Mahābhārata · Adhyāya 5.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.161.1
सेनानिवेशं संप्राप्तः कैतव्यः पाण्डवस्य ह ।
समागतः पाण्डवेयैर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ ५.१६१.१ ॥
Kaitavya, llegado al campamento de los Pāṇḍava, se reunió con los hijos de Pāṇḍu y habló a Yudhiṣṭhira.
5.161.2
अभिज्ञो दूतवाक्यानां यथोक्तं ब्रुवतो मम ।
दुर्योधनसमादेशं श्रुत्वा न क्रोद्धुमर्हसि ॥ ५.१६१.२ ॥
Conocedor de las palabras de un mensajero, al decirte la orden de Duryodhana tal como fue dada, no deberías enfadarte al oírla.
5.161.3
उलूक न भयं तेऽस्ति ब्रूहि त्वं विगतज्वरः ।
यन्मत्तं धार्तराष्ट्रस्य लुब्धस्यादीर्घदर्शिनः ॥ ५.१६१.३ ॥
Ulūka, no tienes nada que temer; habla sin inquietud lo que el hijo de Dhṛtarāṣṭra, ebrio, codicioso y de corta vista, ha dicho.
5.161.4
ततो द्युतिमतां मध्ये पाण्डवानां महात्मनाम् ।
सृञ्जयानां च मत्स्यानां कृष्णस्य च यशस्विनः ॥ ५.१६१.४ ॥
Entonces, en medio de los radiantes Pāṇḍava, los magnánimos, los Sṛñjaya, los Matsya y el glorioso Kṛṣṇa.
5.161.5
द्रुपदस्य सपुत्रस्य विराटस्य च संनिधौ ।
भूमिपानां च सर्वेषां मध्ये वाक्यं जगाद ह ॥ ५.१६१.५ ॥
En presencia de Drupada y su hijo, y de Virāṭa, en medio de todos los reyes, pronunció estas palabras.
5.161.6
इदं त्वामब्रवीद्राजा धार्तराष्ट्रो महामनाः ।
श्रृण्वतां कुरुवीराणां तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ ५.१६१.६ ॥
El rey, hijo de Dhṛtarāṣṭra, de gran ánimo, te dijo esto. Mientras escuchan los héroes de los Kuru, entiéndelo, Yudhiṣṭhira.
5.161.7
पराजितोऽसि द्यूतेन कृष्णा चानायिता सभाम् ।
शक्योऽमर्षो मनुष्येण कर्तुं पुरुषमानिना ॥ ५.१६१.७ ॥
Fuiste derrotado en el juego de dados, y Kṛṣṇā fue llevada a la asamblea. Un hombre que se considera de espíritu puede sentir indignación por esto.
5.161.8
द्वादशैव तु वर्षाणि वने धिष्ण्याद्विवासितः ।
संवत्सरं विराटस्य दास्यमास्थाय चोषितः ॥ ५.१६१.८ ॥
Durante doce años fuiste desterrado de tu hogar al bosque, y un año viviste sirviendo como esclavo de Virāṭa.
5.161.9
अमर्षं राज्यहरणं वनवासं च पाण्डव ।
द्रौपद्याश्च परिक्लेशं संस्मरन्पुरुषो भव ॥ ५.१६१.९ ॥
Oh Pāṇḍava, recuerda la usurpación de tu reino, tu destierro en el bosque y el sufrimiento de Draupadī, y sé un hombre.
5.161.10
अशक्तेन च यच्छप्तं भीमसेनेन पाण्डव ।
दुःशासनस्य रुधिरं पीयतां यदि शक्यते ॥ ५.१६१.१० ॥
Oh Pāṇḍava, el juramento que Bhīmasena hizo cuando era impotente: si es posible, que beba la sangre de Duḥśāsana.
5.161.11
लोहाभिसारो निर्वृत्तः कुरुक्षेत्रमकर्दमम् ।
समः पन्था भृतास्तेश्वाः श्वो युध्यस्व सकेशवः ॥ ५.१६१.११ ॥
La marcha de hierro ha concluido; Kurukṣetra está libre de lodo, el camino es llano y tus caballos están dispuestos. Lucha mañana, junto a Keśava.
5.161.12
असमागम्य भीष्मेण संयुगे किं विकत्थसे ।
आरुरुक्षुर्यथा पङ्गुः पर्वतं गन्धमादनम् ॥ ५.१६१.१२ ॥
¿Por qué presumes sin haberte enfrentado a Bhīṣma en batalla? Eres como un cojo que quiere subir la montaña Gandhamādana.
