയുമായ അവനാണ് എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ സേനാപതി; കൂട്ടത്തിന്റെ നേതാവായ ആനപോലെ.
5.151.29
अर्जुनेनैवमुक्ते तु भीमो वाक्यं समाददे ।
वधार्थं यः समुत्पन्नः शिखण्डी द्रुपदात्मजः ।
वदन्ति सिद्धा राजेन्द्र ऋषयश्च समागताः ॥ ५.१५१.२९ ॥
അർജുനൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഭീമൻ ആ വാക്ക് സ്വീകരിച്ചു. രാജേന്ദ്രാ, ഭീഷ്മവധത്തിനായി ജനിച്ച ദ്രുപദപുത്രൻ ശിഖണ്ഡി എന്ന് അവിടെ ഒത്തുകൂടിയ സിദ്ധന്മാരും ഋഷിമാരും പറയുന്നു.
5.151.30
यस्य सङ्ग्राममध्ये तु दिव्यमस्त्रं प्रकुर्वतः ।
रूपं द्रक्ष्यन्ति पुरुषा रामस्येव महात्मनः ॥ ५.१५१.३० ॥
യുദ്ധമധ്യത്തിൽ ദിവ്യാസ്ത്രം പ്രയോഗിക്കുന്ന അവന്റെ രൂപം മഹാത്മാവായ രാമന്റേതുപോലെ മനുഷ്യർ കാണും.
5.151.31
न तं युद्धे प्रपश्यामि यो भिन्द्यात्तु शिखण्डिनाम् ।
शस्त्रेण समरे राजन्सन्नद्वं स्यन्दने स्थितम् ॥ ५.१५१.३१ ॥
രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ രഥത്തിൽ നിൽക്കുന്ന, കവചമണിഞ്ഞ ശിഖണ്ഡിയെ ആയുധംകൊണ്ട് വധിക്കുന്ന ഒരാളെയും ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
5.151.32
द्वैरथे समरे नान्यो भीष्मं हन्यान्महाव्रतम् ।
शिखण्डिनमृते वीरं स मे सेनापतिर्मतः ॥ ५.१५१.३२ ॥
ദ്വന്ദ്വയുദ്ധത്തിൽ ശിഖണ്ഡിയല്ലാതെ മറ്റാരും മഹാവ്രതനായ ഭീഷ്മനെ വധിക്കില്ല; ആ വീരനാണ് എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ സേനാപതി.
5.151.33
सर्वस्य जगतस्तात सारासारं बालाबलम् ।
सर्वं जानाति धर्मात्मा मतमेषां च केशवः ॥ ५.१५१.३३ ॥
പ്രിയനേ, ലോകത്തിലെ സാരവും അസാരവും ബലവും ദുർബലവും എല്ലാം ധർമാത്മാവായ കേശവൻ അറിയുന്നു; ഇവരുടെ അഭിപ്രായവും അവൻ അറിയുന്നു.
5.151.34
यमाह कृष्णो दाशार्हः सोऽस्तु सेनापतिर्मम ।
कृतास्त्रोप्यकृतास्त्रो वा वृद्धो वा यदि वा युवा ॥ ५.१५१.३४ ॥
ദാശാർഹനായ കൃഷ്ണൻ ആരെ പറയുന്നുവോ അവൻ എന്റെ സേനാപതിയാകട്ടെ; അവൻ അസ്ത്രവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനോ അല്ലാത്തവനോ, വൃദ്ധനോ യുവാവോ ആകട്ടെ.
5.151.35
एष नो विजये मूलमेष तात विपर्यये ।
अत्र प्राणाश्च राज्यं च भावाभावौ सुखासुखे ॥ ५.१५१.३५ ॥
ഇതാണ് നമ്മുടെ വിജയത്തിന്റെ മൂലം, പ്രിയനേ, പരാജയത്തിന്റെയും മൂലം ഇതുതന്നെ; ഇവിടെയാണ് പ്രാണനും രാജ്യവും, ജീവിതവും മരണവും, സുഖവും ദുഃഖവും.
5.151.36
एष धाता विधाता च सिद्धिरत्र प्रतिष्ठिता ।
यमाह कृष्णो दाशार्हः सोस्तु नो वाहिनीपतिः ॥ ५.१५१.३६ ॥
ഇവൻ ധാതാവും വിധാതാവുമാണ്; സിദ്ധി ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്; ദാശാർഹനായ കൃഷ്ണൻ ആരെ പറയുന്നുവോ അവൻ നമ്മുടെ സേനാപതിയാകട്ടെ.
5.151.37
ब्रवीतु वदतां श्रेष्ठो निशा समभिवर्तते ।
ततः सेनापतिं कृत्वा कृष्णस्य वशवर्तिनः ॥ ५.१५१.३७ ॥
സംസാരിക്കുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ പറയട്ടെ; രാത്രി കഴിഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പിന്നെ കൃഷ്ണന്റെ വശവർത്തികളിൽ ഒരാളെ സേനാപതിയാക്കി.
5.151.38
रात्रेः शेषे व्यतिक्रान्ते प्रयास्यामो रणाजिरम् ।
अधिवासितशस्त्राश्च कृतकौतुकमङ्गलाः ॥ ५.१५१.३८ ॥
രാത്രിയുടെ ശേഷം കഴിഞ്ഞശേഷം നാം യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് പോകും; ആയുധങ്ങളെ മന്ത്രപൂജ ചെയ്ത്, മംഗളാചാരങ്ങൾ ചെയ്ത്.
5.151.39
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा धर्मराजस्य धीमतः ।
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षो धनञ्जयमवेक्ष्य ह ॥ ५.१५१.३९ ॥
ധർമ്മരാജാവായ, ബുദ്ധിമാനായ യുധിഷ്ഠിരന്റെ ആ വാക്ക് കേട്ട് താമരക്കണ്ണൻ ധനഞ്ജയനെ നോക്കി പറഞ്ഞു.
5.151.40
ममाप्येते महाराज भवद्भिर्य उदाहृताः ।
नेतारस्तव सेनाया मता विक्रान्तयोधिनः ॥ ५.१५१.४० ॥
മഹാരാജാവേ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞവരെല്ലാം എനിക്കും സമ്മതരാണ്; അവർ നിങ്ങളുടെ സേനയുടെ നായകന്മാരും പരാക്രമശാലികളായ യോദ്ധാക്കളുമാണ്.
5.151.41
सर्व एव समर्था हि तव शत्रुं प्रबाधितुम् ।
इन्द्रस्यापि भयं ह्येते जनयेयुर्महाहवे ॥ ५.१५१.४१ ॥
ഇവരെല്ലാവരും നിങ്ങളുടെ ശത്രുവിനെ പീഡിപ്പിക്കാൻ കഴിവുള്ളവരാണ്; ഈ മഹായുദ്ധത്തിൽ ഇവർ ഇന്ദ്രനുപോലും ഭയം ജനിപ്പിക്കാം.
5.151.42
किं पुनर्धार्तराष्ट्राणां लुब्धानां पापचेतसाम् ।
मयापि हि महाबाहो त्वत्प्रियार्थं महाहवे ॥ ५.१५१.४२ ॥
പിന്നെ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ ലോഭികളും പാപബുദ്ധികളുമായ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് എന്തുപറയാൻ! മഹാബാഹോ, നിങ്ങളുടെ പ്രിയത്തിനായി ഞാനും ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ.
5.151.43
कृतो यत्नो महांस्तत्र शमः स्यादिति भारत ।
धर्मस्य गतमानृण्यं न स्म वाच्या विवक्षताम् ॥ ५.१५१.४३ ॥
ഭരതവംശജാ, ശാന്തി ഉണ്ടാകേണ്ടതിനായി അവിടെ വലിയ പ്രയത്നം ചെയ്തു. ധർമ്മപ്രകാരം കടം തീർന്നിരിക്കുന്നു; സംസാരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരെ കുറ്റപ്പെടുത്തരുത്.
5.151.44
कृतार्थं मन्यते बाल आत्मनमविचक्षणः ।
धार्तराष्ट्रो बलस्थं च पश्यत्यात्मानमातुरः ॥ ५.१५१.४४ ॥
വിവേകമില്ലാത്ത ബാലനായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ താൻ ലക്ഷ്യം നേടിയെന്നു കരുതുന്നു; രോഗബാധിതനായി താൻ ബലത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നുവെന്ന് കാണുന്നു.
5.151.45
युज्यतां वाहिनी साधु वधसाध्या हि मे मताः ।
न धार्तराष्ट्राः शक्ष्यन्ति स्थातुं दृष्ट्वा धनञ्जयम् ॥ ५.१५१.४५ ॥
സൈന്യത്തെ നന്നായി അണിനിരത്തുക; എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഇവ വധത്താൽ മാത്രം സാധിക്കുന്നവയാണ്. ധനഞ്ജയനെ കണ്ടാൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർക്ക് നിലനിൽക്കാനാകില്ല.
5.151.46
भीमसेनं च सङ्क्रुद्धं यमौ चापि यमोपमौ ।
युयुधानं द्वितीयं च धृष्टद्युम्नममर्षणम् ॥ ५.१५१.४६ ॥
ക്രുദ്ധനായ ഭീമസേനനെയും യമതുല്യരായ ഇരട്ടകളെയും, രണ്ടാമനായ യുയുധാനനെയും, അസഹിഷ്ണുവായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെയും.
5.151.47
अभिमन्युं द्रौपदेयान्विराटद्रुपदावपि ।
अक्षौहिणीपतींश्चान्यान्नरेन्द्रान्भीमविक्रमान् ॥ ५.१५१.४७ ॥
അഭിമന്യുവും ദ്രൗപദീപുത്രന്മാരും, വിരാടനും ദ്രുപദനും, മറ്റ് അക്ഷൗഹിണീപതികളായ ഭയങ്കരപരാക്രമികളായ രാജാക്കന്മാരും.
5.151.48
सारवद्बलमस्माकं दुष्प्रधर्षं दुरासदम् ।
धार्तराष्ट्रबलं सङ्ख्ये हनिष्यति न संशयः ॥ ५.१५१.४८ ॥
ഞങ്ങളുടെ സൈന്യം ശക്തവും ആക്രമിക്കാനാകാത്തതും സമീപിക്കാനാകാത്തതുമാണ്; യുദ്ധത്തിൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെ സൈന്യത്തെ അത് നശിപ്പിക്കും; സംശയമില്ല.
5.151.49
धृष्टद्युम्नमहं मन्ये सेनापतिमरिन्दम ।
एवमुक्ते तु कृष्णेन संप्राहृष्यन्नरोत्तमाः ॥ ५.१५१.४९ ॥
ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവനേ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ ഞാൻ സേനാപതിയായി കരുതുന്നു. കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ശ്രേഷ്ഠരായ മനുഷ്യർ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
5.151.50
तेषां प्रहृष्टमनसां नादः समभवन्महान् ।
योग इत्यथ सैन्यानां त्वरतां संप्रधावताम् ॥ ५.१५१.५० ॥
സന്തുഷ്ടമനസ്സുള്ളവരിൽനിന്ന് മഹാനാദം ഉയർന്നു. വേഗത്തിൽ ഓടിയ സേനകൾ 'യോഗം! യോഗം!' എന്ന് ആർത്തുവിളിച്ചു.
5.151.51
हयवारणशब्दाश्च नेमिघोषाश्च सर्वतः ।
शङ्खदुन्दुभिघोषाश्च तुमुलाः सर्वतोऽभवन् ॥ ५.१५१.५१ ॥
കുതിരകളുടെയും ആനകളുടെയും ശബ്ദങ്ങളും രഥചക്രങ്ങളുടെ മുഴക്കവും ശംഖ-ദുന്ദുഭി ഘോഷങ്ങളും എല്ലായിടത്തും ഭയങ്കര കോലാഹലമായി.
