ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.160
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.160.1
हिरण्वत्यां निविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु ।
न्यविशन्त महाराज कौरवेया यथाविधि ॥ ५.१६०.१ ॥
ಹಿರಣ್ವತೀ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪಾಂಡವರು ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ, ಮಹಾರಾಜಾ, ಕೌರವರೂ ವಿಧಿಯಂತೆ (ತಮ್ಮ ಪಾಳಯವನ್ನು) ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
5.160.2
तत्र दुर्योधनो राजा निवेस्य बलमोजसा ।
संमानयित्वा नृपतीन्न्यस्य गुल्मांस्तथैव च ॥ ५.१६०.२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಬಲದಿಂದ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ, ರಾಜರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಅದೇ ರೀತಿ ಸೈನ್ಯದ ತುಕಡಿಗಳನ್ನೂ ನಿಯೋಜಿಸಿದನು.
5.160.3
आरक्षस्य विधिं कृत्वा योधानां तत्र भारत ।
कर्णं दुःशासनं चैव शकुनिं चापि सौबलम् ॥ ५.१६०.३ ॥
ಭಾರತಾ, ಅಲ್ಲಿ ಯೋಧರ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಕರ್ಣ, ದುಶ್ಶಾಸನ ಮತ್ತು ಸುಬಲನ ಮಗ ಶಕುನಿಯನ್ನೂ ಕರೆಸಿದನು.
5.160.4
आनाय्य नृपतिस्तत्र मन्त्रयामास भारत ।
तत्र दुर्योधनो राजा कर्णेन सह भारत ॥ ५.१६०.४ ॥
ರಾಜನು ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆಸಿ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದನು; ಭಾರತಾ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನು ಕರ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಭಾರತಾ, (ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮಾಡಿದನು).
5.160.5
सौबलेन च राजेन्द्र मन्त्रयित्वा नरर्षभ ।
आहूयोपह्वरे राजन्नुलूकमिदमब्रवीत् ॥ ५.१६०.५ ॥
ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸುಬಲನ ಮಗ (ಶಕುನಿ)ಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ, ರಾಜನೇ, ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ (ಉಲೂಕನನ್ನು) ಕರೆದು, ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
5.160.6
उलूक गच्छ कैतव्य पाण्डवान्सहसोमकान् ।
गत्वा मम वचो ब्रूहि वासुदेवस्य श्रृण्वतः ॥ ५.१६०.६ ॥
ಉಲೂಕನೇ, ಕೈತವ್ಯನ ವಂಶಜನೇ, ಹೋಗು; ಸೋಮಕರ ಸಹಿತ ಪಾಂಡವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ವಾಸುದೇವ (ಕೃಷ್ಣ) ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳು.
5.160.7
इदं तत्समनुप्राप्तं वर्षपूगाभिचिन्तितम् ।
पाण्डवानां कुरूणां च युद्धं लोकभयङ्करम् ॥ ५.१६०.७ ॥
ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಯೋಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಯುದ್ಧ ಈಗ ಬಂದೇ ಬಿಟ್ಟಿದೆ — ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಕುರುಗಳ ನಡುವಿನ, ಲೋಕವನ್ನೇ ಭಯಗೊಳಿಸುವ ಯುದ್ಧ.
5.160.8
यदेतत्कत्थनावाक्यं सञ्जयो महदब्रवीत् ।
वासुदेवसहायस्य गर्जतः सानुजस्य ते ॥ ५.१६०.८ ॥
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದ ಈ ದೊಡ್ಡ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯ ಮಾತು ಇದೇ — ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಹೊಂದಿ, ತಮ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಗರ್ಜಿಸುವ ನಿನ್ನ ಕುರಿತಾದ ಮಾತು.
5.160.9
मध्ये करूणां कौन्तेय तस्य कालोयमागतः ।
यथावत्संप्रतिज्ञातं तत्सर्वं क्रियतामिति ॥ ५.१६०.९ ॥
ಕೌಂತೇಯನೇ, ಕುರುಗಳ ನಡುವೆ ಆ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ. ಒಪ್ಪಿದಂತೆಯೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಲಿ.
5.160.10
ज्येष्ठं तथैव कौन्तेयं ब्रूयास्त्यं वचनान्मम ॥ ५.१६०.१० ॥
ಕೌಂತೇಯ, ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ಹಿರಿಯ ಕೌಂತೇಯನಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳಬೇಕು.
5.160.11
भ्रातृभिः सहितः सर्वैः सोमकैश्च सकेकयैः ।
कथं वा धार्मिको भूत्वा त्वमधर्मे मनः कृथाः।
य इच्छसि जगत्सर्वं नश्यमानं नृशंसवत् ॥ ५.१६०.११ ॥
ಸಹೋದರರು, ಸೋಮಕರು, ಕೇಕಯರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದು, ಧಾರ್ಮಿಕನಾಗಿದ್ದೂ ನೀನು ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೇಗೆ ಇಡುತ್ತೀಯೆ? ಕ್ರೂರಿಯಂತೆ ಲೋಕವೆಲ್ಲ ನಾಶವಾಗುವುದನ್ನು ಬಯಸುವ ನೀನು?
5.160.12
अभयं सर्वभूतेभ्यो पाता त्वमिति मे मतिः ॥ ५.१६०.१२ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುವ ರಕ್ಷಕ ನೀನೇ ಆಗಬೇಕು — ಇದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
5.160.13
श्रूयते हि पुरा गीतः श्लोकोऽयं भरतर्षभ ।
प्रह्लादेनाथ भद्रं ते हृते राज्ये तु दैवतैः ॥ ५.१६०.१३ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಹಿಂದೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಹಾಡಿದ ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ; ದೇವತೆಗಳು ಅವನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದಾಗ. ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ.
5.160.14
यस्य धर्मध्वजो नित्यं सुरा ध्वज इवोच्छ्रितः ।
प्रच्छन्नानि च पापानि बैडालं नाम तद्ब्रतम् ॥ ५.१६०.१४ ॥
ಯಾರ ಧರ್ಮಧ್ವಜವು ದೇವತೆಗಳ ಧ್ವಜದಂತೆ ಸದಾ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರುತ್ತಿತ್ತೋ, ಮತ್ತು ಅಡಗಿಸಿದ ಪಾಪಗಳಿದ್ದವೋ, ಅವನ ಆ ವ್ರತವನ್ನು ಬೆಕ್ಕಿನ ವ್ರತ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
5.160.15
अत्र ते वर्तयिष्यामि आख्यानमिदमुत्तमम् ।
कथितं नारदेनेह पितुर्मम नराधिप ॥ ५.१६०.१५ ॥
ನರಾಧಿಪನೇ, ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನಗೆ ಈ ಉತ್ತಮ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇದನ್ನು ನಾರದನು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನು.
5.160.16
मार्जारः किल दुष्टात्मा निश्चेष्टः सर्वकर्मसु ।
ऊर्ध्वबाहुः स्थितो राजन् गङ्गातीर कदाचन ॥ ५.१६०.१६ ॥
ರಾಜನೇ, ಒಮ್ಮೆ ಗಂಗಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಬೆಕ್ಕು, ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲೂ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ, ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ ನಿಂತಿತ್ತು.
5.160.17
स वै कृत्वा मनःशुद्धिं प्रत्ययार्थं शरीरिणाम् ।
करोमि धर्ममित्याह सर्वानेव शरीरिणः ॥ ५.१६०.१७ ॥
ಅವನು ಮನಃಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಜೀವಿಗಳ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಲು, 'ನಾನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು; ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳಿದನು.
