മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.158
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.158.1
एतस्मिन्नैव काले तु भीष्मकस्य महात्मनः ।
हिरण्यरोम्णो नृपतेः साक्षादिन्द्रसखस्य वै ॥ ५.१५८.१ ॥
ഇതേ കാലത്ത് മഹാത്മാവായ ഭീഷ്മകൻ, സ്വർണ്ണരോമങ്ങളുള്ള ആ രാജാവ്, സാക്ഷാൽ ഇന്ദ്രന്റെ സുഹൃത്താണ്.
5.158.2
आकूतीनामधिपतिर्भोजस्यातियशस्विनः ।
दाक्षिणात्यपतेः पुत्रो दिक्षु रुक्मीति विश्रुतः ॥ ५.१५८.२ ॥
ആകൂതികളുടെ അധിപതിയും, അത്യന്തം യശസ്വിയായ ഭോജന്റെ പുത്രനും, ദക്ഷിണദേശാധിപതിയുടെ മകനുമായ രുക്മി എന്ന് ദിക്കുകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ.
5.158.3
यः किंपुरुषसिंहस्य गन्धमादनवासिनः ।
कृत्स्नं शिष्यो धनुर्वेदं चतुष्पादमवाप्तवान् ॥ ५.१५८.३ ॥
കിംപുരുഷ സിംഹവും ഗന്ധമാദനവാസിയുമായ ഗുരുവിന്റെ ശിഷ്യനായി, നാലു പാദങ്ങളോടു കൂടിയ സമ്പൂർണ്ണ ധനുർവേദം അവൻ നേടി.
5.158.4
यो माहेन्द्रं धनुर्लेभे तुल्यं गाण्डीवतेजसा ।
शार्ङ्गेण च महाबाहुः संमितं दिव्यलक्षणम् ॥ ५.१५८.४ ॥
ഗാണ്ഡീവത്തിന്റെ തേജസ്സിന് തുല്യമായ മാഹേന്ദ്ര ധനുസ്സ് നേടിയ മഹാബാഹു, ശാർങ്ഗത്തിന് തുല്യമായ ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളുള്ള ധനുസ്സും നേടി.
5.158.5
त्रीण्येवैतानि दिव्यानि धनूंषि दिविचारिणाम् ।
वारुणं गाण्डिवं तत्र माहेन्द्रं विजयं धनुः ।
शार्ङ्ग तु वैष्णवं प्राहुर्दिव्यं तेजोमयं धनुः ॥ ५.१५८.५ ॥
ദിവിചാരികളുടെ ഈ മൂന്നു ദിവ്യധനുസ്സുകൾ: വരുണന്റെ ഗാണ്ഡീവം, അവിടെ ഇന്ദ്രന്റെ വിജയധനുസ്സ്, ശാർങ്ഗത്തെ വൈഷ്ണവം എന്നും തേജോമയമായ ദിവ്യധനുസ്സെന്നും പറയുന്നു.
5.158.6
धारयामास तत्कृष्णः परसेनाभयावहम् ।
गाण्डीवं पावकाल्लेभे खाण्डवे पाकशासनिः ॥ ५.१५८.६ ॥
ശത്രുസേനകൾക്ക് ഭയമുണ്ടാക്കുന്ന അത് കൃഷ്ണൻ ധരിച്ചു. ഖാണ്ഡവത്തിൽ ഇന്ദ്രപുത്രൻ അഗ്നിയിൽ നിന്ന് ഗാണ്ഡീവം നേടി.
5.158.7
द्रुमाद्रुक्मी महातेजा विजयं प्रत्यपद्यत ।
संछिद्य मौरवान्पाशान्निहत्य मुरमोजसा ॥ ५.१५८.७ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ രുക്മി വൃക്ഷത്തിൽ നിന്ന് വിജയം നേടി. മൗർവ പാശങ്ങൾ ഛേദിച്ച്, ഓജസ്സോടെ മുരനെ വധിച്ചു.
5.158.8
निर्जित्य नरकं भौममाहृत्य मणिकुण्डले ।
षोडश स्त्रीसहस्राणि रत्नानि विविधानि च ॥ ५.१५८.८ ॥
ഭൗമനായ നരകനെ ജയിച്ച്, മണികുണ്ഡലങ്ങളും പതിനാറായിരം സ്ത്രീകളും വിവിധ രത്നങ്ങളും കൊണ്ടുവന്നു.
5.158.9
प्रतिपेदे हृषीकेशः शार्ङ्गं च धनुरुत्तमम् ।
रुक्मी तु विजयं लब्ध्वा धनुर्मेघनिभस्वनम् ॥ ५.१५८.९ ॥
ഹൃഷീകേശൻ ശാർങ്ഗം എന്ന ശ്രേഷ്ഠ ധനുസ്സ് സ്വീകരിച്ചു. രുക്മി വിജയം നേടി, മേഘഗർജ്ജനം പോലുള്ള ധനുസ്സ് സ്വീകരിച്ചു.
5.158.10
विभीषयन्निव जगत्पाण्डवानभ्यवर्तत ।
नामृष्यत पुरा योऽसौ स्वबाहुलगर्वितः ॥ ५.१५८.१० ॥
ലോകത്തെ ഭയപ്പെടുത്തുമാറ് അവൻ പാണ്ഡവരുടെ നേരെ മുന്നേറി. മുൻപ് സ്വന്തം ഭുജബലത്തിൽ അഹങ്കരിച്ച് സഹിക്കാതിരുന്ന അവൻ...
5.158.11
रुक्मिण्या हरणं वीरो वासुदेवेन धीमता ।
कृत्वा प्रतिज्ञां नाहत्वा निवर्तिष्ये जनार्दनम् ॥ ५.१५८.११ ॥
രുക്മിണിയുടെ അപഹരണസമയത്ത് ആ വീരൻ ബുദ്ധിമാനായ വാസുദേവനോട് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു: 'ജനാർദ്ദനനെ വധിക്കാതെ ഞാൻ മടങ്ങില്ല.'
5.158.12
ततोऽन्वधावद्वार्ष्णेयं सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
सेनया चतुरङ्गिण्या महत्या दूरपातया ॥ ५.१५८.१२ ॥
അപ്പോൾ എല്ലാ ആയുധധാരികളിലും ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, ദൂരത്തേക്കു പരക്കുന്ന നാലംഗ മഹാസേനയോടെ വാർഷ്ണേയനെ പിന്തുടർന്നു.
5.158.13
विचित्रायुधवर्मिण्या गङ्ग्येव प्रवृद्धया ।
स समासाद्य वार्ष्णेयं योगानामीश्वरं प्रभुम् ॥ ५.१५८.१३ ॥
വൈവിധ്യമാർന്ന ആയുധങ്ങളും കവചങ്ങളുമുള്ള, കവിഞ്ഞൊഴുകുന്ന ഗംഗപോലുള്ള സേനയോടെ അവൻ യോഗങ്ങളുടെ ഈശ്വരനും പ്രഭുവുമായ വാർഷ്ണേയനെ സമീപിച്ചു.
5.158.14
व्यंसितो व्रीडितो राजन्नाजगाम स कुण्डिनम् ।
यत्रैव कृष्णेन रणे निर्जितः परवीरहा ॥ ५.१५८.१४ ॥
രാജാവേ, അപമാനിതനും ലജ്ജിതനുമായി അവൻ കുണ്ഡിനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി; യുദ്ധത്തിൽ കൃഷ്ണനാൽ പരാജിതനായ അതേ നഗരത്തിൽ, ശത്രുവീരന്മാരെ കൊല്ലുന്നവനായ അവൻ.
5.158.15
तत्र भोजकटं नाम कृतं नगरमुत्तमम् ।
सैन्येन महता तेन प्रभूतगजवाजिना ॥ ५.१५८.१५ ॥
അവിടെ അവൻ ഭോജകടം എന്ന ശ്രേഷ്ഠനഗരം സ്ഥാപിച്ചു; ധാരാളം ആനകളും കുതിരകളുമുള്ള ആ മഹാസേനയോടെ.
5.158.16
पुरं तद्भुवि विख्यातं नाम्ना भोजकटं नृप ।
स भोजराजः सैन्येन महता परिवारितः ॥ ५.१५८.१६ ॥
ആ നഗരം ഭൂമിയിൽ ഭോജകടം എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായി. രാജാവേ, ആ ഭോജരാജാവ് മഹാസേനയാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
5.158.17
अक्षौहिण्या महावीर्यः पाण्डवान्क्षिप्रमागमत् ।
ततः स कवची धन्वी तली खङ्गी शरासनी ॥ ५.१५८.१७ ॥
മഹാവീര്യനായ അവൻ ഒരു അക്ഷൗഹിണി സേനയോടെ പാണ്ഡവരുടെ അടുത്തേക്ക് വേഗം വന്നു. അപ്പോൾ അവൻ കവചം ധരിച്ചും, വില്ല്, കൈയുറ, വാൾ എന്നിവ ഏന്തിയും, അമ്പുവില്ലോടെയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
5.158.18
रथेनादित्यवर्णेन प्रविवेश महाचमूम् ।
विदितः पाण्डवेयानां वासुदेवप्रियेप्सया ॥ ५.१५८.१८ ॥
സൂര്യവർണ്ണമുള്ള രഥത്തിൽ അവൻ ആ മഹാസേനയിൽ പ്രവേശിച്ചു. പാണ്ഡവർക്ക് പരിചിതനായി, വാസുദേവനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിച്ച്.
5.158.19
युधिष्ठिरस्तु तं राजा प्रत्युद्गम्याभ्यपूजयत् ।
स पूजितः पाण्डुपुत्रैर्यथान्यायं सुसंस्तुतः ॥ ५.१५८.१९ ॥
എന്നാൽ രാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ അവനെ എതിരേറ്റു ചെന്ന് ആദരിച്ചു. പാണ്ഡുപുത്രന്മാരാൽ യഥാവിധി പൂജിതനായി, നന്നായി സ്തുതിക്കപ്പെട്ട് അവൻ ...
5.158.20
प्रतिगृह्य तु तान्सर्वान्विश्रान्तः सहसैनिकः ।
उवाच मध्ये वीराणां कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ५.१५८.२० ॥
അവരെയെല്ലാം സ്വീകരിച്ച്, സൈനികരോടൊപ്പം വിശ്രമിച്ച ശേഷം, വീരന്മാരുടെ മധ്യത്തിൽ കുന്തീപുത്രനായ ധനഞ്ജയനോട് അവൻ പറഞ്ഞു ...
5.158.21
सहायोस्मि स्थितो युद्धे यदि भीतोसि पाण्डव ।
करिष्यामि रणे साह्यमसह्यं तव शत्रुभिः ॥ ५.१५८.२१ ॥
പാണ്ഡവാ, നീ ഭയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ സഹായിയായി നിൽക്കുന്നു. രണത്തിൽ ശത്രുക്കൾക്ക് സഹിക്കാനാകാത്ത സഹായം ഞാൻ നിനക്കു ചെയ്യും.
5.158.22
न हि मे विक्रमे तुल्यः पुमानस्तीह कश्चन ।
हनिष्यामिरणे भागं यन्मे दास्यसि पाण्डव ॥ ५.१५८.२२ ॥
ഇവിടെ എന്റെ വീര്യത്തിന് തുല്യനായ ഒരു പുരുഷനുമില്ല. പാണ്ഡവാ, നീ എനിക്ക് തരുന്ന ഭാഗത്തെ ഞാൻ രണത്തിൽ വധിക്കും.
5.158.23
अपि द्रोणकृपौ वीरौ भीष्मकर्णावथो पुनः ।
अथवा सर्व एवैते तिष्ठन्तु वसुधाधिपाः ॥ ५.१५८.२३ ॥
ദ്രോണനും കൃപനും വീരന്മാരാകട്ടെ, ഭീഷ്മനും കർണനും ആകട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ ഈ രാജാക്കന്മാരെല്ലാവരും നിൽക്കട്ടെ.
5.158.24
निहत्य समरे शत्रूंस्तव दास्यामि मेदिनीम् ।
इत्युक्तो धर्मराजस्य केशवस्य च संनिधौ ॥ ५.१५८.२४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ വധിച്ച് നിനക്ക് ഭൂമി നൽകും — എന്ന് ധർമ്മരാജന്റെയും കേശവന്റെയും സന്നിധിയിൽ അവൻ പറഞ്ഞു.
5.158.25
श्रृण्वतां पार्थिवेन्द्राणामन्येषां चैव सर्वशः ।
वासुदेवमभिप्रेक्ष्य धर्मराजं च पाण्डवम्।
उवाच धीमान्कौन्तेयः प्रहस्य सखिपूर्वकम् ॥ ५.१५८.२५ ॥
രാജാക്കന്മാരും മറ്റെല്ലാവരും കേൾക്കെ, വാസുദേവനെയും ധർമരാജനായ പാണ്ഡവനെയും നോക്കി, ബുദ്ധിമാനായ കൗന്തേയൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് സൗഹൃദത്തോടെ പറഞ്ഞു.
5.158.26
युध्यमानस्य मे वीर गन्धर्वैः सुमहाबलैः ।
सहायो घोषयात्रायां कस्तदासीत्सखा मम ॥ ५.१५८.२६ ॥
വീരാ, ഘോഷയാത്രയിൽ അതിശക്തരായ ഗന്ധർവന്മാരോടു ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ എനിക്കു സഹായിയും സുഹൃത്തും ആരായിരുന്നു?
5.158.27
तथा प्रतिभये तस्मिन्देवदानवसंकुले ।
खाण्डवे युध्यमानस्य कः सहायस्तदावभवत् ॥ ५.१५८.२७ ॥
അതുപോലെ, ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും നിറഞ്ഞ ആ ഭയങ്കരമായ ഖാണ്ഡവത്തിൽ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ അന്ന് എനിക്ക് സഹായി ആരായിരുന്നു?
5.158.28
निवातकवचैर्युद्धे कालकेयैश्च दानवैः ।
तत्र मे युध्यमानस्य कः सहायस्तदाभवत् ॥ ५.१५८.२८ ॥
നിവാതകവചന്മാരും കാലകേയന്മാരും ദാനവന്മാരുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ, അവിടെ ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ അന്ന് എനിക്ക് സഹായി ആരായിരുന്നു?
5.158.29
तथा विराटनगरे कुरुभिः सह सङ्गरे ।
युध्यतो बहुभिस्तत्र कः सहायोऽभवन्मम ॥ ५.१५८.२९ ॥
അതുപോലെ, വിരാടനഗരത്തിൽ കൗരവരുമായുള്ള സംഘർഷത്തിൽ, അവിടെ പലരോടും യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ എനിക്ക് സഹായി ആരായിരുന്നു?
5.158.30
उपजीव्य रणे रुद्रं शक्रं वैश्रवणं यमम् ।
वरुणं पावकं चैव कृपं द्रोणं च माधवम् ॥ ५.१५८.३० ॥
യുദ്ധത്തിൽ രുദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ, വൈശ്രവണൻ, യമൻ, വരുണൻ, അഗ്നി എന്നിവരെയും കൃപൻ, ദ്രോണൻ, മാധവൻ എന്നിവരെയും ആശ്രയിച്ച്.
5.158.31
धारयन्गाण्डिवं दिव्यं धनुस्तेजोमयं दृढम् ।
अक्षय्यशरसंयुक्तो दिव्यास्त्रपरिबृंहितः ॥ ५.१५८.३१ ॥
ഗാണ്ഡീവം എന്ന ദിവ്യവും തേജോമയവും ദൃഢവുമായ വില്ല് ധരിച്ചവനും, അക്ഷയശരങ്ങളോടു കൂടിയവനും, ദിവ്യാസ്ത്രങ്ങളാൽ സമ്പന്നനുമായി.
5.158.32
कौरवामां कुले जातः पाण्डोः पुत्रो विशेषतः ।
द्रोणं व्यपदिशञ्छिष्यो वासुदेवसहायवान् ॥ ५.१५८.३२ ॥
കൗരവകുലത്തിൽ ജനിച്ചവനും, വിശേഷിച്ച് പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രനും, ദ്രോണരുടെ ശിഷ്യനെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നവനും, വാസുദേവനെ സഹായിയായി ഉള്ളവനുമായി.
5.158.33
कथमस्मद्विधो ब्रूयाद्भीतोऽस्मीति यशोहरम् ।
वचनं नरशार्दूल वज्रायुधसमस्वनम् ॥ ५.१५८.३३ ॥
നമ്മെപ്പോലെയുള്ളവൻ 'ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നു' എന്ന് യശസ്സിനെ നശിപ്പിക്കുന്ന വാക്ക് എങ്ങനെ പറയും? ഹേ നരശാർദൂലാ, വജ്രായുധത്തിന്റെ നാദത്തിനു തുല്യമായ വാക്ക്.
5.158.34
नास्मि भीतो महाबाहो सहायार्थश्च नास्ति मे ।
यथाकामं यथायोगं गच्छ वात्रैव तिष्ठ वा ॥ ५.१५८.३४ ॥
ഹേ മഹാബാഹോ, ഞാൻ ഭയപ്പെടുന്നില്ല; എനിക്ക് സഹായത്തിന്റെ ആവശ്യവുമില്ല. നിനക്കിഷ്ടമുള്ളതുപോലെ, യോഗ്യമായതുപോലെ പോകുക, അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെത്തന്നെ നിൽക്കുക.
5.158.35
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य विजयस्य च धीमतः ।
विनिवर्त्य ततो रुक्मी सेनां सागरसंनिभाम् ।
दुर्योधनमुपागच्छत्तथैव भरतर्षभ ॥ ५.१५८.३५ ॥
ആ ധീമാനായ വിജയന്റെ വാക്ക് കേട്ട്, രുക്മി സമുദ്രസമാനമായ സേനയെ തിരിച്ചയച്ച്, ഹേ ഭരതർഷഭാ, ദുര്യോധനന്റെ അടുത്തേക്കു പോയി.
5.158.36
तथैव चाभिगम्यैनमुवाच वसुधाधिपः ।
प्रत्याख्यातश्च तेनापि स तदा शूरमानिना ॥ ५.१५८.३६ ॥
അതുപോലെ അവന്റെ അടുത്തുചെന്ന് ആ ഭൂപതി അവനോട് സംസാരിച്ചു. അപ്പോൾ ശൂരനെന്ന് സ്വയം കരുതിയ അവനും അവനെ നിരസിച്ചു.
5.158.37
द्वावेव तु महाराज तस्माद्युद्धादपेयतुः ।
रौहिणेयश्च वार्ष्णेयो रुक्मी च वसुधाधिप ॥ ५.१५८.३७ ॥
മഹാരാജാവേ, ആ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് രണ്ടുപേർ മാത്രമേ പിന്മാറിയുള്ളൂ—രൗഹിണേയനും വാർഷ്ണേയനും, രുക്മിയും, ഹേ ഭൂപതേ.
5.158.38
गते रामे तीर्थयात्रां भीष्मकस्य सुते तथा ।
उपाविशन्पाण्डवेया मन्त्राय पुनरेव च ॥ ५.१५८.३८ ॥
രാമൻ തീർത്ഥയാത്ര പോയ ശേഷവും ഭീഷ്മകപുത്രനും പോയ ശേഷവും പാണ്ഡവർ വീണ്ടും ആലോചനയ്ക്കായി ഇരുന്നു.
5.158.39
समितिर्धर्मराजस्य सा पार्थिवसमाकुला ।
शुशुभे तारकैश्चित्रा द्यौश्चन्द्रेणेव भारत ॥ ५.१५८.३९ ॥
ധർമ്മരാജന്റെ ആ സഭ രാജാക്കന്മാരാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു; ഹേ ഭാരതാ, നക്ഷത്രങ്ങളാൽ ചിത്രിതമായ ആകാശം ചന്ദ്രനോടുകൂടി ശോഭിക്കുന്നതുപോലെ അത് ശോഭിച്ചു.