5.151.52
तद्रुग्रं सागरनिभं क्षुब्धं बलसमागमम् ।
रथपत्तिगजोदयं महोर्मिभिरिवाकुलम् ॥ ५.१५१.५२ ॥
ആ ഭയങ്കര സേനാസംഗമം സമുദ്രംപോലെ ഇളകിമറിഞ്ഞു; രഥങ്ങളും കാലാളും ആനകളും ഉയർന്നുപൊങ്ങി വലിയ തിരമാലകളാൽ ഇളകുന്നതുപോലെയായി.
5.151.53
धावतामाहुयानानां तनुत्राणि च बध्नताम् ।
प्रयास्यतां पाण्डवानां ससैन्यानां समन्ततः ॥ ५.१५१.५३ ॥
ഓടുന്നവരും പരസ്പരം വിളിക്കുന്നവരും കവചം കെട്ടുന്നവരും പുറപ്പെടാനിരിക്കുന്ന പാണ്ഡവരും അവരുടെ സേനകളും എല്ലായിടത്തും ഉണ്ടായിരുന്നു.
5.151.54
गङ्गेव पूर्णा दुर्धर्षा समदृश्यत वाहिनी ।
अग्रानीके भीमसेनो माद्रीपुत्रौ च दंशितौ ॥ ५.१५१.५४ ॥
ഗംഗപോലെ നിറഞ്ഞൊഴുകുന്ന, അജയ്യമായ ആ സേന കാണപ്പെട്ടു; സേനയുടെ മുന്നണിയിൽ ഭീമസേനനും മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരും കവചമണിഞ്ഞു നിന്നു.
5.151.55
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च धृष्टद्युम्नस्य पार्षतः ।
प्रभद्रकाश्च पञ्चाला भीमसेनमुखा ययुः ॥ ५.१५१.५५ ॥
സുഭദ്രയുടെ പുത്രനും ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരും ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ പുത്രൻ പാർഷതനും പ്രഭദ്രകരും പാഞ്ചാലരും ഭീമസേനനെ മുന്നിൽ നിർത്തി പുറപ്പെട്ടു.
5.151.56
ततः शब्दः समभवत्सुमुद्रस्येव पर्वणि । ॥ ५.१५१.५६ ॥
അപ്പോൾ പൗർണമിയിൽ സമുദ്രത്തിന്റെ ഇരമ്പൽ പോലെ ഒരു ആരവം ഉയർന്നു.
5.151.59
फल्गु यच्चं बलं किंचिद्यच्चापि कृशदुर्बलम् ।
तत्सङ्गृह्य ययौ राजा ये चापि परिचारकाः ॥ ५.१५१.५९ ॥
കുറച്ചു സൈന്യവും ക്ഷീണിച്ചു ദുർബലമായതും ചേർത്തുകൂട്ടി രാജാവ് പുറപ്പെട്ടു; പരിചാരകരും കൂടെ പോയി.
5.151.60
उपप्लाव्ये तु पाञ्चाली द्रौपदी सत्यवादिनी ।
सह स्त्रीभिर्निनवृते दासीदाससमावृता ॥ ५.१५१.६० ॥
ഉപപ്ലാവ്യത്തിൽ സത്യവാദിനിയായ പാഞ്ചാലി ദ്രൗപദി ദാസീദാസന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് സ്ത്രീകളോടൊപ്പം തിരിച്ചുപോയി.
5.151.61
कृत्वा मूलप्रतीकारं गुल्मैः स्थावरजङ्गमैः ।
स्कन्धावारेण महता प्रययुः पाण्डुनन्दनाः ॥ ५.१५१.६१ ॥
മൂലരക്ഷ ഏർപ്പെടുത്തി, സ്ഥിരവും ചലിക്കുന്നതുമായ കാവൽപ്പടകളോടും മഹത്തായ പാളയത്തോടും കൂടി പാണ്ഡുപുത്രന്മാർ പുറപ്പെട്ടു.
5.151.62
ददतो गां हिरण्यं च ब्राह्मणैरभिसंवृताः ।
स्तूयमाना ययू राजन्रथैर्मणिविभूषितैः ॥ ५.१५१.६२ ॥
പശുക്കളെയും സ്വർണ്ണവും ദാനം ചെയ്തുകൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, സ്തുതിക്കപ്പെട്ടുകൊണ്ട്, രാജാവേ, രത്നാലങ്കൃത രഥങ്ങളിൽ അവർ പോയി.
5.151.63
केकया धृष्टकेतुश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ।
श्रेणिमान्वसुदानश्च शिखण्डी चापराजितः ॥ ५.१५१.६३ ॥
കേകയന്മാരും ധൃഷ്ടകേതുവും കാശിരാജാവിന്റെ പുത്രൻ അഭിഭുവും ശ്രേണിമാനും വസുദാനനും ശിഖണ്ഡിയും അപരാജിതനും.
5.151.64
हृष्टास्तुष्टाः कवचिनः सशस्त्राः समलङ्कृताः ।
राजानमन्वयुः सर्वे परिवार्य युधिष्ठिरम् ॥ ५.१५१.६४ ॥
സന്തോഷത്തോടെയും തൃപ്തിയോടെയും കവചം ധരിച്ച് ആയുധങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച് എല്ലാവരും യുധിഷ്ഠിരനെ വളഞ്ഞ് അനുഗമിച്ചു.
5.151.65
जघनार्धे विराटश्च याज्ञसेनिश्च सौमकिः ।
सुधर्मा कुन्तिभोजश्च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजाः ॥ ५.१५१.६५ ॥
പിന്നിൽ വിരാടനും യാജ്ഞസേനിയും സൗമകിയും സുധർമ്മാവും കുന്തിഭോജനും ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ പുത്രന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
5.151.66
रथायुतानि चत्वारि हयाः पञ्चगुणास्तथा ।
पत्तिसैन्यं दशगुणं गजानामयुतानि षट् ॥ ५.१५१.६६ ॥
നാല് അയുതം രഥങ്ങളും അവയുടെ അഞ്ചിരട്ടി കുതിരകളും പത്തിരട്ടി കാലാള്പ്പടയും ആറ് അയുതം ആനകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
5.151.67
अनाधृष्टिश्चेकितानो धृष्टकेतुश्च सात्यकिः ।
परिवार्य ययुः सर्वे वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ५.१५१.६७ ॥
അനാധൃഷ്ടിയും ചേകിതാനനും ധൃഷ്ടകേതുവും സാത്യകിയും എല്ലാവരും വാസുദേവനെയും ധനഞ്ജയനെയും വളഞ്ഞ് സഞ്ചരിച്ചു.
5.151.68
आसाद्य तु कुरुक्षेत्रं व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
पाण्डवाः समदृश्यन्त नर्दन्तो वृषभा इव ॥ ५.१५१.६८ ॥
കുരുക്ഷേത്രത്തിലെത്തിയപ്പോൾ വ്യൂഹം ചമച്ച സേനയോടെ പ്രഹരിക്കുന്ന പാണ്ഡവർ ഗർജിക്കുന്ന കാളകളെപ്പോലെ കാണപ്പെട്ടു.
5.151.69
तेऽवगाह्य कुरुक्षेत्रं शङ्खान्दध्मुररिन्दमाः ।
तथैव दध्मतुः शङ्खं वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ५.१५१.६९ ॥
കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന വീരന്മാർ ശംഖുകൾ മുഴക്കി. അതുപോലെ വാസുദേവനും ധനഞ്ജയനും ശംഖ് മുഴക്കി.
5.151.70
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
निशम्य सर्वसैन्यानि समहष्यन्त सर्वशः ॥ ५.१५१.७० ॥
പാഞ്ചജന്യ ശംഖിന്റെ ഘോഷം ഇടിമുഴക്കം പോലെ കേട്ട് എല്ലാ സൈന്യങ്ങളും എല്ലായിടത്തും ആഹ്ലാദിച്ചു.
5.151.71
शङ्खदुन्दुभिसंहृष्टः सिंहनादस्तरस्विनाम् ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च सागरांश्चान्वनादयत् ॥ ५.१५१.७१ ॥
ശംഖ-ദുന്ദുഭി ശബ്ദത്താൽ ആവേശഭരിതരായ വീരരുടെ സിംഹനാദം ഭൂമിയെയും ആകാശത്തെയും സമുദ്രങ്ങളെയും മുഴക്കി.