મહાભારત · અધ્યાય 5.174

5.174.1

ततोऽहं भरतश्रेष्ठ मातरं वीरमातरम् ।
अभिगम्योपसंगृह्य दाशेयीमिदमब्रुवम् ॥ ५.१७४.१ ॥

પછી, હે ભરતશ્રેષ્ઠ, વીરોની માતા એવી મારી માતા પાસે જઈ, આદરપૂર્વક આલિંગન કરી, દાશકન્યા સત્યવતીને મેં આ કહ્યું.

इमाः काशिपतेः कन्या मया निर्जित्य पार्थिवान् ।
विचित्रवीर्यस्य कृते वीर्यशुल्का हृता इति ॥ ५.१७४.२ ॥

કાશીરાજની આ કન્યાઓને, રાજાઓને જીતીને, પરાક્રમ જ જેનું મૂલ્ય હતું એવી, વિચિત્રવીર્ય માટે મેં હરી લીધી છે.

ततो मूर्धन्युपाघ्राय पर्यश्रुनयना नृप ।
आह सत्यवती हृष्टा दिष्ट्या पुत्र जितं त्वया ॥ ५.१७४.३ ॥

પછી, હે નૃપ, આંસુભરી આંખે, હર્ષથી, મારું મસ્તક સૂંઘીને સત્યવતી બોલી, 'પુત્ર, સદ્ભાગ્યે તેં જીત મેળવી.'

सत्यवत्यास्त्वनुमते विवाहे समुपस्थिते ।
उवाच वाक्यं सव्रीडा ज्येष्ठा काशिपतेः सुता ॥ ५.१७४.४ ॥

પરંતુ સત્યવતીની સંમતિથી લગ્ન ગોઠવાતાં, કાશીરાજની જ્યેષ્ઠ પુત્રી લજ્જાથી આ વચન બોલી.

भीष्म त्वमसि धर्मज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः ।
श्रुत्वा च वचनं धर्म्यं मह्यं कर्तुमिहार्हसि ॥ ५.१७४.५ ॥

ભીષ્મ, તું ધર્મજ્ઞ અને સર્વ શાસ્ત્રોમાં નિપુણ છે; મારું ધર્મયુક્ત વચન સાંભળીને અહીં મારા માટે તે કરવું તને યોગ્ય છે.

मया साल्वपत्तिः पूर्वं मनसाऽभिवृतो वरः ।
तेन चास्मि वृता पूर्वं रहस्यविदिते पितुः ॥ ५.१७४.६ ॥

મેં પહેલેથી જ મનથી સાલ્વપતિને વર તરીકે પસંદ કર્યો હતો; પિતાને ગુપ્ત રીતે જાણ હતી, તેમ તેમના દ્વારા હું પહેલેથી વરાઈ ચૂકી છું.

कथं मामन्यकामां त्वं राजधर्ममतीत्य वै ।
वासयेथा गृहे भीष्म कौरवः सन्विशेषतः ॥ ५.१७४.७ ॥

હે ભીષ્મ, રાજધર્મનું ઉલ્લંઘન કરીને, અન્યની ઇચ્છા રાખનારી મને, ખાસ કરીને કૌરવ હોવા છતાં તું ઘરમાં કેવી રીતે રાખશે?

एतद्बुद्ध्या विनिश्चित्य मनसा भरतर्षभ ।
यत्क्षमं ते महाबाहो तदिहारब्धुमर्हसि ॥ ५.१७४.८ ॥

હે ભરતશ્રેષ્ઠ, હે મહાબાહુ, આ બુદ્ધિથી મનમાં નક્કી કરીને, જે તારા માટે યોગ્ય હોય તે જ અહીં કરવું જોઈએ.

स मां प्रतीक्षते व्यक्तं साल्वराजो विशांपते ।
तस्मान्मां त्वं कुरुश्रेष्ठ समनुज्ञातुमर्हसि ॥ ५.१७४.९ ॥

હે પ્રજાપતિ, સાલ્વરાજ ચોક્કસ મારી રાહ જુએ છે. તેથી, હે કુરુશ્રેષ્ઠ, તારે મને જવાની અનુમતિ આપવી જોઈએ.

कृपां कुरु महाबाहो मयि धर्मभृतां वर ।
त्वं हि सत्यव्रतो वीर पृथिव्यामिति नः श्रुतम् ॥ ५.१७४.१० ॥

હે મહાબાહુ, ધર્મધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ, મારા પર કૃપા કર. હે વીર, પૃથ્વી પર તું સત્યવ્રત છે એમ અમે સાંભળ્યું છે.