ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.175
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.175.1
ततोऽहं समनुज्ञाप्य कालीं गन्धवतीं तदा ।
मन्त्रिणश्चर्त्विजश्चैव तथैव च पुरोहितान्।
समनुज्ञामिषं कन्यामम्बां ज्येष्ठां नराधिप ॥ ५.१७५.१ ॥
ସେତେବେଳେ ମୁଁ କାଳୀ ଓ ଗନ୍ଧବତୀ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଋତ୍ବିକ୍ ଓ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ହେ ନରାଧିପ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା କନ୍ୟା ଅମ୍ବାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲି।
5.175.2
अनुज्ञाता ययौ सा तु कन्या साल्वपतेः पुरम् ।
वृद्धैर्द्विजातिभिर्गुप्ता धात्र्या चानुगता तदा ॥ ५.१७५.२ ॥
ଅନୁମତି ପାଇ ସେ କନ୍ୟା ଶାଳ୍ବପତିଙ୍କ ନଗରକୁ ଗଲା; ବୃଦ୍ଧ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ତାକୁ ରକ୍ଷା କଲେ, ଏବଂ ସେତେବେଳେ ଜଣେ ଧାତ୍ରୀ ତା ସଙ୍ଗେ ଥିଲା।
5.175.3
अतीत्य च तमध्वानमासमाद नराधिपम ।
सा तमासाद्य राजानं साल्वं वचनमब्रवीत् ॥ ५.१७५.३ ॥
ସେହି ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରି ସେ ନରାଧିପଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲା; ଶାଳ୍ବ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା।
5.175.4
आगताहं महाबाहो त्वामुद्दिश्य महामते ।
अभिनन्दस्व मां राजन्सदा प्रियहिते रताम् ॥ ५.१७५.४ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ହେ ମହାମତି, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଆସିଛି; ହେ ରାଜନ, ସଦା ତୁମ ପ୍ରିୟ ଓ ହିତରେ ରତ ମୋତେ ସ୍ବୀକାର କର।
5.175.5
प्रतिपादय मां राजन्धर्मादींश्चर धर्मतः ।
त्वं हि मे मनसा ध्यातस्त्वया चाप्युपमन्त्रिता ॥ ५.१७५.५ ॥
ହେ ରାଜନ, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର; ଧର୍ମାଦି ଧର୍ମାନୁସାରେ ପାଳନ କର। ତୁମେ ହିଁ ମୋ ମନରେ ଧ୍ୟାତ, ଓ ତୁମେ ହିଁ ମୋ ଦ୍ୱାରା ଆମନ୍ତ୍ରିତ।
5.175.6
तामब्रवीत्साल्वपतिः स्मयन्निव विशांपते ।
त्वयाऽन्यपूर्वया नाहं भार्यार्थी वरवर्णिनि ॥ ५.१७५.६ ॥
ହେ ବିଶାଂପତି, ଶାଳ୍ବପତି ହସି ହସି ତାକୁ କହିଲା — ହେ ବରବର୍ଣିନୀ, ଅନ୍ୟ କେହି ପୂର୍ବରୁ ବରଣ କରିଥିବା ତୁମକୁ ମୁଁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ରୂପେ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
5.175.7
गच्छ भद्रे पुनस्तत्र सकाशं भीष्मकस्य वै ।
नाहमिच्छामि भीष्मेण गृहीतां त्वां प्रसह्य वै ॥ ५.१७५.७ ॥
ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ପୁଣି ସେଠାକୁ, ଭୀଷ୍ମକଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଅ। ଭୀଷ୍ମ ବଳପୂର୍ବକ ଧରିଥିବା ତୁମକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ।
5.175.8
त्वं हि भीष्मेण निर्जित्य नीता प्रीतिमती तदा ।
परामृश्य महायुद्धे निर्जित्य पृथिवीपतीन् ॥ ५.१७५.८ ॥
ସେତେବେଳେ ଭୀଷ୍ମ ତୁମକୁ ଜିତି ନେଇଥିଲେ। ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ପୃଥିବୀପତିମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ସେ ତୁମକୁ ଧରିଥିଲେ।
5.175.9
नाहं त्वय्यन्यपूर्वायां भार्यार्थी वरवर्णिनि ।
कथमस्मद्विधो राजा परपूर्वां प्रवेशयेत् ॥ ५.१७५.९ ॥
ହେ ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣା, ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ୟର ଥିବା ତୁମକୁ ମୁଁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ରୂପେ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ। ମୋ ପରି ରାଜା ଅନ୍ୟର ପୂର୍ବପତ୍ନୀକୁ କିପରି ଘରେ ପ୍ରବେଶ କରାଇବେ?
