Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.166

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

5.166.1

सुदक्षिणस्तु काम्भोजो रथ एकगुणो मतः ।
तवार्थसिद्धिमाकाङ्क्षन्योत्स्यते समरे परैः ॥ ५.१६६.१ ॥

ସୁଦକ୍ଷିଣ ନାମକ କାମ୍ବୋଜ ଅତୁଳନୀୟ ଗୁଣର ରଥୀ ବୋଲି ବିବେଚିତ। ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧିର ଆକାଙ୍କ୍ଷାରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହ ଲଢ଼ିବ।

5.166.2

एतस्य रथसिंहस्य तवार्थे राजसत्तम ।
पराक्रमं यथेन्द्रस्य द्रक्ष्यन्ति कुरवो युधि ॥ ५.१६६.२ ॥

ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ନିମନ୍ତେ ଏହି ରଥସିଂହ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଇବ; କୁରୁମାନେ ତାହା ଦେଖିବେ।

5.166.3

एतस्य रथवंशे हि तिग्मवेगप्रहारिणः ।
काम्भोजानां महाराज शलभानामिवायतिः ॥ ५.१६६.३ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଏହି ରଥବଂଶରେ ତୀବ୍ର ବେଗରେ ପ୍ରହାର କରୁଥିବା କାମ୍ବୋଜମାନେ ପଙ୍ଗପାଳ ପରି ଅନେକ ଅଛନ୍ତି।

5.166.4

नीलो माहिष्यतीवासी नीलवर्मा रथस्तव ।
रथवंशेन कदनं शत्रूणां वै करिष्यति ॥ ५.१६६.४ ॥

ମାହିଷ୍ମତୀର ନିବାସୀ ନୀଳ, ତୁମ ରଥୀ ନୀଳବର୍ମା ରଥବଂଶ ସହିତ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ସଂହାର କରିବ।

5.166.5

कृतवैरः पुरा चैव सहदेवेन मारिष ।
योत्स्यते सततं राजंस्तवार्थे कुरुनन्दन ॥ ५.१६६.५ ॥

ହେ ପୂଜ୍ୟ, ପୂର୍ବରୁ ସହଦେବଙ୍କ ସହିତ ବୈର ଥିବା ସେ ତୁମ ନିମନ୍ତେ ନିରନ୍ତର ଯୁଦ୍ଧ କରିବ, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ, ହେ ରାଜନ୍।

5.166.6

विन्दानुविन्दावावन्त्यौ संमतौ रथसत्तमौ ।
कृतिनौ समरे तात दृढवीर्यपराक्रमौ ॥ ५.१६६.६ ॥

ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ, ଅବନ୍ତୀର ଦୁଇ ରାଜକୁମାର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ; ହେ ତାତ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମର ଅଧିକାରୀ।

5.166.7

एतौ तौ पुरुषव्याघ्रौ रिपुसैन्यं प्रधक्ष्यतः ।
गदाप्रासासिनाराचैस्तोमरैश्च करच्यतैः ॥ ५.१६६.७ ॥

ସେହି ଦୁଇ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବେ; ଗଦା, ପ୍ରାସ, ଖଡ୍ଗ, ନାରାଚ, ତୋମର ଓ ହାତରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ।

5.166.8

युद्धाभिकामौ समरे क्रीडन्ताविव यूथपौ ।
यूथमध्ये महाराज विचरन्तौ कृतान्तवत् ॥ ५.१६६.८ ॥

ଯୁଦ୍ଧର ଇଚ୍ଛୁକ ସେ ଦୁଇ, ଯୂଥର ଦୁଇ ନାୟକ ପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଖେଳନ୍ତି; ହେ ମହାରାଜ, ଯୂଥ ମଧ୍ୟରେ ଯମ ପରି ବିଚରନ୍ତି।

5.166.9

त्रिगर्ता भ्रातरः पञ्च रथोदारा मता मम ।
कृतवैराश्च पार्थैस्ते विराटनगरे तदा ॥ ५.१६६.९ ॥

ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତର ପାଞ୍ଚ ଭାଇ, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ବୋଲି ମୁଁ ମାନେ; ସେମାନେ ସେତେବେଳେ ବିରାଟ ନଗରରେ ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ସହ ଶତ୍ରୁତା କରିଥିଲେ।

5.166.10

मकरा इव राजेन्द्र समुद्धततरङ्गिणीम् ।
गङ्गां विक्षोभयिष्यन्ति पार्थानां युधि वाहिनी ॥ ५.१६६.१० ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମକର ଯେପରି ଉଚ୍ଛୁସିତ ତରଙ୍ଗଯୁକ୍ତ ଗଙ୍ଗାକୁ ଆଲୋଡ଼ିତ କରେ, ସେପରି ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଆଲୋଡ଼ିତ କରିବେ।

5.166.11

ते रथाः पञ्च राजेन्द्र येषां सत्यरथो मुखम् ।
एते योत्स्यन्ति सङ्ग्रामे संस्मरन्तः पुराकृतमक् ॥ ५.१६६.११ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହି ପାଞ୍ଚ ରଥୀ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ୟରଥ ମୁଖ୍ୟ; ସେମାନେ ପୂର୍ବକୃତ ଅପରାଧ ସ୍ମରଣ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବେ।

5.166.12

व्यलीकं पाण्डवेयेन भीमसेनानुजेन ह ।
दिशो विजयता राजञ्श्वेतवाहेन भारत ॥ ५.१६६.१२ ॥

ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର, ଭୀମସେନଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭାଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଅପମାନ — ହେ ରାଜନ୍, ହେ ଭାରତ, ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱଧାରୀ ଦିଗ୍‌ବିଜୟ କରି ତାହାର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବେ।

5.166.13

ते हनिष्यन्ति पार्थानां तानासाद्य महारथान् ।
वरान्वरान्महेष्वासान्क्षत्रियाणां धुरंधरान् ॥ ५.१६६.१३ ॥

ସେମାନେ ପାର୍ଥଙ୍କ ସେ ମହାରଥୀମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବେ — କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାଧନୁର୍ଧର, ଧୁରନ୍ଧରମାନଙ୍କୁ।

5.166.14

लक्ष्णणस्तव पुत्रश्च तथा दुःशासनस्य च ।
उभौ तौ पुरुषव्याघ्रौ संग्रामेष्वपलायिनौ ॥ ५.१६६.१४ ॥

ତୁମ ପୁତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଦୁଃଶାସନ — ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଳାୟନ ନ କରନ୍ତି।

5.166.15

तरुणौ सुकुमारौ च राजपुत्रौ रतस्विनौ ।
युद्धानां च विशेषज्ञौ प्रणेतारौ च सर्वशः ॥ ५.१६६.१५ ॥

ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଯୁବକ, ସୁକୁମାର, ରାଜପୁତ୍ର, ଉତ୍ସାହୀ; ଯୁଦ୍ଧର ବିଶେଷତ୍ୱ ଜାଣନ୍ତି ଓ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ନେତୃତ୍ୱ ନିଅନ୍ତି।

5.166.16

रथौ तौ कुरुशार्दूल मतौ मे रथसत्तमौ ।
क्षत्रधर्मरतौ वीरौ महत्कर्म करिष्यतः ॥ ५.१६६.१६ ॥

ହେ କୁରୁଶାର୍ଦୂଳ, ମୋ ମତରେ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ; କ୍ଷତ୍ରିୟଧର୍ମରେ ନିରତ ବୀର, ସେମାନେ ମହତ କର୍ମ କରିବେ।

5.166.17

दण्डधारो महाराज रथ एको नरर्षभ ।
योत्स्यते तव सङ्ग्रामे स्वेन सैन्येन पालितः ॥ ५.१६६.१७ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ହେ ନରଋଷଭ, ଦଣ୍ଡଧାର ନାମକ ଏକ ରଥୀ ତୁମ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବ, ନିଜ ସୈନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ।

5.166.18

बृहद्बलस्तथा राजा कौसल्यो रथसत्तमः ।
रथो मम मतस्तात महावेगपराक्रमः ॥ ५.१६६.१८ ॥

ବୃହଦ୍ବଳ ନାମକ କୌସଲ୍ୟ ରାଜା ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ; ହେ ବତ୍ସ, ମୋ ମତରେ ସେ ମହାବେଗ ଓ ପରାକ୍ରମଯୁକ୍ତ ରଥୀ।

5.166.19

एष योत्स्यति सङ्ग्रामे स्वान्बन्धून्संप्रहर्षयन् ।
उग्रायुधो महेष्वासो धार्तराष्ट्रहिते रतः ॥ ५.१६६.१९ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜର ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି ଏ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ। ଉଗ୍ର ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ମହାଧନୁର୍ଧର, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ହିତରେ ରତ।

5.166.20

कृपः शारद्वतो रजन्रथयूथपयूथपः ।
प्रियान्प्राणान्परित्यज्य प्रधक्ष्यति रिपूंस्तव ॥ ५.१६६.२० ॥

ଶାରଦ୍ବତ କୃପ, ହେ ରାଜନ୍, ରଥ-ସମୂହର ନାୟକମାନଙ୍କର ନାୟକ। ପ୍ରିୟ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି ତୁମ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦହନ କରିବେ।

5.166.21

गौतमस्य महर्षेर्य आचार्यस्य शरद्वतः ।
कार्तिकेय इवाजयः शरस्तम्बात्सुतोऽभवत् ॥ ५.१६६.२१ ॥

ମହର୍ଷି ଗୌତମ ଏବଂ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଶରଦ୍ବତଙ୍କର ବଂଶଜ। ଶରସ୍ତମ୍ବରୁ ଜନ୍ମିତ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ପରି ଅଜେୟ।

5.166.22

एष सेनाः सुबहुला विविधायुधकार्मुकाः ।
अग्निवत्समरे तात चरिष्यति विनिर्दहन् ॥ ५.१६६.२२ ॥

ଏ ଅନେକ ସେନା ସହିତ, ବିବିଧ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଧନୁ ଧରି, ହେ ତାତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଗ୍ନି ପରି ବିଚରଣ କରି ସବୁ ଦହନ କରିବେ।