ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.175
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.175.1
ततोऽहं समनुज्ञाप्य कालीं गन्धवतीं तदा ।
मन्त्रिणश्चर्त्विजश्चैव तथैव च पुरोहितान्।
समनुज्ञामिषं कन्यामम्बां ज्येष्ठां नराधिप ॥ ५.१७५.१ ॥
ਤਦ ਮੈਂ ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਗੰਧਵਤੀ, ਮੰਤਰੀਆਂ, ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਜੇਠੀ ਕੰਨਿਆ ਅੰਬਾ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਵਾਈ।
5.175.2
अनुज्ञाता ययौ सा तु कन्या साल्वपतेः पुरम् ।
वृद्धैर्द्विजातिभिर्गुप्ता धात्र्या चानुगता तदा ॥ ५.१७५.२ ॥
ਆਗਿਆ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਕੰਨਿਆ ਸਾਲਵਪਤੀ ਦੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਗਈ; ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਦਵਿਜਾਂ ਨੇ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਇੱਕ ਧਾਈ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।
5.175.3
अतीत्य च तमध्वानमासमाद नराधिपम ।
सा तमासाद्य राजानं साल्वं वचनमब्रवीत् ॥ ५.१७५.३ ॥
ਉਸ ਰਾਹ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਰਾਧਿਪ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ; ਸਾਲਵ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
5.175.4
आगताहं महाबाहो त्वामुद्दिश्य महामते ।
अभिनन्दस्व मां राजन्सदा प्रियहिते रताम् ॥ ५.१७५.४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਆਈ ਹਾਂ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
5.175.5
प्रतिपादय मां राजन्धर्मादींश्चर धर्मतः ।
त्वं हि मे मनसा ध्यातस्त्वया चाप्युपमन्त्रिता ॥ ५.१७५.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਨੂੰ ਅਪਣਾਓ; ਧਰਮ ਆਦਿ ਦਾ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਲਨ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਏ ਗਏ ਹੋ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸੱਦੇ ਗਏ ਹੋ।
5.175.6
तामब्रवीत्साल्वपतिः स्मयन्निव विशांपते ।
त्वयाऽन्यपूर्वया नाहं भार्यार्थी वरवर्णिनि ॥ ५.१७५.६ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ, ਸਾਲਵਪਤੀ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਬੋਲਿਆ — ਹੇ ਵਰਵਰਣਿਨੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁਣਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
5.175.7
गच्छ भद्रे पुनस्तत्र सकाशं भीष्मकस्य वै ।
नाहमिच्छामि भीष्मेण गृहीतां त्वां प्रसह्य वै ॥ ५.१७५.७ ॥
ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਭੀਸ਼ਮਕ ਕੋਲ ਜਾ। ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਫੜੀ ਗਈ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
5.175.8
त्वं हि भीष्मेण निर्जित्य नीता प्रीतिमती तदा ।
परामृश्य महायुद्धे निर्जित्य पृथिवीपतीन् ॥ ५.१७५.८ ॥
ਤਦ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਲੈ ਲਿਆ ਸੀ। ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਉਸਨੇ ਤੈਨੂੰ ਫੜਿਆ ਸੀ।
5.175.9
नाहं त्वय्यन्यपूर्वायां भार्यार्थी वरवर्णिनि ।
कथमस्मद्विधो राजा परपूर्वां प्रवेशयेत् ॥ ५.१७५.९ ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਹੋਈ ਤੈਨੂੰ ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਰਾਜਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪੂਰਵ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਘਰ ਲਿਆਵੇਗਾ?
5.175.10
नारीं विदितविज्ञानः परेषां धर्ममादिशन् ।
यथेष्टं गम्यतां भद्रे मा त्वां कालोऽत्यगादयम् ॥ ५.१७५.१० ॥
ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵਿਵੇਕੀ ਮੈਂ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ — ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਜਿੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ ਉੱਥੇ ਚਲੀ ਜਾ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਤੈਨੂੰ ਬੀਤ ਨਾ ਜਾਵੇ।
5.175.11
अम्बा तमब्रवीद्राजन्ननङ्गशरपीडिता ।
नैवं वद महीपाल नैतदेवं कथंचन ॥ ५.१७५.११ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅੰਬਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਹੇ ਮਹੀਪਾਲ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਬੋਲ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।
5.175.12
नास्मि प्रीतिमती नीता भीष्मेणामित्रकर्शन ।
बलान्नीतास्मि रुदती विद्राव्य पृथिवीपतीन् ॥ ५.१७५.१२ ॥
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭੀਸ਼ਮ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾਈ ਗਈ। ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਕੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਮੈਨੂੰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।
5.175.13
भजस्व मां साल्वपते भक्तां बालामनागसम् ।
भक्तानां हि परित्यागो न धर्मेषु प्रशस्यते ॥ ५.१७५.१३ ॥
ਹੇ ਸਾਲਵਪਤੀ, ਭਗਤ, ਬਾਲਿਕਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ। ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਨਹੀਂ।
5.175.14
साहमामन्त्र्य गाङ्गेयं समरेष्वनिवर्तिनम् ।
अनुज्ञाता च तेनैव ततोऽहं भृशमागता ॥ ५.१७५.१४ ॥
ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲੇ ਗਾਂਗੇਯ ਨੂੰ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਆਈ ਹਾਂ।
5.175.15
न स भीष्मो महाबाहुर्मामिच्छति विशांपते ।
भ्रातृहेतोः समारम्भो भीष्मस्येति श्रुतं मया ॥ ५.१७५.१५ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਭੀਸ਼ਮ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਭਰਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਭੀਸ਼ਮ ਦਾ ਇਹ ਯਤਨ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
5.175.16
भगिन्यौ मम ये नीते अम्बिकाम्बालिके नृप ।
प्रादाद्विचित्रवीर्याय गाङ्गेयो हि यवीयसे ॥ ५.१७५.१६ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਮੇਰੀਆਂ ਜੋ ਦੋ ਭੈਣਾਂ ਅੰਬਿਕਾ ਤੇ ਅੰਬਾਲਿਕਾ ਲਿਜਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਗਾਂਗੇਯ ਨੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।
5.175.17
यथा साल्वपते नान्यं वरं यामि कथंचन ।
त्वामृते पुरुषव्याघ्र तथा मूर्धानमालभे ॥ ५.१७५.१७ ॥
ਹੇ ਸਾਲਵਪਤੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਰ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਛੂਹ ਕੇ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦੀ ਹਾਂ।
5.175.18
न चान्यपूर्वा राजेन्द्र त्वामहं समुपस्थिता ।
सत्यं ब्रवीमि साल्वैतत्सत्येनात्मानमालभे ॥ ५.१७५.१८ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੀ ਆਈ ਹਾਂ। ਹੇ ਸਾਲਵ, ਇਹ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ; ਸੱਚ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਸਹੁੰ ਖਾਂਦੀ ਹਾਂ।
5.175.19
भजस्व मां विशालाक्ष स्वयं कन्यामुपस्थिताम् ।
अनन्यपूर्वां राजेन्द्र त्वत्प्रसादाभिकाङ्क्षिणीम् ॥ ५.१७५.१९ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਆਪ ਆਈ ਇਸ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ; ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਇੱਛੁਕ ਹੈ।
5.175.20
तामेवं भाषमाणां तु साल्वः काशिपतेः सुताम् ।
अत्यजद्भरतश्रेष्ठ जीर्णां त्वचमिवोरगः ॥ ५.१७५.२० ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੀ ਕਾਸ਼ੀਰਾਜ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸਾਲਵ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਕੁੰਜ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
5.175.21
एवं बहुविधैर्वाक्यैर्याच्यमानस्तया नृपः ।
नाश्रद्दधत्साल्वपतिः कन्यायां भरतर्षभ ॥ ५.१७५.२१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਾਲਵਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਕੰਨਿਆ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾ ਕੀਤਾ।
5.175.22
ततः सा मन्युनाऽऽविष्टा ज्येष्ठा काशिपतेः सुता ।
अब्रवीत्साश्रुनयना बाष्पविप्लुतया गिरा ॥ ५.१७५.२२ ॥
ਤਦ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਕਾਸ਼ੀਰਾਜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਹੰਝੂਆਂ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੰਧੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ।
5.175.23
त्वया त्यक्ता गमिष्यामि यत्र तत्र विशांपते ।
तत्र मे गतयः सन्तु सन्तः सत्यं यथा ध्रुवम् ॥ ५.१७५.२३ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗੀ ਗਈ ਮੈਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੇਰੀਆਂ ਗਤੀਆਂ ਹੋਣ; ਸੱਜਣ ਸੱਚ ਵਾਂਗ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਣ।
5.175.24
एवं तां भाषमाणां तु कन्यां साल्वपतिस्तदा ।
परितत्याज कौरव्य करुणं परिदेवतीम् ॥ ५.१७५.२४ ॥
ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੀ ਤੇ ਕਰੁਣਾਮਈ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੀ ਉਸ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਸਾਲਵਪਤੀ ਨੇ ਤਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
5.175.25
गच्छ गच्छेति तां साल्वः पुनः पुनरभाषत ।
बिभेमि भीष्मात्सुश्रोणि त्वं च भीष्मपरिग्रहः ॥ ५.१७५.२५ ॥
"ਜਾਓ, ਜਾਓ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਹਾ। "ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਭੀਸ਼ਮ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਵੀ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਹੈਂ।"
5.175.26
एवमुक्ता तु सा तेन साल्वेनादीर्घदर्शिना ।
निश्चक्राम पुराद्दीना रुदती कुररी यथा ॥ ५.१७५.२६ ॥
ਅਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਸਾਲਵ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਹ ਦੀਨ ਹੋ ਕੇ ਕੁਰਰੀ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਰੋਂਦੀ ਹੋਈ ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਈ।
5.175.27
निष्क्रामन्ती तु नगराच्चिन्तयामास दुःखिता ।
पृथिव्यां नास्ति युवतिर्विषमस्थतरा मया ॥ ५.१७५.२७ ॥
ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦਿਆਂ ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਉਸਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਬਦਕਿਸਮਤ ਕੋਈ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
5.175.28
बन्धुर्भिर्विप्रहीणास्मि साल्वेन च निराकृता ।
न च शक्यं पुनर्गन्तुं मया वारणसाह्वयम् ॥ ५.१७५.२८ ॥
ਬੰਧੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀ ਅਤੇ ਸਾਲਵ ਵੱਲੋਂ ਠੁਕਰਾਈ ਗਈ ਮੈਂ, ਹੁਣ ਵਾਰਣਸਾਹਵਯ ਨਗਰ ਨੂੰ ਮੁੜਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
5.175.29
अनुज्ञाता तु भीष्मेण साल्वमुद्दिश्य कारणम् ।
किं नु गर्हाम्यथात्मानमथ भीष्मं दुरासदम् ॥ ५.१७५.२९ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਵੱਲੋਂ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਮੈਂ, ਸਾਲਵ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਮੰਨ ਕੇ, ਕੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿਆਂ, ਜਾਂ ਔਖੇ ਪਹੁੰਚ ਵਾਲੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ?
5.175.30
अथवा पितरं मूढं यो मेऽकार्षीत्स्वयंवरम् ।
मयाऽयं स्वकृतो दोषो याऽहं भीष्मरथात्तदा ॥ ५.१७५.३० ॥
ਜਾਂ ਮੇਰਾ ਸਵੰਬਰ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮੂਰਖ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿਆਂ? ਇਹ ਦੋਸ਼ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਗਈ ਸੀ।
5.175.31
प्रवृत्ते दारुणे युद्धे साल्वार्थं नापतं पुरा ।
तस्येयं फलनिर्वृत्तिर्यदापन्नाऽस्मि मूढवत् ॥ ५.१७५.३१ ॥
ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵੇਲੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਸਾਲਵ ਲਈ ਨਹੀਂ ਗਈ ਸੀ; ਉਸੇ ਦਾ ਇਹ ਫਲ ਹੈ ਕਿ ਮੂਰਖ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ ਹਾਂ।
5.175.32
धिग्भीष्मं धिक्क मे मन्दं पितरं मूढचेतसम् ।
येनाहं वीर्यशुल्केन पण्यस्त्रीव प्रचोदिता ॥ ५.१७५.३२ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ; ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਧਿੱਕਾਰ; ਮੂੜ੍ਹਚਿੱਤ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿੱਕਾਰ — ਜਿਸ ਨੇ ਬਹਾਦਰੀ ਦੀ ਕੀਮਤ ਉੱਤੇ ਵੇਸਵਾ ਵਾਂਗ ਮੈਨੂੰ ਤੋਰਿਆ।
5.175.33
धिङ्मां धिक्साल्वराजानं धिग्धातारमथापि वा ।
येषां दुर्नीतभावेन प्राप्तास्म्यापदमुत्तमाम् ॥ ५.१७५.३३ ॥
ਮੈਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ; ਸਾਲਵ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ; ਵਿਧਾਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿੱਕਾਰ — ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਭਾਵ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਹ ਵੱਡੀ ਆਫ਼ਤ ਪਾਈ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।
5.175.34
सर्वथा भागधेयानि स्वानि प्राप्नोति मानवः ।
अनयस्यास्य तु मुखं भीष्मः शान्तनवो मम ॥ ५.१७५.३४ ॥
ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਾਗ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਸ ਅਨਰਥ ਦਾ ਮੂਲ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਹੀ ਹੈ।
5.175.35
सा भीष्मे प्रतिकर्तव्यमहं पश्यामि सांप्रतम् ।
तपसा वा युधा वापि दुःखहेतुः स मे मतः ॥ ५.१७५.३५ ॥
ਹੁਣ ਭੀਸ਼ਮ ਪ੍ਰਤੀ ਜੋ ਬਦਲਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਮੈਂ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ — ਤਪ ਨਾਲ ਜਾਂ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਵੀ; ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
5.175.36
को नु भीष्मं युधा जेतुमुत्सहेत महीपतिः ।
एवं सा परिनिश्चित्य जगाम नगराद्बहिः ॥ ५.१७५.३६ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਕਿਹੜਾ ਰਾਜਾ ਕਰੇਗਾ? ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਗਈ।
5.175.37
आश्रमं पुण्यशीलानां तापसानां महात्मनाम् ।
ततस्तामवसद्रात्रिं तापसैः परिवारिता ॥ ५.१७५.३७ ॥
ਪੁੰਨਸ਼ੀਲ ਮਹਾਤਮਾ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਉਸਨੇ ਉਸ ਰਾਤ ਬਿਤਾਈ।
5.175.38
आचख्यौ च यथावृत्तं सर्वमात्मनि भारत ।
विस्तरेण महाबाहो निखिलेन शुचिस्मिता ।
हरणं च विसर्गं च साल्वेन च विसर्जनम् ॥ ५.१७५.३८ ॥
ਭਾਰਤ, ਉਸ ਨਾਲ ਜੋ ਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ; ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤਾ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਅਗਵਾ, ਛੱਡਣਾ, ਅਤੇ ਸਾਲਵ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗ, ਸਭ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।
5.175.39
ततस्तत्र महानासीद्ब्राह्मणः संशितव्रतः ।
शैखावत्यस्तपोबृद्धः शास्त्रे चारण्यके गुरुः ॥ ५.१७५.३९ ॥
ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ; ਕਠੋਰ ਵਰਤ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੈਖਾਵਤਯ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੇ ਆਰਣਯਕਾਂ ਦਾ ਗੁਰੂ।
5.175.40
आर्ता तामाह स मुनिः शैखावत्यो महातपाः ।
निःश्वसन्तीं सतीं बालां दुःखशोकपरायणाम् ॥ ५.१७५.४० ॥
ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਮੁਨੀ ਸ਼ੈਖਾਵਤਯ ਨੇ ਦੁੱਖ-ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ, ਹਉਕੇ ਭਰਦੀ ਉਸ ਸਤੀ ਬਾਲਾ ਨੂੰ, ਦੁਖੀ ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।
5.175.41
एवं गते तु किं भद्रे शक्यं कर्तुं तपस्विभिः ।
आश्रमस्थैर्महाभागे तपोयुक्तैर्महात्मभिः ॥ ५.१७५.४१ ॥
ਏਦਾਂ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਮਹਾਤਮਾ ਤਪਸਵੀ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ?
5.175.42
सा त्वेनमब्रवीद्राजन्क्रियतां मदनुग्रहः ।
प्राव्राज्यमहमिच्छामि तपस्तप्स्यामि दुश्चरम् ॥ ५.१७५.४२ ॥
ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ; ਮੈਂ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਯਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਦੁਸ਼ਕਰ ਤਪ ਕਰਾਂਗੀ।
5.175.43
मयैव यानि कर्माणि पूर्वदेहे तु मूढया ।
कृतानि नूनं पापानि तेषामेतत्फलं ध्रुवम् ॥ ५.१७५.४३ ॥
ਪਹਿਲੇ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਹੀ ਜੋ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੀ ਫਲ ਹੈ, ਯਕੀਨਨ।
5.175.44
नोत्सहे तु पुनर्गन्तुं स्वजनं प्रति तापसाः ।
प्रत्याख्याता निरानन्दा साल्वेन च निराकृता ॥ ५.१७५.४४ ॥
ਹੇ ਤਪਸਵੀਓ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸਨਬੰਧੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ; ਬੇਆਨੰਦ ਹੋ ਕੇ ਠੁਕਰਾਈ ਗਈ ਅਤੇ ਸਾਲਵ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਦੁਤਕਾਰੀ ਗਈ।
5.175.45
उपदिष्टमिहेच्छामि तापस्यं वीतकल्मषाः ।
युष्माभिर्देवसंकाशैः कृपा भवतु वो मयि ॥ ५.१७५.४५ ॥
ਹੇ ਨਿਰਮਲ ਪੁਰਖੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ ਤਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।
5.175.46
स तामाश्वासयत्कन्यां दृष्टान्तागमहेतुभिः ।
सान्त्वयामास कार्यं च प्रतिजज्ञे द्विजैः सह ॥ ५.१७५.४६ ॥
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਕੰਨਿਆ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤਾਂ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦਿਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।