มหาภารตะ · อัธยายะ 5.158

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

5.158.1

एतस्मिन्नैव काले तु भीष्मकस्य महात्मनः ।
हिरण्यरोम्णो नृपतेः साक्षादिन्द्रसखस्य वै ॥ ५.१५८.१ ॥

ในขณะนั้นเอง ภีษมกะผู้ยิ่งใหญ่ พระราชาผู้มีผมสีทอง เป็นมิตรของพระอินทร์โดยแท้

5.158.2

आकूतीनामधिपतिर्भोजस्यातियशस्विनः ।
दाक्षिणात्यपतेः पुत्रो दिक्षु रुक्मीति विश्रुतः ॥ ५.१५८.२ ॥

ผู้เป็นใหญ่แห่งอากูติ เป็นโอรสของโภชผู้มีชื่อเสียงยิ่ง เป็นโอรสของเจ้าเมืองทางทิศใต้ รุกมีผู้มีชื่อเสียงไปทั่วทุกทิศ

5.158.3

यः किंपुरुषसिंहस्य गन्धमादनवासिनः ।
कृत्स्नं शिष्यो धनुर्वेदं चतुष्पादमवाप्तवान् ॥ ५.१५८.३ ॥

ผู้เป็นศิษย์ของกินนรสิงห์ผู้อาศัยอยู่บนเขาคันธมาทน์ ได้เรียนรู้ศาสตร์แห่งการยิงธนูทั้งหมด ครบทั้งสี่ส่วน

5.158.4

यो माहेन्द्रं धनुर्लेभे तुल्यं गाण्डीवतेजसा ।
शार्ङ्गेण च महाबाहुः संमितं दिव्यलक्षणम् ॥ ५.१५८.४ ॥

ผู้ได้ธนูมาเหนทร์ซึ่งเทียบได้กับคาณฑีวะในความรุ่งเรือง และได้ธนูศารังคะที่มีเครื่องหมายทิพย์เสมอกัน ผู้มีแขนทรงพลัง

5.158.5

त्रीण्येवैतानि दिव्यानि धनूंषि दिविचारिणाम् ।
वारुणं गाण्डिवं तत्र माहेन्द्रं विजयं धनुः ।
शार्ङ्ग तु वैष्णवं प्राहुर्दिव्यं तेजोमयं धनुः ॥ ५.१५८.५ ॥

ธนูทิพย์ทั้งสามนี้เป็นของผู้เที่ยวไปในท้องฟ้า คือธนูคาณฑีวะของวรุณ ธนูวิชัยของพระอินทร์ และธนูศารังคะ ซึ่งเรียกกันว่าธนูของพระวิษณุ เป็นธนูทิพย์ที่ประกอบด้วยรัศมี

5.158.6

धारयामास तत्कृष्णः परसेनाभयावहम् ।
गाण्डीवं पावकाल्लेभे खाण्डवे पाकशासनिः ॥ ५.१५८.६ ॥

พระกฤษณะทรงถือธนูนั้นซึ่งนำความหวาดกลัวมาสู่กองทัพของศัตรู ในขาณฑวะ โอรสของพระอินทร์ได้ธนูคาณฑีวะมาจากพระอัคนี

5.158.7

द्रुमाद्रुक्मी महातेजा विजयं प्रत्यपद्यत ।
संछिद्य मौरवान्पाशान्निहत्य मुरमोजसा ॥ ५.१५८.७ ॥

รุกมีผู้มีรัศมีมาก ได้ชัยชนะจากต้นไม้ ตัดบ่วงของมูระและสังหารมูระด้วยพลัง

5.158.8

निर्जित्य नरकं भौममाहृत्य मणिकुण्डले ।
षोडश स्त्रीसहस्राणि रत्नानि विविधानि च ॥ ५.१५८.८ ॥

ชนะนรกผู้เป็นโอรสของแผ่นดิน นำต่างหูมณีกุณฑละ หญิงหนึ่งหมื่นหกพัน และรัตนะต่างๆ มาได้

5.158.9

प्रतिपेदे हृषीकेशः शार्ङ्गं च धनुरुत्तमम् ।
रुक्मी तु विजयं लब्ध्वा धनुर्मेघनिभस्वनम् ॥ ५.१५८.९ ॥

หฤษีเกศได้ธนูศารังคะอันยอดเยี่ยม ส่วนรุกมีเมื่อได้ชัยชนะแล้วก็รับธนูที่มีเสียงดั่งเสียงเมฆคำราม

5.158.10

विभीषयन्निव जगत्पाण्डवानभ्यवर्तत ।
नामृष्यत पुरा योऽसौ स्वबाहुलगर्वितः ॥ ५.१५८.१० ॥

เขาเดินหน้าเข้าหาปาณฑพราวกับจะข่มขวัญโลก ผู้ซึ่งครั้นก่อนด้วยความทะนงในกำลังแขนของตนเอง ไม่อาจอดทนได้

5.158.11

रुक्मिण्या हरणं वीरो वासुदेवेन धीमता ।
कृत्वा प्रतिज्ञां नाहत्वा निवर्तिष्ये जनार्दनम् ॥ ५.१५८.११ ॥

เมื่อรุกมิณีถูกลักพาไป วีรบุรุษผู้นั้นได้ปฏิญาณต่อวาสุเทพผู้มีปัญญาว่า เมื่อได้ปฏิญาณแล้ว ข้าจะไม่กลับไปจนกว่าจะสังหารชนารทนะ

5.158.12

ततोऽन्वधावद्वार्ष्णेयं सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
सेनया चतुरङ्गिण्या महत्या दूरपातया ॥ ५.१५८.१२ ॥

ดังนั้นผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ถือศัสตรา จึงไล่ตามวารษเณยะด้วยกองทัพสี่เหล่าอันใหญ่โต ซึ่งเคลื่อนไปได้ไกล

5.158.13

विचित्रायुधवर्मिण्या गङ्ग्येव प्रवृद्धया ।
स समासाद्य वार्ष्णेयं योगानामीश्वरं प्रभुम् ॥ ५.१५८.१३ ॥

ด้วยกองทัพที่มีอาวุธและเกราะหลากหลาย พองโตดั่งแม่น้ำคงคา เขาก็มาถึงวารษเณยะ ผู้เป็นเจ้าและนายแห่งโยคะทั้งหลาย

5.158.14

व्यंसितो व्रीडितो राजन्नाजगाम स कुण्डिनम् ।
यत्रैव कृष्णेन रणे निर्जितः परवीरहा ॥ ५.१५८.१४ ॥

ข้าแต่พระราชา เขาถูกทำให้อับอายและละอาย จึงกลับไปยังกุณฑินะ ซึ่งเป็นสถานที่ที่เขาเคยถูกพระกฤษณะเอาชนะในการรบ ผู้สังหารวีรบุรุษของศัตรู

5.158.15

तत्र भोजकटं नाम कृतं नगरमुत्तमम् ।
सैन्येन महता तेन प्रभूतगजवाजिना ॥ ५.१५८.१५ ॥

ที่นั่นเขาได้สร้างนครอันยอดเยี่ยมชื่อโภชกฏะ ด้วยกองทัพใหญ่นั้นที่มีช้างและม้ามากมาย

5.158.16

पुरं तद्भुवि विख्यातं नाम्ना भोजकटं नृप ।
स भोजराजः सैन्येन महता परिवारितः ॥ ५.१५८.१६ ॥

ข้าแต่พระราชา นครนั้นได้มีชื่อเสียงไปทั่วแผ่นดินในนามโภชกฏะ พระราชาโภชนั้นถูกล้อมด้วยกองทัพอันใหญ่

5.158.17

अक्षौहिण्या महावीर्यः पाण्डवान्क्षिप्रमागमत् ।
ततः स कवची धन्वी तली खङ्गी शरासनी ॥ ५.१५८.१७ ॥

ผู้มีพลังยิ่งใหญ่ พร้อมด้วยกองทัพอักษเหาหิณี เขาได้รีบมาถึงปาณฑพ ครั้นแล้วเขาผู้สวมเกราะ ถือธนู สวมถุงมือ ถือดาบ มีคันธนูและลูกศร

5.158.18

रथेनादित्यवर्णेन प्रविवेश महाचमूम् ।
विदितः पाण्डवेयानां वासुदेवप्रियेप्सया ॥ ५.१५८.१८ ॥

ขึ้นรถที่มีสีดั่งพระอาทิตย์ เข้าไปยังกองทัพใหญ่ เป็นที่รู้จักของบุตรแห่งปาณฑุ ปรารถนาจะให้วาสุเทพพอใจ

5.158.19

युधिष्ठिरस्तु तं राजा प्रत्युद्गम्याभ्यपूजयत् ।
स पूजितः पाण्डुपुत्रैर्यथान्यायं सुसंस्तुतः ॥ ५.१५८.१९ ॥

แต่พระยุธิษฐิระทรงออกไปต้อนรับเขาและให้เกียรติ เขาได้รับการให้เกียรติจากบุตรแห่งปาณฑุตามธรรมเนียม และได้รับการสรรเสริญอย่างยิ่ง

5.158.20

प्रतिगृह्य तु तान्सर्वान्विश्रान्तः सहसैनिकः ।
उवाच मध्ये वीराणां कुन्तीपुत्रं धनञ्जयम् ॥ ५.१५८.२० ॥

เมื่อได้รับการต้อนรับจากพวกเขาทั้งหมดและพักผ่อนพร้อมกับทหารของตนแล้ว เขาก็พูดกับธนัญชัยบุตรแห่งกุนตี ท่ามกลางบรรดาวีรบุรุษ

5.158.21

सहायोस्मि स्थितो युद्धे यदि भीतोसि पाण्डव ।
करिष्यामि रणे साह्यमसह्यं तव शत्रुभिः ॥ ५.१५८.२१ ॥

ข้าพเจ้าจะอยู่ที่นี่เป็นพันธมิตรของท่านในสงคราม หากท่านหวาดกลัว โอ ปาณฑพ ในการรบข้าพเจ้าจะให้ความช่วยเหลือที่ศัตรูของท่านทนไม่ได้

5.158.22

न हि मे विक्रमे तुल्यः पुमानस्तीह कश्चन ।
हनिष्यामिरणे भागं यन्मे दास्यसि पाण्डव ॥ ५.१५८.२२ ॥

ที่นี่ไม่มีชายใดเทียบเท่าข้าพเจ้าในความกล้าหาญ โอ ปาณฑพ ส่วนที่ท่านจะมอบให้ข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจะทำลายมันในสงคราม

5.158.23

अपि द्रोणकृपौ वीरौ भीष्मकर्णावथो पुनः ।
अथवा सर्व एवैते तिष्ठन्तु वसुधाधिपाः ॥ ५.१५८.२३ ॥

ให้โทรณะและกฤปะผู้กล้าหาญยืนอยู่ และให้ภีษมะกับกรรณะยืนอยู่ด้วย หรือให้เจ้าผู้ครองแผ่นดินทั้งหมดนี้ยืนอยู่

5.158.24

निहत्य समरे शत्रूंस्तव दास्यामि मेदिनीम् ।
इत्युक्तो धर्मराजस्य केशवस्य च संनिधौ ॥ ५.१५८.२४ ॥

หลังจากสังหารศัตรูในสงครามแล้ว ข้าพเจ้าจะมอบแผ่นดินให้แก่ท่าน ดังนั้นท่านจึงตรัสในต่อหน้าพระธรรมราชาและพระเกศวะ

5.158.25

श्रृण्वतां पार्थिवेन्द्राणामन्येषां चैव सर्वशः ।
वासुदेवमभिप्रेक्ष्य धर्मराजं च पाण्डवम्।
उवाच धीमान्कौन्तेयः प्रहस्य सखिपूर्वकम् ॥ ५.१५८.२५ ॥

ขณะที่เหล่าจอมกษัตริย์และคนอื่น ๆ ทั้งหมดกำลังฟังอยู่ บุตรแห่งกุนตีผู้ฉลาดมองไปยังวาสุเทพและพระธรรมราชาปาณฑพ แล้วยิ้มและกล่าวด้วยน้ำเสียงเป็นมิตร

5.158.26

युध्यमानस्य मे वीर गन्धर्वैः सुमहाबलैः ।
सहायो घोषयात्रायां कस्तदासीत्सखा मम ॥ ५.१५८.२६ ॥

โอ วีระ ขณะที่ข้าพเจ้ากำลังรบกับคันธรรพ์ผู้มีกำลังมหาศาล ในการเดินทางไปยังโฆษะ ผู้ใดเป็นผู้ช่วยเหลือและเพื่อนของข้าพเจ้าในตอนนั้น

5.158.27

तथा प्रतिभये तस्मिन्देवदानवसंकुले ।
खाण्डवे युध्यमानस्य कः सहायस्तदावभवत् ॥ ५.१५८.२७ ॥

ในทำนองเดียวกัน ในขาณฑวะอันน่าหวาดหวั่นซึ่งเต็มไปด้วยเทพและทานพ ขณะที่ข้าพเจ้ากำลังรบอยู่ ผู้ใดเป็นผู้ช่วยเหลือของข้าพเจ้าในตอนนั้น

5.158.28

निवातकवचैर्युद्धे कालकेयैश्च दानवैः ।
तत्र मे युध्यमानस्य कः सहायस्तदाभवत् ॥ ५.१५८.२८ ॥

ในการรบกับนิวาตกวจะ กาลเกยะ และทานพ ขณะที่ข้าพเจ้ากำลังต่อสู้อยู่ที่นั่น ผู้ใดเป็นผู้ช่วยเหลือของข้าพเจ้าในตอนนั้น

5.158.29

तथा विराटनगरे कुरुभिः सह सङ्गरे ।
युध्यतो बहुभिस्तत्र कः सहायोऽभवन्मम ॥ ५.१५८.२९ ॥

ในทำนองเดียวกัน ในนครวิราฏ ในการปะทะกับเการพ ขณะที่ข้าพเจ้าต่อสู้กับคนจำนวนมากที่นั่น ผู้ใดกลายเป็นผู้ช่วยเหลือของข้าพเจ้า

5.158.30

उपजीव्य रणे रुद्रं शक्रं वैश्रवणं यमम् ।
वरुणं पावकं चैव कृपं द्रोणं च माधवम् ॥ ५.१५८.३० ॥

ได้พึ่งพาพระรุทร พระอินทร์ ไวศรวณะ ยม วรุณ และพระอัคนีในการรบ รวมทั้งกฤปะ โทรณะ และมาธวะ

5.158.31

धारयन्गाण्डिवं दिव्यं धनुस्तेजोमयं दृढम् ।
अक्षय्यशरसंयुक्तो दिव्यास्त्रपरिबृंहितः ॥ ५.१५८.३१ ॥

ถือคันธนูคาณฑีวะอันทิพย์ เจิดจ้า มั่นคง ประกอบด้วยลูกศรที่ไม่มีวันหมดสิ้น และเปี่ยมด้วยอาวุธทิพย์

5.158.32

कौरवामां कुले जातः पाण्डोः पुत्रो विशेषतः ।
द्रोणं व्यपदिशञ्छिष्यो वासुदेवसहायवान् ॥ ५.१५८.३२ ॥

เกิดในวงศ์ตระกูลเการพ โดยเฉพาะเป็นบุตรของปาณฑุ ประกาศตนเป็นศิษย์ของโทรณะ และมีวาสุเทพเป็นผู้ช่วยเหลือ

5.158.33

कथमस्मद्विधो ब्रूयाद्भीतोऽस्मीति यशोहरम् ।
वचनं नरशार्दूल वज्रायुधसमस्वनम् ॥ ५.१५८.३३ ॥

ผู้ที่เป็นเช่นข้าพเจ้าจะกล่าวได้อย่างไรว่า ข้าพเจ้าหวาดกลัว ถ้อยคำที่ทำลายเกียรติยศ โอ จอมคน ถ้อยคำที่ดังเหมือนสายฟ้า

5.158.34

नास्मि भीतो महाबाहो सहायार्थश्च नास्ति मे ।
यथाकामं यथायोगं गच्छ वात्रैव तिष्ठ वा ॥ ५.१५८.३४ ॥

โอ ผู้มีแขนทรงพลัง ข้าพเจ้าไม่ได้หวาดกลัว และข้าพเจ้าไม่ต้องการพันธมิตร จงไปตามที่ปรารถนาและตามที่เหมาะสม หรือจะอยู่ที่นี่ก็ได้

5.158.35

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य विजयस्य च धीमतः ।
विनिवर्त्य ततो रुक्मी सेनां सागरसंनिभाम् ।
दुर्योधनमुपागच्छत्तथैव भरतर्षभ ॥ ५.१५८.३५ ॥

เมื่อได้ฟังถ้อยคำของวิชยะผู้ฉลาดนั้นแล้ว รุกมีจึงหันกลับกองทัพของตนที่เหมือนมหาสมุทร และ โอ ผู้สูงสุดแห่งภรตะ จึงเข้าไปหาทุรโยธน์

5.158.36

तथैव चाभिगम्यैनमुवाच वसुधाधिपः ।
प्रत्याख्यातश्च तेनापि स तदा शूरमानिना ॥ ५.१५८.३६ ॥

ในทำนองเดียวกัน เจ้าผู้ครองแผ่นดินเข้าไปหาและกล่าวกับเขา แต่เขาซึ่งอ้างตนเป็นวีรบุรุษก็ปฏิเสธในตอนนั้นเช่นกัน

5.158.37

द्वावेव तु महाराज तस्माद्युद्धादपेयतुः ।
रौहिणेयश्च वार्ष्णेयो रुक्मी च वसुधाधिप ॥ ५.१५८.३७ ॥

มหาราชเอ๋ย จากการรบนั้น มีเพียงสองคนเท่านั้นที่ถอนตัวไป คือบุตรแห่งโรหิณี และผู้สืบเชื้อสายวฤษณิ รวมทั้งรุกมินด้วย โอ เจ้าผู้ครองแผ่นดิน

5.158.38

गते रामे तीर्थयात्रां भीष्मकस्य सुते तथा ।
उपाविशन्पाण्डवेया मन्त्राय पुनरेव च ॥ ५.१५८.३८ ॥

เมื่อพระราม ออกเดินทางแสวงบุญ และบุตรแห่งภีษมกะก็เช่นกัน บุตรแห่งปาณฑพจึงนั่งลงเพื่อปรึกษาหารืออีกครั้ง

5.158.39

समितिर्धर्मराजस्य सा पार्थिवसमाकुला ।
शुशुभे तारकैश्चित्रा द्यौश्चन्द्रेणेव भारत ॥ ५.१५८.३९ ॥

ที่ประชุมของพระธรรมราชานั้น เต็มไปด้วยกษัตริย์ ส่องแสงงดงาม โอ ภารตะ ดุจท้องฟ้าที่ประดับด้วยดวงดาวซึ่งส่องแสงด้วยพระจันทร์