5.160.18
तस्य कालेन महता विस्त्रम्यं जग्मुरण्डजाः ।
समेत्य च प्रशंसन्ति मार्जारं तं विशांपते ॥ ५.१६०.१८ ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಬಹಳ ಕಾಲದ ನಂತರ ಪಕ್ಷಿಗಳು ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದವು; ಸೇರಿ ಆ ಬೆಕ್ಕನ್ನು ಹೊಗಳಿದವು.
5.160.19
पूज्यमानस्तु तैः सर्वैः पक्षिभिः पक्षिभोजनः ।
आत्मकार्यं कृतं मेने चार्यायाश्च कृतं फलम् ॥ ५.१६०.१९ ॥
ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಪಕ್ಷಿಭಕ್ಷಕ ಆ ಬೆಕ್ಕು, ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ಸಾಧಿತವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆರ್ಯೆಯ ಕಾರ್ಯವೂ ಫಲಿಸಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿತು.
5.160.20
अथ दीर्घस्य कालस्य तं देशं मूषिका ययुः ।
ददृशुस्तं च ते तत्र धार्मिकं व्रतचारिणम् ॥ ५.१६०.२० ॥
ನಂತರ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಬಳಿಕ ಇಲಿಗಳು ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದವು; ಅಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕನೂ ವ್ರತಾಚಾರಿಯೂ ಆದ ಅವನನ್ನು ಕಂಡವು.
5.160.21
कार्येण महता युक्तं दम्भयुक्तेन भारत ।
तेषां मतिरियं राजन्नासीत्तत्र विनिश्चये ॥ ५.१६०.२१ ॥
ಭಾರತ, ಅವನು ಮಹತ್ತರ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದರೂ ಕಪಟತನದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನು. ರಾಜನೇ, ಆ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇದೇ ಆಗಿತ್ತು.
5.160.22
बहुमित्रा वयं सर्वे तेषां नो मातुलो ह्ययम् ।
रक्षां करोतु सततं वृद्धबालस्य सर्वशः ॥ ५.१६०.२२ ॥
ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಅನೇಕ ಮಿತ್ರರಿದ್ದಾರೆ; ಇವನು ನಮ್ಮ ಮಾವ. ವೃದ್ಧರನ್ನು ಮತ್ತು ಬಾಲಕರನ್ನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಇವನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸಲಿ.
5.160.23
उपगम्य तु ते सर्वे बिडालमिदमब्रुवन् ।
भवत्प्रसादादिच्छामश्चर्तुं चैव यथासुखम् ॥ ५.१६०.२३ ॥
ಆಗ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಬೆಕ್ಕಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾವು ಸುಖವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ.'
5.160.24
भवान्नो गतिरव्यग्रा भवान्नः परमः सुहृत् ।
ते वयं सहिताः सर्वे भवन्तं शरणं गताः ॥ ५.१६०.२४ ॥
ನೀವೇ ನಮಗೆ ಅಚಲ ಆಶ್ರಯ; ನೀವೇ ನಮ್ಮ ಪರಮ ಮಿತ್ರ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಶರಣು ಹೊಕ್ಕಿದ್ದೇವೆ.
5.160.25
भवान्धर्मपरो नित्यं भवान्धर्मे व्यवस्थितः ।
स नो रक्ष महाप्रज्ञ त्रिदशानिव वज्रभृत् ॥ ५.१६०.२५ ॥
ನೀವು ಸದಾ ಧರ್ಮಪರರು, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತವರು. ಮಹಾಪ್ರಜ್ಞರೇ, ವಜ್ರಧಾರಿ ದೇವೇಂದ್ರನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿರಿ.
5.160.26
एवमुक्तस्तु तैः सर्वैर्मूषिकैः स विशांपते ।
प्रत्युवाच ततः सर्वान्मूषिकान्मूषिकान्तकृत् ॥ ५.१६०.२६ ॥
ಓ ಜನಾಧಿಪತಿಯೇ, ಎಲ್ಲ ಇಲಿಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಇಲಿಗಳನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವವನು ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
5.160.27
द्वयोर्योगं न पश्यामि तपसो रक्षणस्य च ।
अवश्यं तु मया कार्यं वचनं भवतां हितम् ॥ ५.१६०.२७ ॥
ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಈ ಎರಡರ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನಿಮ್ಮ ಹಿತಕರ ಮಾತನ್ನು ನಾನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.
5.160.28
युष्माभिरपि कर्तव्यं वचनं मम नित्यशः ।
तपसास्मि परिश्रान्तो दृढं नियमामास्थितः ॥ ५.१६०.२८ ॥
ನೀವೂ ಸದಾ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ನಾನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಹಳ ದಣಿದಿದ್ದೇನೆ; ದೃಢ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ.
5.160.29
न चापि गमने शक्तिं कांचित्पश्यामि चिन्तयन् ।
सोस्मि नेयः सदा ताता नदीकूलमितःपरम् ॥ ५.१६०.२९ ॥
ಯೋಚಿಸಿದರೂ ನಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ನನಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ಪ್ರಿಯರೇ, ನಾನು ಸದಾ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಡಬೇಕಾದವನು; ಇಲ್ಲಿಂದ ನದೀತೀರದವರೆಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಿರಿ.
5.160.30
तथेति तं प्रतिज्ञाय मूषिका भरतर्षभ ।
वृद्धबालमथो सर्वं मार्जाराय न्यवेदयन् ॥ ५.१६०.३० ॥
ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, 'ಸರಿ' ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿ, ಇಲಿಗಳು ಮುದುಕರು ಮಕ್ಕಳು ಎಲ್ಲರ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಬೆಕ್ಕಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದವು.
5.160.31
ततः स पापो दुष्टात्मा मूषिकानथ भक्षयन् ।
पीवरश्च सुवर्णश्च दृढबन्धश्च जायते ॥ ५.१६०.३१ ॥
ಆಗ ಆ ಪಾಪಿಯೂ ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನವನೂ ಇಲಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಕೊಬ್ಬಿದವನೂ ಹೊಳೆಯುವವನೂ ದೃಢ ದೇಹದವನೂ ಆದನು.
5.160.32
मूषिकाणां गणश्चात्र भृशं संक्षीयतेऽथ सः ।
मार्जारो वर्धते चापि तेजोबलसमन्वितः ॥ ५.१६०.३२ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಇಲಿಗಳ ಗುಂಪು ಬಹಳವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು; ಆ ಬೆಕ್ಕು ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
5.160.33
ततस्ते मूषिकाः सर्वे समेत्यान्योन्यमब्रुवन् ।
मातुलो वर्धते नित्यं वयं क्षीयामहे भृशम् ॥ ५.१६०.३३ ॥
ಆಗ ಆ ಇಲಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿದವು: "ನಮ್ಮ ಮಾವ ನಿತ್ಯವೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ನಾವು ಬಹಳವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ."
5.160.34
ततः प्राज्ञतमः कश्चिड्डिण्डिको नाम मूषिकः ।
अब्रवीद्वचनं राजन्मूषिकाणां महागणम् ॥ ५.१६०.३४ ॥
ಆಗ ಡಿಂಡಿಕ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಒಂದು ಇಲಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಇಲಿಗಳ ಆ ಮಹಾ ಗುಂಪಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿತು.