5.161.13
एवं कत्थसि कौन्तेय अकत्थन्पुरुषो भव ।
सूतपुत्रं सुदुर्घर्षं शल्यं च बलिनां वरम् ॥ ५.१६१.१३ ॥
Así presumes, hijo de Kuntī. No presumas; sé un hombre. Enfréntate al hijo del auriga, muy difícil de vencer, y a Śalya, el mejor de los poderosos.
5.161.14
द्रोणं च बलिनां श्रेष्ठं शचीपतिसमं युधि ।
अजित्वा संयुगे पार्थ राज्यं कथमिहेच्छसि ॥ ५.१६१.१४ ॥
Sin haber vencido en batalla a Droṇa, el mejor de los poderosos, igual a Indra, ¿cómo, oh Pārtha, deseas aquí el reino?
5.161.15
ब्राह्मे धनुषि चाचार्यं वेदयोरन्तगं द्वयोः ।
युधि धुर्यमविक्षोभ्यमनीकचरमच्युतम् ॥ ५.१६१.१५ ॥
El maestro del arte brahmánico del arco, que ha llegado al fin de ambos Vedas, el primero en la batalla, inquebrantable, que se mueve entre los ejércitos, el inmutable (Droṇa).
5.161.16
द्रोणं महाद्युतिं पार्थ जेतुमिच्छसि तन्मृषा ।
न हि शुश्रुम वातेन मेरुमुन्मथितं गिरिम् ॥ ५.१६१.१६ ॥
Deseas vencer a Droṇa, oh Pārtha, de gran esplendor; eso es vano. Nunca hemos oído que el viento haya derribado el monte Meru.
5.161.17
अनिलो वा वहेन्मेरुं द्यौर्वापि निपतेन्महीम् ।
युगं वा परिवर्तेत यद्येवं स्याद्यथात्थ माम् ॥ ५.१६१.१७ ॥
Si el viento arrastrara el Meru, o el cielo cayera sobre la tierra, o el yugo de la época se volteara, y sucediera como me has dicho (entonces creería).
5.161.18
को ह्यस्ति जीविताकाङ्क्षी प्राप्येममरिमर्दनम् ।
गजो वाजी रथो वापि पुनः स्वस्ति गृहान्व्रजेत् ॥ ५.१६१.१८ ॥
¿Quién, deseando vivir, habiéndose encontrado con este destructor de enemigos, podría volver a casa a salvo, con elefante, caballo o carro?
5.161.19
कथमाभ्यामभिध्यातः संसृष्टो दारुणेन वा ।
रणे जीवन्विमुच्येत पदा भूमिमुपस्पृशन् ॥ ५.१६१.१९ ॥
Blanco de estos dos, o enfrentado al feroz, ¿cómo podría salir vivo de la batalla, tocando el suelo con sus pies?
5.161.20
किं दुर्दुरः कूपशयो यथेमां ।
न बुध्यमे राजचमूं समेताम्।
दुराधरषां देवचमूप्रकाशां ।
गुप्तां नरेन्द्रैस्त्रिदशैरिव द्याम् ॥ ५.१६१.२० ॥
Como una rana echada en un pozo, ¿no percibes este ejército real reunido, inexpugnable, semejante al ejército de los dioses, protegido por reyes como el cielo por los dioses?
5.161.21
प्राच्यैः प्रतीच्यैरथ दाक्षिणात्यै-
रुदीच्यकाम्भोजशकैः खशैश्च।
साल्वैः समत्स्यैः कुरुमुख्यदेश्यै-
र्म्लेच्छैः पुलिन्दैर्द्रविडान्ध्रकाञ्च्यैः ॥ ५.१६१.२१ ॥
con pueblos del este, del oeste, del sur y del norte, con los kāmbojas y los śakas, los khaśas, los sālvas junto con los matsyas, los kurus más destacados y pueblos locales, los bárbaros, los pulindas, y los dravidas, andhras y kāñcyas.
5.161.22
नानाजनौघं युधि संप्रवृद्धं ।
नाङ्गं यथा वेगमपारकणीयम्।
मां च स्थितं नागबलस्य मध्ये ।
युयुत्समे मन्द किमल्पबुद्धे ॥ ५.१६१.२२ ॥
¿No percibes ni siquiera un poco la inundación de muchos pueblos crecida en la batalla, cuya fuerza es inmensa, y a mí, de pie en medio de la hueste de elefantes? ¡Necio, de mente pequeña, con quién deseas luchar?
5.161.23
इत्येवमुक्त्वा राजानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
अभ्यवृत्य पुनर्जिष्णुमुलूकः प्रत्यभाषत ॥ ५.१६१.२३ ॥
Habiendo hablado así al rey Yudhiṣṭhira, hijo de Dharma, Ulūka se volvió de nuevo hacia Jiṣṇu (Arjuna) y respondió.
5.161.24
अकत्थमानो युध्यस्व कत्थेसेऽर्जुन किं बहु ।
पर्यायात्सिद्धिरेस्य नैतत्सिध्यति कत्थनात् ॥ ५.१६१.२४ ॥
Lucha sin jactarte. Arjuna, ¿por qué te vanaglorias tanto? Su logro llega por turnos; no se consigue con jactancia.
5.161.25
यदीदं कत्थनाल्लोके सिध्येत्कर्म धनञ्जय ।
सर्वे भवेयुः सिद्धार्थाः कत्थने को हि दुर्गतः ॥ ५.१६१.२५ ॥
Dhanañjaya, si en este mundo la acción se lograra solo con jactancia, todos tendrían cumplidos sus propósitos; y en la jactancia, ¿quién caería en la desgracia?
5.161.26
जानामि ते वासुदेवं सहायं ।
जानामि ते गाण्डिवं तालमात्रम्।
जानाम्येतत्त्वादृशो नास्ति योद्धा ।
जानानस्ते राज्यमेतद्धरामि ॥ ५.१६१.२६ ॥
Sé que Vāsudeva es tu aliado. Sé que tu arco Gāṇḍīva es tan grande como una palmera. Sé que no hay guerrero como tú. Sabiendo todo esto, retengo este reino tuyo.
5.161.27
न तु पर्यायधर्मेण राज्यं प्राप्नोति मानुषः ।
मनसैवानुकूलानि विधाता कुरुते वशे ॥ ५.१६१.२७ ॥
Pero el hombre no obtiene el reino por la regla de los turnos; el creador somete a su control lo que es favorable a la mente.
5.161.28
त्रयोदश समा भुक्तं राज्यं विलपतस्तव ।
भूयश्चैव प्रशासिष्ये निहत्य त्वां सबान्धवम् ॥ ५.१६१.२८ ॥
Durante trece años disfrutaste del reino mientras te lamentabas. Ahora, habiéndote dado muerte a ti y a tus parientes, volveré a gobernar.
5.161.29
क्व तदा गाण्डिवं तेऽभूद्यत्त्वं दासपणैर्जितः ।
क्व तदा भीमसेनस्य बलमासीच्च फाल्गुना ॥ ५.१६१.२९ ॥
¿Dónde estaba entonces tu arco Gāṇḍīva, cuando fuiste vencido por la apuesta de la esclavitud? ¿Y dónde estaba entonces la fuerza de Bhīmasena, oh Phālguna?
5.161.30
सगदाद्भीमसेनाद्वा पार्थाद्वापि सगाण्डिवात् ।
न वै मोक्षस्तदा वोभूद्विना कृष्णामनिन्दिताम् ॥ ५.१६१.३० ॥
Ni de Bhīmasena con su maza, ni de Pārtha, ni de él con el arco Gāṇḍīva, habría habido entonces liberación para vosotros, sin la intachable Kṛṣṇā.
5.161.31
सा वो दास्ये समापन्नान्मोचयामास पार्षती ।
अमानुष्यं समापन्नान्दासकर्मण्यवस्थितान् ॥ ५.१६१.३१ ॥
La hija de Pṛṣata (Draupadī) os liberó, a vosotros, caídos en la servidumbre, reducidos a un estado inhumano y puestos en trabajos de esclavos.
5.161.32
अवोचं यत्षण्डतिलानहं वस्तथ्यमेव तत् ।
धृता हि वेणी पार्थेन विराटनगरे तदा ॥ ५.१६१.३२ ॥
Lo que dije sobre el eunuco es en verdad cierto: Pārtha llevó entonces una trenza en la ciudad de Virāṭa.
5.161.33
सूदकर्मणि च श्रान्तं विराटस्य महानसे ।
भीमसेनेन कौन्तेय यच्च तन्मम पौरुषम् ॥ ५.१६१.३३ ॥
Y mi hazaña viril fue la de Bhīmasena, fatigado por el trabajo de cocina en la cocina de Virāṭa, oh hijo de Kuntī.
5.161.34
एवमेतत्सदां दण्डं क्षत्रियाः क्षत्रिये दधुः ।
वेणीं कृत्वा षण्डवेषः कन्यां नर्तितवानसि ॥ ५.१६१.३४ ॥
Así los buenos imponen este castigo a un guerrero: hiciste bailar a la doncella, con trenza, disfrazado de eunuco.
5.161.35
न भयाद्वासुदेवस्य न चापि तव फाल्गुन ।
राज्यं प्रतिप्रदाकस्यामि युद्ध्यस्व सहकेशवः ॥ ५.१६१.३५ ॥
No por temor a Vāsudeva, ni siquiera por temor a ti, oh Phālguna, devolveré el reino. Lucha junto con Keśava.
5.161.36
न माया हीन्द्रजालं वा कुहका वापि भीषणा ।
आत्तशस्त्रस्य मे युद्धे वहन्ति प्रतिगर्जनाः ॥ ५.१६१.३६ ॥
Ni la ilusión, ni el encantamiento de Indra, ni siquiera trucos terribles, valdrán contra mí, que he tomado mis armas en la batalla; solo traerán rugidos como respuesta.
5.161.37
वासुदेवसहस्रं वा फाल्गुनानां शतानि वा ।
आसाद्य माममोघेषुं द्रविष्यन्ति दिशो दशः ॥ ५.१६१.३७ ॥
Ya sean mil Vāsudevas o cientos de Phālgunas, al enfrentarse a mí, cuyas flechas nunca fallan, huirán en las diez direcciones.
5.161.38
संयुगं गच्छ भूष्मेण भिन्धि वा शिरसा गिरिम् ।
तरेमं वा महागाधं सौमदत्तितिमिङ्गिलम् ॥ ५.१६१.३८ ॥
Ve a la batalla contra Bhīṣma; o parte la montaña con la cabeza; o cruza este vasto y profundo vado, donde Saumadatti es la ballena timiṅgila.
5.161.39
शारद्वतमहामीनं विविंशतिमहोरगम् ।
बृहद्बलमहोद्वेलं सौमदत्तिकतिमिङ्गितम् ॥ ५.१६१.३९ ॥
Śāradvata (Kṛpa) es el gran pez, Vivimśati la gran serpiente, Bṛhadbala la gran marea, y Saumadatti la ballena de sus movimientos.
5.161.40
भीष्मवेगमपर्यन्तं द्रोणग्राहदुरासदम् ।
कर्णशल्यझषावर्तं काम्भोजबडबासुखम् ॥ ५.१६१.४० ॥
Bhīṣma es la fuerza sin límites; Droṇa el cocodrilo, difícil de abordar; Karṇa y Śalya los peces y remolinos; Kāmboja la comodidad como el fuego del Bada.
5.161.41
दुःशासनौघं शलशल्यमत्स्यं ।
सुषेणचित्रायुधनागनक्रम्।
जयद्रथाद्रिं पुरुमित्रगाधं ।
दुर्मर्षणोदं शकुनिप्रपातम् ॥ ५.१६१.४१ ॥
Duḥśāsana es la inundación; Śala y Śalya los peces; Suṣeṇa y Citrāyudha la serpiente y el cocodrilo; Jayadratha la montaña; Purumitra el vado profundo; Durmarṣaṇa el agua; Śakuni el abismo.
5.161.42
शस्त्रौघमक्षय्यमतिप्रवृद्धं ।
यदावगाह्य श्रमनष्टचेताः।
भविष्यसि त्वं हतसर्वबान्धव-
स्तदा मनस्ते परितापमेष्यति ॥ ५.१६१.४२ ॥
Cuando te sumerjas en esta inagotable y crecida inundación de armas, con la mente perdida por el cansancio, y todos tus parientes hayan sido muertos, entonces tu corazón sufrirá angustia.
5.161.43
तदा मनस्ते त्रिदिवादिवाशुचे-
र्निवर्तिता पार्थ महीप्रशासनात्।
प्रशाम्य राज्यं हि सुदुर्लभं त्वया ।
बुभूषितः स्वर्ग इवातपस्विना ॥ ५.१६१.४३ ॥
Entonces tu mente será apartada del gobierno de la tierra por el hijo de Pṛthā, como un impuro es apartado del cielo. Así como quien no ha practicado la austeridad desea el cielo, tú has deseado pacificar y poseer un reino sumamente difícil de obtener.