มหาภารตะ · อัธยายะ 5.159
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.159.1
तथा व्यूढेष्वनीकेषु कुरुक्षेत्रे द्विजर्षभ ।
किमर्कुर्वंश्च कुरवः कालेनाभिप्रचोदिताः ॥ ५.१५९.१ ॥
ดูก่อนผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชา เมื่อกองทัพทั้งหลายถูกจัดกระบวนอยู่ที่กุรุเกษตร พวกกุรุทั้งหลายถูกกาลเวลาผลักดันแล้วได้ทำอะไรกันบ้าง
5.159.2
तथा व्यूढेष्वनीकेषु यत्तेषु भरतर्षभ ।
धृतराष्ट्रो महाराज सञ्जयं वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.१५९.२ ॥
ดูก่อนผู้ประเสริฐในหมู่ภรตะ เมื่อกองทัพทั้งหลายตั้งกระบวนพร้อมรบอยู่ดังนั้น พระเจ้าธฤตราษฎร์ผู้เป็นมหาราชได้ตรัสถ้อยคำนี้กับสัญชัย
5.159.3
एहि सञ्जय सर्व मे आचक्ष्वानवशेषतः ।
सेनानिवेशे यद्वृत्तं कुरुपाण्डवसेनयोः ॥ ५.१५९.३ ॥
มาเถิดสัญชัย จงเล่าให้เราฟังทั้งหมดโดยไม่ตกหล่น ว่าได้เกิดอะไรขึ้นในค่ายทหารของกองทัพกุรุและกองทัพปาณฑพ
5.159.4
दिष्टमेव परं मन्ये पौरुषं चाप्यनर्थकम् ।
यदहं बुद्ध्यमानोऽपि युद्धदोषान्क्षयोदयान् ॥ ५.१५९.४ ॥
เราเชื่อว่าโชคชะตาเท่านั้นที่สูงสุด ส่วนความเพียรของมนุษย์นั้นไร้ประโยชน์ เพราะแม้เรารู้โทษของสงคราม ทั้งความพินาศและความเจริญที่เกิดขึ้นจากมัน
5.159.5
तथापि निकृतिप्रज्ञं पुत्रं दुर्द्यूतदेविनम् ।
न शक्नोमि नियन्तुं वा कर्तुं वा हितमात्मनः ॥ ५.१५९.५ ॥
ถึงกระนั้นเราก็ไม่อาจควบคุมบุตรของเราได้ ผู้มีจิตใจคดโกง และหมกมุ่นอยู่กับการพนันอันชั่วร้าย ทั้งไม่อาจทำสิ่งใดเพื่อประโยชน์ของตนเอง
5.159.6
भवत्येव हि मे सूत बुद्धिर्दोषानुदर्शिनी ।
दुर्योधनं समासाद्य पुनः सा परिवर्तते ॥ ५.१५९.६ ॥
ดูก่อนสารถี ใจของเราเห็นโทษอยู่แท้จริง แต่เมื่อเข้าไปหาทุรโยธน์ ใจนั้นก็กลับไปอีกครั้ง
5.159.7
एवं गते वै यद्भावि तद्भविष्यति सञ्जय ।
क्षत्रधर्मः किल रणे तनुत्यागे हि पूजितः ॥ ५.१५९.७ ॥
เมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว สิ่งที่จะต้องเกิดก็จะเกิดขึ้น ดูก่อนสัญชัย การสละร่างกายในการรบนั้น ถือกันว่าเป็นหน้าที่ของนักรบที่ควรได้รับการยกย่อง
5.159.8
त्वद्युक्तोऽयमनुप्रश्नो महाराज यथेच्छसि ।
न तु दुर्योधने दोषमिममाधातुमर्हसि ॥ ५.१५९.८ ॥
คำถามนี้ของท่านเหมาะสมแล้ว ดูก่อนมหาราช จงถามตามที่ปรารถนาเถิด แต่ท่านไม่ควรโยนโทษนี้ให้แก่ทุรโยธน์
5.159.9
शृणुष्वानवशेषेण वदतो मम पार्थिव ।
य आत्मनो दुश्चरितादशुभं प्राप्नुयान्नरः ।
न स कालं न वा देवानेनसा गन्तुमर्हति ॥ ५.१५९.९ ॥
ดูก่อนพระราชา จงฟังเราพูดให้ครบถ้วนเถิด ผู้ใดได้รับความชั่วร้ายเพราะความประพฤติผิดของตน ผู้นั้นไม่ควรโทษกาลเวลาหรือเทวดาว่าเป็นต้นเหตุ
5.159.10
महाराज मनुष्येषु निन्द्यं यः सर्वमाचरेत् ।
स वध्यः सर्वलोकस्य निन्दितानि समाचरन् ॥ ५.१५९.१० ॥
ดูก่อนมหาราช ผู้ใดในหมู่มนุษย์ประพฤติทุกอย่างที่น่าตำหนิ ผู้นั้นย่อมควรถูกฆ่าโดยชาวโลกทั้งปวง เพราะประพฤติการอันน่าติเตียน
5.159.11
निकारा मनुजश्रेष्ठ पाण्डवैस्त्वत्प्रतीक्षया ।
अनुभूताः सहामात्यैर्निकृतैरधिदेवने ॥ ५.१५९.११ ॥
ดูก่อนผู้ประเสริฐในหมู่มนุษย์ ปาณฑพทั้งหลายพร้อมด้วยอำมาตย์ ได้รับความเสียหายอันเกิดจากการหลอกลวงในการเล่นพนัน ขณะที่รอคอยท่านอยู่
5.159.12
हयानां च गजानां च राज्ञां चामिततेजसाम् ।
वैशसं समरे वृत्तं यत्तन्मे शृणु सर्वशः ॥ ५.१५९.१२ ॥
จงฟังจากเราให้ครบถ้วนเถิด ถึงการฆ่าฟันม้า ช้าง และกษัตริย์ผู้มีรัศมีหาประมาณมิได้ในสมรภูมิ และทุกสิ่งที่เกิดขึ้น
5.159.13
स्थिरो भूत्वा महाप्राज्ञ सर्वलोकक्षयोदयम् ।
यथाभूतं महायुद्धे श्रुत्वा मा विमना भव ॥ ५.१५९.१३ ॥
ดูก่อนผู้มีปัญญายิ่ง จงตั้งมั่นและฟังถึงความเจริญและความพินาศของโลกทั้งปวงตามที่เป็นไปในมหาสงครามนั้น อย่าเพิ่งท้อใจเมื่อได้ฟังเถิด
5.159.14
न ह्येव कर्ता पुरुषः कर्मणोः शुभपापयोः ।
अस्वतन्त्रो हि पुरुषः कार्यते दारुयन्त्रवत् ॥ ५.१५९.१४ ॥
แท้จริงแล้ว มนุษย์ไม่ใช่ผู้กระทำกรรมดีและกรรมชั่วอย่างแท้จริง มนุษย์ไม่เป็นอิสระ เขาถูกให้กระทำดั่งหุ่นไม้ที่ถูกเชิด
5.159.15
केचिदीश्वरनिर्दिष्टाः केचिदेव यदृच्छया ।
पूर्वकर्मभिरप्यन्ये त्रैधमेतत्प्रदृश्यते।
तस्मादनर्थमापन्नः स्थिरो भूत्वा निशामय ॥ ५.१५९.१५ ॥
บางสิ่งถูกกำหนดโดยพระผู้เป็นเจ้า บางสิ่งเกิดขึ้นโดยความบังเอิญ และบางสิ่งเกิดจากกรรมในอดีต เรื่องนี้ย่อมปรากฏว่ามีสามประการ ฉะนั้น ท่านผู้ตกอยู่ในความวิบัติเอ๋ย จงตั้งมั่นแล้วฟังเถิด