మహాభారతం · అధ్యాయం 5.175
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.175.1
ततोऽहं समनुज्ञाप्य कालीं गन्धवतीं तदा ।
मन्त्रिणश्चर्त्विजश्चैव तथैव च पुरोहितान्।
समनुज्ञामिषं कन्यामम्बां ज्येष्ठां नराधिप ॥ ५.१७५.१ ॥
అప్పుడు నేను కాళీ, గంధవతి, మంత్రులు, ఋత్విజులు, పురోహితుల అనుమతి పొంది, ఓ నరాధిప, పెద్ద కుమార్తె అంబకు అనుమతి ఇప్పించాను.
5.175.2
अनुज्ञाता ययौ सा तु कन्या साल्वपतेः पुरम् ।
वृद्धैर्द्विजातिभिर्गुप्ता धात्र्या चानुगता तदा ॥ ५.१७५.२ ॥
అనుమతి పొందిన ఆ కన్య శాల్వపతి నగరానికి వెళ్లింది; పెద్దలు, ద్విజులు ఆమెను రక్షించారు, అప్పుడు ఒక దాది ఆమెతో వెళ్లింది.
5.175.3
अतीत्य च तमध्वानमासमाद नराधिपम ।
सा तमासाद्य राजानं साल्वं वचनमब्रवीत् ॥ ५.१७५.३ ॥
ఆ దారిని దాటి ఆమె నరాధిపుని చేరింది; శాల్వ రాజును సమీపించి ఈ మాటలు పలికింది.
5.175.4
आगताहं महाबाहो त्वामुद्दिश्य महामते ।
अभिनन्दस्व मां राजन्सदा प्रियहिते रताम् ॥ ५.१७५.४ ॥
ఓ మహాబాహు, ఓ మహామతి, నేను నిన్నే కోరి వచ్చాను; ఓ రాజా, ఎల్లప్పుడూ నీకు ప్రియమైన హితంలో నిమగ్నమైన నన్ను స్వీకరించు.
5.175.5
प्रतिपादय मां राजन्धर्मादींश्चर धर्मतः ।
त्वं हि मे मनसा ध्यातस्त्वया चाप्युपमन्त्रिता ॥ ५.१७५.५ ॥
ఓ రాజా, నన్ను స్వీకరించు; ధర్మం మొదలైన వాటిని ధర్మప్రకారం ఆచరించు. నీవే నా మనసులో ధ్యానించబడినవాడవు, నీవే నాచేత ఆహ్వానించబడినవాడవు.
5.175.6
तामब्रवीत्साल्वपतिः स्मयन्निव विशांपते ।
त्वयाऽन्यपूर्वया नाहं भार्यार्थी वरवर्णिनि ॥ ५.१७५.६ ॥
ఓ ప్రజాపతీ, శాల్వపతి నవ్వుతున్నట్లుగా ఆమెతో అన్నాడు — ఓ వరవర్ణినీ, ఇంతకుముందు మరొకరిచే ఎన్నుకోబడిన నీతో నేను భార్యను కోరుకోను.
5.175.7
गच्छ भद्रे पुनस्तत्र सकाशं भीष्मकस्य वै ।
नाहमिच्छामि भीष्मेण गृहीतां त्वां प्रसह्य वै ॥ ५.१७५.७ ॥
ఓ శుభవతీ, మళ్లీ అక్కడికే, భీష్మకుని వద్దకే వెళ్లు. భీష్ముడు బలాత్కారంగా పట్టుకున్న నిన్ను నేను కోరను.
5.175.8
त्वं हि भीष्मेण निर्जित्य नीता प्रीतिमती तदा ।
परामृश्य महायुद्धे निर्जित्य पृथिवीपतीन् ॥ ५.१७५.८ ॥
అప్పుడు భీష్ముడు నిన్ను జయించి తీసుకెళ్లాడు. మహాయుద్ధంలో భూపతులను జయించి నిన్ను పట్టుకున్నాడు.
5.175.9
नाहं त्वय्यन्यपूर्वायां भार्यार्थी वरवर्णिनि ।
कथमस्मद्विधो राजा परपूर्वां प्रवेशयेत् ॥ ५.१७५.९ ॥
ఓ సుందరవర్ణ, ఇంతకుముందు మరొకరికి చెందినదానిని భార్యగా కోరను. నాలాంటి రాజు పరులకు ముందు చెందినదానిని ఎలా ప్రవేశపెడతాడు?
5.175.10
नारीं विदितविज्ञानः परेषां धर्ममादिशन् ।
यथेष्टं गम्यतां भद्रे मा त्वां कालोऽत्यगादयम् ॥ ५.१७५.१० ॥
ఇతరుల ధర్మాన్ని తెలిసిన విజ్ఞానవంతుడనై చెబుతున్నాను — ఓ శుభవతీ, నీకు ఇష్టమైన చోటికి వెళ్లు. ఈ సమయం నిన్ను దాటిపోకూడదు.
5.175.11
अम्बा तमब्रवीद्राजन्ननङ्गशरपीडिता ।
नैवं वद महीपाल नैतदेवं कथंचन ॥ ५.१७५.११ ॥
ఓ రాజా, మన్మథ బాణాలతో బాధపడిన అంబ అతనితో అంది — ఓ మహీపాలా, ఇలా మాట్లాడకు. ఇది ఏ విధంగానూ ఇలా కాదు.
5.175.12
नास्मि प्रीतिमती नीता भीष्मेणामित्रकर्शन ।
बलान्नीतास्मि रुदती विद्राव्य पृथिवीपतीन् ॥ ५.१७५.१२ ॥
ఓ శత్రునిర్మూలకా, నేను ప్రీతితో భీష్ముని వెంట వెళ్లలేదు. ఏడుస్తూ, భూపతులను తరిమికొట్టి బలాత్కారంగా నన్ను తీసుకెళ్లారు.
5.175.13
भजस्व मां साल्वपते भक्तां बालामनागसम् ।
भक्तानां हि परित्यागो न धर्मेषु प्रशस्यते ॥ ५.१७५.१३ ॥
సాల్వపతీ, భక్తురాలను, బాలికను, నిర్దోషిని అయిన నన్ను స్వీకరించు. భక్తులను విడిచిపెట్టడం ధర్మాలలో ప్రశంసనీయం కాదు.
5.175.14
साहमामन्त्र्य गाङ्गेयं समरेष्वनिवर्तिनम् ।
अनुज्ञाता च तेनैव ततोऽहं भृशमागता ॥ ५.१७५.१४ ॥
యుద్ధాలలో ఎన్నడూ వెనుదిరగని గాంగేయుని అనుమతి అడిగి, ఆయన చేతనే అనుమతి పొంది, నేను అతిగా వచ్చాను.
5.175.15
न स भीष्मो महाबाहुर्मामिच्छति विशांपते ।
भ्रातृहेतोः समारम्भो भीष्मस्येति श्रुतं मया ॥ ५.१७५.१५ ॥
ప్రజాపతీ, ఆ మహాబాహువైన భీష్ముడు నన్ను కోరడు. సోదరుని కోసమే భీష్ముని ఈ ప్రయత్నం అని నేను విన్నాను.
5.175.16
भगिन्यौ मम ये नीते अम्बिकाम्बालिके नृप ।
प्रादाद्विचित्रवीर्याय गाङ्गेयो हि यवीयसे ॥ ५.१७५.१६ ॥
రాజా, నా సోదరీమణులైన అంబిక, అంబాలికలను తీసుకువెళ్లగా, గాంగేయుడు వారిని తమ్ముడు విచిత్రవీర్యునికి ఇచ్చాడు.
5.175.17
यथा साल्वपते नान्यं वरं यामि कथंचन ।
त्वामृते पुरुषव्याघ्र तथा मूर्धानमालभे ॥ ५.१७५.१७ ॥
సాల్వపతీ, నిన్ను తప్ప మరొక వరుణ్ణి నేను ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ కోరను; పురుషవ్యాఘ్రుడా, ఇది నిజమని నా తలను తాకి ప్రమాణం చేస్తున్నాను.
5.175.18
न चान्यपूर्वा राजेन्द्र त्वामहं समुपस्थिता ।
सत्यं ब्रवीमि साल्वैतत्सत्येनात्मानमालभे ॥ ५.१७५.१८ ॥
రాజేంద్రా, నేను ఇంతకుముందు మరొకరిది కాదు; నిన్ను సమీపించి ఉన్నాను. సాల్వా, ఇది సత్యం అని చెబుతున్నాను; సత్యంతో నన్ను నేను తాకి ప్రమాణం చేస్తున్నాను.
5.175.19
भजस्व मां विशालाक्ष स्वयं कन्यामुपस्थिताम् ।
अनन्यपूर्वां राजेन्द्र त्वत्प्रसादाभिकाङ्क्षिणीम् ॥ ५.१७५.१९ ॥
విశాలాక్షా, రాజేంద్రా, స్వయంగా వచ్చి నిలిచిన ఈ కన్యను స్వీకరించుము; ఈమె ఇంతకు ముందు ఎవరికీ చెందినది కాదు; నీ అనుగ్రహాన్ని కోరుతున్నది.
5.175.20
तामेवं भाषमाणां तु साल्वः काशिपतेः सुताम् ।
अत्यजद्भरतश्रेष्ठ जीर्णां त्वचमिवोरगः ॥ ५.१७५.२० ॥
భరతశ్రేష్ఠా, ఇలా మాట్లాడుతున్న కాశీరాజు కుమార్తెను సాల్వుడు పాత చర్మాన్ని పాము విడిచినట్లు విడిచిపెట్టాడు.
5.175.21
एवं बहुविधैर्वाक्यैर्याच्यमानस्तया नृपः ।
नाश्रद्दधत्साल्वपतिः कन्यायां भरतर्षभ ॥ ५.१७५.२१ ॥
భరతర్షభా, ఇలా అనేక విధాలుగా ఆమె వేడుకున్నా, సాల్వ రాజు ఆ కన్యను నమ్మలేదు.
5.175.22
ततः सा मन्युनाऽऽविष्टा ज्येष्ठा काशिपतेः सुता ।
अब्रवीत्साश्रुनयना बाष्पविप्लुतया गिरा ॥ ५.१७५.२२ ॥
అప్పుడు కోపంతో నిండిన కాశీరాజు జ్యేష్ఠ కుమార్తె, కన్నీటి కళ్ళతో, కన్నీటితో గద్గదమైన స్వరంతో ఇలా పలికింది.
5.175.23
त्वया त्यक्ता गमिष्यामि यत्र तत्र विशांपते ।
तत्र मे गतयः सन्तु सन्तः सत्यं यथा ध्रुवम् ॥ ५.१७५.२३ ॥
ప్రజాపతీ, నీచేత విడువబడిన నేను ఎక్కడికి వెళ్లినా, అక్కడే నాకు గతులు కలుగుగాక; సత్పురుషులు సత్యమై నిశ్చయంగా అలా ఉండుగాక.
5.175.24
एवं तां भाषमाणां तु कन्यां साल्वपतिस्तदा ।
परितत्याज कौरव्य करुणं परिदेवतीम् ॥ ५.१७५.२४ ॥
కౌరవ్యా, ఇలా మాట్లాడుతూ దీనంగా విలపిస్తున్న ఆ కన్యను సాల్వపతి అప్పుడు పూర్తిగా విడిచిపెట్టాడు.
5.175.25
गच्छ गच्छेति तां साल्वः पुनः पुनरभाषत ।
बिभेमि भीष्मात्सुश्रोणि त्वं च भीष्मपरिग्रहः ॥ ५.१७५.२५ ॥
"వెళ్ళు, వెళ్ళు" అని సాల్వుడు ఆమెతో మళ్ళీ మళ్ళీ అన్నాడు. "అందమైన నడుము గలదానా, నేను భీష్ముడికి భయపడుతున్నాను; నువ్వు కూడా భీష్ముడు గెలుచుకున్నదానివే."
5.175.26
एवमुक्ता तु सा तेन साल्वेनादीर्घदर्शिना ।
निश्चक्राम पुराद्दीना रुदती कुररी यथा ॥ ५.१७५.२६ ॥
దూరదృష్టి లేని సాల్వుడు ఇలా అనగా, ఆమె దీనంగా ఏడుస్తూ కురరీ పక్షిలా నగరం నుండి బయలుదేరింది.
5.175.27
निष्क्रामन्ती तु नगराच्चिन्तयामास दुःखिता ।
पृथिव्यां नास्ति युवतिर्विषमस्थतरा मया ॥ ५.१७५.२७ ॥
నగరం నుండి బయలుదేరుతూ దుఃఖితురాలైన ఆమె ఆలోచించింది: "భూమిపై నా కంటే కష్టాల్లో ఉన్న యువతి ఎవరూ లేరు."
5.175.28
बन्धुर्भिर्विप्रहीणास्मि साल्वेन च निराकृता ।
न च शक्यं पुनर्गन्तुं मया वारणसाह्वयम् ॥ ५.१७५.२८ ॥
బంధువులచేత విడిచిపెట్టబడి, సాల్వుడిచేత తిరస్కరించబడిన నేను, ఇక వారణసాహ్వయ నగరానికి తిరిగి వెళ్ళడం సాధ్యం కాదు.
5.175.29
अनुज्ञाता तु भीष्मेण साल्वमुद्दिश्य कारणम् ।
किं नु गर्हाम्यथात्मानमथ भीष्मं दुरासदम् ॥ ५.१७५.२९ ॥
భీష్ముడిచేత అనుమతించబడి, సాల్వుడిని కారణంగా చూస్తూ, నన్నే నిందించుకోవాలా, లేక దుర్లభుడైన భీష్ముడిని నిందించాలా?
5.175.30
अथवा पितरं मूढं यो मेऽकार्षीत्स्वयंवरम् ।
मयाऽयं स्वकृतो दोषो याऽहं भीष्मरथात्तदा ॥ ५.१७५.३० ॥
లేదా నా స్వయంవరాన్ని నిర్వహించిన ఆ మూర్ఖ తండ్రిని నిందించనా? ఈ దోషం నాదే; అప్పుడు నేను భీష్ముడి రథం నుండి దిగిపోయాను.
5.175.31
प्रवृत्ते दारुणे युद्धे साल्वार्थं नापतं पुरा ।
तस्येयं फलनिर्वृत्तिर्यदापन्नाऽस्मि मूढवत् ॥ ५.१७५.३१ ॥
భయంకరమైన యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు, పూర్వం నేను సాళ్వుని కోసం వెళ్ళలేదు; దాని ఫలితమే ఇది — మూఢురాలివలె నేను ఈ స్థితికి చేరుకున్నాను.
5.175.32
धिग्भीष्मं धिक्क मे मन्दं पितरं मूढचेतसम् ।
येनाहं वीर्यशुल्केन पण्यस्त्रीव प्रचोदिता ॥ ५.१७५.३२ ॥
భీష్ముడికి ధిక్కారం; మందబుద్ధినైన నాకూ ధిక్కారం; మూఢచిత్తుడైన తండ్రికీ ధిక్కారం — పరాక్రమాన్నే వెలగా పెట్టి వేశ్యలా నన్ను నడిపించినవాడికి.
5.175.33
धिङ्मां धिक्साल्वराजानं धिग्धातारमथापि वा ।
येषां दुर्नीतभावेन प्राप्तास्म्यापदमुत्तमाम् ॥ ५.१७५.३३ ॥
నన్ను ధిక్కరిస్తున్నాను; సాళ్వరాజును ధిక్కరిస్తున్నాను; విధాతనూ ధిక్కరిస్తున్నాను — లేదా దుర్నీతమైన భావంతో ఎవరి వల్ల నేను ఈ మహా విపత్తును పొందానో వారినీ.
5.175.34
सर्वथा भागधेयानि स्वानि प्राप्नोति मानवः ।
अनयस्यास्य तु मुखं भीष्मः शान्तनवो मम ॥ ५.१७५.३४ ॥
మనిషి అన్ని విధాలుగా తన స్వంత భాగ్యాన్నే పొందుతాడు; ఈ అనర్థానికి మూలం మాత్రం నా పక్షాన శంతనుని కుమారుడైన భీష్ముడే.
5.175.35
सा भीष्मे प्रतिकर्तव्यमहं पश्यामि सांप्रतम् ।
तपसा वा युधा वापि दुःखहेतुः स मे मतः ॥ ५.१७५.३५ ॥
ఇప్పుడు భీష్ముని పట్ల చేయదగినది నేను చూస్తున్నాను — తపస్సుతో లేదా యుద్ధంతోనైనా; అతడే నా దుఃఖానికి కారణమని నేను భావిస్తున్నాను.
5.175.36
को नु भीष्मं युधा जेतुमुत्सहेत महीपतिः ।
एवं सा परिनिश्चित्य जगाम नगराद्बहिः ॥ ५.१७५.३६ ॥
భీష్ముని యుద్ధంలో జయించడానికి ఏ రాజు సాహసిస్తాడు? ఇలా నిశ్చయించుకుని ఆమె నగరం నుండి బయటకు వెళ్ళింది.
5.175.37
आश्रमं पुण्यशीलानां तापसानां महात्मनाम् ।
ततस्तामवसद्रात्रिं तापसैः परिवारिता ॥ ५.१७५.३७ ॥
పుణ్యశీలురైన, మహాత్ములైన తాపసుల ఆశ్రమంలో, తాపసులచే చుట్టుముట్టబడి ఆమె ఆ రాత్రి గడిపింది.
5.175.38
आचख्यौ च यथावृत्तं सर्वमात्मनि भारत ।
विस्तरेण महाबाहो निखिलेन शुचिस्मिता ।
हरणं च विसर्गं च साल्वेन च विसर्जनम् ॥ ५.१७५.३८ ॥
భరతా, ఆమె తనకు జరిగినదంతా విస్తారంగా చెప్పింది; శుచి-స్మితా, మహాబాహూ, అపహరణం, విడుదల, సాళ్వుడిచే విసర్జనం అన్నీ పూర్తిగా.
5.175.39
ततस्तत्र महानासीद्ब्राह्मणः संशितव्रतः ।
शैखावत्यस्तपोबृद्धः शास्त्रे चारण्यके गुरुः ॥ ५.१७५.३९ ॥
అప్పుడు అక్కడ ఒక మహా బ్రాహ్మణుడు ఉన్నాడు; దృఢ వ్రతుడు, శైఖావత్యుడు, తపస్సులో వృద్ధుడు, శాస్త్రాలలో మరియు ఆరణ్యకాలలో గురువు.
5.175.40
आर्ता तामाह स मुनिः शैखावत्यो महातपाः ।
निःश्वसन्तीं सतीं बालां दुःखशोकपरायणाम् ॥ ५.१७५.४० ॥
మహా తపస్వి మునియైన శైఖావత్యుడు, దుఃఖ శోకాలలో మునిగి నిట్టూర్చుతున్న ఆ సతీ బాలికతో, బాధపడుతున్న ఆమెతో ఇలా అన్నాడు.
5.175.41
एवं गते तु किं भद्रे शक्यं कर्तुं तपस्विभिः ।
आश्रमस्थैर्महाभागे तपोयुक्तैर्महात्मभिः ॥ ५.१७५.४१ ॥
ఇలా జరిగిన తర్వాత, ఓ భద్రే, ఆశ్రమంలో ఉండే, తపస్సులో నిమగ్నులైన మహాత్ములైన తాపసులు ఏమి చేయగలరు, ఓ మహాభాగే?
5.175.42
सा त्वेनमब्रवीद्राजन्क्रियतां मदनुग्रहः ।
प्राव्राज्यमहमिच्छामि तपस्तप्स्यामि दुश्चरम् ॥ ५.१७५.४२ ॥
అయితే ఆమె అతనితో ఇలా అంది: రాజా, నాపై దయ చూపు; నేను ప్రవ్రజ్యను కోరుతున్నాను, దుశ్చరమైన తపస్సు చేస్తాను.
5.175.43
मयैव यानि कर्माणि पूर्वदेहे तु मूढया ।
कृतानि नूनं पापानि तेषामेतत्फलं ध्रुवम् ॥ ५.१७५.४३ ॥
పూర్వ దేహంలో మూఢత్వంతో నేనే చేసిన పాప కర్మలు ఉన్నాయి; వాటి ఫలమే ఇది, నిశ్చయంగా.
5.175.44
नोत्सहे तु पुनर्गन्तुं स्वजनं प्रति तापसाः ।
प्रत्याख्याता निरानन्दा साल्वेन च निराकृता ॥ ५.१७५.४४ ॥
తాపసులారా, నేను మళ్ళీ నా బంధువుల వద్దకు వెళ్ళడానికి సాహసించను; ఆనందం లేక తిరస్కరించబడి, సాళ్వుడిచేత కూడా త్యజించబడ్డాను.
5.175.45
उपदिष्टमिहेच्छामि तापस्यं वीतकल्मषाः ।
युष्माभिर्देवसंकाशैः कृपा भवतु वो मयि ॥ ५.१७५.४५ ॥
నిర్మలులారా, మీరు ఉపదేశించినట్లు ఇక్కడ తాపస్యం చేయగోరుతున్నాను; దేవతలతో సమానులైన మీరు నాపై కృప చూపండి.
5.175.46
स तामाश्वासयत्कन्यां दृष्टान्तागमहेतुभिः ।
सान्त्वयामास कार्यं च प्रतिजज्ञे द्विजैः सह ॥ ५.१७५.४६ ॥
అతడు ఆ కన్యను దృష్టాంతాలతో, శాస్త్రాలతో, హేతువులతో ఓదార్చాడు; ఆమెను సాంత్వన చేసి, బ్రాహ్మణులతో కలిసి కార్యం చేస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు.