มหาภารตะ · อัธยายะ 5.151
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.151.1
जनार्दनवचः श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भ्रातॄनुवाच धर्मात्मा समक्षं केशवस्य ह ॥ ५.१५१.१ ॥
ครั้นได้ฟังถ้อยคำของพระชนารทนะแล้ว พระยุธิษฐิระผู้เป็นพระราชาแห่งธรรม ผู้มีจิตประกอบด้วยธรรม ตรัสแก่พี่น้องของพระองค์ต่อหน้าพระเกศวะ
5.151.2
श्रुतं भवद्भिर्यद्वृत्तं सभायां कुरुसंसदि ।
केशवस्यापि यद्वाक्यं तत्सर्वमवधारितम् ॥ ५.१५१.२ ॥
สิ่งที่เกิดขึ้นในสภาแห่งที่ประชุมของกุรุ ท่านทั้งหลายได้ฟังแล้ว และถ้อยคำของพระเกศวะก็ได้รับการพิจารณาไว้โดยแน่นอนทั้งหมดแล้ว
5.151.3
तस्मात्सेनाविभागं मे कुरुध्वं नरसत्तमाः ।
अक्षौहिण्यश्च सप्तैताः समेता विजयाय वै ॥ ५.१५१.३ ॥
เพราะฉะนั้น บุรุษผู้ประเสริฐทั้งหลาย จงจัดแบ่งกองทัพให้แก่เราเถิด กองทัพอักษุหิณีทั้งเจ็ดนี้มาประชุมกันเพื่อชัยชนะ
5.151.4
तासां ये पतयः सप्त विख्यातास्तान्निबोधत ।
द्रुपदश्च विराटश्च धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ॥ ५.१५१.४ ॥
จงฟังเถิดว่า ผู้เป็นนายทั้งเจ็ดของกองทัพเหล่านั้นที่มีชื่อเสียงคือใครบ้าง คือ พระทรุปทะ พระวิราฏ พระธฤษฏทยุมนะ และพระศิขัณฑินผู้เป็นนายทั้งเจ็ดนั้น
5.151.5
सात्यकिश्चेकितानश्च भीमसेनश्च वीर्यवान् ।
एते सेनाप्रणेतारो वीराः सर्वे तनुत्यजः ॥ ५.१५१.५ ॥
พระสาตยากิ พระเจกิตานะ และภีมเสนผู้มีกำลัง ทั้งหมดนี้เป็นแม่ทัพผู้นำกองทัพ เป็นวีรบุรุษทุกคน ผู้พร้อมจะสละชีวิตของตน
5.151.6
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे सुचिरितव्रताः ।
ह्रीमन्तो नीतिमन्तश्च सर्वे युद्धविशारदाः ॥ ५.१५१.६ ॥
ทุกคนล้วนรอบรู้พระเวท เป็นวีรบุรุษ รักษาปฏิญาณที่ประพฤติดีมาตลอดกาล มีความละอาย มีปัญญาในนโยบาย และทุกคนชำนาญในการทำสงคราม
5.151.7
इष्वस्त्रकुशलाः सर्वे तथा सर्वास्त्रयोधिनः ।
सप्तानामपि यो नेता सेनानां प्रविभागवित् ॥ ५.१५१.७ ॥
ทุกคนชำนาญในการใช้ศรและอาวุธ ทุกคนเป็นนักรบผู้ชำนาญอาวุธทุกชนิด และผู้ที่เป็นผู้นำกองทัพทั้งเจ็ด ผู้รู้การจัดแบ่งกองทัพนั้น
5.151.8
यः सहेत रणे भीष्णं शरार्चिःपावकोपमम् ।
तं तावत्सहदेवात्र प्रब्रूहि कुरुनन्दन।
स्वगतं पुरुषव्याघ्र को नः सेनापतिः क्षमः ॥ ५.१५१.८ ॥
ใครเล่าจะทนต่อภีษมะในสงคราม ผู้เหมือนเปลวไฟแห่งลูกศร โอ พระโอรสของกุรุ จงบอกเรื่องนั้นให้ข้าพเจ้าได้รู้ก่อนเถิด โอ ราชสีห์แห่งมนุษย์ จงกล่าวกับตนเองเถิดว่า ใครเหมาะสมที่จะเป็นแม่ทัพของเรา
