महाभारत · अध्याय 5.174

5.174.1

ततोऽहं भरतश्रेष्ठ मातरं वीरमातरम् ।
अभिगम्योपसंगृह्य दाशेयीमिदमब्रुवम् ॥ ५.१७४.१ ॥

नंतर, हे भरतश्रेष्ठा, वीरांची माता असलेल्या माझ्या मातेजवळ जाऊन, आदराने आलिंगन देऊन, दाशकन्या सत्यवतीला मी हे म्हणालो.

इमाः काशिपतेः कन्या मया निर्जित्य पार्थिवान् ।
विचित्रवीर्यस्य कृते वीर्यशुल्का हृता इति ॥ ५.१७४.२ ॥

काशिराजाच्या या कन्यांना, राजांना जिंकून, वीर्यशुल्क म्हणून, विचित्रवीर्यासाठी मी हरण करून आणले आहे.

ततो मूर्धन्युपाघ्राय पर्यश्रुनयना नृप ।
आह सत्यवती हृष्टा दिष्ट्या पुत्र जितं त्वया ॥ ५.१७४.३ ॥

नंतर, हे नृपा, अश्रूभरल्या डोळ्यांनी, आनंदाने, माझे मस्तक हुंगून सत्यवती म्हणाली, 'पुत्रा, सुदैवाने तू जिंकलास.'

सत्यवत्यास्त्वनुमते विवाहे समुपस्थिते ।
उवाच वाक्यं सव्रीडा ज्येष्ठा काशिपतेः सुता ॥ ५.१७४.४ ॥

परंतु सत्यवतीच्या संमतीने विवाहाची तयारी होत असताना, काशिराजाची ज्येष्ठ कन्या लज्जेने हे बोलली.

भीष्म त्वमसि धर्मज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः ।
श्रुत्वा च वचनं धर्म्यं मह्यं कर्तुमिहार्हसि ॥ ५.१७४.५ ॥

भीष्मा, तू धर्मज्ञ आणि सर्व शास्त्रांत निपुण आहेस; माझे धर्म्य वचन ऐकून येथे माझ्यासाठी ते करणे तुला योग्य आहे.

मया साल्वपत्तिः पूर्वं मनसाऽभिवृतो वरः ।
तेन चास्मि वृता पूर्वं रहस्यविदिते पितुः ॥ ५.१७४.६ ॥

मी आधीच मनाने साल्वपतीला वर निवडला होता; पित्याला गुप्तपणे ठाऊक असलेल्या त्या गोष्टीनुसार, त्यानेच मला आधी वरले आहे.

कथं मामन्यकामां त्वं राजधर्ममतीत्य वै ।
वासयेथा गृहे भीष्म कौरवः सन्विशेषतः ॥ ५.१७४.७ ॥

हे भीष्मा, राजधर्माचे उल्लंघन करून, दुसऱ्याची इच्छा करणाऱ्या मला, विशेषतः कौरव असूनही तू घरात कसे ठेवशील?

एतद्बुद्ध्या विनिश्चित्य मनसा भरतर्षभ ।
यत्क्षमं ते महाबाहो तदिहारब्धुमर्हसि ॥ ५.१७४.८ ॥

हे भरतश्रेष्ठा, हे महाबाहो, हे बुद्धीने मनात निश्चित करून, जे तुला योग्य असेल तेच येथे करावे.

स मां प्रतीक्षते व्यक्तं साल्वराजो विशांपते ।
तस्मान्मां त्वं कुरुश्रेष्ठ समनुज्ञातुमर्हसि ॥ ५.१७४.९ ॥

हे प्रजापते, सालवराज निश्चितपणे माझी वाट पाहत आहे. म्हणून, हे कुरुश्रेष्ठा, तू मला जाण्याची अनुमती द्यावीस.

कृपां कुरु महाबाहो मयि धर्मभृतां वर ।
त्वं हि सत्यव्रतो वीर पृथिव्यामिति नः श्रुतम् ॥ ५.१७४.१० ॥

हे महाबाहो, धर्मधारकांमध्ये श्रेष्ठा, माझ्यावर कृपा कर. हे वीरा, पृथ्वीवर तू सत्यव्रती आहेस असे आम्ही ऐकले आहे.