5.175.10
नारीं विदितविज्ञानः परेषां धर्ममादिशन् ।
यथेष्टं गम्यतां भद्रे मा त्वां कालोऽत्यगादयम् ॥ ५.१७५.१० ॥
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ବିବେକୀ ଭାବେ ମୁଁ ଆଦେଶ ଦେଉଛି — ହେ କଲ୍ୟାଣୀ, ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା ସେଠାକୁ ଯାଅ। ଏହି ସମୟ ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ ନ କରୁ।
5.175.11
अम्बा तमब्रवीद्राजन्ननङ्गशरपीडिता ।
नैवं वद महीपाल नैतदेवं कथंचन ॥ ५.१७५.११ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମଦନର ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତା ଅମ୍ବା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ — ହେ ମହୀପାଳ, ଏପରି କୁହ ନାହିଁ। ଏହା କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଏପରି ନୁହେଁ।
5.175.12
नास्मि प्रीतिमती नीता भीष्मेणामित्रकर्शन ।
बलान्नीतास्मि रुदती विद्राव्य पृथिवीपतीन् ॥ ५.१७५.१२ ॥
ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ, ମୁଁ ପ୍ରୀତିରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆ ଯାଇ ନ ଥିଲି। କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି, ପୃଥିବୀପତିମାନଙ୍କୁ ତଡ଼ି ବଳପୂର୍ବକ ମୋତେ ନିଆଯାଇଥିଲା।
5.175.13
भजस्व मां साल्वपते भक्तां बालामनागसम् ।
भक्तानां हि परित्यागो न धर्मेषु प्रशस्यते ॥ ५.१७५.१३ ॥
ହେ ସାଲ୍ୱପତି, ଭକ୍ତା, ବାଳିକା, ନିରପରାଧିନୀ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର। ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପରିତ୍ୟାଗ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ନୁହେଁ।
5.175.14
साहमामन्त्र्य गाङ्गेयं समरेष्वनिवर्तिनम् ।
अनुज्ञाता च तेनैव ततोऽहं भृशमागता ॥ ५.१७५.१४ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କେବେ ପଛକୁ ନ ହଟୁଥିବା ଗାଙ୍ଗେୟଙ୍କୁ ପଚାରି, ତାଙ୍କରି ଅନୁମତି ପାଇ ମୁଁ ଅତି ଆସିଛି।
5.175.15
न स भीष्मो महाबाहुर्मामिच्छति विशांपते ।
भ्रातृहेतोः समारम्भो भीष्मस्येति श्रुतं मया ॥ ५.१७५.१५ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସେ ମହାବାହୁ ଭୀଷ୍ମ ମୋତେ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ। ଭାଇ ପାଇଁ ହିଁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ଏହି ଉଦ୍ୟମ ବୋଲି ମୁଁ ଶୁଣିଛି।
5.175.16
भगिन्यौ मम ये नीते अम्बिकाम्बालिके नृप ।
प्रादाद्विचित्रवीर्याय गाङ्गेयो हि यवीयसे ॥ ५.१७५.१६ ॥
ହେ ନୃପ, ମୋର ଭଉଣୀ ଅମ୍ବିକା ଓ ଅମ୍ବାଳିକାଙ୍କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା; ଗାଙ୍ଗେୟ ସେମାନଙ୍କୁ କନିଷ୍ଠ ଭାଇ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
5.175.17
यथा साल्वपते नान्यं वरं यामि कथंचन ।
त्वामृते पुरुषव्याघ्र तथा मूर्धानमालभे ॥ ५.१७५.१७ ॥
ହେ ସାଲ୍ୱପତି, ତୁମ ବ୍ୟତୀତ ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଅନ୍ୟ ବର ନିକଟକୁ ଯିବି ନାହିଁ; ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ସେହିପରି ମୁଁ ମୋ ମସ୍ତକ ଛୁଇଁ ଶପଥ କରୁଛି।
5.175.18
न चान्यपूर्वा राजेन्द्र त्वामहं समुपस्थिता ।
सत्यं ब्रवीमि साल्वैतत्सत्येनात्मानमालभे ॥ ५.१७५.१८ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ୟର ନଥିଲି; ତୁମ ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି। ହେ ସାଲ୍ୱ, ଏହା ସତ୍ୟ କହୁଛି; ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଛୁଇଁ ଶପଥ କରୁଛି।
5.175.19
भजस्व मां विशालाक्ष स्वयं कन्यामुपस्थिताम् ।
अनन्यपूर्वां राजेन्द्र त्वत्प्रसादाभिकाङ्क्षिणीम् ॥ ५.१७५.१९ ॥
ହେ ବିଶାଳାକ୍ଷ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଗ୍ରହଣ କର; ଏ ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ୟ କାହାର ନ ଥିଲା; ଏ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହ ଆକାଙ୍କ୍ଷିଣୀ।
5.175.20
तामेवं भाषमाणां तु साल्वः काशिपतेः सुताम् ।
अत्यजद्भरतश्रेष्ठ जीर्णां त्वचमिवोरगः ॥ ५.१७५.२० ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏପରି କହୁଥିବା କାଶୀରାଜଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ସାଲ୍ୱ ସାପ ପୁରୁଣା ଚର୍ମ ଛାଡ଼ିବା ପରି ତ୍ୟାଗ କଲା।
5.175.21
एवं बहुविधैर्वाक्यैर्याच्यमानस्तया नृपः ।
नाश्रद्दधत्साल्वपतिः कन्यायां भरतर्षभ ॥ ५.१७५.२१ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଏପରି ବହୁ ପ୍ରକାର ବାକ୍ୟରେ ସେ ଅନୁରୋଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ସାଲ୍ୱପତି ସେହି କନ୍ୟାକୁ ବିଶ୍ୱାସ କଲା ନାହିଁ।
5.175.22
ततः सा मन्युनाऽऽविष्टा ज्येष्ठा काशिपतेः सुता ।
अब्रवीत्साश्रुनयना बाष्पविप्लुतया गिरा ॥ ५.१७५.२२ ॥
ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କାଶୀରାଜଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା କନ୍ୟା ଅଶ୍ରୁଭରା ଆଖିରେ, ଅଶ୍ରୁରୁଦ୍ଧ କଣ୍ଠରେ କହିଲା।
5.175.23
त्वया त्यक्ता गमिष्यामि यत्र तत्र विशांपते ।
तत्र मे गतयः सन्तु सन्तः सत्यं यथा ध्रुवम् ॥ ५.१७५.२३ ॥
ହେ ବିଶାଂପତି, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୟକ୍ତା ହୋଇ ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଯାଏ, ସେଠାରେ ମୋର ଗତି ହେଉ; ସଜ୍ଜନମାନେ ସତ୍ୟ ପରି ନିଶ୍ଚୟ ସେହିପରି ହେଉ।
5.175.24
एवं तां भाषमाणां तु कन्यां साल्वपतिस्तदा ।
परितत्याज कौरव्य करुणं परिदेवतीम् ॥ ५.१७५.२४ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ଏପରି କହୁଥିବା ଓ କରୁଣାରେ ବିଳାପ କରୁଥିବା ସେହି କନ୍ୟାକୁ ସାଲ୍ୱପତି ସେତେବେଳେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତ୍ୟାଗ କଲା।
5.175.25
गच्छ गच्छेति तां साल्वः पुनः पुनरभाषत ।
बिभेमि भीष्मात्सुश्रोणि त्वं च भीष्मपरिग्रहः ॥ ५.१७५.२५ ॥
"ଯାଅ, ଯାଅ" ବୋଲି ସାଲ୍ୱ ତାକୁ ବାରମ୍ବାର କହିଲା। "ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶୀ, ମୁଁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଭୟ କରେ; ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୃହୀତା।"
5.175.26
एवमुक्ता तु सा तेन साल्वेनादीर्घदर्शिना ।
निश्चक्राम पुराद्दीना रुदती कुररी यथा ॥ ५.१७५.२६ ॥
ଅଦୂରଦର୍ଶୀ ସାଲ୍ୱ ଏହିପରି କହିବାରୁ ସେ ଦୀନା ହୋଇ କୁରରୀ ପକ୍ଷୀ ପରି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ନଗରରୁ ବାହାରି ଗଲା।
5.175.27
निष्क्रामन्ती तु नगराच्चिन्तयामास दुःखिता ।
पृथिव्यां नास्ति युवतिर्विषमस्थतरा मया ॥ ५.१७५.२७ ॥
ନଗରରୁ ବାହାରି ଯିବାବେଳେ ଦୁଃଖିତା ସେ ଭାବିଲା, "ପୃଥିବୀରେ ମୋ ପରି ବିଷମ ଅବସ୍ଥାର କୌଣସି ଯୁବତୀ ନାହିଁ।"
5.175.28
बन्धुर्भिर्विप्रहीणास्मि साल्वेन च निराकृता ।
न च शक्यं पुनर्गन्तुं मया वारणसाह्वयम् ॥ ५.१७५.२८ ॥
ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତା ଓ ସାଲ୍ୱଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାତା ମୁଁ, ବର୍ତ୍ତମାନ ବାରଣସାହ୍ୱୟ ନଗରକୁ ଫେରିବା ମୋ ପାଇଁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
5.175.29
अनुज्ञाता तु भीष्मेण साल्वमुद्दिश्य कारणम् ।
किं नु गर्हाम्यथात्मानमथ भीष्मं दुरासदम् ॥ ५.१७५.२९ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମତି ପାଇ, ସାଲ୍ୱଙ୍କୁ କାରଣ ଭାବି, ମୁଁ ନିଜକୁ ନିନ୍ଦା କରିବି ନା ଦୁର୍ଲଭ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ?
5.175.30
अथवा पितरं मूढं यो मेऽकार्षीत्स्वयंवरम् ।
मयाऽयं स्वकृतो दोषो याऽहं भीष्मरथात्तदा ॥ ५.१७५.३० ॥
ଅଥବା ମୋ ସ୍ୱୟଂବର କରାଇଥିବା ସେ ମୂର୍ଖ ପିତାଙ୍କୁ ଦୋଷ ଦେବି କି? ଏ ଦୋଷ ମୋର ନିଜର; କାରଣ ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇ ଯାଇଥିଲି।
5.175.31
प्रवृत्ते दारुणे युद्धे साल्वार्थं नापतं पुरा ।
तस्येयं फलनिर्वृत्तिर्यदापन्नाऽस्मि मूढवत् ॥ ५.१७५.३१ ॥
ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲାବେଳେ, ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ସାଲ୍ୱ ପାଇଁ ଯାଇନଥିଲି; ତାରି ଫଳ ଏହି — ମୂର୍ଖ ପରି ମୁଁ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଛି।
5.175.32
धिग्भीष्मं धिक्क मे मन्दं पितरं मूढचेतसम् ।
येनाहं वीर्यशुल्केन पण्यस्त्रीव प्रचोदिता ॥ ५.१७५.३२ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଧିକ୍; ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଧିକ୍; ମୂଢ଼ଚିତ୍ତ ପିତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଧିକ୍ — ଯିଏ ବୀର୍ଯ୍ୟ-ମୂଲ୍ୟରେ ବେଶ୍ୟା ପରି ମୋତେ ପ୍ରେରିତ କଲେ।
5.175.33
धिङ्मां धिक्साल्वराजानं धिग्धातारमथापि वा ।
येषां दुर्नीतभावेन प्राप्तास्म्यापदमुत्तमाम् ॥ ५.१७५.३३ ॥
ମୋତେ ଧିକ୍; ସାଲ୍ୱରାଜାଙ୍କୁ ଧିକ୍; ବିଧାତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଧିକ୍ — କିମ୍ବା ଦୁର୍ନୀତି ଭାବରେ ଯାହାଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ଏହି ଉତ୍ତମ ବିପଦ ପାଇଲି, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
5.175.34
सर्वथा भागधेयानि स्वानि प्राप्नोति मानवः ।
अनयस्यास्य तु मुखं भीष्मः शान्तनवो मम ॥ ५.१७५.३४ ॥
ମଣିଷ ସର୍ବଥା ନିଜ ଭାଗ୍ୟ ହିଁ ପାଏ; ଏହି ଅନର୍ଥର ମୂଳ ତ ମୋ ପାଇଁ ଶାନ୍ତନୁ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ।
5.175.35
सा भीष्मे प्रतिकर्तव्यमहं पश्यामि सांप्रतम् ।
तपसा वा युधा वापि दुःखहेतुः स मे मतः ॥ ५.१७५.३५ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପ୍ରତି ଯାହା ପ୍ରତିକାର ଯୋଗ୍ୟ ତାହା ମୁଁ ଦେଖୁଛି — ତପସ୍ୟାରେ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ ମଧ୍ୟ; ସେ ହିଁ ମୋ ଦୁଃଖର କାରଣ ବୋଲି ମନେ ହୁଏ।
5.175.36
को नु भीष्मं युधा जेतुमुत्सहेत महीपतिः ।
एवं सा परिनिश्चित्य जगाम नगराद्बहिः ॥ ५.१७५.३६ ॥
ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିଣିବାକୁ କେଉଁ ରାଜା ସାହସ କରିବ? ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି ସେ ନଗର ବାହାରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
5.175.37
आश्रमं पुण्यशीलानां तापसानां महात्मनाम् ।
ततस्तामवसद्रात्रिं तापसैः परिवारिता ॥ ५.१७५.३७ ॥
ପୁଣ୍ୟଶୀଳ ମହାତ୍ମା ତପସ୍ୱୀଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ, ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରିହୋଇ ସେ ସେହି ରାତ୍ରି ଅତିବାହିତ କଲେ।
5.175.38
आचख्यौ च यथावृत्तं सर्वमात्मनि भारत ।
विस्तरेण महाबाहो निखिलेन शुचिस्मिता ।
हरणं च विसर्गं च साल्वेन च विसर्जनम् ॥ ५.१७५.३८ ॥
ଭାରତ, ନିଜ ପ୍ରତି ଯାହା ଘଟିଥିଲା ସବୁ ସେ ବିସ୍ତାରରେ କହିଲା; ଶୁଚିସ୍ମିତା, ହେ ମହାବାହୁ, ହରଣ, ବିସର୍ଜନ ଏବଂ ସାଲ୍ୱଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟାଗ, ସବୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ।
5.175.39
ततस्तत्र महानासीद्ब्राह्मणः संशितव्रतः ।
शैखावत्यस्तपोबृद्धः शास्त्रे चारण्यके गुरुः ॥ ५.१७५.३९ ॥
ସେଠାରେ ଜଣେ ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ; କଠୋର ବ୍ରତଧାରୀ, ଶୈଖାବତ୍ୟ, ତପସ୍ୟାରେ ବୃଦ୍ଧ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଆରଣ୍ୟକରେ ଗୁରୁ।
5.175.40
आर्ता तामाह स मुनिः शैखावत्यो महातपाः ।
निःश्वसन्तीं सतीं बालां दुःखशोकपरायणाम् ॥ ५.१७५.४० ॥
ମହାତପା ମୁନି ଶୈଖାବତ୍ୟ ଦୁଃଖ-ଶୋକରେ ମଗ୍ନ, ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିବା ସେହି ସତୀ ବାଳିକାକୁ, ପୀଡ଼ିତାକୁ ଏହିପରି କହିଲେ।
5.175.41
एवं गते तु किं भद्रे शक्यं कर्तुं तपस्विभिः ।
आश्रमस्थैर्महाभागे तपोयुक्तैर्महात्मभिः ॥ ५.१७५.४१ ॥
ଏପରି ଘଟିବା ପରେ, ହେ ଭଦ୍ରେ, ଆଶ୍ରମରେ ରହୁଥିବା, ତପସ୍ୟାରେ ଲାଗିଥିବା ମହାତ୍ମା ତପସ୍ୱୀମାନେ କଣ କରିପାରିବେ, ହେ ମହାଭାଗେ?
5.175.42
सा त्वेनमब्रवीद्राजन्क्रियतां मदनुग्रहः ।
प्राव्राज्यमहमिच्छामि तपस्तप्स्यामि दुश्चरम् ॥ ५.१७५.४२ ॥
କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲା: ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ପ୍ରବ୍ରଜ୍ୟା ଚାହେଁ, ଦୁଷ୍କର ତପସ୍ୟା କରିବି।
5.175.43
मयैव यानि कर्माणि पूर्वदेहे तु मूढया ।
कृतानि नूनं पापानि तेषामेतत्फलं ध्रुवम् ॥ ५.१७५.४३ ॥
ପୂର୍ବ ଦେହରେ ମୂଢ଼ତାରୁ ମୁଁ ହିଁ ଯେଉଁ ପାପକର୍ମ କରିଥିଲି, ତାହାରି ଏହି ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ।
5.175.44
नोत्सहे तु पुनर्गन्तुं स्वजनं प्रति तापसाः ।
प्रत्याख्याता निरानन्दा साल्वेन च निराकृता ॥ ५.१७५.४४ ॥
ହେ ତପସ୍ଵୀଗଣ, ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ମୋ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ସାହସ କରେ ନାହିଁ; ଆନନ୍ଦହୀନା ହୋଇ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାତା ଓ ସାଲ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ତିରସ୍କୃତା।
5.175.45
उपदिष्टमिहेच्छामि तापस्यं वीतकल्मषाः ।
युष्माभिर्देवसंकाशैः कृपा भवतु वो मयि ॥ ५.१७५.४५ ॥
ହେ ନିର୍ମଳଗଣ, ଆପଣଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ଦେବତୁଲ୍ୟ ଆପଣମାନେ ମୋ ପ୍ରତି କୃପା କରନ୍ତୁ।
5.175.46
स तामाश्वासयत्कन्यां दृष्टान्तागमहेतुभिः ।
सान्त्वयामास कार्यं च प्रतिजज्ञे द्विजैः सह ॥ ५.१७५.४६ ॥
ସେ ସେହି କନ୍ୟାକୁ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଯୁକ୍ତିରେ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କଲା; ତାକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲା।