ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.161.1
सेनानिवेशं संप्राप्तः कैतव्यः पाण्डवस्य ह ।
समागतः पाण्डवेयैर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ ५.१६१.१ ॥
କୈତବ୍ୟ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନା-ଶିବିରରେ ପହଞ୍ଚି, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା।
5.161.2
अभिज्ञो दूतवाक्यानां यथोक्तं ब्रुवतो मम ।
दुर्योधनसमादेशं श्रुत्वा न क्रोद्धुमर्हसि ॥ ५.१६१.२ ॥
ଦୂତର ବାକ୍ୟ ଜାଣିଥିବା ମୁଁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଆଦେଶ ଯେପରି ଅଛି ସେପରି କହୁଛି; ଶୁଣି ତୁମେ କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
5.161.3
उलूक न भयं तेऽस्ति ब्रूहि त्वं विगतज्वरः ।
यन्मत्तं धार्तराष्ट्रस्य लुब्धस्यादीर्घदर्शिनः ॥ ५.१६१.३ ॥
ହେ ଉଲୂକ, ତୁମର କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ; ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ କୁହ — ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଲୋଭୀ ଓ ଅଦୂରଦର୍ଶୀ, ମଦରେ ଯାହା କହିଛି।
5.161.4
ततो द्युतिमतां मध्ये पाण्डवानां महात्मनाम् ।
सृञ्जयानां च मत्स्यानां कृष्णस्य च यशस्विनः ॥ ५.१६१.४ ॥
ତା'ପରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ, ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ, ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ, ମତ୍ସ୍ୟଙ୍କ ଓ ଯଶସ୍ୱୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।
5.161.5
द्रुपदस्य सपुत्रस्य विराटस्य च संनिधौ ।
भूमिपानां च सर्वेषां मध्ये वाक्यं जगाद ह ॥ ५.१६१.५ ॥
ଦ୍ରୁପଦ, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ବିରାଟଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ବାକ୍ୟ କହିଲା।
5.161.6
इदं त्वामब्रवीद्राजा धार्तराष्ट्रो महामनाः ।
श्रृण्वतां कुरुवीराणां तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ ५.१६१.६ ॥
ମହାମନା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ତୁମକୁ ଏହା କହିଛନ୍ତି; କୁରୁବୀରମାନେ ଶୁଣୁଥିବା ବେଳେ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତାହା ବୁଝିନିଅ।
5.161.7
पराजितोऽसि द्यूतेन कृष्णा चानायिता सभाम् ।
शक्योऽमर्षो मनुष्येण कर्तुं पुरुषमानिना ॥ ५.१६१.७ ॥
ଆପଣ ପାଶାଖେଳରେ ପରାଜିତ ହେଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣାଙ୍କୁ ସଭାକୁ ଆଣାଗଲା। ନିଜକୁ ପୁରୁଷ ଭାବୁଥିବା ଲୋକ ଏହି ଅପମାନରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇପାରେ।
5.161.8
द्वादशैव तु वर्षाणि वने धिष्ण्याद्विवासितः ।
संवत्सरं विराटस्य दास्यमास्थाय चोषितः ॥ ५.१६१.८ ॥
ଆପଣ ବାର ବର୍ଷ ବନରେ ଘରୁ ନିର୍ବାସିତ ହୋଇଥିଲେ; ଏକ ବର୍ଷ ବିରାଟଙ୍କ ଦାସତ୍ୱରେ ବାସ କରିଥିଲେ।
5.161.9
अमर्षं राज्यहरणं वनवासं च पाण्डव ।
द्रौपद्याश्च परिक्लेशं संस्मरन्पुरुषो भव ॥ ५.१६१.९ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ରାଜ୍ୟହରଣ, ବନବାସ ଓ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ କ୍ଲେଶକୁ ସ୍ମରଣ କରି ପୁରୁଷ ହୁଅ, କ୍ରୋଧ ଧର।
5.161.10
अशक्तेन च यच्छप्तं भीमसेनेन पाण्डव ।
दुःशासनस्य रुधिरं पीयतां यदि शक्यते ॥ ५.१६१.१० ॥
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଅସମର୍ଥ ଥିବା ବେଳେ ଭୀମସେନ ଯାହା ଶପଥ କରିଥିଲେ — ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଦୁଃଶାସନର ରକ୍ତ ପାନ କରାଯାଉ।
5.161.11
लोहाभिसारो निर्वृत्तः कुरुक्षेत्रमकर्दमम् ।
समः पन्था भृतास्तेश्वाः श्वो युध्यस्व सकेशवः ॥ ५.१६१.११ ॥
ଲୋହାଭିସାର ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି; କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ପଙ୍କହୀନ, ପଥ ସମତଳ, ଆପଣଙ୍କ ଘୋଡ଼ା ପ୍ରସ୍ତୁତ। କାଲି କେଶବଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର।
5.161.12
असमागम्य भीष्मेण संयुगे किं विकत्थसे ।
आरुरुक्षुर्यथा पङ्गुः पर्वतं गन्धमादनम् ॥ ५.१६१.१२ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ନ ହୋଇ କାହିଁକି ଗର୍ବ କରୁଛ? ଖଞ୍ଜା ଯେପରି ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତ ଚଢ଼ିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
5.161.13
एवं कत्थसि कौन्तेय अकत्थन्पुरुषो भव ।
सूतपुत्रं सुदुर्घर्षं शल्यं च बलिनां वरम् ॥ ५.१६१.१३ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ତୁମେ ଏହିପରି ଦମ୍ଭ କରୁଛ। ଦମ୍ଭ ନ କରି ପୁରୁଷ ହୁଅ। ଅତି ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ସୂତପୁତ୍ର ଓ ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ (ସାମନା କର)।
5.161.14
द्रोणं च बलिनां श्रेष्ठं शचीपतिसमं युधि ।
अजित्वा संयुगे पार्थ राज्यं कथमिहेच्छसि ॥ ५.१६१.१४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ, ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ନ ଜିଣି, ହେ ପାର୍ଥ, ଏଠାରେ ରାଜ୍ୟ କିପରି ଚାହୁଁଛ?
5.161.15
ब्राह्मे धनुषि चाचार्यं वेदयोरन्तगं द्वयोः ।
युधि धुर्यमविक्षोभ्यमनीकचरमच्युतम् ॥ ५.१६१.१५ ॥
ବ୍ରାହ୍ମ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଦୁଇ ବେଦର ପାରଙ୍ଗତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ରଣୀ, ଅଚଳ, ସେନା ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣକାରୀ, ଅଚ୍ୟୁତ (ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଜିଣ)।
5.161.16
द्रोणं महाद्युतिं पार्थ जेतुमिच्छसि तन्मृषा ।
न हि शुश्रुम वातेन मेरुमुन्मथितं गिरिम् ॥ ५.१६१.१६ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଜିଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ, ତାହା ମିଥ୍ୟା। ପବନ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଉପାଡ଼ିଛି ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣି ନାହୁଁ।
5.161.17
अनिलो वा वहेन्मेरुं द्यौर्वापि निपतेन्महीम् ।
युगं वा परिवर्तेत यद्येवं स्याद्यथात्थ माम् ॥ ५.१६१.१७ ॥
ପବନ ମେରୁକୁ ବହି ନେଲେ, ଆକାଶ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିଲେ, କିମ୍ବା ଯୁଗ ହିଁ ଓଲଟି ଗଲେ; ତୁମେ ମୋତେ କହିଥିବା ପରି ଯଦି ହୁଏ (ତେବେ ମାନିବି)।
5.161.18
को ह्यस्ति जीविताकाङ्क्षी प्राप्येममरिमर्दनम् ।
गजो वाजी रथो वापि पुनः स्वस्ति गृहान्व्रजेत् ॥ ५.१६१.१८ ॥
ଜୀବନର ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା କିଏ ଅଛି ଯିଏ ଏଇ ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସାମନା କରି, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ରଥ ନେଇ, ପୁଣି କୁଶଳରେ ଘରକୁ ଫେରିପାରିବ?
5.161.19
कथमाभ्यामभिध्यातः संसृष्टो दारुणेन वा ।
रणे जीवन्विमुच्येत पदा भूमिमुपस्पृशन् ॥ ५.१६१.१९ ॥
ଏ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲକ୍ଷ୍ୟ ହୋଇ, ଅଥବା ଭୟଙ୍କର ସହ ସଂଘର୍ଷ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୀବିତ ଭାବେ କିପରି ମୁକ୍ତ ହେବ, ପାଦରେ ଭୂମି ସ୍ପର୍ଶ କରି?
5.161.20
किं दुर्दुरः कूपशयो यथेमां ।
न बुध्यमे राजचमूं समेताम्।
दुराधरषां देवचमूप्रकाशां ।
गुप्तां नरेन्द्रैस्त्रिदशैरिव द्याम् ॥ ५.१६१.२० ॥
କୂଅରେ ପଡ଼ିଥିବା ବେଙ୍ଗ ପରି, ଏକତ୍ରିତ ଏହି ରାଜସେନାକୁ କ'ଣ ତୁମେ ବୁଝୁନାହଁ? ଦେବସେନା ସମ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ, ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ରକ୍ଷା କରିବା ପରି?
5.161.21
प्राच्यैः प्रतीच्यैरथ दाक्षिणात्यै-
रुदीच्यकाम्भोजशकैः खशैश्च।
साल्वैः समत्स्यैः कुरुमुख्यदेश्यै-
र्म्लेच्छैः पुलिन्दैर्द्रविडान्ध्रकाञ्च्यैः ॥ ५.१६१.२१ ॥
ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉତ୍ତରର ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ, କାମ୍ବୋଜ ଓ ଶକମାନଙ୍କ ସହିତ, ଖଶମାନଙ୍କ ସହିତ, ସାଲ୍ୱମାନଙ୍କ ସହିତ, ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ, କୁରୁ ପ୍ରଧାନ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ, ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ସହିତ, ପୁଲିନ୍ଦମାନଙ୍କ ସହିତ, ଦ୍ରାବିଡ, ଆନ୍ଧ୍ର ଓ କାଞ୍ଚିମାନଙ୍କ ସହିତ।
5.161.22
नानाजनौघं युधि संप्रवृद्धं ।
नाङ्गं यथा वेगमपारकणीयम्।
मां च स्थितं नागबलस्य मध्ये ।
युयुत्समे मन्द किमल्पबुद्धे ॥ ५.१६१.२२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ବଢ଼ିଥିବା ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରବାହ, ଯାହାର ବେଗ ଅପାର, ତୁମେ କିଛି ବି ବୁଝୁନାହଁ କି? ହାତୀ ସେନାର ମଝିରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମୋତେ ମଧ୍ୟ? ହେ ମୂର୍ଖ, ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି, ତୁମେ କାହା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
5.161.23
इत्येवमुक्त्वा राजानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
अभ्यवृत्य पुनर्जिष्णुमुलूकः प्रत्यभाषत ॥ ५.१६१.२३ ॥
ରାଜା ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏହା କହି, ପୁଣି ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ପ୍ରତି ଫେରି ଉଲୂକ ଉତ୍ତର ଦେଲା।
5.161.24
अकत्थमानो युध्यस्व कत्थेसेऽर्जुन किं बहु ।
पर्यायात्सिद्धिरेस्य नैतत्सिध्यति कत्थनात् ॥ ५.१६१.२४ ॥
ଆତ୍ମପ୍ରଶଂସା ନ କରି ଯୁଦ୍ଧ କର। ଅର୍ଜୁନ, ଏତେ ବଡ଼ାଇ କାହିଁକି କରୁଛ? ଏହାର ସିଦ୍ଧି କ୍ରମାନୁସାରେ ହୁଏ; ବଡ଼ାଇରେ ଏହା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ।
5.161.25
यदीदं कत्थनाल्लोके सिध्येत्कर्म धनञ्जय ।
सर्वे भवेयुः सिद्धार्थाः कत्थने को हि दुर्गतः ॥ ५.१६१.२५ ॥
ଧନଞ୍ଜୟ, ଜଗତରେ ବଡ଼ାଇରେ ଯଦି କର୍ମ ସିଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତା, ତେବେ ସମସ୍ତେ ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ହୋଇଥାନ୍ତେ; ବଡ଼ାଇରେ କିଏ ବା ଦୁର୍ଗତି ଭୋଗିଥାନ୍ତା?
5.161.26
जानामि ते वासुदेवं सहायं ।
जानामि ते गाण्डिवं तालमात्रम्।
जानाम्येतत्त्वादृशो नास्ति योद्धा ।
जानानस्ते राज्यमेतद्धरामि ॥ ५.१६१.२६ ॥
ତୁମର ସହାୟକ ବାସୁଦେବ ଅଛନ୍ତି ଇହା ମୁଁ ଜାଣେ। ତୁମର ଗାଣ୍ଡୀବ ତାଳବୃକ୍ଷ ପରି ବଡ଼ ଇହା ମୁଁ ଜାଣେ। ତୁମ ପରି ଯୋଦ୍ଧା ନାହିଁ ଇହା ମୁଁ ଜାଣେ। ଏସବୁ ଜାଣି ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମର ଏହି ରାଜ୍ୟ ଧାରଣ କରେ।
5.161.27
न तु पर्यायधर्मेण राज्यं प्राप्नोति मानुषः ।
मनसैवानुकूलानि विधाता कुरुते वशे ॥ ५.१६१.२७ ॥
କିନ୍ତୁ ମଣିଷ କ୍ରମଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ ପାଏ ନାହିଁ। ମନକୁ ଅନୁକୂଳ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ବିଧାତା ନିଜ ବଶରେ ଆଣନ୍ତି।
5.161.28
त्रयोदश समा भुक्तं राज्यं विलपतस्तव ।
भूयश्चैव प्रशासिष्ये निहत्य त्वां सबान्धवम् ॥ ५.१६१.२८ ॥
ବିଳାପ କରୁଥିବା ତୁମ ଦ୍ୱାରା ତେର ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ ଭୋଗ ହୋଇଛି। ଏବେ ତୁମକୁ ଓ ତୁମ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ମୁଁ ପୁଣି ଶାସନ କରିବି।
5.161.29
क्व तदा गाण्डिवं तेऽभूद्यत्त्वं दासपणैर्जितः ।
क्व तदा भीमसेनस्य बलमासीच्च फाल्गुना ॥ ५.१६१.२९ ॥
ତୁମେ ଦାସପଣରେ ପରାଜିତ ହେଲା ବେଳେ ତୁମ ଗାଣ୍ଡୀବ କେଉଁଠି ଥିଲା? ସେତେବେଳେ ଭୀମସେନଙ୍କ ବଳ କେଉଁଠି ଥିଲା, ହେ ଫାଲ୍ଗୁନ?
5.161.30
सगदाद्भीमसेनाद्वा पार्थाद्वापि सगाण्डिवात् ।
न वै मोक्षस्तदा वोभूद्विना कृष्णामनिन्दिताम् ॥ ५.१६१.३० ॥
ଗଦା ସହିତ ଭୀମସେନଙ୍କ ଠାରୁ, ପାର୍ଥଙ୍କ ଠାରୁ, କିମ୍ବା ଗାଣ୍ଡୀବ ସହିତ ତାଙ୍କ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା କୃଷ୍ଣା ବିନା ସେତେବେଳେ ତୁମର ମୁକ୍ତି ହୋଇନଥାନ୍ତା।
5.161.31
सा वो दास्ये समापन्नान्मोचयामास पार्षती ।
अमानुष्यं समापन्नान्दासकर्मण्यवस्थितान् ॥ ५.१६१.३१ ॥
ପୃଷତଙ୍କ କନ୍ୟା (ଦ୍ରୌପଦୀ) ଦାସତ୍ୱରେ ପତିତ, ଅମାନୁଷିକ ଅବସ୍ଥାରେ ଦାସକର୍ମରେ ଥିବା ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କଲେ।
5.161.32
अवोचं यत्षण्डतिलानहं वस्तथ्यमेव तत् ।
धृता हि वेणी पार्थेन विराटनगरे तदा ॥ ५.१६१.३२ ॥
ମୁଁ ଯେ 'ଷଣ୍ଡ' (ନପୁଂସକ) କହିଥିଲି, ତାହା ସତ୍ୟ। ସେତେବେଳେ ବିରାଟନଗରରେ ପାର୍ଥ ବେଣୀ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
5.161.33
सूदकर्मणि च श्रान्तं विराटस्य महानसे ।
भीमसेनेन कौन्तेय यच्च तन्मम पौरुषम् ॥ ५.१६१.३३ ॥
ବିରାଟଙ୍କ ରୋଷଘରରେ ରନ୍ଧନ କାର୍ଯ୍ୟରେ କ୍ଳାନ୍ତ ଭୀମସେନ—ହେ କୌନ୍ତେୟ—ଯାହା ମୋର ପୌରୁଷ।
5.161.34
एवमेतत्सदां दण्डं क्षत्रियाः क्षत्रिये दधुः ।
वेणीं कृत्वा षण्डवेषः कन्यां नर्तितवानसि ॥ ५.१६१.३४ ॥
ଏହା ସଜ୍ଜନଙ୍କ ଦଣ୍ଡ; କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ଉପରେ ଏହା ଲଦିଥିଲେ। ବେଣୀ ବାନ୍ଧି ଷଣ୍ଡ ବେଶରେ ତୁମେ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ନଚାଇଲ।
5.161.35
न भयाद्वासुदेवस्य न चापि तव फाल्गुन ।
राज्यं प्रतिप्रदाकस्यामि युद्ध्यस्व सहकेशवः ॥ ५.१६१.३५ ॥
ବାସୁଦେବଙ୍କ ଭୟରେ ନୁହେଁ, କି ହେ ଫାଲ୍ଗୁନ, ତୁମ ଭୟରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ—ମୁଁ ରାଜ୍ୟ ଫେରାଇ ଦେବି ନାହିଁ। କେଶବଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର।
5.161.36
न माया हीन्द्रजालं वा कुहका वापि भीषणा ।
आत्तशस्त्रस्य मे युद्धे वहन्ति प्रतिगर्जनाः ॥ ५.१६१.३६ ॥
ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମୋ ଆଗରେ ମାୟା, ଇନ୍ଦ୍ରଜାଳ ବା ଭୟଙ୍କର ଛଳ କିଛି କାମ ଦେବ ନାହିଁ; ସେମାନେ କେବଳ ପ୍ରତିଗର୍ଜନ ହିଁ ଆଣିବେ।
5.161.37
वासुदेवसहस्रं वा फाल्गुनानां शतानि वा ।
आसाद्य माममोघेषुं द्रविष्यन्ति दिशो दशः ॥ ५.१६१.३७ ॥
ହଜାର ବାସୁଦେବ କିମ୍ବା ଶହ ଶହ ଫାଲ୍ଗୁନ ଆସନ୍ତୁ, ଅମୋଘ ବାଣଧାରୀ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ପଡ଼ି ସେମାନେ ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାଇବେ।
5.161.38
संयुगं गच्छ भूष्मेण भिन्धि वा शिरसा गिरिम् ।
तरेमं वा महागाधं सौमदत्तितिमिङ्गिलम् ॥ ५.१६१.३८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ; କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡରେ ପର୍ବତ ଭାଙ୍ଗ; କିମ୍ବା ସୌମଦତ୍ତି ତିମିଙ୍ଗିଳ ଥିବା ଏହି ଗଭୀର ସମୁଦ୍ର ପାର ହୁଅ।
5.161.39
शारद्वतमहामीनं विविंशतिमहोरगम् ।
बृहद्बलमहोद्वेलं सौमदत्तिकतिमिङ्गितम् ॥ ५.१६१.३९ ॥
ଶାରଦ୍ୱତ (କୃପ) ମହାମତ୍ସ୍ୟ; ବିବିଂଶତି ମହାସର୍ପ; ବୃହଦ୍ବଳ ମହା ଜୁଆର; ସୌମଦତ୍ତି ତାର ଗତି ସହିତ ତିମିଙ୍ଗିଳ।
5.161.40
भीष्मवेगमपर्यन्तं द्रोणग्राहदुरासदम् ।
कर्णशल्यझषावर्तं काम्भोजबडबासुखम् ॥ ५.१६१.४० ॥
ଭୀଷ୍ମ ରୂପ ଅପାର ବେଗ; ଦ୍ରୋଣ ରୂପ ଦୁର୍ଲଭ କୁମ୍ଭୀର; କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶଲ୍ୟ ମାଛ ଓ ଘୂର୍ଣ୍ଣି; କାମ୍ବୋଜ ବଡ଼ବାଗ୍ନି ପରି ସୁଖ।
5.161.41
दुःशासनौघं शलशल्यमत्स्यं ।
सुषेणचित्रायुधनागनक्रम्।
जयद्रथाद्रिं पुरुमित्रगाधं ।
दुर्मर्षणोदं शकुनिप्रपातम् ॥ ५.१६१.४१ ॥
ଦୁଃଶାସନ ରୂପ ବନ୍ୟା; ଶଳ ଓ ଶଲ୍ୟ ମାଛ; ସୁଷେଣ ଓ ଚିତ୍ରାୟୁଧ ସାପ ଓ କୁମ୍ଭୀର; ଜୟଦ୍ରଥ ପର୍ବତ; ପୁରୁମିତ୍ର ଗଭୀର ଘାଟ; ଦୁର୍ମର୍ଷଣ ଜଳ; ଶକୁନି ଗଭୀର ଖାଦ।
5.161.42
शस्त्रौघमक्षय्यमतिप्रवृद्धं ।
यदावगाह्य श्रमनष्टचेताः।
भविष्यसि त्वं हतसर्वबान्धव-
स्तदा मनस्ते परितापमेष्यति ॥ ५.१६१.४२ ॥
ଅସ୍ତ୍ରର ଅକ୍ଷୟ, ଅତିଶୟ ବଢ଼ିଥିବା ସ୍ରୋତରେ ତୁମେ ଅବଗାହନ କରି, ଶ୍ରମରେ ଚେତନା ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଏବଂ ତୁମ ସମସ୍ତ ବାନ୍ଧବ ହତ ହେଲେ, ତବେ ତୁମ ମନ ପରିତାପ ପାଇବ।
5.161.43
तदा मनस्ते त्रिदिवादिवाशुचे-
र्निवर्तिता पार्थ महीप्रशासनात्।
प्रशाम्य राज्यं हि सुदुर्लभं त्वया ।
बुभूषितः स्वर्ग इवातपस्विना ॥ ५.१६१.४३ ॥
ତେବେ ତୁମ ମନ, ଅଶୁଚି ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ବର୍ଗରୁ ଯେପରି ଫେରାଯାଏ, ସେପରି ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଶାସନରୁ ଫେରାଯିବ। ତପସ୍ୟାହୀନ ଯେପରି ସ୍ବର୍ଗ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେପରି ତୁମେ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ରାଜ୍ୟକୁ ଶାନ୍ତ କରି ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲ।