ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.16.1
त्वमग्रे सर्वदेवानां मुखं त्वमसि हव्यवाट् ।
त्वमन्तः सर्वभूतानां गूढश्चरसि साक्षिवत् ॥ ५.१६.१ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮੂੰਹ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹਵਿਆਂ ਦਾ ਵਾਹਕ ਹੈਂ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਾਖੀ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈਂ।
5.16.2
त्वामाहुरेकं कवयस्त्वामाहुस्त्रिविधं पुनः ।
त्वया त्यक्तं जगच्चेदं सद्यो नश्येद्धुताशन ॥ ५.१६.२ ॥
ਗਿਆਨੀ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਹੁਤਾਸ਼ਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਜਗਤ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਝੱਟ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
5.16.3
कृत्वा तुभ्यं नमो विप्राः स्वकर्मविजितां गतिम् ।
गच्छन्ति सह पत्नीभिः सुतैरपि च शाश्वतीम् ॥ ५.१६.३ ॥
ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤੀ ਗਤੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਦੀਵੀ ਗਤੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
5.16.4
त्वमेवाग्ने हव्यवाहस्त्वमेव परमं हविः ।
यजन्ति सत्रैस्त्वामेव यज्ञैश्च परमाध्वरैः ॥ ५.१६.४ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਹਵਿਆਂ ਦਾ ਵਾਹਕ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਹਵੀ ਹੈਂ। ਸਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਪਰਮ ਅਧਵਰਾਂ ਅਤੇ ਯੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ ਤੇਰਾ ਹੀ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
5.16.5
सृष्ट्वा लोकांस्त्रीमिमान्हव्यवाह ।
प्राप्ते काले पचसि पुनः समिद्धः ।
त्वं सर्वस्य भुवनस्य प्रसूति-
स्त्वमेवाग्रे भवसि पुनः प्रतिष्ठा ॥ ५.१६.५ ॥
ਹੇ ਹਵਿਆਂ ਦੇ ਵਾਹਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਜ ਕੇ, ਠੀਕ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਫਿਰ ਬਲ ਕੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਕਾਉਂਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਸਥਾਨ ਹੈਂ; ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਤੂੰ ਹੀ ਆਧਾਰ ਹੈਂ।
5.16.6
त्वामग्ने जलदानाहुर्विद्युतश्च मनीषिणः ।
वहन्ति सर्वभूतानि त्वत्तो निष्क्रम्य हेतयः ॥ ५.१६.६ ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਗਿਆਨੀ ਤੈਨੂੰ ਜਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਦੀਆਂ ਹਨ।
5.16.7
त्वय्यापो निहिताः सर्वास्त्वयि सर्वमिदं जगत् ।
न तेऽस्त्यविदितं किचित्रिषु लोकेषु पावक ॥ ५.१६.७ ॥
ਹੇ ਪਾਵਕ, ਸਾਰਾ ਜਲ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਹੈ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ।
5.16.8
स्वयोर्नि भजते सर्वो विशस्वापोऽविशङ्कितः ।
अहं त्वां वर्धयिष्यामि ब्राह्मैर्मन्त्रैः सनातनैः ॥ ५.१६.८ ॥
ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਲ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮ ਸਨਾਤਨ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਵਾਂਗਾ।
5.16.9
एवं स्तुतो हव्यवाट् स भगवान्कविरुत्तमः ।
बृहस्पतिमथोवाच प्रीतिमान्वाक्यमुत्तमम्।
दर्शयिष्यामि ते शक्रं सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ५.१६.९ ॥
ਏਦਾਂ ਉਸਤਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਹ ਹਵਿਆਵਾਹਨ, ਭਗਵਾਨ, ਉੱਤਮ ਕਵੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ; ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
5.16.10
प्रविष्यापस्ततो वह्निः ससमुद्राः सपल्वलाः ।
आससाद सरस्तच्च गूढो यत्र शतक्रतुः ॥ ५.१६.१० ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਅਗਨੀ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਛੱਪੜਾਂ ਸਮੇਤ ਜਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਇੰਦਰ ਸੀ, ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ।
5.16.11
अथ तत्रापि पद्मानि विचिन्वन्भरतर्षभ ।
अपश्यत्स तु देवेन्द्रं बिसमध्यगतं तदा ॥ ५.१६.११ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ! ਉੱਥੇ ਵੀ ਕਮਲ ਲੱਭਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਉਦੋਂ ਕਮਲ-ਡੰਡੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗਏ ਦੇਵੇਂਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
5.16.12
आगत्य च ततस्तूर्णं तमाचष्ट बृहस्पतेः ।
अणुमात्रेण वपुषा पद्मतन्त्वाश्रितं प्रभुम् ॥ ५.१६.१२ ॥
ਫਿਰ ਝਟਪਟ ਆ ਕੇ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਅਣੂ ਜਿੰਨੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਕਮਲ-ਤੰਤੂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਬੈਠਾ ਹੈ।
5.16.13
गत्वा देवर्षिगन्धर्वैः सहितोऽथ बृहस्पतिः ।
पुराणैः कर्मभिर्देवं तुष्टाव बलसूदनम् ॥ ५.१६.१३ ॥
ਦੇਵਰਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬਲਸੂਦਨ ਦੇਵ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕੀਤੀ।
5.16.14
महाऽसुरो हतः शक्र नमुचिर्दारुणस्त्वया ।
शम्बरश्च बलश्चैव तथोभौ घोरविक्रमौ ॥ ५.१६.१४ ॥
ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਭਿਆਨਕ ਨਮੁਚੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਘੋਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸ਼ੰਬਰ ਅਤੇ ਬਲ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ।
5.16.15
शतक्रतो विवर्धस्व सर्वाञ्शत्रून्निषूदय ।
उत्तिष्ठ शक्र संपश्य देवर्षीश्च समागतान् ॥ ५.१६.१५ ॥
ਹੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ, ਵਧ-ਫੁਲ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ। ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਉੱਠ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਦੇਵਰਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ।
5.16.16
महेन्द्र दानवान्हत्वा लोकास्त्रातास्त्वया विभो ।
अपां फेनं समासाद्य विष्णुतेजोतिबृंहितम्।
त्वया वृत्रो हतः पूर्वं देवराज जगत्पते ॥ ५.१६.१६ ॥
ਹੇ ਮਹੇਂਦਰ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਵਿਭੂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਅਤਿ ਵਧੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝੱਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਹੇ ਦੇਵਰਾਜ, ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ!
5.16.17
त्वं सर्वभूतेषु शरण्य ईड्य-
स्त्वया समं विद्यते नेह भूतम्।
त्वया धार्यन्ते सर्वभूतानि शक्र ।
त्वं देवानां महिमानं चकर्थ ॥ ५.१६.१७ ॥
ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਨਾ ਹੈਂ, ਉਸਤਤਿ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ। ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਜੀਵ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਧਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਾਈ।
5.16.18
पाहि सर्वांश्च लोकांश्च महेन्द्र बलमाप्नुहि ।
एवं संस्तूयमानश्च सोऽवर्धत शनैः शनैः ॥ ५.१६.१८ ॥
ਹੇ ਮਹੇਂਦਰ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਅਤੇ ਬਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਤਤਿ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਣ ਲੱਗਾ।
5.16.19
स्वं चैव वपुरास्थाय बभूव स बलान्वितः ।
अब्रवीच्च गुरं देवो बृहस्पतिमवस्थितम् ॥ ५.१६.१९ ॥
ਉਹ ਆਪਣਾ ਹੀ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਗੁਰੂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
5.16.20
किं कार्यमवशिष्टं वो हतस्त्वाष्ट्रो महासुरः ।
वृत्रश्च सुमहाकायो यो वै लोकाननाशयत् ॥ ५.१६.२० ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਣ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਬਾਕੀ ਹੈ? ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤ੍ਵਸ਼ਟਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਸੁਰ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
5.16.21
बृहस्पतिरुवाच ।
मानुषो नहुषो राजा देवर्षिगणतेजसा।
देवराज्यमनुप्राप्तः सर्वान्नो बाधते भृशम् ॥ ५.१६.२१ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਾ ਨਹੁਸ਼ ਦੇਵਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
5.16.22
कथं च नहुषो राज्यं देवानां प्राप दुर्लभम् ।
तपसा केन वा युक्तः किंवीर्यो वा बृहस्पते ।
तत्सर्वं कथय त्वं मे यथेन्द्रत्वमुपेयिवान् ॥ ५.१६.२२ ॥
ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੁਰਲੱਭ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ? ਕਿਸ ਤਪ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਕਿਸ ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ? ਹੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਸਨੇ ਇੰਦਰਪਦ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
5.16.23
बृहस्पतिरुवाच ।
त्वयि प्रनष्टे देवेश विश्वं प्रव्यथितं जगत्।
परस्परभयोद्विग्नं बभूवार्तमराजकम् ॥ ५.१६.२३ ॥
ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਗੁਆਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਆਪਸੀ ਭੈ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ, ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਰਾਜਾ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
5.16.24
ततो देवैः सगन्धर्वैः सर्षिसङ्घैः सपावकैः ।
मानुषो नहुषो राजा देवराज्येऽभिषेचितः ॥ ५.१६.२४ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ-ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਅਗਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਾ ਨਹੁਸ਼ ਦੇਵਰਾਜ ਉੱਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
5.16.25
देवा भीताः शक्रमकामयन्त ।
त्वया त्यक्तं महदैन्द्रं पदं तत्।
तदा देवाः पितरोऽथर्षयश्च ।
गन्धर्वमुख्याश्च समेत्य सर्वे ॥ ५.१६.२५ ॥
ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਚਾਹੁਣ ਲੱਗੇ। ਤੂੰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਇੰਦਰ ਪਦਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਤਦ ਦੇਵਤੇ, ਪਿਤਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਗੰਧਰਵ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
5.16.26
गत्वाऽब्रुवन्नहुषं तत्र शक्र ।
त्वं नो राजा भव भुवनस्य गोप्ता।
तानब्रवीन्नहुषो नास्मि शक्त ।
आप्यायध्वं तपसा तेजसा माम् ॥ ५.१६.२६ ॥
ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਹੁਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋ।' ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹਾਂ; ਤਪ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟ ਕਰੋ।'
5.16.27
एवमुक्तैर्वर्द्धितश्चापि देवै ।
राजाऽभवन्नहुषो घोरवीर्यः।
त्रैलोक्ये च प्राप्य राज्यं महर्षी-
न्कृत्वा वाहान्याति लोकान्दुरात्मा ॥ ५.१६.२७ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਅਤੇ ਵਧਾਵੇ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ ਨਹੁਸ਼ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਨੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਾਹਨ ਬਣਾ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਗਮਨ ਕੀਤਾ।
5.16.28
तेजोहरं दृष्टिविषं सुघोरं ।
मा त्वं पश्येर्नहुषं वै कदाचित्।
देवाश्च सर्वे नहुषं भृशार्ता ।
न पश्यन्ते गूढरूपाश्चरन्तः ॥ ५.१६.२८ ॥
'ਤੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੁਸ਼ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖੀਂ; ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੇਜ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਜ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੈ।' ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸਨ; ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ ਸਨ।
5.16.29
एवं वदत्यङ्गिरसां वरिष्ठे ।
बृहस्पतौ लोकपालः कुबेरः।
वैवस्वतश्चैव यमः पुराणो ।
दवेश्च सोमो वरुणश्चाजगाम ॥ ५.१६.२९ ॥
ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਜਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਲੋਕਪਾਲ ਕੁਬੇਰ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸੋਮ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਵੀ ਆ ਗਏ।
5.16.30
ते वै समागम्य महेन्द्रमूचु-
र्दिष्ट्या त्वाष्ट्रो निहतश्चैव वृत्रः।
दिष्ट्या च त्वां कुशलिनमक्षतं च ।
पश्यामो वै निहतारिं च शक्र ॥ ५.१६.३० ॥
ਉਹ ਮਹੇਂਦਰ ਕੋਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ—ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤਵਾਸ਼ਟਰ ਵ੍ਰਿਤਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਤ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ; ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡਾ ਵੈਰੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ।
5.16.31
स तान्यथावच्च हि लोकपाला-
न्समेत्स वै प्रीतमना महेन्द्रः।
उवाच चैनान्प्रतिभाष्य शक्रः ।
संचोदयिष्यन्नहुषस्यान्तरेण ॥ ५.१६.३१ ॥
ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਮਹੇਂਦਰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ, ਨਹੁਸ਼ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
5.16.32
राजा देवानां नहुषो घोररूप-
स्तत्र साह्यं दीयतां मे भवद्भिः ।
ते चाब्रुवन्नहुषो घोररूपो ।
दृष्टीविषस्तस्य बिभीम ईश ॥ ५.१६.३२ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨਹੁਸ਼ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿਓ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ—ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਨਹੁਸ਼ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਵਿਸ਼ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਹੇ ਈਸ਼, ਅਸੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਾਂ।
5.16.33
त्वं चेद्राजानं नहुषं पराजये-
स्ततो वयं भागमर्हाम शक्र।
इन्द्रोऽब्रवीद्भवतु भवानपां पति-
र्यमः कुबेरश्च मयाभिषेकम् ॥ ५.१६.३३ ॥
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਾ ਨਹੁਸ਼ ਨੂੰ ਹਰਾਓ, ਤਾਂ ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਸਾਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਤੁਸੀਂ ਜਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹੋਵੋ; ਯਮ ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਵੇ।
5.16.35
चेन्द्राग्न्योर्वै भाग एको महाक्रतौ ।
शल्य उवाच।
एवं संचिन्त्य भगवान्महेन्द्रः पाकशासनः ।
कुबेरं सर्वयक्षाणां धनानां च प्रभुं तथा ॥ ५.१६.३५ ॥
ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦਾ ਮਹਾਯੱਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਐਸਾ ਸੋਚ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਮਹੇਂਦਰ, ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ, ਸਾਰੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਧਨਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕੁਬੇਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ)।
5.16.36
वैवस्वतं पितॄणां च वरुणं चाप्यपां तथा ।
आधिपत्यं ददौ शक्रः सत्कृत्य वरदस्तथा ॥ ५.१६.३६ ॥
ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਜਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤਿਆ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਦਿੱਤਾ; ਵਰਦਾਤਾ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।