5.160.35
गच्छतां वो नदीतीरं सहितानां विशेषतः ।
पृष्ठतोऽहं गमिष्यामि सहैव मातुलेन तु ॥ ५.१६०.३५ ॥
ನೀವೆಲ್ಲರೂ ನದಿಯ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ; ನಾನು ಮಾವನ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬರುತ್ತೇನೆ.
5.160.36
साधु साध्विति ते सर्वे पूजयाञ्चक्रिरे तदा ।
चक्रुश्चैव यथान्यायं डिण्डिकस्य वचोऽर्थवत् ॥ ५.१६०.३६ ॥
"ಸರಿ, ಸರಿ" ಎಂದು ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಆಗ ಡಿಂಡಿಕನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ, ಅವನ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾತಿನಂತೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನಡೆದರು.
5.160.37
अविज्ञानात्ततः सोऽथ डिण्डिकं ह्युपभुक्तवान् ।
ततस्ते सहिताः सर्वे मन्त्रयामासुरञ्जसा ॥ ५.१६०.३७ ॥
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅವನು ಆ ಡಿಂಡಿಕನನ್ನು ನುಂಗಿಬಿಟ್ಟನು. ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ಆಲೋಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
5.160.38
तत्र वृद्धतमः कश्चित्कोलिको नाम मूषिकः ।
अब्रवीद्वचनं राजञ्ज्ञातिमध्ये यथातथम् ॥ ५.१६०.३८ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಕೋಲಿಕ ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ವೃದ್ಧ ಇಲಿಯೊಂದಿತ್ತು. ರಾಜನೇ, ಅದು ಬಂಧುಗಳ ನಡುವೆ ಯಥಾರ್ಥವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿತು.
5.160.39
न मातुलो धर्मकामश्छद्ममात्रं कृता शिखा ।
न मूलफलभक्षस्य विष्ठा भवति लोमशा ॥ ५.१६०.३९ ॥
ಈ ಮಾವ ಧರ್ಮಾಸಕ್ತನಲ್ಲ; ಇದು ಕೇವಲ ವೇಷ, ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಶಿಖೆಯೂ ಅದೇ. ಬೇರು-ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುವವನ ಮಲ ಇಷ್ಟು ರೋಮಭರಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
5.160.40
अस्य गात्राणि वर्धन्ते गणश्च परिहीयते ।
अद्य सप्ताष्टदिवसान्डिण्डिकोपि न दृश्यते ॥ ५.१६०.४० ॥
ಇವನ ಅಂಗಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ, ಇಲಿಗಳ ಗುಂಪು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂದು ಏಳೆಂಟು ದಿನಗಳಾದರೂ ಡಿಂಡಿಕನೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
5.160.41
एतच्छ्रुत्वा वचः सर्वे मूषिका विप्रदुद्रुवुः ।
बिडालोपि स दुष्टात्मा जगामैव यथागतम् ॥ ५.१६०.४१ ॥
ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲಾ ಇಲಿಗಳು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಓಡಿಹೋದವು. ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮ ಬೆಕ್ಕೂ ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂತಿರುಗಿತು.
5.160.42
तथा त्वमपि दुष्टात्मन्बैडालं व्रतमास्थितः ।
चरसि ज्ञातिषु सदा बिडालोमूषिकेष्विव ॥ ५.१६०.४२ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ದುಷ್ಟಾತ್ಮನೇ, ನೀನೂ ಬೆಕ್ಕಿನ ವ್ರತವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಬೆಕ್ಕು ಇಲಿಗಳ ನಡುವೆ ತಿರುಗುವಂತೆ ಸದಾ ಬಂಧುಗಳ ನಡುವೆ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದೀಯ.
5.160.43
अन्यथा किल ते वाक्यमन्यथा कर्म दृश्यते ।
दम्भनार्थाय लोकस्य वेदाश्चोपशमश्च ते ॥ ५.१६०.४३ ॥
ನಿನ್ನ ಮಾತು ಬೇರೆ, ನಿನ್ನ ಕರ್ಮ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ವೇದಗಳೂ ನಿನ್ನ ಸಂಯಮವೂ ಜನರನ್ನು ವಂಚಿಸಲೆಂದೇ.
5.160.44
त्यक्त्वा छद्म त्विदं राजन्क्षत्रधर्मं समाश्रितः ।
कुरु कार्याणि सर्वाणि धर्मिष्ठोऽसि नरर्षभ ॥ ५.१६०.४४ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಈ ಕಪಟವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸು. ಎಲ್ಲ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡು; ನೀನು ಧರ್ಮಿಷ್ಠ, ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
5.160.45
बाहुवीर्येण पृथिवीं लब्ध्वा भरतसत्तम ।
देहि दानं द्विजातिभ्यः पितृभ्यश्चयथोचितम् ॥ ५.१६०.४५ ॥
ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಬಾಹುಬಲದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ದಾನ ನೀಡು.
5.160.46
क्लिष्टाया वर्षपूगांश्च मातुर्मातृहिते स्थितः ।
प्रमार्जाश्रु रणे जित्वा संमानं परमावह ॥ ५.१६०.४६ ॥
ತಾಯಿಯ ನೋವಿನ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ನೆನೆದು, ತಾಯಿಯ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಅವಳ ಕಣ್ಣೀರು ಒರೆಸಿ ಪರಮ ಗೌರವ ತಂದುಕೊ.
5.160.47
पञ्चग्रामा वृता यत्नात्रास्माभिरपवर्जिताः ।
युध्यामहे कथं सङ्ख्ये कोपयेम च पाण्डवान् ॥ ५.१६०.४७ ॥
ಐದು ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ; ನಾವು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹೋರಾಡೋಣ, ಪಾಂಡವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೆರಳಿಸೋಣ?
5.160.48
त्वत्कृते दुष्टभावस्य संत्यागो विदुरस्य च ।
जातुषे च गृहे दाहं स्मर तं पुरुषो भव ॥ ५.१६०.४८ ॥
ನಿನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ದುಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ವಿದುರನ ತ್ಯಾಗವಾಯಿತು, ಅರಗಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದಹನವೂ ಆಯಿತು. ಅದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಪುರುಷನಾಗು.
5.160.49
यच्च कृष्णमवोचस्त्वमायान्तं कुरुसंसदि ।
अयमस्मि स्थितो राजञ्शमायसमराय च ॥ ५.१६०.४९ ॥
ಕುರುಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದು: "ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ, ಶಾಂತಿಗೂ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ" ಎಂದು.
5.160.50
तस्यायमागतः कालः समरस्य नराधिप ।
एतदर्थं मया सर्वं कृतमेतद्युधिष्ठिर ॥ ५.१६०.५० ॥
ಓ ನರಾಧಿಪನೇ, ಆ ಯುದ್ಧದ ಕಾಲ ಇಗೋ ಬಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾನು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಿದೆ, ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ.
5.160.51
किं नु युद्धात्परं लाभं क्षत्रियो बहु मन्यते ।
किंच त्वं क्षत्रियकुले जातः संप्रथितो भुवि ॥ ५.१६०.५१ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಯಾವುದೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ? ಮತ್ತು ನೀನು, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನು?
5.160.52
द्रोणादस्त्राणि संप्राप्य कृपाच्च भरतर्षभ ।
तुल्ययोनौ समबले वासुदेवं समाश्रितः ॥ ५.१६०.५२ ॥
ಓ ಭರತರ್ಷಭನೇ, ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಕೃಪರಿಂದ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಸಮಾನ ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಬಲವುಳ್ಳ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆ.
5.160.53
ब्रूयास्त्वं वासुदेवं च पाण्डवानां समीपतः ।
आत्मार्थं पाण्डवार्थं च यत्तो मां प्रतियोधय ॥ ५.१६०.५३ ॥
ಪಾಂಡವರ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ನೀನು ಹೇಳು — ನಿನಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡು.
5.160.54
सभामध्ये च यद्रूपं मायया कृतवानसि ।
तत्तथैव पुनः कृत्वा सार्जुनो मामभिद्रव ॥ ५.१६०.५४ ॥
ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆ ರೂಪವನ್ನೇ ಮತ್ತೆ ಮಾಡಿ, ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡು.
5.160.55
इन्द्रजालं च मायां वै कुहका वापि भीषणा ।
आत्तशस्त्रस्य सङ्ग्रमे वहन्ति प्रतिगर्जनाः ॥ ५.१६०.५५ ॥
ಇಂದ್ರಜಾಲ ಮತ್ತು ಮಾಯೆ, ಭಯಂಕರ ಮೋಸಗಳೂ — ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದವನಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯ ಗರ್ಜನೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
5.160.56
वयमप्युत्सहेम द्यां खं च गच्छेम मायया ।
रसातलं विशामोपि ऐन्द्रं वा पुरमेव तु ॥ ५.१६०.५६ ॥
ನಾವೂ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ, ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಲ್ಲೆವು; ರಸಾತಲಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಇಂದ್ರನ ನಗರಿಗೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಲ್ಲೆವು.
5.160.57
दर्शयेम च रूपाणि स्वशरीरे बहून्यपि ।
न तु पर्यायतः सिद्धिर्बुद्धिमाप्नोति मानुषीम् ॥ ५.१६०.५७ ॥
ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಬಲ್ಲೆವು; ಆದರೆ ಸಿದ್ಧಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಮಾನವ ಬುದ್ಧಿಗೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
5.160.58
मनसैव हि भूतानि धातैव कुरुते वशे ।
यद्ब्रवीषि च वार्ष्णेय धार्तराष्ट्रानहं रणे ॥ ५.१६०.५८ ॥
ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಧಾತಾರನು ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿಡುತ್ತಾನೆ. ವಾರ್ಷ್ಣೇಯ, ನೀನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನಾನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರಿಗೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
5.160.59
घातयित्वा प्रदास्यामि पार्थेभ्यो राज्यमुत्तमम् ।
आचचक्षे च मे सर्वं सञ्जयस्तव भाषितम्।
मद्द्वितीयेन पार्थेन वैरं वः सव्यसाचिना ॥ ५.१६०.५९ ॥
ವಧಿಸಿ ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುವೆನು. ನಿನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸಂಜಯನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು. ನನ್ನ ಎರಡನೆಯ ಸಹಾಯಕ ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಪಾರ್ಥನೊಂದಿಗೆ ನಿನಗೆ ವೈರವಿದೆ.
5.160.60
स सत्यसङ्गरो भूत्वा पाण्डवार्थे पराक्रमी ।
युद्ध्यस्वाद्य रणे यत्तः पश्यामः पुरुषो भव ॥ ५.१६०.६० ॥
ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪನಾಗಿ, ಪಾಂಡವರ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾಗಿರು. ಇಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸನ್ನದ್ಧನಾಗಿ ಹೋರಾಡು; ನೀನು ಪುರುಷನೋ ಎಂದು ನೋಡೋಣ.
5.160.61
यस्तु शत्रुमभिज्ञाय शुद्धं पौरुषमास्थितः ।
करोति द्विषतां शोकं स जीवति सुजीवितम् ॥ ५.१६०.६१ ॥
ಶತ್ರುವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಶುದ್ಧ ಪೌರುಷವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ವೈರಿಗಳಿಗೆ ಶೋಕ ನೀಡುವವನು ನಿಜವಾಗಿ ಸುಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.
5.160.62
अकस्माच्चैव ते कृष्ण ख्यातं लोके महद्यशः ।
अद्येदानीं विजानीमः सन्ति षण्डाः शश्रृङ्गकाः ॥ ५.१६०.६२ ॥
ಕೃಷ್ಣ, ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಿನ್ನ ಮಹಾ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಇಂದು ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ; ನಪುಂಸಕರು, ಮೊಲದ ಕೊಂಬಿನವರು ಇದ್ದಾರೆ.
5.160.63
मद्विधो नापि नृपतिस्त्वयि युक्तः कथंचन ।
सन्नाहं संयुगे कर्तुं कंसभृत्ये विशेषतः ॥ ५.१६०.६३ ॥
ನನ್ನಂತಹ ರಾಜನೂ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕವಚ ಧರಿಸುವುದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಸನ ಸೇವಕನೊಡನೆ.
5.160.64
तं च तूबरकं बालं बह्वाशिनमविद्यकम् ।
उलूक मद्वचो ब्रूहि असकृद्भीमसेनकम् ॥ ५.१६०.६४ ॥
ಉಲೂಕ, ಆ ಕುಳ್ಳ, ಬಾಲಕ, ಬಹಳ ತಿನ್ನುವ, ಅವಿದ್ಯನಾದ ಭೀಮಸೇನನಿಗೆ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳು.
5.160.65
विराटनगरे पार्थ यस्त्वं सूदो ह्यभूः पुरा ।
बल्लवो नाम विख्यातस्तन्ममैव हि पौरुषम् ॥ ५.१६०.६५ ॥
ಪಾರ್ಥ, ವಿರಾಟ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೀನು ಮೊದಲು ಅಡುಗೆಯವನಾಗಿದ್ದು 'ಬಲ್ಲವ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೆ; ಅದೇ ನನ್ನ ಪೌರುಷ.
5.160.66
प्रतिज्ञातं सभामध्ये न तन्मिथ्या त्वया पुरा ।
दुःशासनस्य रुधिरं पीयतां यदि शक्यते ॥ ५.१६०.६६ ॥
ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಮೊದಲು ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ; ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ದುಶ್ಶಾಸನನ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿ.
5.160.67
यद्ब्रवीषि च कौन्तेय धार्तराष्ट्रानहं रणे ।
निहनिष्यामि तरसा तस्य कालोऽयमागतः ॥ ५.१६०.६७ ॥
ಓ ಕೌಂತೇಯ, ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಾನು ಬೇಗನೆ ಸಂಹರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆ ಕಾಲ ಈಗ ಬಂದಿದೆ.
5.160.68
त्वं हि भोज्ये पुरस्कार्यो भक्ष्ये पेये च भारत ।
क्व युद्धं क्व च भोक्तव्यं युध्यस्व पुरुषो भव ॥ ५.१६०.६८ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಭೋಜನ, ಭಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಮೊದಲು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು. ಯುದ್ಧ ಎಲ್ಲಿ, ಭೋಜನ ಎಲ್ಲಿ? ಯುದ್ಧಮಾಡು, ಪುರುಷನಾಗು.
5.160.69
शयिष्यसे हतो भूमौ गदामालिङ्ग्य भारत ।
तद्वृथा च सभामध्ये वल्गितं ते वृकोदर ॥ ५.१६०.६९ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಗದೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹತನಾಗಿ ಮಲಗುವೆ. ಓ ವೃಕೋದರ, ಸಭೆಯ ನಡುವೆ ನಿನ್ನ ಆ ಬಡಾಯಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು.
5.160.70
उलूक नकुलं ब्रूहि वचनान्मम भारत ।
युध्द्यस्वाद्य स्थिरो भूत्वा पश्यामस्तव पौरुषम् ॥ ५.१६०.७० ॥
ಉಲೂಕ, ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ನಕುಲನಿಗೆ ಹೇಳು. ಭಾರತ, ಇಂದು ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಯುದ್ಧಮಾಡು; ನಿನ್ನ ಪೌರುಷವನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತೇವೆ.
5.160.71
युधिष्ठिरानुरागं च द्वेषं च मयि भारत ।
कृष्णायाश्च परिक्लेशं स्मरेदानीं यथातथम् ॥ ५.१६०.७१ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಮೇಲಿನ ಅನುರಾಗವನ್ನೂ ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ದ್ವೇಷವನ್ನೂ ಕೃಷ್ಣೆಯ (ದ್ರೌಪದಿಯ) ಸಂಕಟವನ್ನೂ ಈಗ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲಿ.
5.160.72
ब्रूयास्त्वं सहदेवं च राजमध्ये वचो मम ।
युद्ध्येदानीं रणे यत्तः क्लेशान्स्मर च पाण्डव ॥ ५.१६०.७२ ॥
ನೀನು ರಾಜಸಭೆಯ ನಡುವೆ ಸಹದೇವನಿಗೆ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳು — ಓ ಪಾಂಡವ, ಈಗ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ರಣದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲಿ; (ದ್ಯೂತಸಭೆಯ) ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಿ.
5.160.73
विराटद्रुपदौ चोभौ ब्रूयास्त्वं वचनान्मम ।
न दृष्टपूर्वा भर्तारो भृत्यैरपि महागुणैः ।
तथार्थपतिभिर्भृत्या यतः सृष्टाः प्रजास्ततः ॥ ५.१६०.७३ ॥
ವಿರಾಟ ಮತ್ತು ದ್ರುಪದ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ನೀನು ಹೇಳಬೇಕು: ಹಿಂದೆ ಕಾಣದಿದ್ದ ಒಡೆಯರೂ ಮಹಾ ಗುಣಗಳುಳ್ಳ ಸೇವಕರೊಂದಿಗಿದ್ದಾರೆ; ಸಂಪತ್ತಿನ ಒಡೆಯರ ಸೇವಕರಂತೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅವರಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟರಾದರು.
5.160.74
अश्लाघ्योऽयं नरपतिर्युवयोरिति चागतम् ॥ ५.१६०.७४ ॥
ಈ ನರಪತಿ ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಂದ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ ಎಂದೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
5.160.75
ते यूयं संहता भूत्वा तद्वधार्थं ममापि च ।
आत्मार्थं पाण्डवार्थं च प्रयुद्ध्यध्वं मया सह ॥ ५.१६०.७५ ॥
ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು, ನನ್ನನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಲು, ನಿಮ್ಮ ಸಲುವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ಸಲುವಾಗಿ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿ.
5.160.76
धृष्टद्युम्नं च पाञ्चाल्यं ब्रूयास्त्वं वचनान्मम ।
एष ते समयः प्राप्तो लब्धव्यश्च त्वयापि सः ॥ ५.१६०.७६ ॥
ಪಾಂಚಾಲ್ಯ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನಿಗೂ ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ನೀನು ಹೇಳಬೇಕು: ನಿನ್ನ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ; ಅದನ್ನು ನೀನೂ ಪಡೆಯಬೇಕು.
5.160.77
द्रोणमासाद्य समरे ज्ञास्यसे हितमुत्तमम् ।
युद्ध्यस्व समुहृत्पापं कुरु कर्म सुदुष्करम् ॥ ५.१६०.७७ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಣನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ನೀನು ಪರಮ ಹಿತವನ್ನು ತಿಳಿಯುವೆ. ನಿನ್ನ ಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡು, ಪಾಪಿಯೇ, ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡು.
5.160.78
शिखण्डिनमथो ब्रूहि उलूक वचनान्मम ।
स्त्रीति मत्वा महाबाहुर्न हनिष्यति कौरवः ॥ ५.१६०.७८ ॥
ಮತ್ತೆ, ಉಲೂಕ, ನನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ಶಿಖಂಡಿಗೆ ಹೇಳು: 'ಅವನನ್ನು ಸ್ತ್ರೀ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಮಹಾಬಾಹು ಕೌರವನು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.'
5.160.79
गाङ्गेयो धन्विनां श्रेष्ठो युद्ध्येदानीं सुनिर्भयः ।
कुरु कर्म रणे यत्तः पश्यामः पौरुषं तव ॥ ५.१६०.७९ ॥
ಬಿಲ್ಲುಗಾರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಗಾಂಗೇಯನು ಈಗ ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲಿ. ರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ನಿನ್ನ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡು; ನಿನ್ನ ಪೌರುಷವನ್ನು ನಾವು ನೋಡುವೆವು.
5.160.80
एवमुक्त्वा ततो राजा प्रहस्योलूकमब्रवीत् ।
धनञ्जयं पुनर्ब्रूहि वासुदेवस्य श्रृण्वतः ॥ ५.१६०.८० ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ರಾಜನು ನಕ್ಕು ಉಲೂಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ವಾಸುದೇವನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಧನಂಜಯನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳು."
5.160.81
अस्मान्वा त्वं पराजित्य प्रसाधि पृतिवीमिमाम् ।
अथवा निर्जितोस्माभी रणे वीर शयिष्यसि ॥ ५.१६०.८१ ॥
ನಮ್ಮನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳು; ಅಥವಾ ವೀರನೇ, ರಣದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಮಲಗುವೆ.
5.160.82
राष्ट्रान्निर्वासनक्लेशं वनवासं च पाण्डव ।
कृष्णायाश्च परिक्लेशं संस्मरन्पुरुषो भव ॥ ५.१६०.८२ ॥
ಪಾಂಡವನೇ, ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಿದ ಸಂಕಟವನ್ನೂ ವನವಾಸದ ಕಷ್ಟವನ್ನೂ, ಕೃಷ್ಣೆಯ (ದ್ರೌಪದಿಯ) ಮಹಾ ಸಂಕಟವನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸಿ ಪುರುಷನಾಗು.
5.160.83
यदर्थं क्षत्रिया सूते सर्वं तदिदमागतम् ।
बलं वीर्यं च शौर्यं च परं चाप्यस्त्रलाघवम् ॥ ५.१६०.८३ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಯಾವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೋ ಅದೆಲ್ಲವೂ ಈಗ ಬಂದಿದೆ: ಬಲ, ವೀರ್ಯ, ಶೌರ್ಯ, ಮತ್ತು ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಕೌಶಲ್ಯವೂ.
5.160.84
पौरुषं दर्शयन्युद्धे कोपस्य कुरु निष्कृतिम् ।
परिक्लिष्टस्य दीनस्य दीर्घकालोषितस्य च।
हृदयं कस्य न स्फोटेदैश्वर्याद्धंशितस्य च ॥ ५.१६०.८४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪೌರುಷವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ಮಾಡು. ಸಂಕಟದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ, ದೀನನಾದ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ವನವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ, ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ವಂಚಿತನಾದವನ ಹೃದಯ ಯಾರದು ಒಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ?
5.160.85
कुले जातस्य शूरस्य परिवित्तेष्वगृध्यतः ।
आस्थितं राज्यमाक्रम्य कोपं कस्य न दीपयेत् ॥ ५.१६०.८५ ॥
ಉನ್ನತ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶೂರನು, ಪರರ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಆಸೆಪಡದವನು, ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡಾಗ ಯಾರ ಕೋಪ ಉರಿಯದು?
