มหาภารตะ · อัธยายะ 5.174

5.174.1

ततोऽहं भरतश्रेष्ठ मातरं वीरमातरम् ।
अभिगम्योपसंगृह्य दाशेयीमिदमब्रुवम् ॥ ५.१७४.१ ॥

ครั้งนั้น โอ้ผู้ประเสริฐของภรตะ ข้าพเจ้าเข้าไปหามารดาผู้เป็นมารดาของวีรบุรุษ กราบลงแทบเท้าด้วยความเคารพ แล้วกล่าวกับสัตยวตี ธิดาของชาวประมงว่า

इमाः काशिपतेः कन्या मया निर्जित्य पार्थिवान् ।
विचित्रवीर्यस्य कृते वीर्यशुल्का हृता इति ॥ ५.१७४.२ ॥

ธิดาทั้งหลายเหล่านี้ของพระราชาแห่งกาศี ข้าพเจ้าได้เอาชนะเหล่ากษัตริย์แล้วพาตัวมา โดยมีความกล้าหาญเป็นค่าสินสอด เพื่อวิจิตรวีรยะ

ततो मूर्धन्युपाघ्राय पर्यश्रुनयना नृप ।
आह सत्यवती हृष्टा दिष्ट्या पुत्र जितं त्वया ॥ ५.१७४.३ ॥

ครั้งนั้น โอ้กษัตริย์ สัตยวตีดมศีรษะของข้าพเจ้า น้ำตาคลอในดวงตาด้วยความยินดี แล้วกล่าวว่า ลูกเอ๋ย โชคดีที่ลูกชนะมาได้

सत्यवत्यास्त्वनुमते विवाहे समुपस्थिते ।
उवाच वाक्यं सव्रीडा ज्येष्ठा काशिपतेः सुता ॥ ५.१७४.४ ॥

แต่เมื่อการอภิเษกกำลังจะจัดขึ้นด้วยความยินยอมของสัตยวตี ธิดาคนโตของพระราชาแห่งกาศี ด้วยความเขินอาย ได้กล่าวถ้อยคำนี้

भीष्म त्वमसि धर्मज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः ।
श्रुत्वा च वचनं धर्म्यं मह्यं कर्तुमिहार्हसि ॥ ५.१७४.५ ॥

ภีษมะ ท่านเป็นผู้รู้ธรรม ชำนาญในคัมภีร์ทั้งปวง เมื่อได้ฟังถ้อยคำอันชอบธรรมของข้าพเจ้าแล้ว ท่านควรทำตามนี้เพื่อข้าพเจ้าในที่นี้

मया साल्वपत्तिः पूर्वं मनसाऽभिवृतो वरः ।
तेन चास्मि वृता पूर्वं रहस्यविदिते पितुः ॥ ५.१७४.६ ॥

ข้าพเจ้าได้เลือกเจ้าแห่งสาลวะไว้ในใจก่อนแล้วเป็นสามี และเขาก็ได้เลือกข้าพเจ้าไว้ก่อนแล้วเช่นกัน ซึ่งบิดาของข้าพเจ้ารู้ไว้อย่างลับ ๆ

कथं मामन्यकामां त्वं राजधर्ममतीत्य वै ।
वासयेथा गृहे भीष्म कौरवः सन्विशेषतः ॥ ५.१७४.७ ॥

โอ้ภีษมะ ท่านจะให้ข้าพเจ้าซึ่งปรารถนาอีกผู้หนึ่งอยู่ในเรือนของท่านได้อย่างไร โดยละเมิดธรรมของกษัตริย์ ทั้งท่านยังเป็นชาวเการพอีกด้วย

एतद्बुद्ध्या विनिश्चित्य मनसा भरतर्षभ ।
यत्क्षमं ते महाबाहो तदिहारब्धुमर्हसि ॥ ५.१७४.८ ॥

โอ้ผู้ประเสริฐของภรตะ โอ้ผู้มีแขนทรงพลัง เมื่อท่านได้ตัดสินใจในใจด้วยปัญญาเรื่องนี้แล้ว ท่านควรลงมือทำสิ่งที่เหมาะสมแก่ท่านในที่นี้

स मां प्रतीक्षते व्यक्तं साल्वराजो विशांपते ।
तस्मान्मां त्वं कुरुश्रेष्ठ समनुज्ञातुमर्हसि ॥ ५.१७४.९ ॥

โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ พระราชาแห่งสาลวะกำลังรอข้าพเจ้าอยู่แน่นอน เพราะฉะนั้น โอ้ผู้ประเสริฐของเการพ ท่านควรอนุญาตให้ข้าพเจ้าไปเถิด

कृपां कुरु महाबाहो मयि धर्मभृतां वर ।
त्वं हि सत्यव्रतो वीर पृथिव्यामिति नः श्रुतम् ॥ ५.१७४.१० ॥

โอ้ผู้มีแขนทรงพลัง ผู้ประเสริฐในหมู่ผู้ทรงธรรม ขอท่านโปรดแสดงความเมตตาต่อข้าพเจ้า เพราะเราได้ยินมาว่า ท่านมั่นคงในสัตยวรตบนแผ่นดินนี้ โอ้วีรบุรุษ