మహాభారతం · అధ్యాయం 5.169
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.169.1
एते रथास्तवाख्यातास्तथैवातिरथा नृप ।
ये चाप्यर्धरथा राजन्पाण्डवानामतः श्रृणु ॥ ५.१६९.१ ॥
రాజా, ఇలా నీ రథులు, అతిరథులు చెప్పబడ్డారు. ఓ రాజా, ఇప్పుడు పాండవుల అర్ధరథుల గురించి విను.
5.169.2
यदि कौतूहलं तेऽद्य पाण्डवानां बले नृप ।
रथसंख्यां शृणुष्व त्वं सहैभिर्वसुधाधिपैः ॥ ५.१६९.२ ॥
రాజా, ఈ రోజు పాండవుల సైన్యం గురించి నీకు కుతూహలం ఉంటే, ఈ భూపాలులతో కలిసి వారి రథాల సంఖ్యను విను.
5.169.3
स्वयं राजा रथोदारः पाण्डवः कुन्तनन्दनः ।
अग्निवत्समरे तात चरिष्यति न संशयः ॥ ५.१६९.३ ॥
స్వయంగా రాజు, శ్రేష్ఠ రథుడు కుంతీ పుత్రుడైన పాండవుడు, ప్రియుడా, యుద్ధంలో అగ్నిలా సంచరిస్తాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.
5.169.4
भीमसेनस्तु राजेन्द्र रथोऽष्टगुणसंमितः ।
न तस्यास्ति समो युद्धे गदया सायकैरपि ॥ ५.१६९.४ ॥
కానీ, రాజేంద్రా, భీమసేనుడు ఎనిమిది రథాలకు సమానుడు; యుద్ధంలో గదతోనైనా, బాణాలతోనైనా అతనికి సమానుడు ఎవరూ లేరు.
5.169.5
नागायुतबलो मानी तेजसा न स मानुषः ।
माद्रीपुत्रो च रथिनौ द्वावेव पुरुषर्षभौ ॥ ५.१६९.५ ॥
పదివేల ఏనుగుల బలం కలవాడు, గర్వించువాడు, తేజస్సులో అతడు మనిషి కాడు; మాద్రి ఇద్దరు కుమారులు, రథులు, మనుషులలో వృషభులు.
5.169.6
अश्विनाविव रूपेण तेजसा च समन्वितौ ।
एते चमूमुखगताः स्मरन्तः क्लेशमुत्तमम् ॥ ५.१६९.६ ॥
అశ్వినుల వలె రూపం, తేజస్సు కలిగిన వీరిద్దరూ, సైన్యం ముందుకు వెళ్ళి, తాము అనుభవించిన గొప్ప క్లేశాలను స్మరిస్తూ (పోరాడతారు).
5.169.7
रुद्रवत्प्रचरिष्यन्ति तत्र मे नास्ति संशयः ।
सर्व एव महात्मानः सालस्तम्भा इवोद्गताः ॥ ५.१६९.७ ॥
అక్కడ వారు రుద్రుని వలె సంచరిస్తారు; ఇందులో నాకు సందేహం లేదు. వారందరూ మహాత్ములు, సాల వృక్షస్తంభాల వలె ఎత్తుగా నిలిచినవారు.
5.169.8
प्रादेशेनाधिकाः पुंभिरन्यैस्ते च प्रमाणतः ।
सिंहसंहननाः सर्वे पाण्डुपुत्रा महाबलाः ॥ ५.१६९.८ ॥
వారు ఇతర పురుషుల కంటే ఒక జానెడు ఎత్తుగా ఉన్నారు, శరీర పరిమాణంలో కూడా. సింహ దేహ నిర్మాణం కలిగిన పాండు పుత్రులందరూ మహాబలశాలురు.
5.169.9
चरितब्रह्मचर्याश्च सर्वे तात तपस्विनः ।
ह्रीमन्तः पुरुषव्याघ्रा व्याघ्रा इव बलोत्कटाः ॥ ५.१६९.९ ॥
కుమారా, వారందరూ బ్రహ్మచర్యం పాటించిన తపస్వులు. వారు లజ్జాశీలులు, నరులలో వ్యాఘ్రులు, పులుల వలె బలోన్మత్తులు.
5.169.10
जवे प्रहारे संमर्दे सर्व एवातिमानुषाः ।
सर्वैर्जिता महीपाला दिग्जये भरतर्षभ ॥ ५.१६९.१० ॥
వేగంలో, ప్రహారంలో, ఘోర సమరంలో వారందరూ అతిమానుషులు. దిగ్విజయంలో వారు రాజులందరినీ జయించారు, భరతశ్రేష్ఠా.
5.169.11
न चैषां पुरुषाः केचिदायुधानि गदाः शरान् ।
विषहन्ति सदा कर्तुमधिज्यान्यपि कौरव ॥ ५.१६९.११ ॥
వారిలో ఏ మానవుడూ ఆయుధాలను, గదలను, బాణాలను, ఎల్లప్పుడూ వింటికి సంధించి ప్రయోగించలేడు, కౌరవా.
5.169.12
उद्यन्तुं वा गदा गुर्वीः शरान्वा क्षेप्तुमाहवे ।
जवे लक्ष्यस्य हरणे भोज्ये पांसुविकर्षणे ॥ ५.१६९.१२ ॥
యుద్ధంలో భారీ గదలను ఎత్తడంలో, బాణాలను ప్రయోగించడంలో, వేగంగా లక్ష్యాన్ని పట్టుకోవడంలో, భోజనంలో, ధూళిలో ఈడ్చడంలో (వారికి సాటి ఎవరూ లేరు).
5.169.13
बालैरपि भवन्तस्तैः सर्व एव विशेषिताः ।
एतत्सैन्यं समासाद्य सर्व एव बलोत्कटाः ॥ ५.१६९.१३ ॥
మీరంతా వారి చేత, పిల్లల చేత కూడా ఓడింపబడతారు; ఈ సైన్యాన్ని ఎదుర్కొని వారందరూ బలోన్మత్తులు అవుతారు.
5.169.14
विध्वंसयिष्यन्ति रणे मा स्म तैः सह संगमः ।
एकैकशस्त संमर्दे हन्युः सर्वान्महीक्षितः ॥ ५.१६९.१४ ॥
వారు యుద్ధంలో నాశనం చేస్తారు; వారితో ఎదురుపడకండి. పోరాటంలో ఒక్కొక్కరుగా వారు రాజులందరినీ చంపుతారు.
5.169.15
प्रत्यक्षं तव राजेन्द्र राजसूये यथाभवत् ।
द्रौपद्याश्च परिक्लेशं द्यूते च परुषा गिरः ॥ ५.१६९.१५ ॥
రాజేంద్రా, మీ కళ్ల ముందే రాజసూయంలో జరిగినట్లుగా, ద్రౌపదికి జరిగిన అవమానం, జూదంలో పరుష వచనాలు — అవన్నీ మీరు చూశారు.
5.169.16
ते स्मरन्तश्च सङ्ग्रामे चरिष्यन्ति च रुद्रवत् ।
लोहिताक्षो गुडाकेशो नारायणसहायवान् ॥ ५.१६९.१६ ॥
వారు యుద్ధంలో దానిని స్మరిస్తూ రుద్రుని వలె సంచరిస్తారు — ఎర్రని కళ్లవాడు, గుడాకేశుడు (అర్జునుడు), నారాయణుడు సహాయుడుగా కలవాడు.
5.169.17
उभोयोः सेनयोर्वीरो रथो नास्तीति तादृशः ।
न हि देवेषु वा पूर्वं मनुष्येषूरगेषु च ॥ ५.१६९.१७ ॥
రెండు సైన్యాల్లోనూ అలాంటి వీరుడైన రథికుడు లేడు; పూర్వం దేవతలలోగానీ, మనుష్యులలోగానీ, నాగులలోగానీ అలాంటివాడు లేడు.
5.169.18
राक्षसेष्वथ यक्षेषु नरेषु कुत एव तु ।
भूतोथ वा भविष्यो वा रथः कश्चिन्मया श्रुतः ॥ ५.१६९.१८ ॥
రాక్షసులలోనూ యక్షులలోనూ లేరు; మనుష్యులలో ఇంకెక్కడ! నేను అలాంటి ఏ రథికుడినీ గతంలోనూ భవిష్యత్తులోనూ వినలేదు.
5.169.19
समायुक्तो महाराज रथः पार्थस्य धीमतः ।
वासुदेवश्च संयन्ता योद्धा चैव धनञ्जयः ॥ ५.१६९.१९ ॥
మహారాజా, జ్ఞానవంతుడైన పార్థుని రథం సిద్ధంగా ఉంది; వాసుదేవుడు సారథి, ధనంజయుడు యోధుడు.
5.169.20
गाण्डीवं च धनुर्दिव्यं ते चाश्वा वातरंहसः ।
अभेद्यं कवचं दिव्यमक्षय्यौ च महेषुधी ॥ ५.१६९.२० ॥
అతని వద్ద దివ్య గాండీవ ధనుస్సు, గాలివేగపు అశ్వాలు, అభేద్యమైన దివ్య కవచం, అక్షయమైన రెండు గొప్ప అంబులపొదులు ఉన్నాయి.
5.169.21
अस्त्रग्रामश्च माहेन्द्रो रौद्रः कौबेर एवच ।
याम्यश्च वारुणश्चैव गदाश्चोग्रप्रदर्शनाः ॥ ५.१६९.२१ ॥
అతని వద్ద ఇంద్రుడు, రుద్రుడు, కుబేరుడు, యముడు, వరుణుల దివ్యాస్త్ర సమూహాలు, చూడడానికి భయంకరమైన గదలు ఉన్నాయి.
5.169.22
वज्रादीनि च मुख्यानि नानाप्रहरणानि च ।
दानवानां सहस्राणि हिरण्यपुरवासिनाम् ॥ ५.१६९.२२ ॥
వజ్రం మొదలైన ప్రధాన ఆయుధాలు, అనేక ఇతర ప్రహరణాలు ఉన్నాయి; అవి హిరణ్యపురంలో నివసించిన వేలాది దానవులవి.
5.169.23
हतान्येकरथेनाजौ कस्तस्य सदृशो रथः ।
एष हन्याद्धि संरम्भी बलवान्सत्यविक्रमः ॥ ५.१६९.२३ ॥
యుద్ధంలో ఒకే రథంతో వారు హతమయ్యారు; అతనికి సమానమైన రథం ఎవరిది? ఈ కోపోద్రిక్తుడు, బలవంతుడు, సత్యపరాక్రమి తప్పక చంపగలడు.
5.169.24
तव सेनां महाबाहुः स्वां चैव परिपालयन् ।
अहं चैनं प्रत्युदियामाचार्यो वा धनञ्जयम् ॥ ५.१६९.२४ ॥
నీ సైన్యాన్ని, మన సైన్యాన్ని కాపాడుతూ, మహాబాహువైన నేనో లేక ఆచార్యుడో ఈ ధనంజయుని ఎదుర్కొంటాం.
5.169.25
न तृतीयोऽस्ति राजेन्द्र सेनयोरुभयोरपि ।
य एनं शरवर्षाणि वर्षन्तमुदियाद्रथी ॥ ५.१६९.२५ ॥
రాజేంద్రా, రెండు సేనలలోనూ బాణవర్షం కురిపించే ఇతనిని ఎదుర్కొనగల మూడవ రథికుడు లేడు.
5.169.26
जीमूत इव घर्मान्ते महावातसमीरितः ।
समायुक्तस्तु कौन्तेयो वासुदेवसहायवान् ।
तरुणश्च कृती चैव जीर्णावावामुभावपि ॥ ५.१६९.२६ ॥
గ్రీష్మాంతంలో మహావాయువుతో నడిపించబడిన మేఘంలా, కుంతీపుత్రుడు వాసుదేవుని సహాయంతో కూడి ఉన్నాడు; అతడు యువకుడు, నైపుణ్యం కలవాడు, మనమిద్దరం వృద్ధులం.
5.169.27
एतच्छ्रुत्वा तु भीष्मस्य राज्ञां दध्वंसिरे तदा ।
काञ्चनाङ्गदिनः पीना भुजाश्चन्दनरूषिताः ॥ ५.१६९.२७ ॥
భీష్ముని ఈ మాటలు విని అప్పుడు రాజుల బంగారు భుజకీర్తులు ధరించిన, చందనం పూసిన బలిష్ఠ బాహువులు కంపించాయి.
5.169.28
मनोभिः सह संवेगैः संस्मृत्य च पुरातनम् ।
सामर्थ्यं पाण्डवेयानां यथा प्रत्यक्षदर्शनात् ॥ ५.१६९.२८ ॥
మనసుల్లో ఉద్వేగంతో, పూర్వకాలాన్ని స్మరించి, పాండవుల సామర్థ్యాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూడటం వల్ల (వారి మనసులు కలత చెందాయి).