5.151.9
संयुक्त एकदुःखश्च वीर्यवांश्च महीपतिः ।
यं समाश्रित्य धर्मज्ञं स्वमंशमनुयुञ्ज्महे ॥ ५.१५१.९ ॥
ผู้หนึ่งผู้รวมทุกข์เพียงเดียวกัน ผู้มีกำลังและเป็นเจ้าแห่งแผ่นดิน เมื่อเราพึ่งพาผู้นั้นซึ่งเป็นผู้รู้ธรรม เราทั้งหลายจะนำส่วนของตนไปประกอบ
5.151.10
मत्स्यो विराटो बलवान्कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
प्रसहिष्यति सङ्ग्रामे भीष्मं तांश्च महारथान् ॥ ५.१५१.१० ॥
พระวิราฏ เจ้าแห่งมัตสยะ ผู้มีกำลัง ชำนาญอาวุธ เย่อหยิ่งในการรบ จะทนต่อภีษมะและมหารถทั้งหลายเหล่านั้นได้ในการสงคราม
5.151.11
तथोक्ते सहदेवेन वाक्ये वाक्यविशारदः ।
नकुलोऽनन्तरं तस्मादिदं वचनमाददे ॥ ५.१५१.११ ॥
เมื่อพระสหเทวะกล่าวถ้อยคำดังนั้นแล้ว พระนกุละผู้ชำนาญในการพูด จึงกล่าวถ้อยคำนี้ต่อจากนั้น
5.151.12
वयसा शास्त्रतो धैर्यात्कुलेनाभिजनेन च ।
ह्रीमान्बलान्वितः श्रीमान्सर्वशास्त्रविशारदः ॥ ५.१५१.१२ ॥
ด้วยอายุ ด้วยการศึกษาในคัมภีร์ ด้วยความมั่นคง ด้วยวงศ์ตระกูล และด้วยชาติกำเนิดอันสูงส่ง ท่านมีความละอาย ประกอบด้วยกำลัง รุ่งเรือง และชำนาญในศาสตร์ทั้งปวง
5.151.13
वेद चास्त्रं भारद्वाजाहुर्धर्षः सत्यसङ्गरः ।
यो नित्यं स्पर्धते द्रोणं भीष्मं चैव महाबलम् ॥ ५.१५१.१३ ॥
ท่านรู้วิชาอาวุธ เขาว่าท่านเป็นศิษย์ของภารทวาชะ (โทรณะ) ผู้กล้าหาญ ซื่อตรงต่อคำมั่น ท่านแข่งขันกับโทรณะและภีษมะผู้มีกำลังมหาศาลอยู่เป็นนิตย์
5.151.14
श्लाघ्यः पार्थिववंशस्य प्रमुखे वाहिनीपतिः ।
पुत्रपौत्रेः परिवृतः शतशाख इव द्रुमः ॥ ५.१५१.१४ ॥
ผู้นำกองทัพผู้เป็นที่สรรเสริญ เป็นเลิศในวงศ์กษัตริย์ ล้อมรอบด้วยบุตรและหลาน เหมือนต้นไม้ที่มีร้อยกิ่ง
5.151.15
यस्तताप तपो घोरं सदारः पृथिवीपतिः ।
रोषाद्द्रोणविनाशाय वीरः समितिशोभनः ॥ ५.१५१.१५ ॥
เจ้าแห่งแผ่นดินผู้นั้น พร้อมด้วยภรรยา ได้บำเพ็ญตบะอันร้อนแรงด้วยความโกรธ เพื่อทำลายโทรณะ วีรบุรุษผู้งดงามในการประชุมรบนั้น
5.151.16
पितेवास्मान्समाधत्ते यः सदा पार्थिवर्षभः ।
श्वशुरो द्रुपदोऽस्माकं सेनाग्रं स प्रकर्षतु ॥ ५.१५१.१६ ॥
ขอให้พระทรุปทะ ผู้เป็นพ่อตาของเรา ผู้เป็นเลิศในหมู่กษัตริย์ ผู้ดูแลเราทั้งหลายเสมือนบิดาอยู่เสมอ จงนำกองทัพไปข้างหน้า
5.151.17
स द्रोणभीष्मावायातौ सहेदिति मतिर्मम ।
स हि दिव्यास्त्रविद्राजा सखा चाङ्गिरसो नृपः ॥ ५.१५१.१७ ॥