5.160.86
यत्तदुक्तं महद्वाक्यं कर्मणा तद्विभाव्यताम् ।
अकर्मणा कत्थितेन सन्तः कुपुरुषं विदुः ॥ ५.१६०.८६ ॥
ಹೇಳಿದ ಮಹಾ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕರ್ಮದಿಂದ ತೋರಿಸಬೇಕು. ಕರ್ಮವಿಲ್ಲದೆ ಡಂಬ ಹೇಳುವವನನ್ನು ಸಜ್ಜನರು ಕೀಳು ಪುರುಷ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
5.160.87
अमित्राणां वशे स्थानं राज्यं च पुनरुद्धर ।
द्वावर्थौ युद्धकामस्य तस्मात्तत्कुरु पौरुषम् ॥ ५.१६०.८७ ॥
ಶತ್ರುಗಳ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದುಕೋ. ಯುದ್ಧ ಬಯಸುವವನಿಗೆ ಎರಡೇ ಗುರಿಗಳಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪೌರುಷ ತೋರು.
5.160.88
पराजितोऽसि द्यूतेन कृष्णा चानायिता सभाम् ।
शक्योऽमर्षो मनुष्येण कर्तु पुरुषमानिना ॥ ५.१६०.८८ ॥
ನೀನು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಸೋತೆ; ಕೃಷ್ಣೆಯನ್ನು ಸಭೆಗೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ತನ್ನನ್ನು ಪುರುಷನೆಂದು ಭಾವಿಸುವವನು ಅಸಹನೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲಾರನು.
5.160.89
द्वादशैव तु वर्षाणि वने धिष्ण्याद्विवासितः ।
संवत्सरं विराटस्य दास्यमास्थाय चोषितः ॥ ५.१६०.८९ ॥
ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ನೀನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮನೆಯಿಂದ ಗಡೀಪಾರಾಗಿದ್ದೆ; ಒಂದು ವರ್ಷ ವಿರಾಟನ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ವಾಸಿಸಿದೆ.
5.160.90
राष्ट्रान्निर्वासनक्लेशं वनवासं च पाण्डव ।
कृष्णायाश्च परिक्लेशं संस्मरन्पुरुषो भव ॥ ५.१६०.९० ॥
ಪಾಂಡವನೇ, ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಗಡೀಪಾರಾದ ಸಂಕಟ, ಕಾಡುವಾಸ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣೆಯ ಸಂಕಟವನ್ನು ನೆನೆದು ಪುರುಷನಾಗು.
5.160.91
अप्रियाणां च वचनं प्रब्रुवत्सु पुनः पुनः ।
अमर्षं दर्शयस्व त्वममर्षो ह्येव पौरुषम् ॥ ५.१६०.९१ ॥
ಅಪ್ರಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಆಡುವವರ ಮುಂದೆ ನೀನು ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ತೋರಿಸು; ಆಕ್ರೋಶವೇ ನಿಜವಾದ ಪೌರುಷ.
5.160.92
क्रोधो बलं तथा वीर्यं ज्ञानयोगोऽस्त्रलाघवम् ।
इह ते दृश्यतां पार्थ युद्ध्यस्व पुरुषो भव ॥ ५.१६०.९२ ॥
ಓ ಪಾರ್ಥ, ಕೋಪ, ಬಲ, ವೀರ್ಯ, ಜ್ಞಾನ-ಯೋಗ, ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚುರುಕುತನ ಇವು ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಿ; ಯುದ್ಧಮಾಡು, ಪುರುಷನಾಗು.
5.160.93
लोहाभिसारो निर्वृत्तः कुरुक्षेत्रमकर्दमम् ।
पुष्टास्तेऽश्वा भृता योधाः श्वो युद्ध्यस्व सकेशवः ॥ ५.१६०.९३ ॥
ಕಬ್ಬಿಣದ ಸೇನೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಕೆಸರಿಲ್ಲದ್ದು; ನಿನ್ನ ಕುದುರೆಗಳು ಪುಷ್ಟವಾಗಿವೆ, ಯೋಧರು ಪೋಷಿತರು; ನಾಳೆ ಕೇಶವನೊಡನೆ ಯುದ್ಧಮಾಡು.
5.160.94
असमागम्य भीष्मेण संयुगे किं विकत्थसे ।
आरुरुक्षुर्यथा मन्दः पर्वतं गन्धमादनम् ॥ ५.१६०.९४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಎದುರಿಸದೆ ನೀನೇಕೆ ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀ? ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತ ಏರ ಬಯಸುವ ಮೂಢನಂತೆ.
5.160.95
एवं कत्थसि कौन्तेय अकत्थन्पुरुषो भव ।
सूतपुत्रं सुदुर्धर्षं शल्यं च बलिनां वरम् ॥ ५.१६०.९५ ॥
ಓ ಕೌಂತೇಯ, ಹೀಗೆ ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀ; ಹೊಗಳದೆ ಪುರುಷನಾಗು. ಸೂತಪುತ್ರನನ್ನು, ಎದುರಿಸಲಾಗದವನನ್ನು, ಬಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಲ್ಯನನ್ನು (ಗೆಲ್ಲಬೇಕು).
5.160.96
द्रोणं च बलिनां श्रेष्ठं शचीपतिसमं युधि ।
अजित्वा संयुगे पार्थ राज्यं कथमिहेच्छसि ॥ ५.१६०.९६ ॥
ಓ ಪಾರ್ಥ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮನೂ ಆದ ದ್ರೋಣನನ್ನು ಗೆಲ್ಲದೆ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಯಸುತ್ತೀ?
5.160.97
ब्राह्मे धनुषि चाचार्यं वेदयोरन्तगं द्वयोः ।
युधि धुर्यमविक्षोभ्यमनीकचरमच्युतम् ॥ ५.१६०.९७ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮ ಧನುಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಎರಡು ವೇದಗಳಲ್ಲೂ ಪಾರಂಗತನಾದ ಆಚಾರ್ಯ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯವನು, ಅಚಲನು, ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸುವ, ಅಚ್ಯುತನಾದ (ದ್ರೋಣ).
5.160.98
द्रोणं महाद्युतिं पार्थ जेतुमिच्छसि तन्मृषा ।
न हि शुश्रुम वातेन मेरुमुन्मथितं गिरिम् ॥ ५.१६०.९८ ॥
ಓ ಪಾರ್ಥ! ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ದ್ರೋಣನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸುವುದು ವ್ಯರ್ಥ; ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮೇರು ಪರ್ವತವು ಕಿತ್ತುಹೋಯಿತೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿಲ್ಲ.
5.160.99
अनिलो वा वहेन्मेरुं द्यौर्वापि निपतेन्महीम् ।
युगं वा रिवर्तेत यद्येवं स्याद्यथात्थ माम् ॥ ५.१६०.९९ ॥
ಗಾಳಿಯು ಮೇರುವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಬಹುದು, ಆಕಾಶವೇ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳಬಹುದು, ಅಥವಾ ಯುಗವೇ ತಿರುಗಬಹುದು — ನೀನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಇದು ನಡೆಯುವುದಾದರೆ ಮಾತ್ರ.
5.160.100
को ह्यस्ति जीविताकाङ्क्षी पराप्येममरिमर्दनम् ।
पार्थो वा इतरो वापि कोन्यः स्वस्ति गृहान्व्रजेत् ॥ ५.१६०.१०० ॥
ಬದುಕಬಯಸುವ ಯಾರು ಈ ಶತ್ರುಮರ್ದನನನ್ನು ಎದುರಿಸುವರು? ಪಾರ್ಥನಾಗಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಾಗಲಿ, ಯಾರು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಬಲ್ಲರು?
