મહાભારત · અધ્યાય 5.173
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.173.1
किमर्थं भरतश्रेष्ठ नैव हन्याः शिखण्डिनम् ।
उद्यतेषुमथो दृष्ट्वा समरेष्वाततायिनम् ॥ ५.१७३.१ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, યુદ્ધમાં બાણ ઉગામેલા આતતાયી શિખંડીને જોઈને પણ તમે તેને કેમ ન માર્યો?
5.173.2
पूर्वमुक्त्वा महाबाहो पाञ्चालान्सह सोमकैः ।
हनिष्यामीति गाङ्गेय तन्मे ब्रूहि पितामह ॥ ५.१७३.२ ॥
હે મહાબાહુ, ગાંગેય, પિતામહ, સોમકો સહિત પાંચાલોને હું મારીશ એવું તમે પહેલાં કહ્યું હતું; તે મને કહો.
5.173.3
श्रृणु दुर्योधन कथां सहैभिर्वसुधाधिपैः ।
यदर्थं युधि संप्रेक्ष्य नाहं हन्यां शिखण्डिनम् ॥ ५.१७३.३ ॥
હે દુર્યોધન, આ રાજાઓ સાથે તે કથા સાંભળ; જેના કારણે યુદ્ધમાં જોઈને પણ હું શિખંડીને મારતો નથી.
5.173.4
महाराजो मम पिता शान्तनुर्लोकविश्रुतः ।
दिष्टान्तमाप धर्मात्मा समये भरतर्षभ ॥ ५.१७३.४ ॥
મારા પિતા મહારાજ શંતનુ, જે લોકવિખ્યાત હતા, ધર્માત્મા એવા તેઓ યોગ્ય સમયે, હે ભરતર્ષભ, પોતાના ભાગ્યના અંતને પામ્યા.
5.173.5
ततोऽहं भरतश्रेष्ठ प्रतिज्ञां परिपालयन् ।
चित्राङ्गदं भ्रातरं वै महाराज्येऽभ्यपेचयम् ॥ ५.१७३.५ ॥
ત્યારે, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, મારી પ્રતિજ્ઞાનું પાલન કરતાં મેં મારા ભાઈ ચિત્રાંગદને મહારાજ્યમાં અભિષેક કર્યો.
5.173.6
तस्मिंश्च निधनं प्राप्ते सत्यवत्या मते स्थितः ।
विचित्रवीर्यं राजानमभ्यषिञ्चं यथाविधि ॥ ५.१७३.६ ॥
તેમનું મૃત્યુ થતાં, સત્યવતીના મતમાં સ્થિર રહીને, વિધિ પ્રમાણે રાજા વિચિત્રવીર્યનો મેં અભિષેક કર્યો.
5.173.7
मयाऽभिषिक्तो राजेन्द्र यवीयानपि धर्मतः ।
विचित्रवीर्यो धर्मात्मा मामेव समुदैक्षत ॥ ५.१७३.७ ॥
હે રાજેન્દ્ર, મારા દ્વારા ધર્માનુસાર અભિષિક્ત થયેલો નાનો હોવા છતાં ધર્માત્મા વિચિત્રવીર્ય મારી તરફ જ આદરથી જોતો.
5.173.8
तस्य दारक्रियां तात चिकीर्षुरहमप्युत ।
अनुरूपादिव कुलादित्येव च मनो दधे ॥ ५.१७३.८ ॥
હે તાત, તેના લગ્ન કરાવવાની ઇચ્છાથી મેં પણ યોગ્ય કુળ તરફ મન લગાવ્યું.
5.173.9
तथाऽश्रौषं महाबाहो तिस्रः कन्याः स्वयंवरे ।
रूपेणाप्रतिमाः सर्वाः काशिराजसुतास्तदा ।
अम्बां चैवाम्बिकां चैव तथैवाम्बालिकामपि ॥ ५.१७३.९ ॥
હે મહાબાહો, સ્વયંવરમાં કાશીરાજની ત્રણ કન્યાઓ — રૂપમાં અજોડ અંબા, અંબિકા અને અંબાલિકા — હતી એવું મેં સાંભળ્યું.
5.173.10
राजानश्च समाहूताः पृथिव्यां भरतर्षभ ।
अम्बा ज्येष्ठाभवत्तासामम्बिका त्वथ मध्यमा ॥ ५.१७३.१० ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, પૃથ્વીના રાજાઓને આમંત્રિત કરાયા હતા; તેમાં અંબા જ્યેષ્ઠ હતી અને અંબિકા મધ્યમ.
5.173.11
अम्बालिका च राजेन्द्र राजकन्या यवीयसी ।
सोऽहमेकरथेनैव गतः काशिपतेः पुरीम् ॥ ५.१७३.११ ॥
હે રાજેન્દ્ર, રાજકન્યા અંબાલિકા સૌથી નાની હતી. હું એકલો એક જ રથ પર કાશીપતિની નગરીમાં ગયો.
5.173.12
अपश्यं ता महाबाहो तिस्रः कन्याः स्वलङ्कृताः ।
राज्ञश्चैव समाहूतान्पार्थिवान्पृथिवीपते ॥ ५.१७३.१२ ॥
હે મહાબાહો, તે ત્રણે કન્યાઓને સુંદર શણગારેલી જોઈ; રાજાએ બોલાવેલા પાર્થિવ રાજાઓને પણ જોયા, હે પૃથ્વીપતિ.
5.173.13
ततोऽहं तान्नृपान्सर्वानाहूय समरे स्थितान् ।
रथमारोपयाञ्चक्रे कन्यास्ता भरतर्षभ ॥ ५.१७३.१३ ॥
ત્યારે યુદ્ધભૂમિમાં ઊભેલા તે સર્વ રાજાઓને મેં બોલાવ્યા અને હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તે કન્યાઓને રથ પર ચડાવી.
5.173.14
वीर्यशुल्काश्च ता ज्ञात्वा समारोप्य रथं तदा ।
अवोचं पार्थिवान्सर्वानहं तत्र समागतान्।
भीष्मः शान्तनवः कन्या हरतीति पुनःपुनः ॥ ५.१७३.१४ ॥
પરાક્રમ જ જેનું મૂલ્ય છે તેવી તે કન્યાઓને જાણીને, તેમને રથ પર ચડાવીને, ત્યાં એકઠા થયેલા સર્વ રાજાઓને હું વારંવાર બોલ્યો કે શાંતનુપુત્ર ભીષ્મ કન્યાનું હરણ કરે છે.
5.173.15
ते यतध्वं परं शक्त्या सर्वे मोक्षाय पार्थिवाः ।
प्रसह्य हि हराम्येष मिषतां वो नरर्षभाः ॥ ५.१७३.१५ ॥
હે રાજાઓ, મુક્તિ માટે તમે સૌ પૂરી શક્તિથી પ્રયત્ન કરો; હે નરશ્રેષ્ઠો, તમે જોતા રહો, હું બળપૂર્વક આમને હરી લઉં છું.
5.173.16
ततस्ते पृथिवीपालाः समुत्पतुरुदायुधाः ।
योगो योग इति क्रुद्धाः सारथीनभ्यचोदयन् ॥ ५.१७३.१६ ॥
ત્યારે તે ભૂપાલો શસ્ત્રો ઉગામીને ઊછળ્યા; 'યોગ, યોગ!' એમ કહીને ક્રોધે ભરાઈ સારથીઓને પ્રેરિત કર્યા.
5.173.17
ते रथैर्गसङ्काशैर्गजैश्च गजयोधिनः ।
पुष्टैश्वाश्वैर्महीपालाः समुत्पेतुरुदायुधाः ॥ ५.१७३.१७ ॥
મેઘ જેવા રથો, ગજયોદ્ધાઓ અને પુષ્ટ ઘોડાઓ સહિત તે રાજાઓ શસ્ત્રો ઉગામીને આગળ ધસ્યા.
5.173.18
ततस्ते मां महीपालाः सर्व एव विशां पते ।
रथव्रातेन महता सर्वतः पर्यवारयन् ॥ ५.१७३.१८ ॥
ત્યારે હે પ્રજાપતિ, તે સર્વ ભૂપાલોએ વિશાળ રથસમૂહ વડે મને ચારે બાજુથી ઘેરી લીધો.
5.173.19
तानहं शरवर्षेण समन्तात्पर्यवारयम् ।
सर्वान्नृपांश्चाप्यजयं देवराडिव दानवान् ॥ ५.१७३.१९ ॥
મેં બાણોની વર્ષાથી તે રાજાઓને ચારે બાજુથી ઘેરી લીધા; દેવરાજ ઇન્દ્ર દાનવોને જીતે તેમ મેં તે સર્વ રાજાઓને જીતી લીધા.
5.173.20
अपातयं शरैर्दीप्तैः प्रहसन्भरतर्षभ ।
तेषामापततां चित्रान्ध्वजान्हेमपरिष्कृतान् ॥ ५.१७३.२० ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, હસતાં હસતાં તેજસ્વી બાણોથી તેઓ આક્રમણ કરતા હતા ત્યારે મેં તેમના સોનાથી શણગારેલા વિચિત્ર ધ્વજો પાડી દીધા.
5.173.21
एकैकेन हि बाणेन भूमौ पातितवानहम् ।
हयांस्तेषां गजांश्चैव सारथींश्चाप्यहं रणे ॥ ५.१७३.२१ ॥
યુદ્ધમાં એક-એક બાણથી મેં તેમના ઘોડા, હાથી અને સારથિઓને પણ ભૂમિ પર પાડી દીધા.
5.173.22
ते निवृत्ताश्च भग्नाश्च दृष्ट्वा तल्लाघवं मम ।
प्रणिपेतुश्च सर्वे वै प्रशशंसुश्च पार्थिवाः ॥ ५.१७३.२२ ॥
તેઓ બધા પાછા ફરીને હારી ગયા; મારી એ કુશળતા અને ચપળતા જોઈને સર્વ રાજાઓએ નમન કરીને મારી પ્રશંસા કરી.
5.173.23
तत आदाय ताः कन्या नृपतींश्च विसृज्य तान् ।
अथाऽहं हास्तिनपुरमायां जित्वा महीक्षितः ॥ ५.१७३.२३ ॥
પછી તે કન્યાઓને લઈને અને તે રાજાઓને મુક્ત કરીને, ભૂપાલોને જીતીને હું હસ્તિનાપુર ગયો.
5.173.24
ततोऽहं ताश्च कन्या वै भ्रातुरर्थाय भारत ।
तच्च कर्म महाबाहो सत्यवत्यै न्यवेदयम् ॥ ५.१७३.२४ ॥
હે ભારત, પછી મેં તે કન્યાઓને ભાઈ માટે લાવીને, હે મહાબાહો, તે કાર્યની જાણ સત્યવતીને કરી.