ขอให้พระองค์ทนต่อโทรณะและภีษมะเมื่อทั้งสองมาถึง นี่คือความเห็นของข้าพเจ้า พระราชานั้นรู้อาวุธทิพย์ และเป็นมิตรของวงศ์อังคิรัส
5.151.18
माद्रीसुताभ्यामुक्ते तु स्वमते कुरुनन्दनः ।
वासविर्वासवसमः सव्यसाच्यब्रवीद्वचः ॥ ५.१५१.१८ ॥
เมื่อบุตรทั้งสองของมาทรีกล่าวความเห็นของตนดังนั้นแล้ว พระสัวยสาจิ (อรชุน) ผู้เป็นความชื่นชมของกุรุ เสมอด้วยพระอินทร์ บุตรของพระอินทร์ ได้กล่าวความเห็นของตนและกล่าวถ้อยคำเหล่านี้
5.151.19
योयं तपःप्रभावेन ऋषिसन्तोषणेन च ।
दिव्यः पुरुष उत्पन्नो ज्वालावर्णो महाभुजः ॥ ५.१५१.१९ ॥
ผู้นี้ซึ่งเกิดขึ้นด้วยอำนาจแห่งตบะและด้วยการทำให้เหล่าฤๅษีพอใจ เป็นบุรุษทิพย์ มีสีเปลวไฟ มีแขนใหญ่
5.151.20
धनुष्मान्कवची खङ्गी रथमारुह्य दंशितः ।
दिव्यैर्हयवरैर्युक्तमग्निकुण्डात्समुत्थितः ॥ ५.१५१.२० ॥
ผู้ถือธนู สวมเกราะ ถือดาบ ขึ้นนั่งบนรถศึกที่เทียมด้วยม้าทิพย์ชั้นเลิศ ผู้ได้ผุดขึ้นจากหลุมไฟ
5.151.21
गर्जन्निव महामेघो रथघोषेण वीर्यवान् ।
सिंहसंहननो वीरः सिंहतुल्यपराक्रमः ॥ ५.१५१.२१ ॥
คำรามดุจเมฆใหญ่ด้วยเสียงล้อรถ ผู้กล้าหาญ มีร่างกายแข็งแรงดุจราชสีห์ เป็นวีรบุรุษที่มีความกล้าหาญดุจราชสีห์
5.151.22
सिंहोरस्कः सिंहभुजः सिंहवक्षा महाबलः ।
सिंहप्रगर्जनो वीरः संहस्कन्धो महाद्युतिः ॥ ५.१५१.२२ ॥
มีอกดุจราชสีห์ มีแขนดุจราชสีห์ มีหน้าอกดุจราชสีห์ มีกำลังมหาศาล คำรามดุจราชสีห์ เป็นวีรบุรุษที่มีบ่าแข็งแกร่ง รุ่งเรืองยิ่งนัก
5.151.23
शुभ्रूः सुदंष्ट्रः सुहनुः सुबाहुः सुमुखोऽकृशः ।
सुजत्रुः सुविशालाक्षः सुपादः सुप्रतिष्ठितः ॥ ५.१५१.२३ ॥
มีคิ้วงาม มีเขี้ยวงาม มีคางงาม มีแขนงาม มีใบหน้างาม ไม่ผอมบาง แต่แข็งแรง มีกระดูกไหปลาร้างาม มีดวงตากว้างงามยิ่ง มีเท้างาม ตั้งมั่นมั่นคง
5.151.24
अभेद्यः सर्वशस्त्राणां प्रभिन्न इव वारणः ।
जज्ञे द्रोणविनाशाय सत्यवादी जितेन्द्रियः ॥ ५.१५१.२४ ॥
ไม่อาจถูกทำร้ายด้วยอาวุธใดๆ ดุจช้างตกมัน เกิดมาเพื่อทำลายท้าวโทรณะ เป็นผู้พูดความจริงและควบคุมอินทรีย์ได้
5.151.25
धृष्टद्युम्नमहं मन्ये सहेद्भीष्मस्य सायकान् ।
वज्राशनिसमस्पर्शान्दीप्तास्यानुरगानिव ॥ ५.१५१.२५ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่ามีเพียงท้าวธฤษฏยุมน์เท่านั้นที่อดทนต่อลูกศรของท่านภีษมะได้ ลูกศรเหล่านั้นสัมผัสดุจสายฟ้าและอสนีบาต และเหมือนงูที่มีปากลุกโพลง
5.151.26
यमदूतसमान्वेगे निपाते पावकोपमान् ।
रामेणाजौ विषिहितान्वज्रनिष्पेषदारुणान् ॥ ५.१५१.२६ ॥
รวดเร็วดุจทูตของพระยม ตกลงดุจไฟ น่าสะพรึงดุจการปะทะของสายฟ้า ถูกพระรามยิงออกในการรบ
5.151.27
पुरुष तं न पश्यामि यः सहेत महाव्रतम् ।
धृष्टद्युम्नमृते राजन्निति मे धीयते मतिः ॥ ५.१५१.२७ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้าไม่เห็นชายใดนอกจากท้าวธฤษฏยุมน์ที่จะอดทนต่อมหาวัตรนั้นได้ ใจของข้าพเจ้าจึงมั่นอยู่เช่นนี้
5.151.28
क्षिप्रहस्तश्चित्रयोधी मतः सेनापतिर्मम ।
अभेद्यकवचः श्रीमान्मातङ्ग इव यूथपः ॥ ५.१५१.२८ ॥
ผู้มีมือว่องไว เชี่ยวชาญการต่อสู้หลายรูปแบบ มีเกราะที่ไม่อาจทะลุได้ และมีความรุ่งเรือง ข้าพเจ้าเห็นว่าท่านผู้นี้คือแม่ทัพของข้าพเจ้า ดุจช้างจ่าฝูงที่นำโขลง
5.151.29
अर्जुनेनैवमुक्ते तु भीमो वाक्यं समाददे ।
वधार्थं यः समुत्पन्नः शिखण्डी द्रुपदात्मजः ।
वदन्ति सिद्धा राजेन्द्र ऋषयश्च समागताः ॥ ५.१५१.२९ ॥
เมื่ออรชุนกล่าวดังนี้แล้ว ภีมะก็รับคำพูด ข้าแต่จอมกษัตริย์ ศิขัณฑินผู้เป็นบุตรของท้าวทรุปทะ ผู้ซึ่งเกิดมาเพื่อสังหารท่านภีษมะ ดังที่บรรดาสิทธาและฤๅษีที่มาชุมนุมกันกล่าวไว้
5.151.30
यस्य सङ्ग्राममध्ये तु दिव्यमस्त्रं प्रकुर्वतः ।
रूपं द्रक्ष्यन्ति पुरुषा रामस्येव महात्मनः ॥ ५.१५१.३० ॥
เมื่อเขาใช้ทิพยาวุธท่ามกลางการรบ ผู้คนจะได้เห็นรูปของเขา ดุจที่พวกเขาเคยเห็นรูปของพระรามผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
5.151.31
न तं युद्धे प्रपश्यामि यो भिन्द्यात्तु शिखण्डिनाम् ।
शस्त्रेण समरे राजन्सन्नद्वं स्यन्दने स्थितम् ॥ ५.१५१.३१ ॥
ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้าไม่เห็นผู้ใดในการรบที่จะสังหารศิขัณฑินซึ่งยืนอยู่บนรถศึกในชุดเกราะได้ด้วยอาวุธ
5.151.32
द्वैरथे समरे नान्यो भीष्मं हन्यान्महाव्रतम् ।
शिखण्डिनमृते वीरं स मे सेनापतिर्मतः ॥ ५.१५१.३२ ॥
ในการรบแบบประลองตัวต่อตัว ไม่มีผู้ใดนอกจากศิขัณฑินที่จะสังหารท่านภีษมะผู้มีมหาวัตรได้ วีรบุรุษผู้นั้น ตามความเห็นของข้าพเจ้า ควรเป็นแม่ทัพของข้าพเจ้า
5.151.33
सर्वस्य जगतस्तात सारासारं बालाबलम् ।
सर्वं जानाति धर्मात्मा मतमेषां च केशवः ॥ ५.१५१.३३ ॥
ลูกรัก ความเป็นแก่นสารและไร้แก่นสารของโลกทั้งสิ้น กำลังและความอ่อนแอ พระเกศวะผู้มีจิตใจชอบธรรมทรงรู้ทั้งหมด และทรงรู้ความเห็นของพวกเขาด้วย
5.151.34
यमाह कृष्णो दाशार्हः सोऽस्तु सेनापतिर्मम ।
कृतास्त्रोप्यकृतास्त्रो वा वृद्धो वा यदि वा युवा ॥ ५.१५१.३४ ॥
ผู้ใดที่พระกฤษณะผู้เป็นทายาทแห่งทาศารหะตรัสนาม ขอให้ผู้นั้นเป็นแม่ทัพของข้าพเจ้า ไม่ว่าจะชำนาญอาวุธหรือไม่ชำนาญ แก่หรือหนุ่ม
5.151.35
एष नो विजये मूलमेष तात विपर्यये ।
अत्र प्राणाश्च राज्यं च भावाभावौ सुखासुखे ॥ ५.१५१.३५ ॥
นี่คือรากเหง้าแห่งชัยชนะของเรา ลูกรัก และนี่คือรากเหง้าแห่งความพ่ายแพ้ ที่นี่คือชีวิตและราชอาณาจักร การมีและการไม่มี ความสุขและความทุกข์
5.151.36
एष धाता विधाता च सिद्धिरत्र प्रतिष्ठिता ।
यमाह कृष्णो दाशार्हः सोस्तु नो वाहिनीपतिः ॥ ५.१५१.३६ ॥
ท่านนี้คือผู้สร้างและผู้กำหนด ความสำเร็จตั้งมั่นอยู่ที่นี่ ผู้ใดที่พระกฤษณะผู้เป็นทายาทแห่งทาศารหะตรัสนาม ขอให้ผู้นั้นเป็นแม่ทัพของกองทัพของเรา
5.151.37
ब्रवीतु वदतां श्रेष्ठो निशा समभिवर्तते ।
ततः सेनापतिं कृत्वा कृष्णस्य वशवर्तिनः ॥ ५.१५१.३७ ॥
ขอให้ผู้ประเสริฐที่สุดในการกล่าวได้กล่าวเถิด ราตรีกำลังผ่านไป จากนั้นเมื่อได้ตั้งแม่ทัพขึ้นจากผู้ที่อยู่ใต้อำนาจของพระกฤษณะแล้ว
5.151.38
रात्रेः शेषे व्यतिक्रान्ते प्रयास्यामो रणाजिरम् ।
अधिवासितशस्त्राश्च कृतकौतुकमङ्गलाः ॥ ५.१५१.३८ ॥
เมื่อส่วนที่เหลือของราตรีผ่านไป พวกเราจะออกไปยังสนามรบ อาวุธของเราได้รับการอธิษฐานแล้ว และพิธีมงคลได้กระทำแล้ว
5.151.39
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा धर्मराजस्य धीमतः ।
अब्रवीत्पुण्डरीकाक्षो धनञ्जयमवेक्ष्य ह ॥ ५.१५१.३९ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของพระธรรมราชาผู้ปัญญาดีนั้นแล้ว พระผู้มีดวงตาดุจดอกบัวได้มองไปยังธนัญชัยและตรัสขึ้น
5.151.40
ममाप्येते महाराज भवद्भिर्य उदाहृताः ।
नेतारस्तव सेनाया मता विक्रान्तयोधिनः ॥ ५.१५१.४० ॥
ข้าแต่มหาราชา บรรดาผู้ที่ท่านได้กล่าวนามมานั้น ข้าพเจ้าก็เห็นชอบด้วยเช่นกัน ถือว่าเป็นผู้นำของกองทัพท่าน เป็นนักรบผู้กล้าหาญ
5.151.41
सर्व एव समर्था हि तव शत्रुं प्रबाधितुम् ।
इन्द्रस्यापि भयं ह्येते जनयेयुर्महाहवे ॥ ५.१५१.४१ ॥
ทั้งหมดนั้นล้วนสามารถกดข่มศัตรูของท่านได้ และในการรบอันยิ่งใหญ่ พวกเขาอาจทำให้แม้พระอินทร์ต้องหวาดกลัว
5.151.42
किं पुनर्धार्तराष्ट्राणां लुब्धानां पापचेतसाम् ।
मयापि हि महाबाहो त्वत्प्रियार्थं महाहवे ॥ ५.१५१.४२ ॥
กล่าวไปใยถึงบุตรของท้าวธฤตราษฎร์ผู้โลภมากและมีจิตใจชั่วร้ายเล่า ข้าเองก็เช่นกัน เพื่อท่าน ในการรบอันยิ่งใหญ่นั้น โอ้ผู้มีแขนทรงพลัง
5.151.43
कृतो यत्नो महांस्तत्र शमः स्यादिति भारत ।
धर्मस्य गतमानृण्यं न स्म वाच्या विवक्षताम् ॥ ५.१५१.४३ ॥
โอ้ผู้สืบเชื้อสายภรต ได้มีความพยายามอย่างยิ่งที่นั่น เพื่อให้เกิดสันติ หนี้ที่ติดค้างต่อธรรมได้ชำระแล้ว ผู้ที่ประสงค์จะกล่าวถ้อยคำใดก็ไม่ควรถูกตำหนิ
5.151.44
कृतार्थं मन्यते बाल आत्मनमविचक्षणः ।
धार्तराष्ट्रो बलस्थं च पश्यत्यात्मानमातुरः ॥ ५.१५१.४४ ॥
บุตรของท้าวธฤตราษฎร์ผู้โง่เขลาและขาดปัญญาเห็นแจ้ง คิดว่าตนประสบความสำเร็จแล้ว และเมื่อตกอยู่ในความทุกข์ร้อน ก็เห็นตนเองว่ายืนอยู่ในกำลัง
5.151.45
युज्यतां वाहिनी साधु वधसाध्या हि मे मताः ।
न धार्तराष्ट्राः शक्ष्यन्ति स्थातुं दृष्ट्वा धनञ्जयम् ॥ ५.१५१.४५ ॥
จงจัดกองทัพให้เรียบร้อยเถิด เพราะในความเห็นของเรา เป้าหมายเหล่านี้จะสำเร็จได้ด้วยการสังหาร บุตรของท้าวธฤตราษฎร์จะไม่อาจยืนหยัดได้ เมื่อเห็นธนัญชัย
5.151.46
भीमसेनं च सङ्क्रुद्धं यमौ चापि यमोपमौ ।
युयुधानं द्वितीयं च धृष्टद्युम्नममर्षणम् ॥ ५.१५१.४६ ॥
ภีมเสนผู้กำลังโกรธ คู่แฝดผู้เหมือนพระยม และยุยุธานผู้เป็นที่สอง กับธฤษฏัทยุมน์ผู้ไม่อาจทนต่อความอยุติธรรม
5.151.47
अभिमन्युं द्रौपदेयान्विराटद्रुपदावपि ।
अक्षौहिणीपतींश्चान्यान्नरेन्द्रान्भीमविक्रमान् ॥ ५.१५१.४७ ॥
อภิมันยุ บุตรทั้งหลายของเทราปที ท้าววิราฏและท้าวทรุปทด้วย และบรรดาเจ้าผู้ปกครองอักโษหิณีอื่น ๆ ผู้เป็นจอมกษัตริย์ มีพลานุภาพน่าพรั่นพรึง
5.151.48
सारवद्बलमस्माकं दुष्प्रधर्षं दुरासदम् ।
धार्तराष्ट्रबलं सङ्ख्ये हनिष्यति न संशयः ॥ ५.१५१.४८ ॥
กองทัพของเรามีกำลังมั่นคง ยากที่ใครจะโจมตีได้และยากที่จะเข้าใกล้ ในการรบ กองทัพนี้จะทำลายกองทัพของบุตรท้าวธฤตราษฎร์ ไม่ต้องสงสัยเลย
5.151.49
धृष्टद्युम्नमहं मन्ये सेनापतिमरिन्दम ।
एवमुक्ते तु कृष्णेन संप्राहृष्यन्नरोत्तमाः ॥ ५.१५१.४९ ॥
โอ้ผู้ปราบศัตรู ข้าเห็นว่าธฤษฏัทยุมน์ควรเป็นแม่ทัพ เมื่อพระกฤษณะตรัสดังนี้แล้ว บรรดานรผู้ประเสริฐก็ปลาบปลื้มยินดียิ่งนัก
5.151.50
तेषां प्रहृष्टमनसां नादः समभवन्महान् ।
योग इत्यथ सैन्यानां त्वरतां संप्रधावताम् ॥ ५.१५१.५० ॥
จากผู้ที่มีจิตใจร่าเริงเหล่านั้น ได้บังเกิดเสียงกึกก้องใหญ่หลวง และกองทัพทั้งหลายที่รีบเร่งวิ่งไปข้างหน้า ก็ร้องขึ้นว่า "โยคะ! โยคะ!"
5.151.51
हयवारणशब्दाश्च नेमिघोषाश्च सर्वतः ।
शङ्खदुन्दुभिघोषाश्च तुमुलाः सर्वतोऽभवन् ॥ ५.१५१.५१ ॥
เสียงม้าและช้าง เสียงล้อรถครืนครันจากทุกทิศ และเสียงสังข์กับกลองใหญ่ ได้กลายเป็นเสียงอึกทึกโกลาหลไปทั่วทุกทิศ
5.151.52
तद्रुग्रं सागरनिभं क्षुब्धं बलसमागमम् ।
रथपत्तिगजोदयं महोर्मिभिरिवाकुलम् ॥ ५.१५१.५२ ॥
การประจันหน้าของกองทัพอันน่าสะพรึงกลัวนั้น ปั่นป่วนดุจมหาสมุทร มีรถ ทหารราบ และช้างผงาดขึ้นมา ราวกับถูกคลื่นใหญ่ซัดถาโถม
5.151.53
धावतामाहुयानानां तनुत्राणि च बध्नताम् ।
प्रयास्यतां पाण्डवानां ससैन्यानां समन्ततः ॥ ५.१५१.५३ ॥
บรรดาปาณฑพพร้อมด้วยกองทัพ กำลังจะออกเดินทาง ต่างวิ่งไปมา เรียกหากันและสวมเกราะป้องกันกาย อยู่รายรอบไปทั่ว
5.151.54
गङ्गेव पूर्णा दुर्धर्षा समदृश्यत वाहिनी ।
अग्रानीके भीमसेनो माद्रीपुत्रौ च दंशितौ ॥ ५.१५१.५४ ॥
กองทัพปรากฏเต็มเปี่ยมและยากที่ใครจะต้านทานได้ ดุจแม่น้ำคงคา ที่แนวหน้าของกระบวนทัพ มีภีมเสนและบุตรทั้งสองของมาทรียืนอยู่ สวมเกราะพร้อมรบ
5.151.55
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च धृष्टद्युम्नस्य पार्षतः ।
प्रभद्रकाश्च पञ्चाला भीमसेनमुखा ययुः ॥ ५.१५१.५५ ॥
โสภัทร บุตรทั้งหลายของเทราปที ปารษตะบุตรของธฤษฏัทยุมน์ ปรภัทรกะและปัญจาละ ได้เคลื่อนพลไป โดยมีภีมเสนนำหน้า
5.151.56
ततः शब्दः समभवत्सुमुद्रस्येव पर्वणि । ॥ ५.१५१.५६ ॥
แล้วก็มีเสียงดังขึ้น ดุจเสียงคลื่นทะเลในวันเพ็ญ
5.151.59
फल्गु यच्चं बलं किंचिद्यच्चापि कृशदुर्बलम् ।
तत्सङ्गृह्य ययौ राजा ये चापि परिचारकाः ॥ ५.१५१.५९ ॥
ท้าวเธอรวบรวมกำลังน้อยนิดและอ่อนแอที่มีอยู่ แล้วเสด็จออกไปพร้อมด้วยบริวารทั้งหลาย
5.151.60
उपप्लाव्ये तु पाञ्चाली द्रौपदी सत्यवादिनी ।
सह स्त्रीभिर्निनवृते दासीदाससमावृता ॥ ५.१५१.६० ॥
แต่ที่อุปปลาวยะ เทราปทีผู้เป็นนางปัญจาลี ผู้มีวาจาสัตย์ ได้หันกลับพร้อมด้วยบรรดาสตรี โดยมีหญิงรับใช้และชายรับใช้ล้อมรอบ
5.151.61
कृत्वा मूलप्रतीकारं गुल्मैः स्थावरजङ्गमैः ।
स्कन्धावारेण महता प्रययुः पाण्डुनन्दनाः ॥ ५.१५१.६१ ॥
เมื่อจัดการคุ้มกันฐานทัพเรียบร้อยแล้ว ด้วยกองรักษาการณ์ทั้งที่ตั้งอยู่กับที่และที่เคลื่อนที่ และด้วยค่ายพักทัพอันใหญ่โต บุตรทั้งหลายของปาณฑุจึงออกเดินทาง
5.151.62
ददतो गां हिरण्यं च ब्राह्मणैरभिसंवृताः ।
स्तूयमाना ययू राजन्रथैर्मणिविभूषितैः ॥ ५.१५१.६२ ॥
โอ้พระราชา บรรดาปาณฑพพระราชทานโคและทองคำ มีพราหมณ์ล้อมรอบและสรรเสริญ แล้วเสด็จไปด้วยรถที่ประดับด้วยอัญมณี
5.151.63
केकया धृष्टकेतुश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः ।
श्रेणिमान्वसुदानश्च शिखण्डी चापराजितः ॥ ५.१५१.६३ ॥
เกกยะทั้งหลาย ธฤษฏเกตุ โอรสของพระเจ้ากาศี อภิภู ผู้ครอบงำได้ ศเรณิมาน วสุทาน ศิขัณฑินผู้ไม่มีใครเอาชนะได้ และอปราชิต
5.151.64
हृष्टास्तुष्टाः कवचिनः सशस्त्राः समलङ्कृताः ।
राजानमन्वयुः सर्वे परिवार्य युधिष्ठिरम् ॥ ५.१५१.६४ ॥
ทั้งหมดปีติและพอใจ สวมเกราะ ถืออาวุธ และประดับตกแต่งงดงาม ติดตามพระราชาไป ล้อมยุธิษฐิระไว้โดยรอบ
5.151.65
जघनार्धे विराटश्च याज्ञसेनिश्च सौमकिः ।
सुधर्मा कुन्तिभोजश्च धृष्टद्युम्नस्य चात्मजाः ॥ ५.१५१.६५ ॥
ที่ด้านหลังมีวิราฏ โอรสของยาชญเสนะ โอรสของโสมกะ สุธรรมา กุนติโภชะ และโอรสของธฤษฏทยุมน์
5.151.66
रथायुतानि चत्वारि हयाः पञ्चगुणास्तथा ।
पत्तिसैन्यं दशगुणं गजानामयुतानि षट् ॥ ५.१५१.६६ ॥
รถสี่อยุต ม้าห้าเท่าของจำนวนนั้น ทหารราบสิบเท่า และช้างหกอยุต
5.151.67
अनाधृष्टिश्चेकितानो धृष्टकेतुश्च सात्यकिः ।
परिवार्य ययुः सर्वे वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ५.१५१.६७ ॥
อนาธฤษฏิ เจกิตาน ธฤษฏเกตุ และสาตยกิ ทั้งหมดเคลื่อนไป ล้อมวาสุเทพและธนัญชัยไว้โดยรอบ
5.151.68
आसाद्य तु कुरुक्षेत्रं व्यूढानीकाः प्रहारिणः ।
पाण्डवाः समदृश्यन्त नर्दन्तो वृषभा इव ॥ ५.१५१.६८ ॥
เมื่อมาถึงกุรุกเษตร กองทัพปาณฑพจัดทัพเป็นระเบียบ ปรากฏตัวพร้อมจะโจมตี คำรามดุจวัวกระทิง
5.151.69
तेऽवगाह्य कुरुक्षेत्रं शङ्खान्दध्मुररिन्दमाः ।
तथैव दध्मतुः शङ्खं वासुदेवधनञ्जयौ ॥ ५.१५१.६९ ॥
ผู้ปราบศัตรูเหล่านั้นเข้าสู่กุรุกเษตรแล้วเป่าสังข์ ฝ่ายวาสุเทพและธนัญชัยก็เป่าสังข์เช่นเดียวกัน
5.151.70
पाञ्चजन्यस्य निर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः ।
निशम्य सर्वसैन्यानि समहष्यन्त सर्वशः ॥ ५.१५१.७० ॥
เมื่อได้ยินเสียงกึกก้องของสังข์ปาญจชันยะ ดุจเสียงฟ้าผ่า กองทัพทั้งหมดต่างตื่นเต้นไปทุกทิศ
5.151.71
शङ्खदुन्दुभिसंहृष्टः सिंहनादस्तरस्विनाम् ।
पृथिवीं चान्तरिक्षं च सागरांश्चान्वनादयत् ॥ ५.१५१.७१ ॥
เสียงคำรามดุจสิงห์ของนักรบผู้ว่องไว ปลุกเร้าด้วยเสียงสังข์และกลอง ทำให้แผ่นดิน ท้องฟ้า และมหาสมุทรก้องกังวาน