5.160.101
कथमाभ्यामभिध्यातः संस्पृष्टो दारुणेन वा ।
रणे जीवन्प्रमुच्येत पदा भूमिपुमस्पृशन् ॥ ५.१६०.१०१ ॥
ಈ ಇಬ್ಬರಿಂದ ಗುರಿಯಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅಥವಾ ಆ ಭಯಂಕರನಿಂದ ಮುಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟು, ರಣದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಪಾರಾಗಬಲ್ಲರು — ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಡದೆಯೂ?
5.160.102
किं दर्दुरः कूपशयो यथेमां ।
न बुध्यसे राजचमूं समेताम्।
दुराधर्षां देवचमूप्रकाशां ।
गुप्तां नरेन्द्रैस्त्रिदशैरिव द्याम् ॥ ५.१६०.१०२ ॥
ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕಪ್ಪೆಯಂತೆ, ಕೂಡಿರುವ ಈ ರಾಜಸೇನೆಯನ್ನು ನೀನು ಅರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲವೇ? ಇದು ಅಜೇಯವಾದದ್ದು, ದೇವಸೇನೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವಂತಹದು, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಕಾಯುವಂತೆ ರಾಜರಿಂದ ಕಾಯಲ್ಪಡುವಂತಹದು.
5.160.103
प्राच्यैः प्रतीच्यैरथ दाक्षिणात्यै-
रुदीच्यकाम्भोजशकैः खशैश्च ।
साल्वैः समत्स्यैः कुरुमध्यदेश्यै-
र्म्लेच्छैः पुलिन्दैर्द्रविडान्ध्रकाञ्च्यैः ॥ ५.१६०.१०३ ॥
ಪೂರ್ವದ ಜನರು, ಪಶ್ಚಿಮದ ಜನರು, ದಕ್ಷಿಣದ ಜನರು, ಉತ್ತರದ ಕಾಂಬೋಜರು ಮತ್ತು ಶಕರು, ಖಸರು, ಸಾಲ್ವರು, ಮತ್ಸ್ಯರು, ಕುರು ಮಧ್ಯದೇಶದವರು, ಮ್ಲೇಚ್ಛರು, ಪುಲಿಂದರು, ದ್ರಾವಿಡರು, ಆಂಧ್ರರು ಮತ್ತು ಕಾಂಚಿಯವರು.
5.160.104
नानाजनौघं युधि संप्रवृद्धं ।
गाङ्गं यथा वेगमपारणीयम्।
मां च स्थितं नानाबलस्य मध्ये ।
युयुत्ससे मन्द किमल्पबुद्धे ॥ ५.१६०.१०४ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬಿದ ಅನೇಕ ಜನರ ಪ್ರವಾಹದಂತೆ, ಗಂಗೆಯ ದಾಟಲಾಗದ ವೇಗದಂತೆ, ಅನೇಕ ಸೇನೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿಂತಿರುವ ನನ್ನೊಡನೆ ಓ ಮೂಢನೇ, ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯೇ, ನೀನು ಏಕೆ ಹೋರಾಡಬಯಸುತ್ತೀಯೆ?
5.160.105
अक्षय्याविषुधी चैव अग्निदत्तं च ते रथम् ।
जानीमो हि रणे पार्थ केतुं दिव्यं च भारत ॥ ५.१६०.१०५ ॥
ಪಾರ್ಥ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಕ್ಷಯ ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳಿವೆ, ಅಗ್ನಿ ಕೊಟ್ಟ ನಿನ್ನ ರಥವಿದೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ; ಭಾರತ, ರಣದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ದಿವ್ಯ ಧ್ವಜವೂ ಇದೆ.
5.160.106
अकत्थमानो युद्ध्यस्व कत्थसेऽर्जुन किं बहु ।
पर्यायात्सिद्धिरेतस्य नैतत्सिध्याति कत्थनात् ॥ ५.१६०.१०६ ॥
ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳದೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು; ಅರ್ಜುನ, ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯೆ? ಇದರ ಸಿದ್ಧಿ ಕ್ರಮವಾಗಿಯೇ ಬರುತ್ತದೆ; ಹೊಗಳಿಕೆಯಿಂದ ಇದು ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
5.160.107
यदीदं कत्थनाल्लोके सिध्येत्कर्म धनञ्जय ।
सर्वे भवेयुः सिद्धार्थाः कत्थने को हि दुर्गतः ॥ ५.१६०.१०७ ॥
ಧನಂಜಯ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದಲೇ ಕರ್ಮ ಸಿದ್ಧಿಸುವುದಾದರೆ, ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುವವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ದುರ್ಗತಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ?
5.160.108
जनामि ते वासुदेवं सहायं ।
जानामि ते गाण्डिवं तालमात्रम् ।
जानाम्यहं त्वादृशो नास्ति योद्धा ।
जानानस्ते राज्यमेतद्धरामि ॥ ५.१६०.१०८ ॥
ನಿನ್ನ ಸಹಾಯಕ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ. ತಾಳೆಮರದಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ನಿನ್ನ ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ. ನಿನ್ನಂತಹ ಯೋಧ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ನಾನು ಬಲ್ಲೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ.
5.160.109
न तु पर्यायधर्मेम सिद्धिं प्राप्नोति मानवः ।
मनसैवानुकूलानि धातैव कुरुते वशे ॥ ५.१६०.१०९ ॥
ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಕಾರಣಗಳ ನಿಯಮದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಅವನು ಅನುಕೂಲವಾದವುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ವಿಧಾತನೇ ಅವುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
5.160.110
त्रयोदशसमा भुक्तं राज्यं विलपतस्तव ।
भूयश्चैव प्रशासिष्ये त्वां निहत्य सबान्धवम् ॥ ५.१६०.११० ॥
ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನೀನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ, ನೀನು ಪ್ರಲಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ. ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ನಾನೇ ಆಳುತ್ತೇನೆ.
5.160.111
क्व तदा गाण्डिवं तेऽभूद्यत्त्वं दासपणैर्जितः ।
क्व तदा भीमसेनस्य बलमासीच्च फाल्गुन ॥ ५.१६०.१११ ॥
ನೀನು ದಾಸ್ಯದ ಪಣದಲ್ಲಿ ಸೋತಾಗ ನಿನ್ನ ಗಾಂಡೀವ ಎಲ್ಲಿತ್ತು? ಓ ಫಾಲ್ಗುಣ, ಆಗ ಭೀಮಸೇನನ ಬಲ ಎಲ್ಲಿತ್ತು?
5.160.112
सगदाद्भीमसेनाद्वा फाल्गुनाद्वा सगाण्डिवात् ।
न वै मोक्षस्तदा यो भूद्विना कृष्णमनिन्दितां ॥ ५.१६०.११२ ॥
ಗದೆಯೊಂದಿಗಿನ ಭೀಮಸೇನನಿಂದಾಗಲಿ, ಗಾಂಡೀವದೊಂದಿಗಿನ ಫಾಲ್ಗುನನಿಂದಾಗಲಿ ಆಗ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ನಿರ್ದೋಷೆ ಕೃಷ್ಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
5.160.113
सा वो दास्ये समापन्नान्मोचयामास पार्षती ।
अमानुष्यं समापन्नान्दासकर्मण्यवस्थितान् ॥ ५.१६०.११३ ॥
ಪೃಷತನ ಮಗಳಾದ ದ್ರೌಪದಿ, ದಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಅಮಾನುಷ ದಾಸ್ಯಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದಳು.
5.160.114
अवोचं यत्षण्डतिलानहं वस्तथयमेव तत् ।
धृता हि वेमी पार्थेन विराटनगरे तदा ॥ ५.१६०.११४ ॥
ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ಅದೇ — ವಿರಾಟ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಗ ಪಾರ್ಥನು ನೇಯ್ಗೆಯ ಗುಂಡನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದನು.
5.160.115
सूदकर्मणि च श्रान्तं विराटस्य महानसे ।
भीमसेनेन कौन्तेय यत्तु तन्मम पौरुषम् ॥ ५.१६०.११५ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ವಿರಾಟನ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಯವನ ಕೆಲಸದಿಂದ ದಣಿದಾಗ — ನನ್ನ ಪೌರುಷ ಅದೇ, ಅದನ್ನು ಭೀಮಸೇನನೇ ಮಾಡಿದನು.
5.160.116
एवमेव सदा दण्डं क्षत्रियाः क्षत्रिये दधुः ।
वेणीं कृत्वा षण्डवेषः कन्यां नर्तितवानसि ॥ ५.१६०.११६ ॥
ಹೀಗೆಯೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಸದಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಮೇಲೆ ದಂಡವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ; ನಪುಂಸಕ ವೇಷ ಧರಿಸಿ, ಜಡೆ ಕಟ್ಟಿ, ನೀನು ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕುಣಿಸಿದೆ.
5.160.117
न भयाद्वासुदेवस्य न चापि तव फल्गुन ।
राज्यं प्रतिप्रदास्यामि युध्यस्व सहकेशवः ॥ ५.१६०.११७ ॥
ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಹೆದರಿ ಅಲ್ಲ, ನಿನಗೂ ಹೆದರಿ ಅಲ್ಲ, ಫಲ್ಗುನ — ನಾನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕೇಶವನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡು.
5.160.118
न माया हीन्द्रजालं वा कुहका वापि भीषणा ।
आत्तशस्त्रस्य सङ्ग्रामे वहन्ति प्रतिगर्जनाः ॥ ५.१६०.११८ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದವನ ಮುಂದೆ ಮಾಯೆಯಾಗಲಿ, ಇಂದ್ರಜಾಲವಾಗಲಿ, ಭೀಕರ ಕುಹಕವಾಗಲಿ ನಿಲ್ಲವು; ಅವು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯ ಗರ್ಜನೆಗಳನ್ನೇ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
5.160.119
वासुदेवसहस्रं वा फाल्गुनानां शतानि वा ।
आसाद्य माममोघेषुं द्रविष्यन्ति दिशो दश ॥ ५.१६०.११९ ॥
ಸಾವಿರ ವಾಸುದೇವರಾಗಲಿ, ನೂರು ಫಲ್ಗುನರಾಗಲಿ — ನನ್ನ ಬಳಿ ಬಂದು, ಗುರಿ ತಪ್ಪದ ಬಾಣವುಳ್ಳ ನನ್ನನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ಅವರು ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡುವರು.
5.160.120
संयुगं गच्छ भीष्मेण भिन्धि वा शिरसा गिरिम् ।
तरस्व वा महागाधं बाहुभ्यां पुरुषोदधिम् ॥ ५.१६०.१२० ॥
ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗು, ಭೀಷ್ಮನೊಡನೆ ಹೋರಾಡು, ಅಥವಾ ತಲೆಯಿಂದ ಪರ್ವತವನ್ನು ಭೇದಿಸು; ಅಥವಾ ಎರಡು ತೋಳುಗಳಿಂದ ಆ ಆಳವಾದ ಮನುಷ್ಯ-ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟು.
5.160.121
शारद्वतमहामीनं विविंशतिमहोरगम् ।
बृहद्बलमहोद्वेलं सौमदत्तितिमिङ्गिलम् ॥ ५.१६०.१२१ ॥
ಶಾರದ್ವತನೆಂಬ ಮಹಾಮೀನು, ವಿವಿಂಶತಿಯೆಂಬ ಮಹಾಸರ್ಪ, ವಿಶಾಲ ಸೇನೆಯೆಂಬ ಮಹಾ ಉಬ್ಬರ, ಸೌಮದತ್ತಿಯೆಂಬ ತಿಮಿಂಗಿಲದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
5.160.122
भीष्मवेगमपर्यन्तं द्रोणग्राहदुरसदम् ।
कर्णशल्यझषावर्तं काम्भोजबडबामुखम् ॥ ५.१६०.१२२ ॥
ಭೀಷ್ಮನ ವೇಗದಿಂದ ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದುದು, ದ್ರೋಣನೆಂಬ ಮೊಸಳೆಯಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಲಾಗದುದು, ಕರ್ಣ-ಶಲ್ಯರೆಂಬ ಮೀನು ಸುಳಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದುದು, ಕಾಂಬೋಜರೆಂಬ ಬಡಬಾಗ್ನಿಯ ಮುಖವುಳ್ಳದ್ದು.
5.160.123
दुःशासनौघं शलशल्यमत्स्यं ।
सुषेणचित्रायुधनागनक्रम्।
जयद्रथाद्रिं पुरुमित्रगाधं ।
दुर्मर्षणोदं शकुनिप्रपातम् ॥ ५.१६०.१२३ ॥
ದುಃಶಾಸನನೆಂಬ ಪ್ರವಾಹ, ಶಲ-ಶಲ್ಯರೆಂಬ ಮೀನುಗಳು, ಸುಷೇಣ-ಚಿತ್ರಾಯುಧರೆಂಬ ನಾಗ ಮೊಸಳೆಗಳು, ಜಯದ್ರಥನೆಂಬ ಪರ್ವತ, ಪುರುಮಿತ್ರನೆಂಬ ಆಳವಾದ ಘಟ್ಟ, ದುರ್ಮರ್ಷಣನೆಂಬ ನೀರು, ಶಕುನಿಯೆಂಬ ಪ್ರಪಾತ.
5.160.124
शश्त्रौघमक्षय्यमभिप्रवृद्धं ।
यदावगाह्य श्रमनष्टचेताः।
भविष्यसि त्वं हतसर्वबान्धव-
स्तदा मनस्ते परितापमेष्यति ॥ ५.१६०.१२४ ॥
ಅಕ್ಷಯವಾದ, ಅತಿಯಾಗಿ ಉಕ್ಕಿದ ಶಸ್ತ್ರ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ನೀನು ಇಳಿದಾಗ, ಆಯಾಸದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಕಳೆದು, ನಿನ್ನ ಬಂಧುಗಳೆಲ್ಲ ಹತರಾದಾಗ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಪರಿತಾಪ ಹೊಂದುವುದು.
5.160.125
तदा मनस्ते त्रिदिवादिवाशुचे-
र्निवर्तिता पार्थ महीप्रशासनात्।
प्रशाम्य राज्यं हि सुदुर्लभं त्वया ।
बुभूषितः स्वर्ग इवातपस्विना ॥ ५.१६०.१२५ ॥
ಆಗ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು, ಅಶುದ್ಧ ನಡತೆಯವನು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದಂತೆ, ಓ ಪಾರ್ಥ, ಭೂಪರಿಪಾಲನೆಯಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗುವುದು. ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲದವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸುವಂತೆ, ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಬಯಸಿದೆ.