મહાભારત · અધ્યાય 5.170

5.170.1

द्रौपदेया महाराज सर्वे पञ्च महारथाः ।
वैराटिरुत्तरश्चैव रथोदारो मतो मम ॥ ५.१७०.१ ॥

હે મહારાજ, દ્રૌપદીના પાંચેય પુત્રો મહારથીઓ છે; અને વિરાટપુત્ર ઉત્તર પણ મારા મતે શ્રેષ્ઠ રથી છે.

अभिमन्युर्महाबाहू रथयूथमयूथपः ।
समः पार्थेन समरे वासुदेवेन चारिहा ॥ ५.१७०.२ ॥

મહાબાહુ અભિમન્યુ રથસમૂહોનો અધિપતિ છે; યુદ્ધમાં તે પાર્થ (અર્જુન) સમાન અને વાસુદેવ (કૃષ્ણ) સમાન શત્રુહંતા છે.

लघ्वस्त्रश्चित्रयोधी च मनस्वी च दृढव्रतः ।
संस्मरन्वै परिक्लेशं स्वपितुर्विक्रमिष्यति ॥ ५.१७०.३ ॥

તે શસ્ત્રોમાં ચપળ, વિચિત્ર યોદ્ધો, મનસ્વી અને દૃઢવ્રતી છે; પોતાના પિતાના ક્લેશોનું સ્મરણ કરીને તે પરાક્રમ બતાવશે.

सात्यकिर्माधवः शूरो रथयूथपयूथपः ।
एष वृष्णिप्रवीराणाममर्षी जितसाध्वसः ॥ ५.१७०.४ ॥

સાત્યકિ, માધવ, શૂર; રથસમૂહપતિઓનો પણ અધિપતિ; વૃષ્ણિ વીરોમાં તે અપમાન ન સહેનાર અને ભયને જીતનાર છે.

उत्तमौजास्तथा राजन्रथोदारो मतो मम ।
युधामन्युश्च विक्रान्तो रथोदारो मतो मम ॥ ५.१७०.५ ॥

હે રાજન, ઉત્તમૌજા પણ મારા મતે શ્રેષ્ઠ રથી છે; અને પરાક્રમી યુધામન્યુ પણ મારા મતે શ્રેષ્ઠ રથી છે.

एतेषां बहुसाहस्रा रथा नागा हयास्तथा ।
योत्स्यन्ते ते तनूस्त्यक्त्वा कुन्तीपुत्रप्रियेप्सया ॥ ५.१७०.६ ॥

તેમના હજારો રથો, હાથીઓ અને ઘોડાઓ પણ કુન્તીપુત્રનું પ્રિય કરવાની ઇચ્છાએ શરીરનો ત્યાગ કરીને યુદ્ધ કરશે.

पाण्डवैः सह राजेन्द्र तव सेनासु भारत ।
अग्निमारुतवद्राजन्नाह्वयन्तः परस्परम् ॥ ५.१७०.७ ॥

હે રાજેન્દ્ર, હે ભારત, પાંડવો સાથે તમારી સેનાઓમાં અગ્નિ અને વાયુની જેમ એકબીજાને પડકારતા.

अजेयौ समरे वृद्धौ विराटद्रुपदौ तथा ।
महारथौ महावीर्यौ मतौ मे पुरुषर्षभौ ॥ ५.१७०.८ ॥

યુદ્ધમાં અજેય, વૃદ્ધ વિરાટ અને દ્રુપદ; બંને મહારથી અને મહાપરાક્રમી છે એમ હું માનું છું; બંને પુરુષશ્રેષ્ઠ છે.

वयोवृद्धावपि हि तौ क्षत्रधर्मपरायणौ ।
यतिष्येते परं शक्त्या स्थितौ वीरगते पथि ॥ ५.१७०.९ ॥

વયમાં વૃદ્ધ છતાં બંને ક્ષત્રધર્મપરાયણ છે; વીરોના માર્ગ પર દૃઢ ઊભા રહીને તેઓ પોતાની શક્તિથી અત્યંત પ્રયત્ન કરશે.

संबन्धिकेन राजेन्द्र तौ तु वीर्यबलान्वयात् ।
आर्यवृत्तौ महेष्वासौ स्नेहवीर्यसितावुभौ ॥ ५.१७०.१० ॥

હે રાજેન્દ્ર, તેઓ બંને વીર્ય અને બળની વંશપરંપરા તથા સંબંધને કારણે આર્યવૃત્તિવાળા, મહાધનુર્ધર છે; સ્નેહ અને વીર્યથી બંધાયેલા છે.

कारणं प्राप्य तु नराः सर्व एव महाभुजाः ।
शूरा वा कातरा वापि भवन्ति कुरुपुङ्गव ॥ ५.१७०.११ ॥

હે કુરુશ્રેષ્ઠ, કારણ મળતાં સર્વ મનુષ્યો — મહાબાહુ પણ — શૂર બની જાય છે અથવા કાયર બની જાય છે.

एकायनगतावेतौ पार्थिवौ दृढधन्विनौ ।
प्राणांस्त्यक्त्वा परं शक्त्या घट्टितारौ परन्तप ॥ ५.१७०.१२ ॥

હે પરંતપ, આ બે રાજાઓ એક જ માર્ગે ગયેલા, દૃઢ ધનુર્ધર છે; પ્રાણનો ત્યાગ કરીને પૂરી શક્તિથી શત્રુઓને ઘાયલ કરશે.

पृथगक्षौहिणीभ्यां तावुभौ संयति दारुणौ ।
संबन्धिभावं रक्षन्तौ महत्कर्म करिष्यतः ॥ ५.१७०.१३ ॥

બંને અલગ અલગ અક્ષૌહિણી સેનાઓ સાથે યુદ્ધમાં ભયંકર થઈ, સંબંધભાવનું રક્ષણ કરતા મહાન કર્મ કરશે.

लोकवीरौ महेष्वासौ त्यक्तात्मानौ च भारत ।
प्रत्ययं परिरक्षन्तौ महत्कर्म करिष्यतः ॥ ५.१७०.१४ ॥

હે ભરતવંશી, વિશ્વના વીર તે બંને મહાધનુર્ધર થઈ, પ્રાણની માયા છોડીને, વચનનું રક્ષણ કરતા મહાન કર્મ કરશે.