Mahābhārata · Adhyāya 5.158
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.158.1
एतस्मिन्नैव काले तु भीष्मकस्य महात्मनः ।
हिरण्यरोम्णो नृपतेः साक्षादिन्द्रसखस्य वै ॥ ५.१५८.१ ॥
En ese mismo tiempo, el magnánimo Bhīṣmaka, el rey de cabellos dorados, amigo del propio Indra.
5.158.2
आकूतीनामधिपतिर्भोजस्यातियशस्विनः ।
दाक्षिणात्यपतेः पुत्रो दिक्षु रुक्मीति विश्रुतः ॥ ५.१५८.२ ॥
Señor de los Ākūtis, hijo del muy célebre Bhoja, hijo del señor de las tierras del sur, Rukmī, renombrado en todas las direcciones.
5.158.3
यः किंपुरुषसिंहस्य गन्धमादनवासिनः ।
कृत्स्नं शिष्यो धनुर्वेदं चतुष्पादमवाप्तवान् ॥ ५.१५८.३ ॥
Quien, como discípulo del león entre los Kiṃpuruṣas, morador de Gandhamādana, obtuvo la ciencia completa del arco en sus cuatro partes.
5.158.4
यो माहेन्द्रं धनुर्लेभे तुल्यं गाण्डीवतेजसा ।
शार्ङ्गेण च महाबाहुः संमितं दिव्यलक्षणम् ॥ ५.१५८.४ ॥
Él, el de brazos poderosos, que obtuvo el arco de Mahendra, igual en esplendor a Gāṇḍīva, y el arco de marcas divinas igual a Śārṅga.
5.158.5
त्रीण्येवैतानि दिव्यानि धनूंषि दिविचारिणाम् ।
वारुणं गाण्डिवं तत्र माहेन्द्रं विजयं धनुः ।
शार्ङ्ग तु वैष्णवं प्राहुर्दिव्यं तेजोमयं धनुः ॥ ५.१५८.५ ॥
Estos son los tres arcos divinos de los que vagan por el cielo: el Gāṇḍīva de Varuṇa, allí el arco de Indra, Vijaya, y el Śārṅga, que llaman el Vaiṣṇava, el arco divino hecho de esplendor.
5.158.6
धारयामास तत्कृष्णः परसेनाभयावहम् ।
गाण्डीवं पावकाल्लेभे खाण्डवे पाकशासनिः ॥ ५.१५८.६ ॥
Kṛṣṇa empuñó aquel arco, que infunde temor a los ejércitos enemigos. En Khāṇḍava, el hijo de Indra obtuvo el Gāṇḍīva de Agni.
5.158.7
द्रुमाद्रुक्मी महातेजा विजयं प्रत्यपद्यत ।
संछिद्य मौरवान्पाशान्निहत्य मुरमोजसा ॥ ५.१५८.७ ॥
Rukmī, de gran esplendor, obtuvo la victoria desde el árbol; cortando los lazos de Maurva, mató a Mura con vigor.
5.158.8
निर्जित्य नरकं भौममाहृत्य मणिकुण्डले ।
षोडश स्त्रीसहस्राणि रत्नानि विविधानि च ॥ ५.१५८.८ ॥
Tras vencer a Naraka, hijo de la Tierra, trajo los pendientes de joyas, dieciséis mil mujeres y diversas joyas.
5.158.9
प्रतिपेदे हृषीकेशः शार्ङ्गं च धनुरुत्तमम् ।
रुक्मी तु विजयं लब्ध्वा धनुर्मेघनिभस्वनम् ॥ ५.१५८.९ ॥
Hṛṣīkeśa obtuvo el excelente arco Śārṅga; y Rukmī, habiendo obtenido la victoria, tomó un arco cuyo sonido era como el de una nube.
5.158.10
विभीषयन्निव जगत्पाण्डवानभ्यवर्तत ।
नामृष्यत पुरा योऽसौ स्वबाहुलगर्वितः ॥ ५.१५८.१० ॥
Como si aterrorizara al mundo, avanzó contra los Pāṇḍavas; él, que antes, orgulloso del poder de sus brazos, no lo soportaba...
5.158.11
रुक्मिण्या हरणं वीरो वासुदेवेन धीमता ।
कृत्वा प्रतिज्ञां नाहत्वा निवर्तिष्ये जनार्दनम् ॥ ५.१५८.११ ॥
Cuando Rukmiṇī fue raptada, el héroe hizo un voto contra el sabio Vāsudeva: 'No volveré sin haber dado muerte a Janārdana.'
5.158.12
ततोऽन्वधावद्वार्ष्णेयं सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
सेनया चतुरङ्गिण्या महत्या दूरपातया ॥ ५.१५८.१२ ॥
Entonces él, el mejor de todos los portadores de armas, persiguió al descendiente de Vṛṣṇi con un gran ejército de cuatro cuerpos que llegaba lejos.
5.158.13
विचित्रायुधवर्मिण्या गङ्ग्येव प्रवृद्धया ।
स समासाद्य वार्ष्णेयं योगानामीश्वरं प्रभुम् ॥ ५.१५८.१३ ॥
Con un ejército de armas y armaduras variadas, crecido como el Ganges, se acercó a Vārṣṇeya, señor y soberano de los yogas.
5.158.14
व्यंसितो व्रीडितो राजन्नाजगाम स कुण्डिनम् ।
यत्रैव कृष्णेन रणे निर्जितः परवीरहा ॥ ५.१५८.१४ ॥
Humillado y avergonzado, oh rey, regresó a Kuṇḍina, el mismo lugar donde en batalla Kṛṣṇa lo había vencido, él, matador de héroes enemigos.
5.158.15
तत्र भोजकटं नाम कृतं नगरमुत्तमम् ।
सैन्येन महता तेन प्रभूतगजवाजिना ॥ ५.१५८.१५ ॥
Allí fundó una excelente ciudad llamada Bhojakaṭa, con aquel gran ejército abundante en elefantes y caballos.
5.158.16
पुरं तद्भुवि विख्यातं नाम्ना भोजकटं नृप ।
स भोजराजः सैन्येन महता परिवारितः ॥ ५.१५८.१६ ॥
Aquella ciudad se hizo famosa en la tierra con el nombre de Bhojakaṭa. Oh rey, aquel rey de los Bhojas estaba rodeado por un gran ejército.
5.158.17
अक्षौहिण्या महावीर्यः पाण्डवान्क्षिप्रमागमत् ।
ततः स कवची धन्वी तली खङ्गी शरासनी ॥ ५.१५८.१७ ॥
De gran poder, con un ejército de una akṣauhiṇī, llegó rápidamente junto a los Pāṇḍavas. Entonces él, acorazado, con arco, enguantado, portando espada, con arco y flechas, ...
5.158.18
रथेनादित्यवर्णेन प्रविवेश महाचमूम् ।
विदितः पाण्डवेयानां वासुदेवप्रियेप्सया ॥ ५.१५८.१८ ॥
En un carro del color del sol, entró en el gran ejército, conocido de los hijos de Pāṇḍu, deseando agradar a Vāsudeva.
5.158.19
युधिष्ठिरस्तु तं राजा प्रत्युद्गम्याभ्यपूजयत् ।
स पूजितः पाण्डुपुत्रैर्यथान्यायं सुसंस्तुतः ॥ ५.१५८.१९ ॥
Pero el rey Yudhiṣṭhira salió a su encuentro y lo honró. Honrado por los hijos de Pāṇḍu según la costumbre y bien alabado, él ...
5.158.20
प्रतिगृह्य तु तान्सर्वान्विश्रान्तः सहसैनिकः ।
उवाच मध्ये वीराणां कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ५.१५८.२० ॥
Habiéndolos recibido a todos y descansado con sus tropas, habló entre los héroes al hijo de Kuntī, Dhanañjaya ...
5.158.21
सहायोस्मि स्थितो युद्धे यदि भीतोसि पाण्डव ।
करिष्यामि रणे साह्यमसह्यं तव शत्रुभिः ॥ ५.१५८.२१ ॥
Oh Pāṇḍava, si tienes miedo, yo me mantengo a tu lado como aliado en la batalla. En el combate te daré una ayuda insoportable para tus enemigos.
5.158.22
न हि मे विक्रमे तुल्यः पुमानस्तीह कश्चन ।
हनिष्यामिरणे भागं यन्मे दास्यसि पाण्डव ॥ ५.१५८.२२ ॥
Aquí no hay hombre igual a mí en valor. Oh Pāṇḍava, la parte que me des, la destruiré en la batalla.
5.158.23
अपि द्रोणकृपौ वीरौ भीष्मकर्णावथो पुनः ।
अथवा सर्व एवैते तिष्ठन्तु वसुधाधिपाः ॥ ५.१५८.२३ ॥
Que los héroes Droṇa y Kṛpa permanezcan, y también Bhīṣma y Karṇa, o que todos estos señores de la tierra permanezcan.
5.158.24
निहत्य समरे शत्रूंस्तव दास्यामि मेदिनीम् ।
इत्युक्तो धर्मराजस्य केशवस्य च संनिधौ ॥ ५.१५८.२४ ॥
Tras matar a los enemigos en la batalla, te daré la tierra. Así habló en presencia del rey de la justicia y de Keśava.
5.158.25
श्रृण्वतां पार्थिवेन्द्राणामन्येषां चैव सर्वशः ।
वासुदेवमभिप्रेक्ष्य धर्मराजं च पाण्डवम्।
उवाच धीमान्कौन्तेयः प्रहस्य सखिपूर्वकम् ॥ ५.१५८.२५ ॥
Mientras los reyes y todos los demás escuchaban, el sabio hijo de Kuntī, mirando a Vāsudeva y al Pāṇḍava, rey del dharma, sonrió y habló con afecto.
5.158.26
युध्यमानस्य मे वीर गन्धर्वैः सुमहाबलैः ।
सहायो घोषयात्रायां कस्तदासीत्सखा मम ॥ ५.१५८.२६ ॥
¡Oh héroe!, cuando luchaba contra los poderosísimos Gandharvas en la expedición de Ghoṣa, ¿quién fue entonces mi auxiliar y amigo?
5.158.27
तथा प्रतिभये तस्मिन्देवदानवसंकुले ।
खाण्डवे युध्यमानस्य कः सहायस्तदावभवत् ॥ ५.१५८.२७ ॥
Igualmente, en aquel terrible Khāṇḍava lleno de dioses y demonios, mientras yo combatía, ¿quién se convirtió entonces en mi auxiliar?
5.158.28
निवातकवचैर्युद्धे कालकेयैश्च दानवैः ।
तत्र मे युध्यमानस्य कः सहायस्तदाभवत् ॥ ५.१५८.२८ ॥
En la batalla contra los Nivātakavacas, los Kālakeyas y los Dānavas, mientras yo combatía allí, ¿quién se convirtió entonces en mi auxiliar?
5.158.29
तथा विराटनगरे कुरुभिः सह सङ्गरे ।
युध्यतो बहुभिस्तत्र कः सहायोऽभवन्मम ॥ ५.१५८.२९ ॥
Igualmente, en la ciudad de Virāṭa, en el enfrentamiento con los Kurus, mientras yo combatía allí contra muchos, ¿quién fue mi auxiliar?
5.158.30
उपजीव्य रणे रुद्रं शक्रं वैश्रवणं यमम् ।
वरुणं पावकं चैव कृपं द्रोणं च माधवम् ॥ ५.१५८.३० ॥
Habiendo confiado en la batalla en Rudra, Indra, Vaiśravaṇa, Yama, Varuṇa y Agni, y en Kṛpa, Droṇa y Mādhava.
5.158.31
धारयन्गाण्डिवं दिव्यं धनुस्तेजोमयं दृढम् ।
अक्षय्यशरसंयुक्तो दिव्यास्त्रपरिबृंहितः ॥ ५.१५८.३१ ॥
Empuñando el divino, resplandeciente y firme arco Gāṇḍīva, provisto de flechas inagotables y dotado de armas divinas.
5.158.32
कौरवामां कुले जातः पाण्डोः पुत्रो विशेषतः ।
द्रोणं व्यपदिशञ्छिष्यो वासुदेवसहायवान् ॥ ५.१५८.३२ ॥
Nacido en el linaje de los Kurus, hijo de Pāṇḍu en particular, que se proclama discípulo de Droṇa, teniendo a Vāsudeva por aliado.
5.158.33
कथमस्मद्विधो ब्रूयाद्भीतोऽस्मीति यशोहरम् ।
वचनं नरशार्दूल वज्रायुधसमस्वनम् ॥ ५.१५८.३३ ॥
¿Cómo podría alguien como nosotros decir «tengo miedo», palabra que destruye la gloria? Oh tigre entre los hombres, palabra que resuena como el rayo.
5.158.34
नास्मि भीतो महाबाहो सहायार्थश्च नास्ति मे ।
यथाकामं यथायोगं गच्छ वात्रैव तिष्ठ वा ॥ ५.१५८.३४ ॥
Oh poderoso de brazos, no tengo miedo, y no necesito aliados. Ve como desees y como convenga, o quédate aquí mismo.
5.158.35
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य विजयस्य च धीमतः ।
विनिवर्त्य ततो रुक्मी सेनां सागरसंनिभाम् ।
दुर्योधनमुपागच्छत्तथैव भरतर्षभ ॥ ५.१५८.३५ ॥
Habiendo oído las palabras de aquel sabio Vijaya, Rukmī hizo retroceder su ejército, semejante al océano, y, oh toro de los Bharatas, fue ante Duryodhana.
5.158.36
तथैव चाभिगम्यैनमुवाच वसुधाधिपः ।
प्रत्याख्यातश्च तेनापि स तदा शूरमानिना ॥ ५.१५८.३६ ॥
Asimismo, habiéndose acercado a él, el señor de la tierra le habló; y él, el héroe autoproclamado, también lo rechazó entonces.
5.158.37
द्वावेव तु महाराज तस्माद्युद्धादपेयतुः ।
रौहिणेयश्च वार्ष्णेयो रुक्मी च वसुधाधिप ॥ ५.१५८.३७ ॥
Gran rey, de aquella batalla solo se retiraron dos: el hijo de Rohiṇī, el descendiente de Vṛṣṇi, y también Rukmin, oh señor de la tierra.
5.158.38
गते रामे तीर्थयात्रां भीष्मकस्य सुते तथा ।
उपाविशन्पाण्डवेया मन्त्राय पुनरेव च ॥ ५.१५८.३८ ॥
Cuando Rāma partió en peregrinación, y también el hijo de Bhīṣmaka, los hijos de Pāṇḍu se sentaron de nuevo a deliberar.
5.158.39
समितिर्धर्मराजस्य सा पार्थिवसमाकुला ।
शुशुभे तारकैश्चित्रा द्यौश्चन्द्रेणेव भारत ॥ ५.१५८.३९ ॥
Aquella asamblea del rey de la justicia, abarrotada de reyes, resplandecía, oh Bhārata, como el cielo salpicado de estrellas brilla con la luna.