ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.169
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.169.1
एते रथास्तवाख्यातास्तथैवातिरथा नृप ।
ये चाप्यर्धरथा राजन्पाण्डवानामतः श्रृणु ॥ ५.१६९.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਰਥੀ ਅਤੇ ਅਤਿਰਥੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਅਰਧਰਥੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।
5.169.2
यदि कौतूहलं तेऽद्य पाण्डवानां बले नृप ।
रथसंख्यां शृणुष्व त्वं सहैभिर्वसुधाधिपैः ॥ ५.१६९.२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੇ ਅੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਬਾਰੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭੂਪਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸੁਣੋ।
5.169.3
स्वयं राजा रथोदारः पाण्डवः कुन्तनन्दनः ।
अग्निवत्समरे तात चरिष्यति न संशयः ॥ ५.१६९.३ ॥
ਆਪ ਰਾਜਾ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥੀ ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਡਵ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
5.169.4
भीमसेनस्तु राजेन्द्र रथोऽष्टगुणसंमितः ।
न तस्यास्ति समो युद्धे गदया सायकैरपि ॥ ५.१६९.४ ॥
ਪਰ ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਭੀਮਸੇਨ ਅੱਠ ਰਥਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਜਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ।
5.169.5
नागायुतबलो मानी तेजसा न स मानुषः ।
माद्रीपुत्रो च रथिनौ द्वावेव पुरुषर्षभौ ॥ ५.१६९.५ ॥
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਬਲ ਵਾਲਾ, ਮਾਣੀ, ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ; ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਰਥੀ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ।
5.169.6
अश्विनाविव रूपेण तेजसा च समन्वितौ ।
एते चमूमुखगताः स्मरन्तः क्लेशमुत्तमम् ॥ ५.१६९.६ ॥
ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ (ਲੜਨਗੇ)।
5.169.7
रुद्रवत्प्रचरिष्यन्ति तत्र मे नास्ति संशयः ।
सर्व एव महात्मानः सालस्तम्भा इवोद्गताः ॥ ५.१६९.७ ॥
ਉੱਥੇ ਉਹ ਰੁਦਰ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਨਗੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਤਮਾ ਹਨ, ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਤਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਉੱਚੇ ਉੱਠੇ ਹੋਏ।
5.169.8
प्रादेशेनाधिकाः पुंभिरन्यैस्ते च प्रमाणतः ।
सिंहसंहननाः सर्वे पाण्डुपुत्रा महाबलाः ॥ ५.१६९.८ ॥
ਉਹ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲੋਂ ਇੱਕ ਵਿਤ ਉੱਚੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੱਦ-ਕਾਠ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਬਲੀ ਹਨ।
5.169.9
चरितब्रह्मचर्याश्च सर्वे तात तपस्विनः ।
ह्रीमन्तः पुरुषव्याघ्रा व्याघ्रा इव बलोत्कटाः ॥ ५.१६९.९ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਤਪੱਸਵੀ ਹਨ। ਉਹ ਲਜਾਵਾਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਵਾਘਾਂ ਵਾਂਗ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
5.169.10
जवे प्रहारे संमर्दे सर्व एवातिमानुषाः ।
सर्वैर्जिता महीपाला दिग्जये भरतर्षभ ॥ ५.१६९.१० ॥
ਵੇਗ ਵਿੱਚ, ਵਾਰ ਵਿੱਚ, ਘਮਸਾਨ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਤਿ-ਮਾਨੁੱਖੀ ਹਨ। ਦਿਗਜਯ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਭਰਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
5.169.11
न चैषां पुरुषाः केचिदायुधानि गदाः शरान् ।
विषहन्ति सदा कर्तुमधिज्यान्यपि कौरव ॥ ५.१६९.११ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਹਥਿਆਰ, ਗਦਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਕੌਰਵ।
5.169.12
उद्यन्तुं वा गदा गुर्वीः शरान्वा क्षेप्तुमाहवे ।
जवे लक्ष्यस्य हरणे भोज्ये पांसुविकर्षणे ॥ ५.१६९.१२ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਆਂ ਗਦਾਵਾਂ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ, ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ, ਵੇਗ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਫੜਨ ਵਿੱਚ, ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ, ਧੂੜ ਵਿੱਚ ਘਸੀਟਣ ਵਿੱਚ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਸਾਨੀ ਨਹੀਂ)।
5.169.13
बालैरपि भवन्तस्तैः सर्व एव विशेषिताः ।
एतत्सैन्यं समासाद्य सर्व एव बलोत्कटाः ॥ ५.१६९.१३ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ, ਹਰਾਏ ਜਾਓਗੇ; ਇਸ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਲੋਂਕਟ ਹੋਣਗੇ।
5.169.14
विध्वंसयिष्यन्ति रणे मा स्म तैः सह संगमः ।
एकैकशस्त संमर्दे हन्युः सर्वान्महीक्षितः ॥ ५.१६९.१४ ॥
ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ ਕਰਨਗੇ; ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਓ ਨਾ ਕਰਨਾ। ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ।
5.169.15
प्रत्यक्षं तव राजेन्द्र राजसूये यथाभवत् ।
द्रौपद्याश्च परिक्लेशं द्यूते च परुषा गिरः ॥ ५.१६९.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰਾਜਸੂਯ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਅਤੇ ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਬੋਲ — ਸਭ ਕੁਝ।
5.169.16
ते स्मरन्तश्च सङ्ग्रामे चरिष्यन्ति च रुद्रवत् ।
लोहिताक्षो गुडाकेशो नारायणसहायवान् ॥ ५.१६९.१६ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਹ ਰੁਦਰ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਨਗੇ — ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਗੁਡਾਕੇਸ਼ (ਅਰਜੁਨ), ਜਿਸ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ।
5.169.17
उभोयोः सेनयोर्वीरो रथो नास्तीति तादृशः ।
न हि देवेषु वा पूर्वं मनुष्येषूरगेषु च ॥ ५.१६९.१७ ॥
ਦੋਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਵੀਰ ਰਥੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਜਾਂ ਨਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ।
5.169.18
राक्षसेष्वथ यक्षेषु नरेषु कुत एव तु ।
भूतोथ वा भविष्यो वा रथः कश्चिन्मया श्रुतः ॥ ५.१६९.१८ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕਿੱਥੋਂ! ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਕੋਈ ਰਥੀ ਬੀਤੇ ਜਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ।
5.169.19
समायुक्तो महाराज रथः पार्थस्य धीमतः ।
वासुदेवश्च संयन्ता योद्धा चैव धनञ्जयः ॥ ५.१६९.१९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਾਰਥ ਦਾ ਰਥ ਤਿਆਰ ਹੈ; ਵਾਸੂਦੇਵ ਸਾਰਥੀ ਹਨ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ ਯੋਧਾ ਹਨ।
5.169.20
गाण्डीवं च धनुर्दिव्यं ते चाश्वा वातरंहसः ।
अभेद्यं कवचं दिव्यमक्षय्यौ च महेषुधी ॥ ५.१६९.२० ॥
ਉਸ ਕੋਲ ਦਿਵ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼, ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ, ਅਭੇਦ ਦਿਵ ਕਵਚ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ੈ ਦੋ ਵੱਡੇ ਤਰਕਸ਼ ਹਨ।
5.169.21
अस्त्रग्रामश्च माहेन्द्रो रौद्रः कौबेर एवच ।
याम्यश्च वारुणश्चैव गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः ॥ ५.१६९.२१ ॥
ਉਸ ਕੋਲ ਇੰਦਰ, ਰੁਦਰ, ਕੁਬੇਰ, ਯਮ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਦਿਵ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਗਦਾਵਾਂ ਹਨ।
5.169.22
वज्रादीनि च मुख्यानि नानाप्रहरणानि च ।
दानवानां सहस्राणि हिरण्यपुरवासिनाम् ॥ ५.१६९.२२ ॥
ਵਜ੍ਰ ਆਦਿ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਸ਼ਸਤਰ ਵੀ ਹਨ; ਇਹ ਹਿਰਣਿਆਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਨ।
5.169.23
हतान्येकरथेनाजौ कस्तस्य सदृशो रथः ।
एष हन्याद्धि संरम्भी बलवान्सत्यविक्रमः ॥ ५.१६९.२३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਰਥ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ; ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਰਥ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਕ੍ਰੋਧੀ, ਬਲਵਾਨ, ਸੱਚੇ ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲਾ ਜ਼ਰੂਰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ।
5.169.24
तव सेनां महाबाहुः स्वां चैव परिपालयन् ।
अहं चैनं प्रत्युदियामाचार्यो वा धनञ्जयम् ॥ ५.१६९.२४ ॥
ਤੇਰੀ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਮੈਂ ਜਾਂ ਆਚਾਰੀਆ ਇਸ ਧਨੰਜਯ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਾਂਗਾ।
5.169.25
न तृतीयोऽस्ति राजेन्द्र सेनयोरुभयोरपि ।
य एनं शरवर्षाणि वर्षन्तमुदियाद्रथी ॥ ५.१६९.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਦੋਹਾਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤੀਜਾ ਰਥੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਇਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕੇ।
5.169.26
जीमूत इव घर्मान्ते महावातसमीरितः ।
समायुक्तस्तु कौन्तेयो वासुदेवसहायवान् ।
तरुणश्च कृती चैव जीर्णावावामुभावपि ॥ ५.१६९.२६ ॥
ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਵਾਯੂ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ, ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਸਹਾਇਕ ਬਣਾ ਕੇ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਜਵਾਨ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਬੁੱਢੇ ਹਾਂ।
5.169.27
एतच्छ्रुत्वा तु भीष्मस्य राज्ञां दध्वंसिरे तदा ।
काञ्चनाङ्गदिनः पीना भुजाश्चन्दनरूषिताः ॥ ५.१६९.२७ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤਦ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਜੂਬੰਦ ਪਹਿਨੀਆਂ, ਚੰਦਨ ਲੇਪੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਕੰਬ ਉੱਠੀਆਂ।
5.169.28
मनोभिः सह संवेगैः संस्मृत्य च पुरातनम् ।
सामर्थ्यं पाण्डवेयानां यथा प्रत्यक्षदर्शनात् ॥ ५.१६९.२८ ॥
ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦਵੇਗ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵੇਖਣ ਨਾਲ (ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਡੋਲ ਗਏ)।