മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.161
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.161.1
सेनानिवेशं संप्राप्तः कैतव्यः पाण्डवस्य ह ।
समागतः पाण्डवेयैर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ ५.१६१.१ ॥
കൈതവ്യൻ പാണ്ഡവരുടെ സേനാപാളയത്തിലെത്തി, പാണ്ഡവരോടൊപ്പം ചേർന്ന് യുധിഷ്ഠിരനോട് സംസാരിച്ചു.
5.161.2
अभिज्ञो दूतवाक्यानां यथोक्तं ब्रुवतो मम ।
दुर्योधनसमादेशं श्रुत्वा न क्रोद्धुमर्हसि ॥ ५.१६१.२ ॥
ദൂതന്റെ വാക്കുകൾ അറിയുന്ന ഞാൻ ദുര്യോധനന്റെ കൽപ്പന പറഞ്ഞതുപോലെ പറയുമ്പോൾ നീ കോപിക്കരുത്.
5.161.3
उलूक न भयं तेऽस्ति ब्रूहि त्वं विगतज्वरः ।
यन्मत्तं धार्तराष्ट्रस्य लुब्धस्यादीर्घदर्शिनः ॥ ५.१६१.३ ॥
ഉലൂകാ, നിനക്ക് ഭയമില്ല; നിശ്ചിന്തനായി പറയൂ — ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ, ലോഭിയും ദൂരദൃഷ്ടിയില്ലാത്തവനും, മദത്താൽ പറഞ്ഞത്.
5.161.4
ततो द्युतिमतां मध्ये पाण्डवानां महात्मनाम् ।
सृञ्जयानां च मत्स्यानां कृष्णस्य च यशस्विनः ॥ ५.१६१.४ ॥
അപ്പോൾ തേജസ്വികളായ പാണ്ഡവരുടെ മധ്യത്തിൽ, മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവർ, സൃഞ്ജയർ, മത്സ്യർ, യശസ്വിയായ കൃഷ്ണൻ എന്നിവരുടെ മധ്യത്തിൽ.
5.161.5
द्रुपदस्य सपुत्रस्य विराटस्य च संनिधौ ।
भूमिपानां च सर्वेषां मध्ये वाक्यं जगाद ह ॥ ५.१६१.५ ॥
ദ്രുപദന്റെയും പുത്രന്റെയും വിരാടന്റെയും സന്നിധിയിൽ, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരുടെയും മധ്യത്തിൽ അവൻ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
5.161.6
इदं त्वामब्रवीद्राजा धार्तराष्ट्रो महामनाः ।
श्रृण्वतां कुरुवीराणां तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ ५.१६१.६ ॥
മഹാമനസ്കനായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ രാജാവ് നിന്നോട് ഇത് പറഞ്ഞു; കുരുവീരന്മാർ കേൾക്കുമ്പോൾ, യുധിഷ്ഠിരാ, അത് ഗ്രഹിക്കൂ.
5.161.7
पराजितोऽसि द्यूतेन कृष्णा चानायिता सभाम् ।
शक्योऽमर्षो मनुष्येण कर्तुं पुरुषमानिना ॥ ५.१६१.७ ॥
നിങ്ങൾ ചൂതിൽ തോറ്റു, കൃഷ്ണയെ സഭയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. സ്വയം പുരുഷനെന്ന് കരുതുന്നവന് ഈ അപമാനത്തിൽ കോപം ഉണ്ടാകാം.
5.161.8
द्वादशैव तु वर्षाणि वने धिष्ण्याद्विवासितः ।
संवत्सरं विराटस्य दास्यमास्थाय चोषितः ॥ ५.१६१.८ ॥
നിങ്ങൾ പന്ത്രണ്ടു വർഷം കാട്ടിൽ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടു; ഒരു വർഷം വിരാടന്റെ ദാസ്യത്തിൽ കഴിഞ്ഞു.
5.161.9
अमर्षं राज्यहरणं वनवासं च पाण्डव ।
द्रौपद्याश्च परिक्लेशं संस्मरन्पुरुषो भव ॥ ५.१६१.९ ॥
പാണ്ഡവാ, രാജ്യാപഹരണവും വനവാസവും ദ്രൗപദിയുടെ ദുഃഖവും ഓർത്ത് പുരുഷനാകൂ, കോപം കൊള്ളൂ.
5.161.10
अशक्तेन च यच्छप्तं भीमसेनेन पाण्डव ।
दुःशासनस्य रुधिरं पीयतां यदि शक्यते ॥ ५.१६१.१० ॥
പാണ്ഡവാ, ശക്തിയില്ലാതിരുന്നപ്പോൾ ഭീമസേനൻ ചെയ്ത ശപഥം — കഴിയുമെങ്കിൽ ദുശ്ശാസനന്റെ രക്തം കുടിക്കട്ടെ.
5.161.11
लोहाभिसारो निर्वृत्तः कुरुक्षेत्रमकर्दमम् ।
समः पन्था भृतास्तेश्वाः श्वो युध्यस्व सकेशवः ॥ ५.१६१.११ ॥
ലോഹാഭിസാരം പൂർത്തിയായി; കുരുക്ഷേത്രം ചെളിയില്ലാത്തതാണ്, വഴി സമമാണ്, നിങ്ങളുടെ കുതിരകൾ ഒരുക്കമാണ്. നാളെ കേശവനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യുക.
5.161.12
असमागम्य भीष्मेण संयुगे किं विकत्थसे ।
आरुरुक्षुर्यथा पङ्गुः पर्वतं गन्धमादनम् ॥ ५.१६१.१२ ॥
ഭീഷ്മനുമായി യുദ്ധത്തിൽ ഏറ്റുമുട്ടാതെ നീ എന്തിന് പൊങ്ങച്ചം പറയുന്നു? മുടന്തൻ ഗന്ധമാദനപർവതം കയറാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ.
5.161.13
एवं कत्थसि कौन्तेय अकत्थन्पुरुषो भव ।
सूतपुत्रं सुदुर्घर्षं शल्यं च बलिनां वरम् ॥ ५.१६१.१३ ॥
കൗന്തേയാ, നീ ഇങ്ങനെ പുകഴ്ത്തുന്നു. പുകഴ്ത്താതെ പുരുഷനാകൂ. അതിദുർദ്ധർഷനായ സൂതപുത്രനെയും, ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശല്യനെയും (നേരിടൂ).
5.161.14
द्रोणं च बलिनां श्रेष्ठं शचीपतिसमं युधि ।
अजित्वा संयुगे पार्थ राज्यं कथमिहेच्छसि ॥ ५.१६१.१४ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനു തുല്യനായ, ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണനെ ജയിക്കാതെ, പാർത്ഥാ, ഇവിടെ രാജ്യം എങ്ങനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
5.161.15
ब्राह्मे धनुषि चाचार्यं वेदयोरन्तगं द्वयोः ।
युधि धुर्यमविक्षोभ्यमनीकचरमच्युतम् ॥ ५.१६१.१५ ॥
ബ്രാഹ്മ വില്ലിലെ ആചാര്യനും, രണ്ടു വേദങ്ങളുടെയും അന്തം അറിഞ്ഞവനും, യുദ്ധത്തിൽ മുഖ്യനും, അചഞ്ചലനും, സേനകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നവനും, അച്യുതനുമായ (ദ്രോണനെ ജയിക്കൂ).
5.161.16
द्रोणं महाद्युतिं पार्थ जेतुमिच्छसि तन्मृषा ।
न हि शुश्रुम वातेन मेरुमुन्मथितं गिरिम् ॥ ५.१६१.१६ ॥
പാർത്ഥാ, മഹാതേജസ്വിയായ ദ്രോണനെ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അത് വ്യർത്ഥം. കാറ്റ് മേരുപർവതത്തെ ഇളക്കിമറിച്ചതായി ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടില്ല.
5.161.17
अनिलो वा वहेन्मेरुं द्यौर्वापि निपतेन्महीम् ।
युगं वा परिवर्तेत यद्येवं स्याद्यथात्थ माम् ॥ ५.१६१.१७ ॥
കാറ്റ് മേരുവിനെ വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോയാലും, ആകാശം ഭൂമിയിൽ വീണാലും, അല്ലെങ്കിൽ യുഗം തന്നെ മറിഞ്ഞാലും; നീ എന്നോടു പറഞ്ഞതുപോലെ സംഭവിച്ചാൽ (അപ്പോൾ വിശ്വസിക്കാം).
5.161.18
को ह्यस्ति जीविताकाङ्क्षी प्राप्येममरिमर्दनम् ।
गजो वाजी रथो वापि पुनः स्वस्ति गृहान्व्रजेत् ॥ ५.१६१.१८ ॥
ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആരുണ്ട്, ഈ ശത്രുനിഗ്രഹിയെ നേരിട്ട്, ആനയോ കുതിരയോ രഥമോ, വീണ്ടും ക്ഷേമമായി വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ കഴിയും?
5.161.19
कथमाभ्यामभिध्यातः संसृष्टो दारुणेन वा ।
रणे जीवन्विमुच्येत पदा भूमिमुपस्पृशन् ॥ ५.१६१.१९ ॥
ഇവരിരുവരുടെയും ലക്ഷ്യമാക്കപ്പെട്ടവനായി, അല്ലെങ്കിൽ ഭയങ്കരനോടേറ്റുമുട്ടി, യുദ്ധത്തിൽ എങ്ങനെ ജീവനോടെ രക്ഷപ്പെടും, കാൽകൊണ്ട് നിലം തൊട്ടുകൊണ്ട്?
5.161.20
किं दुर्दुरः कूपशयो यथेमां ।
न बुध्यमे राजचमूं समेताम्।
दुराधरषां देवचमूप्रकाशां ।
गुप्तां नरेन्द्रैस्त्रिदशैरिव द्याम् ॥ ५.१६१.२० ॥
കിണറ്റിൽ കിടക്കുന്ന തവളയെപ്പോലെ, ഒത്തുകൂടിയ ഈ രാജസേനയെ നീ മനസ്സിലാക്കുന്നില്ലേ? ദേവസേനയ്ക്കു തുല്യമായി, ആക്രമിക്കാനാവാത്തതായി, രാജാക്കന്മാരാൽ സംരക്ഷിതമായി, ദേവന്മാർ സ്വർഗ്ഗം കാക്കുന്നതുപോലെ ഇരിക്കുന്ന ഇതിനെ?
5.161.21
प्राच्यैः प्रतीच्यैरथ दाक्षिणात्यै-
रुदीच्यकाम्भोजशकैः खशैश्च।
साल्वैः समत्स्यैः कुरुमुख्यदेश्यै-
र्म्लेच्छैः पुलिन्दैर्द्रविडान्ध्रकाञ्च्यैः ॥ ५.१६१.२१ ॥
കിഴക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, തെക്ക്, വടക്ക് ദേശക്കാരാലും, കാംബോജരും ശകരും, ഖശരും, സാല്വരും, മത്സ്യരോടൊപ്പം, കുരുമുഖ്യരും പ്രാദേശികരും, മ്ലേച്ഛരും, പുലിന്ദരും, ദ്രാവിഡരും ആന്ധ്രരും കാഞ്ചികളും ചേർന്ന്.
5.161.22
नानाजनौघं युधि संप्रवृद्धं ।
नाङ्गं यथा वेगमपारकणीयम्।
मां च स्थितं नागबलस्य मध्ये ।
युयुत्समे मन्द किमल्पबुद्धे ॥ ५.१६१.२२ ॥
യുദ്ധത്തിൽ വളർന്ന അനേകം ജനങ്ങളുടെ പ്രവാഹത്തെയും അതിന്റെ അപാരമായ വേഗത്തെയും നീ ഒട്ടും മനസ്സിലാക്കുന്നില്ലേ? ആനപ്പടയുടെ നടുവിൽ നിൽക്കുന്ന എന്നെയും? മൂഢാ, അല്പബുദ്ധേ, നീ ആരോടാണ് പൊരുതാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
5.161.23
इत्येवमुक्त्वा राजानं धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
अभ्यवृत्य पुनर्जिष्णुमुलूकः प्रत्यभाषत ॥ ५.१६१.२३ ॥
ധർമ്മപുത്രനായ രാജാവ് യുധിഷ്ഠിരനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, വീണ്ടും ജിഷ്ണുവിനെ (അർജ്ജുനനെ) നോക്കി ഉലൂകൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
5.161.24
अकत्थमानो युध्यस्व कत्थेसेऽर्जुन किं बहु ।
पर्यायात्सिद्धिरेस्य नैतत्सिध्यति कत्थनात् ॥ ५.१६१.२४ ॥
അഹങ്കാരം പറയാതെ യുദ്ധം ചെയ്യുക. അർജ്ജുനാ, എന്തിനിങ്ങനെ വമ്പു പറയുന്നു? ഇതിന്റെ സിദ്ധി ക്രമമനുസരിച്ചാണ് വരുന്നത്; വമ്പു പറച്ചിലിനാൽ ഇത് സിദ്ധിക്കില്ല.
5.161.25
यदीदं कत्थनाल्लोके सिध्येत्कर्म धनञ्जय ।
सर्वे भवेयुः सिद्धार्थाः कत्थने को हि दुर्गतः ॥ ५.१६१.२५ ॥
ധനഞ്ജയാ, ലോകത്തിൽ വമ്പു പറയുന്നതുകൊണ്ടുതന്നെ കർമ്മം സിദ്ധിക്കുമായിരുന്നെങ്കിൽ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം നേടുമായിരുന്നു; വമ്പു പറഞ്ഞാൽ ആരാണ് ദുർഗതിയിലാവുക?
5.161.26
जानामि ते वासुदेवं सहायं ।
जानामि ते गाण्डिवं तालमात्रम्।
जानाम्येतत्त्वादृशो नास्ति योद्धा ।
जानानस्ते राज्यमेतद्धरामि ॥ ५.१६१.२६ ॥
നിന്റെ സഹായി വാസുദേവനാണെന്ന് ഞാനറിയുന്നു. നിന്റെ ഗാണ്ഡീവം താളമരത്തോളം വലുതാണെന്ന് ഞാനറിയുന്നു. നിന്നെപ്പോലെ യോദ്ധാവില്ലെന്ന് ഞാനറിയുന്നു. ഇതെല്ലാം അറിഞ്ഞുകൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ നിന്റെ ഈ രാജ്യം പിടിച്ചെടുക്കുന്നു.
5.161.27
न तु पर्यायधर्मेण राज्यं प्राप्नोति मानुषः ।
मनसैवानुकूलानि विधाता कुरुते वशे ॥ ५.१६१.२७ ॥
എന്നാൽ മനുഷ്യൻ ക്രമധർമ്മത്താൽ രാജ്യം പ്രാപിക്കുന്നില്ല. മനസ്സിന് അനുകൂലമായവയെ വിധാതാവ് തന്റെ വശത്താക്കുന്നു.
5.161.28
त्रयोदश समा भुक्तं राज्यं विलपतस्तव ।
भूयश्चैव प्रशासिष्ये निहत्य त्वां सबान्धवम् ॥ ५.१६१.२८ ॥
വിലപിക്കുന്ന നിനക്ക് പതിമൂന്നു വർഷം രാജ്യം ഭുജിക്കപ്പെട്ടു. ഇനി നിന്നെയും ബന്ധുക്കളെയും വധിച്ച് ഞാൻ വീണ്ടും ഭരിക്കും.
5.161.29
क्व तदा गाण्डिवं तेऽभूद्यत्त्वं दासपणैर्जितः ।
क्व तदा भीमसेनस्य बलमासीच्च फाल्गुना ॥ ५.१६१.२९ ॥
നീ ദാസപണത്താൽ തോറ്റപ്പോൾ നിന്റെ ഗാണ്ഡീവം എവിടെയായിരുന്നു? അന്ന് ഭീമസേനന്റെ ബലം എവിടെയായിരുന്നു, ഫാൽഗുനാ?
5.161.30
सगदाद्भीमसेनाद्वा पार्थाद्वापि सगाण्डिवात् ।
न वै मोक्षस्तदा वोभूद्विना कृष्णामनिन्दिताम् ॥ ५.१६१.३० ॥
ഗദയോടുകൂടിയ ഭീമസേനനിൽ നിന്നോ, പാർത്ഥനിൽ നിന്നോ, ഗാണ്ഡീവത്തോടുകൂടിയ അവനിൽ നിന്നോ പോലും, കുറ്റമറ്റ കൃഷ്ണയില്ലാതെ അന്ന് നിങ്ങൾക്ക് മോചനം ഉണ്ടാകുമായിരുന്നില്ല.
5.161.31
सा वो दास्ये समापन्नान्मोचयामास पार्षती ।
अमानुष्यं समापन्नान्दासकर्मण्यवस्थितान् ॥ ५.१६१.३१ ॥
പൃഷതന്റെ മകൾ (ദ്രൗപദി) ദാസ്യത്തിൽ വീണ്, മനുഷ്യത്വരഹിതമായ നിലയിൽ ദാസകർമ്മത്തിൽ നിന്നിരുന്ന നിങ്ങളെ മോചിപ്പിച്ചു.
5.161.32
अवोचं यत्षण्डतिलानहं वस्तथ्यमेव तत् ।
धृता हि वेणी पार्थेन विराटनगरे तदा ॥ ५.१६१.३२ ॥
ഞാൻ 'ഷണ്ഡൻ' (ഷണ്ഡൻ) എന്ന് പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്. അന്ന് വിരാടനഗരത്തിൽ പാർത്ഥൻ ജട ധരിച്ചിരുന്നു.
5.161.33
सूदकर्मणि च श्रान्तं विराटस्य महानसे ।
भीमसेनेन कौन्तेय यच्च तन्मम पौरुषम् ॥ ५.१६१.३३ ॥
വിരാടന്റെ അടുക്കളയിൽ പാചകജോലിയിൽ ക്ഷീണിച്ച ഭീമസേനനാൽ—ഹേ കൗന്തേയാ—അതു എന്റെ പൗരുഷം.
5.161.34
एवमेतत्सदां दण्डं क्षत्रियाः क्षत्रिये दधुः ।
वेणीं कृत्वा षण्डवेषः कन्यां नर्तितवानसि ॥ ५.१६१.३४ ॥
ഇതാണ് സജ്ജനങ്ങളുടെ ദണ്ഡം; ക്ഷത്രിയർ ക്ഷത്രിയനു മേൽ ഇതു വിധിച്ചു. ജട കെട്ടി ഷണ്ഡവേഷത്തിൽ കന്യയെ നൃത്തം ചെയ്യിച്ചു.
5.161.35
न भयाद्वासुदेवस्य न चापि तव फाल्गुन ।
राज्यं प्रतिप्रदाकस्यामि युद्ध्यस्व सहकेशवः ॥ ५.१६१.३५ ॥
വാസുദേവന്റെ ഭയത്താലോ, നിന്റെ ഭയത്താലോ അല്ല, ഹേ ഫാൽഗുനാ—ഞാൻ രാജ്യം തിരികെ നൽകില്ല. കേശവനോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യൂ.
5.161.36
न माया हीन्द्रजालं वा कुहका वापि भीषणा ।
आत्तशस्त्रस्य मे युद्धे वहन्ति प्रतिगर्जनाः ॥ ५.१६१.३६ ॥
ആയുധമേന്തി യുദ്ധത്തിൽ നിൽക്കുന്ന എനിക്കുമുന്നിൽ മായയോ ഇന്ദ്രജാലമോ ഭയങ്കരമായ വഞ്ചനകളോ ഫലിക്കില്ല; അവ പ്രതിഗർജ്ജനങ്ങൾ മാത്രമേ കൊണ്ടുവരൂ.
5.161.37
वासुदेवसहस्रं वा फाल्गुनानां शतानि वा ।
आसाद्य माममोघेषुं द्रविष्यन्ति दिशो दशः ॥ ५.१६१.३७ ॥
ആയിരം വാസുദേവന്മാരോ നൂറുകണക്കിന് ഫാൽഗുനന്മാരോ വന്നാലും, പിഴയ്ക്കാത്ത അമ്പുകളുള്ള എന്നെ നേരിട്ട് അവർ പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടിപ്പോകും.
5.161.38
संयुगं गच्छ भूष्मेण भिन्धि वा शिरसा गिरिम् ।
तरेमं वा महागाधं सौमदत्तितिमिङ्गिलम् ॥ ५.१६१.३८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മനെ നേരിടുക; അല്ലെങ്കിൽ തലകൊണ്ട് പർവതം തകർക്കുക; അല്ലെങ്കിൽ സൗമദത്തി തിമിംഗിലമുള്ള ഈ ആഴക്കടൽ കടക്കുക.
5.161.39
शारद्वतमहामीनं विविंशतिमहोरगम् ।
बृहद्बलमहोद्वेलं सौमदत्तिकतिमिङ्गितम् ॥ ५.१६१.३९ ॥
ശാരദ്വതൻ (കൃപൻ) മഹാമത്സ്യം; വിവിംശതി മഹാസർപ്പം; ബൃഹദ്ബലൻ മഹാതിരമാല; സൗമദത്തി അതിന്റെ ചലനങ്ങളുള്ള തിമിംഗിലം.
5.161.40
भीष्मवेगमपर्यन्तं द्रोणग्राहदुरासदम् ।
कर्णशल्यझषावर्तं काम्भोजबडबासुखम् ॥ ५.१६१.४० ॥
ഭീഷ്മനെന്ന അതിരില്ലാത്ത വേഗം; ദ്രോണനെന്ന അടുക്കാനാകാത്ത മുതല; കർണനും ശല്യനും മത്സ്യവും ചുഴിയും; കാംബോജൻ ബഡബാഗ്നിപോലുള്ള സുഖം.
5.161.41
दुःशासनौघं शलशल्यमत्स्यं ।
सुषेणचित्रायुधनागनक्रम्।
जयद्रथाद्रिं पुरुमित्रगाधं ।
दुर्मर्षणोदं शकुनिप्रपातम् ॥ ५.१६१.४१ ॥
ദുഃശാസനനെന്ന പ്രവാഹം; ശലനും ശല്യനും മത്സ്യങ്ങൾ; സുഷേണനും ചിത്രായുധനും പാമ്പും മുതലയും; ജയദ്രഥൻ പർവതം; പുരുമിത്രൻ ആഴമുള്ള കടവ്; ദുർമർഷണൻ ജലം; ശകുനി ആഴമുള്ള പാതാളം.
5.161.42
शस्त्रौघमक्षय्यमतिप्रवृद्धं ।
यदावगाह्य श्रमनष्टचेताः।
भविष्यसि त्वं हतसर्वबान्धव-
स्तदा मनस्ते परितापमेष्यति ॥ ५.१६१.४२ ॥
ആയുധങ്ങളുടെ അക്ഷയമായ, അതിശയം കവിഞ്ഞൊഴുകുന്ന പ്രവാഹത്തിൽ നീ ഇറങ്ങി, ക്ഷീണത്താൽ മനസ്സ് നഷ്ടപ്പെട്ടവനായി, നിന്റെ ബന്ധുക്കളെല്ലാം വധിക്കപ്പെട്ടാൽ, അപ്പോൾ നിന്റെ മനസ്സ് സന്താപത്തിലാകും.
5.161.43
तदा मनस्ते त्रिदिवादिवाशुचे-
र्निवर्तिता पार्थ महीप्रशासनात्।
प्रशाम्य राज्यं हि सुदुर्लभं त्वया ।
बुभूषितः स्वर्ग इवातपस्विना ॥ ५.१६१.४३ ॥
അപ്പോൾ നിന്റെ മനസ്സ്, അശുദ്ധൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് തിരിച്ചയക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ, പാർത്ഥൻ ഭൂമിയുടെ ഭരണത്തിൽ നിന്ന് തിരിച്ചയക്കപ്പെടും. തപസ്സു ചെയ്യാത്തവൻ സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ, അതിദുർലഭമായ രാജ്യം നീ അടക്കി ആഗ്രഹിച്ചു.