ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.159
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.159.1
तथा व्यूढेष्वनीकेषु कुरुक्षेत्रे द्विजर्षभ ।
किमर्कुर्वंश्च कुरवः कालेनाभिप्रचोदिताः ॥ ५.१५९.१ ॥
ਹੇ ਦਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿਊਹ ਬਣਾ ਕੇ ਖੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਤਾਂ ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੌਰਵਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
5.159.2
तथा व्यूढेष्वनीकेषु यत्तेषु भरतर्षभ ।
धृतराष्ट्रो महाराज सञ्जयं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१५९.२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿਊਹ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਸਨ, ਤਦ ਮਹਾਰਾਜ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਸੰਜਯ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
5.159.3
एहि सञ्जय सर्व मे आचक्ष्वानवशेषतः ।
सेनानिवेशे यद्वृत्तं कुरुपाण्डवसेनयोः ॥ ५.१५९.३ ॥
ਆ ਸੰਜਯ, ਕੌਰਵਾਂ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੇ ਡੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਛੱਡੇ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸ।
5.159.4
दिष्टमेव परं मन्ये पौरुषं चाप्यनर्थकम् ।
यदहं बुद्ध्यमानोऽपि युद्धदोषान्क्षयोदयान् ॥ ५.१५९.४ ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਸਰਬੋਤਮ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਵੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ; ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੋਸ਼, ਉਸ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਉਦੈ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ।
5.159.5
तथापि निकृतिप्रज्ञं पुत्रं दुर्द्यूतदेविनम् ।
न शक्नोमि नियन्तुं वा कर्तुं वा हितमात्मनः ॥ ५.१५९.५ ॥
ਫਿਰ ਵੀ ਛਲ-ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਮਾੜੇ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਾ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਕੁਝ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
5.159.6
भवत्येव हि मे सूत बुद्धिर्दोषानुदर्शिनी ।
दुर्योधनं समासाद्य पुनः सा परिवर्तते ॥ ५.१५९.६ ॥
ਹੇ ਸੂਤ, ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਫਿਰ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
5.159.7
एवं गते वै यद्भावि तद्भविष्यति सञ्जय ।
क्षत्रधर्मः किल रणे तनुत्यागे हि पूजितः ॥ ५.१५९.७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ ਉਹੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਸੰਜੈ। ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਣਾ ਹੀ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ-ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
5.159.8
त्वद्युक्तोऽयमनुप्रश्नो महाराज यथेच्छसि ।
न तु दुर्योधने दोषमिममाधातुमर्हसि ॥ ५.१५९.८ ॥
ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਗ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ ਪੁੱਛੋ। ਪਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਉੱਤੇ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਮੜ੍ਹਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
5.159.9
शृणुष्वानवशेषेण वदतो मम पार्थिव ।
य आत्मनो दुश्चरितादशुभं प्राप्नुयान्नरः ।
न स कालं न वा देवानेनसा गन्तुमर्हति ॥ ५.१५९.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣੋ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਦੁਰਾਚਾਰ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁਭ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਾਲ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ।
5.159.10
महाराज मनुष्येषु निन्द्यं यः सर्वमाचरेत् ।
स वध्यः सर्वलोकस्य निन्दितानि समाचरन् ॥ ५.१५९.१० ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿੰਦਿਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵਧ-ਯੋਗ ਹੈ।
5.159.11
निकारा मनुजश्रेष्ठ पाण्डवैस्त्वत्प्रतीक्षया ।
अनुभूताः सहामात्यैर्निकृतैरधिदेवने ॥ ५.१५९.११ ॥
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਹਾਰ ਕੇ ਅਪਮਾਨ ਝੱਲੇ।
5.159.12
हयानां च गजानां च राज्ञां चामिततेजसाम् ।
वैशसं समरे वृत्तं यत्तन्मे शृणु सर्वशः ॥ ५.१५९.१२ ॥
ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਸੁਣੋ।
5.159.13
स्थिरो भूत्वा महाप्राज्ञ सर्वलोकक्षयोदयम् ।
यथाभूतं महायुद्धे श्रुत्वा मा विमना भव ॥ ५.१५९.१३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ, ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣੋ ਕਿ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਯ ਅਤੇ ਉਦਯ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਸੁਣ ਕੇ ਮਨ ਉਦਾਸ ਨਾ ਕਰੋ।
5.159.14
न ह्येव कर्ता पुरुषः कर्मणोः शुभपापयोः ।
अस्वतन्त्रो हि पुरुषः कार्यते दारुयन्त्रवत् ॥ ५.१५९.१४ ॥
ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ; ਮਨੁੱਖ ਸੁਤੰਤਰ ਨਹੀਂ, ਲੱਕੜ ਦੀ ਕਠਪੁਤਲੀ ਵਾਂਗ ਉਸ ਤੋਂ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
5.159.15
केचिदीश्वरनिर्दिष्टाः केचिदेव यदृच्छया ।
पूर्वकर्मभिरप्यन्ये त्रैधमेतत्प्रदृश्यते।
तस्मादनर्थमापन्नः स्थिरो भूत्वा निशामय ॥ ५.१५९.१५ ॥
ਕੁਝ ਈਸ਼ਵਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਦੇਸ਼ਿਤ, ਕੁਝ ਕੇਵਲ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਪਹਿਲੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ; ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਨਰਥ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਤੁਸੀਂ ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣੋ।