ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.158
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.158.1
एतस्मिन्नैव काले तु भीष्मकस्य महात्मनः ।
हिरण्यरोम्णो नृपतेः साक्षादिन्द्रसखस्य वै ॥ ५.१५८.१ ॥
ଏହି ସମୟରେ ମହାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମକ, ସୁବର୍ଣ୍ଣରୋମ ସେହି ରାଜା, ସାକ୍ଷାତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଖା ଥିଲେ।
5.158.2
आकूतीनामधिपतिर्भोजस्यातियशस्विनः ।
दाक्षिणात्यपतेः पुत्रो दिक्षु रुक्मीति विश्रुतः ॥ ५.१५८.२ ॥
ଆକୂତିମାନଙ୍କର ଅଧିପତି, ଅତି ଯଶସ୍ୱୀ ଭୋଜଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦକ୍ଷିଣ ଦେଶାଧିପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦିଗ୍ ଦିଗନ୍ତରେ ରୁକ୍ମୀ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ।
5.158.3
यः किंपुरुषसिंहस्य गन्धमादनवासिनः ।
कृत्स्नं शिष्यो धनुर्वेदं चतुष्पादमवाप्तवान् ॥ ५.१५८.३ ॥
କିମ୍ପୁରୁଷ ସିଂହ, ଗନ୍ଧମାଦନବାସୀ ଗୁରୁଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ହୋଇ ସେ ଚାରି ପାଦ ସହିତ ସମଗ୍ର ଧନୁର୍ବେଦ ପାଇଥିଲେ।
5.158.4
यो माहेन्द्रं धनुर्लेभे तुल्यं गाण्डीवतेजसा ।
शार्ङ्गेण च महाबाहुः संमितं दिव्यलक्षणम् ॥ ५.१५८.४ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବର ତେଜ ସମାନ ମାହେନ୍ଦ୍ର ଧନୁ ଯେ ମହାବାହୁ ପାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଶାର୍ଙ୍ଗ ସମାନ ଦିବ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଧନୁ ମଧ୍ୟ।
5.158.5
त्रीण्येवैतानि दिव्यानि धनूंषि दिविचारिणाम् ।
वारुणं गाण्डिवं तत्र माहेन्द्रं विजयं धनुः ।
शार्ङ्ग तु वैष्णवं प्राहुर्दिव्यं तेजोमयं धनुः ॥ ५.१५८.५ ॥
ଦିବିଚାରୀଙ୍କର ଏହି ତିନୋଟି ଦିବ୍ୟ ଧନୁ: ବରୁଣଙ୍କ ଗାଣ୍ଡୀବ, ସେଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିଜୟ ଧନୁ, ଏବଂ ଶାର୍ଙ୍ଗକୁ ବୈଷ୍ଣବ, ତେଜୋମୟ ଦିବ୍ୟ ଧନୁ କୁହାଯାଏ।
5.158.6
धारयामास तत्कृष्णः परसेनाभयावहम् ।
गाण्डीवं पावकाल्लेभे खाण्डवे पाकशासनिः ॥ ५.१५८.६ ॥
ଶତ୍ରୁସେନାଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା ତାହା କୃଷ୍ଣ ଧାରଣ କଲେ। ଖାଣ୍ଡବରେ ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର ଅଗ୍ନିଙ୍କଠାରୁ ଗାଣ୍ଡୀବ ପାଇଥିଲେ।
5.158.7
द्रुमाद्रुक्मी महातेजा विजयं प्रत्यपद्यत ।
संछिद्य मौरवान्पाशान्निहत्य मुरमोजसा ॥ ५.१५८.७ ॥
ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରୁକ୍ମୀ ବୃକ୍ଷରୁ ବିଜୟ ଲାଭ କଲେ। ମୌର୍ବ ପାଶ ଛିନ୍ନ କରି, ଓଜସରେ ମୁରକୁ ବଧ କଲେ।
5.158.8
निर्जित्य नरकं भौममाहृत्य मणिकुण्डले ।
षोडश स्त्रीसहस्राणि रत्नानि विविधानि च ॥ ५.१५८.८ ॥
ଭୌମ ନରକଙ୍କୁ ଜିତି ମଣିକୁଣ୍ଡଳ, ଷୋଳ ହଜାର ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ବିବିଧ ରତ୍ନ ଆଣିଲେ।
5.158.9
प्रतिपेदे हृषीकेशः शार्ङ्गं च धनुरुत्तमम् ।
रुक्मी तु विजयं लब्ध्वा धनुर्मेघनिभस्वनम् ॥ ५.१५८.९ ॥
ହୃଷୀକେଶ ଶାର୍ଙ୍ଗ ନାମକ ଉତ୍ତମ ଧନୁ ଲାଭ କଲେ। ରୁକ୍ମୀ ବିଜୟ ପାଇ ମେଘ ସଦୃଶ ଶବ୍ଦକାରୀ ଧନୁ ନେଲେ।
5.158.10
विभीषयन्निव जगत्पाण्डवानभ्यवर्तत ।
नामृष्यत पुरा योऽसौ स्वबाहुलगर्वितः ॥ ५.१५८.१० ॥
ଜଗତକୁ ଭୟ ଦେଖାଉଥିବା ପରି ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ପୂର୍ବେ ନିଜ ବାହୁବଳର ଗର୍ବରେ ଯିଏ ସହି ନ ପାରୁଥିଲେ, ସେ...
5.158.11
रुक्मिण्या हरणं वीरो वासुदेवेन धीमता ।
कृत्वा प्रतिज्ञां नाहत्वा निवर्तिष्ये जनार्दनम् ॥ ५.१५८.११ ॥
ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ହରଣ ସମୟରେ ସେ ବୀର ବୁଦ୍ଧିମାନ ବାସୁଦେବଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ: 'ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ବଧ ନ କରି ମୁଁ ଫେରିବି ନାହିଁ।'
5.158.12
ततोऽन्वधावद्वार्ष्णेयं सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
सेनया चतुरङ्गिण्या महत्या दूरपातया ॥ ५.१५८.१२ ॥
ତା'ପରେ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାରିତ ଚତୁରଙ୍ଗିଣୀ ମହାସେନା ସହିତ ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
5.158.13
विचित्रायुधवर्मिण्या गङ्ग्येव प्रवृद्धया ।
स समासाद्य वार्ष्णेयं योगानामीश्वरं प्रभुम् ॥ ५.१५८.१३ ॥
ବିଚିତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଓ କବଚଧାରୀ, ଉଛୁଳୁଥିବା ଗଙ୍ଗା ପରି ବିଶାଳ ସେନା ସହ ସେ ଯୋଗର ଈଶ୍ୱର ଓ ପ୍ରଭୁ ବାର୍ଷ୍ଣେୟଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲା।
5.158.14
व्यंसितो व्रीडितो राजन्नाजगाम स कुण्डिनम् ।
यत्रैव कृष्णेन रणे निर्जितः परवीरहा ॥ ५.१५८.१४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଅପମାନିତ ଓ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ସେ କୁଣ୍ଡିନକୁ ଫେରିଲା; ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧରେ କୃଷ୍ଣ ତାକୁ ପରାଜିତ କରିଥିଲେ — ଶତ୍ରୁବୀରମାନଙ୍କ ସଂହାରକ ସେ।
5.158.15
तत्र भोजकटं नाम कृतं नगरमुत्तमम् ।
सैन्येन महता तेन प्रभूतगजवाजिना ॥ ५.१५८.१५ ॥
ସେଠାରେ ସେ ଭୋଜକଟ ନାମକ ଏକ ଉତ୍ତମ ନଗର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲା; ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ବିଶାଳ ସେନା ସହ।
5.158.16
पुरं तद्भुवि विख्यातं नाम्ना भोजकटं नृप ।
स भोजराजः सैन्येन महता परिवारितः ॥ ५.१५८.१६ ॥
ସେହି ନଗର ପୃଥିବୀରେ ଭୋଜକଟ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ହେଲା। ହେ ନୃପ, ସେହି ଭୋଜରାଜ ବିଶାଳ ସେନା ଦ୍ୱାରା ଘେରି ରହିଥିଲେ।
5.158.17
अक्षौहिण्या महावीर्यः पाण्डवान्क्षिप्रमागमत् ।
ततः स कवची धन्वी तली खङ्गी शरासनी ॥ ५.१५८.१७ ॥
ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ସେ ଏକ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହ ଶୀଘ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲା। ସେତେବେଳେ ସେ କବଚଧାରୀ, ଧନୁର୍ଧର, ହାତମୋଜା ଓ ଖଡ୍ଗଧାରୀ, ଧନୁ-ଶର ସହିତ ଥିଲା।
5.158.18
रथेनादित्यवर्णेन प्रविवेश महाचमूम् ।
विदितः पाण्डवेयानां वासुदेवप्रियेप्सया ॥ ५.१५८.१८ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ଣ୍ଣ ରଥରେ ସେ ସେହି ମହାସେନା ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା। ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ପରିଚିତ, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ।
5.158.19
युधिष्ठिरस्तु तं राजा प्रत्युद्गम्याभ्यपूजयत् ।
स पूजितः पाण्डुपुत्रैर्यथान्यायं सुसंस्तुतः ॥ ५.१५८.१९ ॥
ମାତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କୁ ଆଗେଇ ଯାଇ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯଥାବିଧି ପୂଜିତ ଓ ଉତ୍ତମରୂପେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ସେ ...
5.158.20
प्रतिगृह्य तु तान्सर्वान्विश्रान्तः सहसैनिकः ।
उवाच मध्ये वीराणां कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ५.१५८.२० ॥
ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଶ୍ରାମ ନେଇ, ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ସେ କହିଲେ ...
5.158.21
सहायोस्मि स्थितो युद्धे यदि भीतोसि पाण्डव ।
करिष्यामि रणे साह्यमसह्यं तव शत्रुभिः ॥ ५.१५८.२१ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଯଦି ତୁମେ ଭୀତ, ତେବେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସହାୟକ ହୋଇ ଠିଆ ଅଛି। ରଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ ଏପରି ସହାୟତା ମୁଁ ତୁମକୁ କରିବି।
5.158.22
न हि मे विक्रमे तुल्यः पुमानस्तीह कश्चन ।
हनिष्यामिरणे भागं यन्मे दास्यसि पाण्डव ॥ ५.१५८.२२ ॥
ଏଠାରେ ମୋ ପରାକ୍ରମ ସମାନ କୌଣସି ପୁରୁଷ ନାହିଁ। ହେ ପାଣ୍ଡବ, ତୁମେ ମୋତେ ଯେଉଁ ଭାଗ ଦେବ, ତାହା ମୁଁ ରଣରେ ବଧ କରିବି।
5.158.23
अपि द्रोणकृपौ वीरौ भीष्मकर्णावथो पुनः ।
अथवा सर्व एवैते तिष्ठन्तु वसुधाधिपाः ॥ ५.१५८.२३ ॥
ଦ୍ରୋଣ ଓ କୃପ ବୀର ହୁଅନ୍ତୁ, ଭୀଷ୍ମ ଓ କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ରହନ୍ତୁ, ଅଥବା ଏହି ସମସ୍ତ ଭୂପତି ଠିଆ ହେଉନ୍ତୁ।
5.158.24
निहत्य समरे शत्रूंस्तव दास्यामि मेदिनीम् ।
इत्युक्तो धर्मराजस्य केशवस्य च संनिधौ ॥ ५.१५८.२४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ମୁଁ ତୁମକୁ ପୃଥିବୀ ଦେବି — ଧର୍ମରାଜ ଓ କେଶବଙ୍କ ସାକ୍ଷାତରେ ଏପରି କୁହାଗଲା।
5.158.25
श्रृण्वतां पार्थिवेन्द्राणामन्येषां चैव सर्वशः ।
वासुदेवमभिप्रेक्ष्य धर्मराजं च पाण्डवम्।
उवाच धीमान्कौन्तेयः प्रहस्य सखिपूर्वकम् ॥ ५.१५८.२५ ॥
ରାଜାମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତେ ଶୁଣୁଥିବା ବେଳେ, ବାସୁଦେବ ଓ ଧର୍ମରାଜ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଦେଖି ବୁଦ୍ଧିମାନ କୌନ୍ତେୟ ହସି ସଖ୍ୟଭାବରେ କହିଲେ।
5.158.26
युध्यमानस्य मे वीर गन्धर्वैः सुमहाबलैः ।
सहायो घोषयात्रायां कस्तदासीत्सखा मम ॥ ५.१५८.२६ ॥
ହେ ବୀର, ଘୋଷଯାତ୍ରାରେ ଅତି ବଳଶାଳୀ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବେଳେ ମୋର ସହାୟ ଓ ସଖା କିଏ ଥିଲା?
5.158.27
तथा प्रतिभये तस्मिन्देवदानवसंकुले ।
खाण्डवे युध्यमानस्य कः सहायस्तदावभवत् ॥ ५.१५८.२७ ॥
ସେହିପରି, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ଭୟଙ୍କର ଖାଣ୍ଡବରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବେଳେ ସେତେବେଳେ ମୋର ସହାୟ କିଏ ହୋଇଥିଲା?
5.158.28
निवातकवचैर्युद्धे कालकेयैश्च दानवैः ।
तत्र मे युध्यमानस्य कः सहायस्तदाभवत् ॥ ५.१५८.२८ ॥
ନିବାତକବଚ, କାଳକେୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ, ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବେଳେ ମୋର ସହାୟ ସେତେବେଳେ କିଏ ହୋଇଥିଲା?
5.158.29
तथा विराटनगरे कुरुभिः सह सङ्गरे ।
युध्यतो बहुभिस्तत्र कः सहायोऽभवन्मम ॥ ५.१५८.२९ ॥
ସେହିପରି, ବିରାଟନଗରରେ କୌରବମାନଙ୍କ ସହ ସଂଘର୍ଷରେ, ସେଠାରେ ଅନେକଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବେଳେ ମୋର ସହାୟ କିଏ ହୋଇଥିଲା?
5.158.30
उपजीव्य रणे रुद्रं शक्रं वैश्रवणं यमम् ।
वरुणं पावकं चैव कृपं द्रोणं च माधवम् ॥ ५.१५८.३० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ବୈଶ୍ରବଣ, ଯମ, ବରୁଣ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ କୃପ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ମାଧବଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି।
5.158.31
धारयन्गाण्डिवं दिव्यं धनुस्तेजोमयं दृढम् ।
अक्षय्यशरसंयुक्तो दिव्यास्त्रपरिबृंहितः ॥ ५.१५८.३१ ॥
ଗାଣ୍ଡୀବ ନାମକ ଦିବ୍ୟ, ତେଜୋମୟ ଓ ଦୃଢ଼ ଧନୁ ଧାରଣ କରି, ଅକ୍ଷୟ ଶରରେ ଯୁକ୍ତ ଓ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ।
5.158.32
कौरवामां कुले जातः पाण्डोः पुत्रो विशेषतः ।
द्रोणं व्यपदिशञ्छिष्यो वासुदेवसहायवान् ॥ ५.१५८.३२ ॥
କୌରବ କୁଳରେ ଜାତ, ବିଶେଷତଃ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ବୋଲି ପରିଚିତ, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ସହାୟକ ରଖୁଥିବା।
5.158.33
कथमस्मद्विधो ब्रूयाद्भीतोऽस्मीति यशोहरम् ।
वचनं नरशार्दूल वज्रायुधसमस्वनम् ॥ ५.१५८.३३ ॥
ଆମ ପରି ଲୋକ କିପରି 'ମୁଁ ଭୀତ ଅଛି' ବୋଲି ଯଶ ହରଣ କରୁଥିବା ବାକ୍ୟ କହିବ? ହେ ନରଶାର୍ଦୂଳ, ବଜ୍ରାୟୁଧ ସମ ଧ୍ୱନିଥିବା ଏ ବାକ୍ୟ।
5.158.34
नास्मि भीतो महाबाहो सहायार्थश्च नास्ति मे ।
यथाकामं यथायोगं गच्छ वात्रैव तिष्ठ वा ॥ ५.१५८.३४ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ମୁଁ ଭୀତ ନୁହେଁ; ମୋର ସହାୟତାର ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ, ଯଥୋଚିତ ଭାବେ ଯାଅ, କିମ୍ବା ଏଠାରେ ରୁହ।
5.158.35
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य विजयस्य च धीमतः ।
विनिवर्त्य ततो रुक्मी सेनां सागरसंनिभाम् ।
दुर्योधनमुपागच्छत्तथैव भरतर्षभ ॥ ५.१५८.३५ ॥
ସେହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଜୟଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ରୁକ୍ମୀ ସାଗରସମ ନିଜ ସେନାକୁ ଫେରାଇ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା।
5.158.36
तथैव चाभिगम्यैनमुवाच वसुधाधिपः ।
प्रत्याख्यातश्च तेनापि स तदा शूरमानिना ॥ ५.१५८.३६ ॥
ସେହିପରି ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ସେହି ଭୂପତି ତାଙ୍କୁ କହିଲା। ସେତେବେଳେ ନିଜକୁ ଶୂର ଭାବୁଥିବା ସେ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲା।
5.158.37
द्वावेव तु महाराज तस्माद्युद्धादपेयतुः ।
रौहिणेयश्च वार्ष्णेयो रुक्मी च वसुधाधिप ॥ ५.१५८.३७ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେହି ଯୁଦ୍ଧରୁ କେବଳ ଦୁଇ ଜଣ ଫେରିଗଲେ—ରୌହିଣେୟ (ବଳରାମ) ଓ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ, ଏବଂ ରୁକ୍ମୀ ମଧ୍ୟ, ହେ ବସୁଧାଧିପ।
5.158.38
गते रामे तीर्थयात्रां भीष्मकस्य सुते तथा ।
उपाविशन्पाण्डवेया मन्त्राय पुनरेव च ॥ ५.१५८.३८ ॥
ବଳରାମ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ଯିବା ପରେ ଏବଂ ଭୀଷ୍ମକର ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ ଯିବା ପରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୁନର୍ବାର ମନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଁ ବସିଲେ।
5.158.39
समितिर्धर्मराजस्य सा पार्थिवसमाकुला ।
शुशुभे तारकैश्चित्रा द्यौश्चन्द्रेणेव भारत ॥ ५.१५८.३९ ॥
ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସେ ସଭା ରାଜାମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ହେ ଭାରତ, ତାରକାମାନଙ୍କରେ ଚିତ୍ରିତ ଆକାଶ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଯେପରି ଶୋଭେ, ସେପରି ତାହା ଶୋଭିଲା।