Mahābhārata · Adhyāya 5.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.16.1
त्वमग्रे सर्वदेवानां मुखं त्वमसि हव्यवाट् ।
त्वमन्तः सर्वभूतानां गूढश्चरसि साक्षिवत् ॥ ५.१६.१ ॥
Oh Agni, tú eres la boca primera de todos los dioses; tú eres el portador de las ofrendas. Oculto dentro de todos los seres, te mueves como un testigo.
5.16.2
त्वामाहुरेकं कवयस्त्वामाहुस्त्रिविधं पुनः ।
त्वया त्यक्तं जगच्चेदं सद्यो नश्येद्धुताशन ॥ ५.१६.२ ॥
Los sabios te llaman uno, y de nuevo te llaman triple. Oh Hutāśana, si tú abandonaras este mundo, perecería de inmediato.
5.16.3
कृत्वा तुभ्यं नमो विप्राः स्वकर्मविजितां गतिम् ।
गच्छन्ति सह पत्नीभिः सुतैरपि च शाश्वतीम् ॥ ५.१६.३ ॥
Habiéndote rendido homenaje, los brahmanes van, junto con sus esposas e hijos, a la meta eterna ganada por sus propias acciones.
5.16.4
त्वमेवाग्ने हव्यवाहस्त्वमेव परमं हविः ।
यजन्ति सत्रैस्त्वामेव यज्ञैश्च परमाध्वरैः ॥ ५.१६.४ ॥
Oh Agni, solo tú eres el portador de las ofrendas, solo tú eres la suprema ofrenda. Con largas sesiones sacrificiales y con los más altos ritos y sacrificios, los hombres te adoran solo a ti.
5.16.5
सृष्ट्वा लोकांस्त्रीमिमान्हव्यवाह ।
प्राप्ते काले पचसि पुनः समिद्धः ।
त्वं सर्वस्य भुवनस्य प्रसूति-
स्त्वमेवाग्रे भवसि पुनः प्रतिष्ठा ॥ ५.१६.५ ॥
Oh portador de las ofrendas, habiendo creado estos tres mundos, cuando llega el momento propicio vuelves a encenderte y los cueces. Tú eres el origen de todo el mundo; al principio eres tú, y de nuevo eres tú el fundamento.
5.16.6
त्वामग्ने जलदानाहुर्विद्युतश्च मनीषिणः ।
वहन्ति सर्वभूतानि त्वत्तो निष्क्रम्य हेतयः ॥ ५.१६.६ ॥
Oh Agni, los sabios te llaman dador de agua y relámpago. Surgiendo de ti, los rayos sostienen a todos los seres.
5.16.7
त्वय्यापो निहिताः सर्वास्त्वयि सर्वमिदं जगत् ।
न तेऽस्त्यविदितं किचित्रिषु लोकेषु पावक ॥ ५.१६.७ ॥
Oh Pāvaka, todas las aguas están puestas en ti, y en ti está este mundo entero. En los tres mundos nada te es desconocido.
5.16.8
स्वयोर्नि भजते सर्वो विशस्वापोऽविशङ्कितः ।
अहं त्वां वर्धयिष्यामि ब्राह्मैर्मन्त्रैः सनातनैः ॥ ५.१६.८ ॥
Cada uno entra sin temor en sus propias aguas. Con los mantras brahmánicos eternos te haré crecer.
5.16.9
एवं स्तुतो हव्यवाट् स भगवान्कविरुत्तमः ।
बृहस्पतिमथोवाच प्रीतिमान्वाक्यमुत्तमम्।
दर्शयिष्यामि ते शक्रं सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ५.१६.९ ॥
Así alabado, aquel portador de ofrendas, el bienaventurado y supremo vidente, complacido, habló a Bṛhaspati estas excelentes palabras: te mostraré a Indra; esto es verdad, te lo digo.
5.16.10
प्रविष्यापस्ततो वह्निः ससमुद्राः सपल्वलाः ।
आससाद सरस्तच्च गूढो यत्र शतक्रतुः ॥ ५.१६.१० ॥
Entonces el fuego, entrando en las aguas junto con los océanos y los estanques, llegó a aquel lago donde estaba oculto Indra, el de los cien sacrificios.
5.16.11
अथ तत्रापि पद्मानि विचिन्वन्भरतर्षभ ।
अपश्यत्स तु देवेन्द्रं बिसमध्यगतं तदा ॥ ५.१६.११ ॥
Allí también, buscando entre los lotos, oh toro de los Bhāratas, vio entonces al señor de los dioses, que se había internado en medio de un tallo de loto.
5.16.12
आगत्य च ततस्तूर्णं तमाचष्ट बृहस्पतेः ।
अणुमात्रेण वपुषा पद्मतन्त्वाश्रितं प्रभुम् ॥ ५.१६.१२ ॥
Entonces, llegando presto, le contó a Bṛhaspati que el señor, con un cuerpo del tamaño de un átomo, se había refugiado en una fibra de loto.
5.16.13
गत्वा देवर्षिगन्धर्वैः सहितोऽथ बृहस्पतिः ।
पुराणैः कर्मभिर्देवं तुष्टाव बलसूदनम् ॥ ५.१६.१३ ॥
Acompañado de los sabios divinos y de los gandharvas, Bṛhaspati fue y alabó al dios, matador de Bala, con hazañas antiguas.
5.16.14
महाऽसुरो हतः शक्र नमुचिर्दारुणस्त्वया ।
शम्बरश्च बलश्चैव तथोभौ घोरविक्रमौ ॥ ५.१६.१४ ॥
Oh Śakra, abatiste al gran asura, el cruel Namuci, y también a Śambara y a Bala, ambos de terrible valor.
5.16.15
शतक्रतो विवर्धस्व सर्वाञ्शत्रून्निषूदय ।
उत्तिष्ठ शक्र संपश्य देवर्षीश्च समागतान् ॥ ५.१६.१५ ॥
Oh centenario en sacrificios, crece y destruye a todos los enemigos. Oh Śakra, levántate y mira a los sabios divinos que han acudido.
5.16.16
महेन्द्र दानवान्हत्वा लोकास्त्रातास्त्वया विभो ।
अपां फेनं समासाद्य विष्णुतेजोतिबृंहितम्।
त्वया वृत्रो हतः पूर्वं देवराज जगत्पते ॥ ५.१६.१६ ॥
Oh gran Indra, habiendo matado a los Dānavas, protegiste los mundos. Oh poderoso, habiendo alcanzado la espuma de las aguas hinchada por el esplendor de Viṣṇu, abatiste antes a Vṛtra. ¡Oh rey de los dioses, señor del universo!
5.16.17
त्वं सर्वभूतेषु शरण्य ईड्य-
स्त्वया समं विद्यते नेह भूतम्।
त्वया धार्यन्ते सर्वभूतानि शक्र ।
त्वं देवानां महिमानं चकर्थ ॥ ५.१६.१७ ॥
Tú eres el refugio de todos los seres, digno de alabanza. Aquí no existe ser igual a ti. Oh Śakra, por ti son sostenidos todos los seres. Has engrandecido la gloria de los dioses.
5.16.18
पाहि सर्वांश्च लोकांश्च महेन्द्र बलमाप्नुहि ।
एवं संस्तूयमानश्च सोऽवर्धत शनैः शनैः ॥ ५.१६.१८ ॥
Oh gran Indra, protege a todos los mundos y obtén fuerza. Así, siendo alabado, creció poco a poco.
5.16.19
स्वं चैव वपुरास्थाय बभूव स बलान्वितः ।
अब्रवीच्च गुरं देवो बृहस्पतिमवस्थितम् ॥ ५.१६.१९ ॥
Habiendo tomado su propio cuerpo, quedó dotado de fuerza; y el dios habló al maestro Bṛhaspati, que estaba de pie junto a él.
5.16.20
किं कार्यमवशिष्टं वो हतस्त्वाष्ट्रो महासुरः ।
वृत्रश्च सुमहाकायो यो वै लोकाननाशयत् ॥ ५.१६.२० ॥
¿Qué tarea os queda? El gran asura, hijo de Tvaṣṭṛ, y Vṛtra de cuerpo enorme, que en verdad destruyó los mundos, ha sido abatido.
5.16.21
बृहस्पतिरुवाच ।
मानुषो नहुषो राजा देवर्षिगणतेजसा।
देवराज्यमनुप्राप्तः सर्वान्नो बाधते भृशम् ॥ ५.१६.२१ ॥
El rey humano Nahuṣa, por el esplendor de la hueste de dioses y sabios, ha alcanzado el reino de los dioses y nos oprime grandemente a todos.
5.16.22
कथं च नहुषो राज्यं देवानां प्राप दुर्लभम् ।
तपसा केन वा युक्तः किंवीर्यो वा बृहस्पते ।
तत्सर्वं कथय त्वं मे यथेन्द्रत्वमुपेयिवान् ॥ ५.१६.२२ ॥
¿Cómo obtuvo Nahuṣa el reino de los dioses, tan difícil de alcanzar? ¿Por qué austeridad, o dotado de qué poder, oh Bṛhaspati? Cuéntame todo, cómo alcanzó la condición de Indra.
5.16.23
बृहस्पतिरुवाच ।
त्वयि प्रनष्टे देवेश विश्वं प्रव्यथितं जगत्।
परस्परभयोद्विग्नं बभूवार्तमराजकम् ॥ ५.१६.२३ ॥
Cuando tú, oh señor de los dioses, te perdiste, el mundo entero quedó profundamente afligido; agitado por el temor mutuo, se volvió angustiado y sin rey.
5.16.24
ततो देवैः सगन्धर्वैः सर्षिसङ्घैः सपावकैः ।
मानुषो नहुषो राजा देवराज्येऽभिषेचितः ॥ ५.१६.२४ ॥
Entonces, junto con los dioses, los gandharvas, las huestes de sabios y los fuegos, el rey humano Nahuṣa fue ungido en el reino de los dioses.
5.16.25
देवा भीताः शक्रमकामयन्त ।
त्वया त्यक्तं महदैन्द्रं पदं तत्।
तदा देवाः पितरोऽथर्षयश्च ।
गन्धर्वमुख्याश्च समेत्य सर्वे ॥ ५.१६.२५ ॥
Los dioses, atemorizados, desearon a Indra. Tú has abandonado aquel gran puesto de Indra. Entonces los dioses, los pitṛs, los sabios y los principales gandharvas se reunieron todos.
5.16.26
गत्वाऽब्रुवन्नहुषं तत्र शक्र ।
त्वं नो राजा भव भुवनस्य गोप्ता।
तानब्रवीन्नहुषो नास्मि शक्त ।
आप्यायध्वं तपसा तेजसा माम् ॥ ५.१६.२६ ॥
Fueron allí y dijeron a Nahuṣa: 'Oh Śakra, sé nuestro rey, protector de los mundos.' Nahuṣa les respondió: 'No soy capaz; fortalecedme con austeridad y esplendor.'
5.16.27
एवमुक्तैर्वर्द्धितश्चापि देवै ।
राजाऽभवन्नहुषो घोरवीर्यः।
त्रैलोक्ये च प्राप्य राज्यं महर्षी-
न्कृत्वा वाहान्याति लोकान्दुरात्मा ॥ ५.१६.२७ ॥
Así, animado por los dioses, Nahuṣa, de poder terrible, se convirtió en rey. Tras obtener el reino de los tres mundos, el perverso hizo que los grandes sabios fueran sus porteadores y recorrió los mundos.
5.16.28
तेजोहरं दृष्टिविषं सुघोरं ।
मा त्वं पश्येर्नहुषं वै कदाचित्।
देवाश्च सर्वे नहुषं भृशार्ता ।
न पश्यन्ते गूढरूपाश्चरन्तः ॥ ५.१६.२८ ॥
'Nunca mires a Nahuṣa; su mirada es veneno que roba el esplendor, sumamente terrible.' Todos los dioses, muy afligidos por Nahuṣa, recorriendo en formas ocultas, no lo miraban.
5.16.29
एवं वदत्यङ्गिरसां वरिष्ठे ।
बृहस्पतौ लोकपालः कुबेरः।
वैवस्वतश्चैव यमः पुराणो ।
दवेश्च सोमो वरुणश्चाजगाम ॥ ५.१६.२९ ॥
Mientras Bṛhaspati, el mejor de los Aṅgiras, hablaba así, llegaron el guardián del mundo Kubera, el antiguo Yama hijo de Vivasvat, Soma, señor de los dioses, y también Varuṇa.
5.16.30
ते वै समागम्य महेन्द्रमूचु-
र्दिष्ट्या त्वाष्ट्रो निहतश्चैव वृत्रः।
दिष्ट्या च त्वां कुशलिनमक्षतं च ।
पश्यामो वै निहतारिं च शक्र ॥ ५.१६.३० ॥
Reunidos ante Mahendra, dijeron: Por fortuna Vṛtra, hijo de Tvaṣṭṛ, ha sido abatido; por fortuna te vemos sano e intacto; oh Śakra, vemos a tu enemigo muerto.
5.16.31
स तान्यथावच्च हि लोकपाला-
न्समेत्स वै प्रीतमना महेन्द्रः।
उवाच चैनान्प्रतिभाष्य शक्रः ।
संचोदयिष्यन्नहुषस्यान्तरेण ॥ ५.१६.३१ ॥
Tras reunirse debidamente con aquellos guardianes del mundo, el gran Indra de ánimo alegre, hablándoles y queriendo incitarles respecto a Nahuṣa, dijo:
5.16.32
राजा देवानां नहुषो घोररूप-
स्तत्र साह्यं दीयतां मे भवद्भिः ।
ते चाब्रुवन्नहुषो घोररूपो ।
दृष्टीविषस्तस्य बिभीम ईश ॥ ५.१६.३२ ॥
El rey de los dioses, Nahuṣa, tiene una forma terrible; que me deis ayuda allí. Ellos respondieron: Nahuṣa, de forma terrible y mirada venenosa, oh señor, le tememos.
5.16.33
त्वं चेद्राजानं नहुषं पराजये-
स्ततो वयं भागमर्हाम शक्र।
इन्द्रोऽब्रवीद्भवतु भवानपां पति-
र्यमः कुबेरश्च मयाभिषेकम् ॥ ५.१६.३३ ॥
Si derrotas al rey Nahuṣa, entonces nosotros, oh Śakra, deberíamos recibir una parte. Indra dijo: Que tú seas señor de las aguas; y que Yama y Kubera sean ungidos por mí.
5.16.35
चेन्द्राग्न्योर्वै भाग एको महाक्रतौ ।
शल्य उवाच।
एवं संचिन्त्य भगवान्महेन्द्रः पाकशासनः ।
कुबेरं सर्वयक्षाणां धनानां च प्रभुं तथा ॥ ५.१६.३५ ॥
Indra y Agni tienen una parte en el gran sacrificio. Śalya dijo: Habiendo reflexionado así, el bendito gran Indra, Pākaśāsana, asignó del mismo modo a Kubera, señor de todos los yakṣas y de las riquezas.
5.16.36
वैवस्वतं पितॄणां च वरुणं चाप्यपां तथा ।
आधिपत्यं ददौ शक्रः सत्कृत्य वरदस्तथा ॥ ५.१६.३६ ॥
Indra, el dador de dones, honrándolos, otorgó a Vaivasvata Yama el señorío sobre los antepasados, y del mismo modo a Varuṇa el señorío sobre las aguas.