മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.175
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.175.1
ततोऽहं समनुज्ञाप्य कालीं गन्धवतीं तदा ।
मन्त्रिणश्चर्त्विजश्चैव तथैव च पुरोहितान्।
समनुज्ञामिषं कन्यामम्बां ज्येष्ठां नराधिप ॥ ५.१७५.१ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ കാളിയുടെയും ഗന്ധവതിയുടെയും, മന്ത്രിമാരുടെയും ഋത്വിക്കുകളുടെയും പുരോഹിതന്മാരുടെയും അനുമതി വാങ്ങി, ഹേ നരാധിപാ, മൂത്ത കന്യയായ അംബയ്ക്ക് അനുമതി നൽകി.
5.175.2
अनुज्ञाता ययौ सा तु कन्या साल्वपतेः पुरम् ।
वृद्धैर्द्विजातिभिर्गुप्ता धात्र्या चानुगता तदा ॥ ५.१७५.२ ॥
അനുമതി ലഭിച്ച ആ കന്യക ശാല്വപതിയുടെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി; വൃദ്ധരും ദ്വിജരും അവളെ സംരക്ഷിച്ചു, അപ്പോൾ ഒരു ധാത്രി അവളെ അനുഗമിച്ചു.
5.175.3
अतीत्य च तमध्वानमासमाद नराधिपम ।
सा तमासाद्य राजानं साल्वं वचनमब्रवीत् ॥ ५.१७५.३ ॥
ആ വഴി താണ്ടി അവൾ നരാധിപനെ എത്തി; ശാല്വരാജാവിനെ സമീപിച്ച് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
5.175.4
आगताहं महाबाहो त्वामुद्दिश्य महामते ।
अभिनन्दस्व मां राजन्सदा प्रियहिते रताम् ॥ ५.१७५.४ ॥
ഹേ മഹാബാഹോ, ഹേ മഹാമതേ, ഞാൻ നിന്നെ തേടിയാണ് വന്നത്; ഹേ രാജാവേ, എപ്പോഴും നിനക്ക് പ്രിയവും ഹിതവുമായതിൽ മുഴുകിയ എന്നെ സ്വീകരിക്കൂ.
5.175.5
प्रतिपादय मां राजन्धर्मादींश्चर धर्मतः ।
त्वं हि मे मनसा ध्यातस्त्वया चाप्युपमन्त्रिता ॥ ५.१७५.५ ॥
ഹേ രാജാവേ, എന്നെ സ്വീകരിക്കൂ; ധർമ്മാദികളെ ധർമ്മപ്രകാരം ആചരിക്കൂ. നീയാണ് എന്റെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിക്കപ്പെട്ടവൻ, നീയാണ് എന്നാൽ ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടവൻ.
5.175.6
तामब्रवीत्साल्वपतिः स्मयन्निव विशांपते ।
त्वयाऽन्यपूर्वया नाहं भार्यार्थी वरवर्णिनि ॥ ५.१७५.६ ॥
ഹേ വിശാംപതേ, ശാല്വപതി ചിരിക്കുന്നതുപോലെ അവളോട് പറഞ്ഞു — ഹേ വരവർണിനീ, മറ്റൊരാളാൽ മുമ്പേ വരിക്കപ്പെട്ട നിന്നെ ഞാൻ ഭാര്യയായി ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
5.175.7
गच्छ भद्रे पुनस्तत्र सकाशं भीष्मकस्य वै ।
नाहमिच्छामि भीष्मेण गृहीतां त्वां प्रसह्य वै ॥ ५.१७५.७ ॥
നല്ലവളേ, വീണ്ടും അവിടെ ഭീഷ്മകന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകൂ. ഭീഷ്മൻ ബലാൽക്കാരമായി പിടിച്ച നിന്നെ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
5.175.8
त्वं हि भीष्मेण निर्जित्य नीता प्रीतिमती तदा ।
परामृश्य महायुद्धे निर्जित्य पृथिवीपतीन् ॥ ५.१७५.८ ॥
അന്ന് ഭീഷ്മൻ നിന്നെ ജയിച്ചു കൊണ്ടുപോയി. മഹായുദ്ധത്തിൽ ഭൂപതികളെ ജയിച്ചാണ് നിന്നെ പിടിച്ചത്.
5.175.9
नाहं त्वय्यन्यपूर्वायां भार्यार्थी वरवर्णिनि ।
कथमस्मद्विधो राजा परपूर्वां प्रवेशयेत् ॥ ५.१७५.९ ॥
സുന്ദരവർണ്ണേ, മുമ്പ് മറ്റൊരാളുടേതായിരുന്ന നിന്നെ ഭാര്യയായി ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. എന്നെപ്പോലെയുള്ള രാജാവ് മറ്റൊരാളുടെ മുൻഭാര്യയെ എങ്ങനെ കൊണ്ടുവരും?
5.175.10
नारीं विदितविज्ञानः परेषां धर्ममादिशन् ।
यथेष्टं गम्यतां भद्रे मा त्वां कालोऽत्यगादयम् ॥ ५.१७५.१० ॥
മറ്റുള്ളവരുടെ ധർമ്മം അറിയുന്ന വിവേകിയായി ഞാൻ പറയുന്നു — നല്ലവളേ, നിനക്കിഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്ക് പോകൂ. ഈ സമയം നിന്നെ കടന്നുപോകാതിരിക്കട്ടെ.
5.175.11
अम्बा तमब्रवीद्राजन्ननङ्गशरपीडिता ।
नैवं वद महीपाल नैतदेवं कथंचन ॥ ५.१७५.११ ॥
രാജാവേ, മന്മഥശരങ്ങളാൽ പീഡിതയായ അംബ അവനോട് പറഞ്ഞു — ഭൂപാലാ, ഇങ്ങനെ പറയരുതേ. ഇത് ഒരു വിധത്തിലും ഇങ്ങനെയല്ല.
5.175.12
नास्मि प्रीतिमती नीता भीष्मेणामित्रकर्शन ।
बलान्नीतास्मि रुदती विद्राव्य पृथिवीपतीन् ॥ ५.१७५.१२ ॥
ശത്രുനിഗ്രഹകനേ, ഞാൻ പ്രീതിയോടെ ഭീഷ്മനാൽ കൊണ്ടുപോകപ്പെട്ടവളല്ല. കരഞ്ഞുകൊണ്ട്, ഭൂപതികളെ ഓടിച്ച്, ബലമായി എന്നെ കൊണ്ടുപോയി.
5.175.13
भजस्व मां साल्वपते भक्तां बालामनागसम् ।
भक्तानां हि परित्यागो न धर्मेषु प्रशस्यते ॥ ५.१७५.१३ ॥
സാല്വപതേ, ഭക്തയും ബാലികയും നിരപരാധിയുമായ എന്നെ സ്വീകരിക്കുക. ഭക്തരെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് ധർമ്മങ്ങളിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
5.175.14
साहमामन्त्र्य गाङ्गेयं समरेष्वनिवर्तिनम् ।
अनुज्ञाता च तेनैव ततोऽहं भृशमागता ॥ ५.१७५.१४ ॥
യുദ്ധങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും പിന്തിരിയാത്ത ഗാംഗേയനോട് യാത്ര ചോദിച്ച്, അവന്റെ തന്നെ അനുമതി നേടി ഞാൻ ഏറെ വന്നിരിക്കുന്നു.
5.175.15
न स भीष्मो महाबाहुर्मामिच्छति विशांपते ।
भ्रातृहेतोः समारम्भो भीष्मस्येति श्रुतं मया ॥ ५.१७५.१५ ॥
ജനപതേ, ആ മഹാബാഹുവായ ഭീഷ്മൻ എന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. സഹോദരനുവേണ്ടിയാണ് ഭീഷ്മന്റെ ഈ ഉദ്യമം എന്നു ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
5.175.16
भगिन्यौ मम ये नीते अम्बिकाम्बालिके नृप ।
प्रादाद्विचित्रवीर्याय गाङ्गेयो हि यवीयसे ॥ ५.१७५.१६ ॥
രാജാവേ, എന്റെ സഹോദരിമാരായ അംബികയെയും അംബാലികയെയും കൊണ്ടുപോയി; ഗാംഗേയൻ അവരെ ഇളയവനായ വിചിത്രവീര്യന് നൽകി.
5.175.17
यथा साल्वपते नान्यं वरं यामि कथंचन ।
त्वामृते पुरुषव्याघ्र तथा मूर्धानमालभे ॥ ५.१७५.१७ ॥
സാല്വപതേ, നിന്നെയല്ലാതെ മറ്റൊരു വരനെ ഒരു തരത്തിലും ഞാൻ സ്വീകരിക്കില്ല; പുരുഷവ്യാഘ്രനേ, അതുപോലെ എന്റെ തല തൊട്ട് ഞാൻ ശപഥം ചെയ്യുന്നു.
5.175.18
न चान्यपूर्वा राजेन्द्र त्वामहं समुपस्थिता ।
सत्यं ब्रवीमि साल्वैतत्सत्येनात्मानमालभे ॥ ५.१७५.१८ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ഞാൻ മുമ്പ് മറ്റൊരാളുടേതായിരുന്നില്ല; നിന്റെ സമീപത്ത് ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു. സാല്വാ, ഇത് സത്യമെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു; സത്യത്താൽ എന്നെത്തന്നെ തൊട്ട് ശപഥം ചെയ്യുന്നു.
5.175.19
भजस्व मां विशालाक्ष स्वयं कन्यामुपस्थिताम् ।
अनन्यपूर्वां राजेन्द्र त्वत्प्रसादाभिकाङ्क्षिणीम् ॥ ५.१७५.१९ ॥
വിശാലാക്ഷാ, രാജേന്ദ്രാ, സ്വയം വന്നുനിൽക്കുന്ന ഈ കന്യകയെ സ്വീകരിക്കുക; ഇവൾ മുമ്പ് മറ്റാരുടെയും ആയിരുന്നില്ല; നിന്റെ കൃപ ആഗ്രഹിക്കുന്നവളാണ്.
5.175.20
तामेवं भाषमाणां तु साल्वः काशिपतेः सुताम् ।
अत्यजद्भरतश्रेष्ठ जीर्णां त्वचमिवोरगः ॥ ५.१७५.२० ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചിരുന്ന കാശിരാജപുത്രിയെ, പഴയ തൊലി പാമ്പ് ഉപേക്ഷിക്കുന്നതുപോലെ സാൽവൻ ഉപേക്ഷിച്ചു.
5.175.21
एवं बहुविधैर्वाक्यैर्याच्यमानस्तया नृपः ।
नाश्रद्दधत्साल्वपतिः कन्यायां भरतर्षभ ॥ ५.१७५.२१ ॥
ഭരതർഷഭാ, ഇങ്ങനെ പല വിധ വാക്കുകളാൽ അവൾ അപേക്ഷിച്ചിട്ടും സാൽവപതി ആ കന്യകയെ വിശ്വസിച്ചില്ല.
5.175.22
ततः सा मन्युनाऽऽविष्टा ज्येष्ठा काशिपतेः सुता ।
अब्रवीत्साश्रुनयना बाष्पविप्लुतया गिरा ॥ ५.१७५.२२ ॥
അപ്പോൾ കോപം നിറഞ്ഞ കാശിരാജാവിന്റെ മൂത്ത പുത്രി കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ, കണ്ണീരിൽ മുങ്ങിയ സ്വരത്തിൽ പറഞ്ഞു.
5.175.23
त्वया त्यक्ता गमिष्यामि यत्र तत्र विशांपते ।
तत्र मे गतयः सन्तु सन्तः सत्यं यथा ध्रुवम् ॥ ५.१७५.२३ ॥
വിശാംപതേ, നീ ഉപേക്ഷിച്ച ഞാൻ എവിടെ പോയാലും അവിടെ എനിക്ക് ഗതികളുണ്ടാകട്ടെ; സത്യമെന്നപോലെ സജ്ജനങ്ങൾ അങ്ങനെ തന്നെ ആകട്ടെ.
5.175.24
एवं तां भाषमाणां तु कन्यां साल्वपतिस्तदा ।
परितत्याज कौरव्य करुणं परिदेवतीम् ॥ ५.१७५.२४ ॥
കൗരവ്യാ, ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചും കരുണയോടെ വിലപിച്ചും കൊണ്ടിരുന്ന ആ കന്യകയെ സാൽവപതി അപ്പോൾ പൂർണ്ണമായി ഉപേക്ഷിച്ചു.
5.175.25
गच्छ गच्छेति तां साल्वः पुनः पुनरभाषत ।
बिभेमि भीष्मात्सुश्रोणि त्वं च भीष्मपरिग्रहः ॥ ५.१७५.२५ ॥
"പോകൂ, പോകൂ" എന്ന് സാൽവൻ അവളോട് പലതവണ പറഞ്ഞു. "സുന്ദരകടിയുള്ളവളേ, ഞാൻ ഭീഷ്മനെ ഭയപ്പെടുന്നു; നീയും ഭീഷ്മൻ സ്വീകരിച്ചവളാണ്."
5.175.26
एवमुक्ता तु सा तेन साल्वेनादीर्घदर्शिना ।
निश्चक्राम पुराद्दीना रुदती कुररी यथा ॥ ५.१७५.२६ ॥
ദീർഘദർശിയല്ലാത്ത സാൽവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൾ ദീനയായി, കുരരി പക്ഷിയെപ്പോലെ കരഞ്ഞുകൊണ്ട് നഗരത്തിൽനിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
5.175.27
निष्क्रामन्ती तु नगराच्चिन्तयामास दुःखिता ।
पृथिव्यां नास्ति युवतिर्विषमस्थतरा मया ॥ ५.१७५.२७ ॥
നഗരത്തിൽനിന്ന് പുറപ്പെടുമ്പോൾ ദുഃഖിതയായ അവൾ ചിന്തിച്ചു: "ഭൂമിയിൽ എന്നെക്കാൾ ദുരിതത്തിലായ ഒരു യുവതിയുമില്ല."
5.175.28
बन्धुर्भिर्विप्रहीणास्मि साल्वेन च निराकृता ।
न च शक्यं पुनर्गन्तुं मया वारणसाह्वयम् ॥ ५.१७५.२८ ॥
ബന്ധുക്കളാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഞാൻ, സാൽവനാൽ തള്ളപ്പെട്ടവളാണ്; ഇനി വാരണസാഹ്വയ നഗരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുപോകുക എനിക്ക് സാധ്യമല്ല.
5.175.29
अनुज्ञाता तु भीष्मेण साल्वमुद्दिश्य कारणम् ।
किं नु गर्हाम्यथात्मानमथ भीष्मं दुरासदम् ॥ ५.१७५.२९ ॥
ഭീഷ്മനാൽ അനുവദിക്കപ്പെട്ടവളായി, സാൽവനെ കാരണമാക്കി, ഞാൻ എന്നെത്തന്നെ നിന്ദിക്കണോ, അതോ സമീപിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള ഭീഷ്മനെ നിന്ദിക്കണോ?
5.175.30
अथवा पितरं मूढं यो मेऽकार्षीत्स्वयंवरम् ।
मयाऽयं स्वकृतो दोषो याऽहं भीष्मरथात्तदा ॥ ५.१७५.३० ॥
അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ സ്വയംവരം നടത്തിയ ആ മൂഢനായ പിതാവിനെ നിന്ദിക്കണോ? ഈ തെറ്റ് എന്റേത് തന്നെ; അന്ന് ഞാൻ ഭീഷ്മന്റെ രഥത്തിൽനിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോയി.
5.175.31
प्रवृत्ते दारुणे युद्धे साल्वार्थं नापतं पुरा ।
तस्येयं फलनिर्वृत्तिर्यदापन्नाऽस्मि मूढवत् ॥ ५.१७५.३१ ॥
ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, മുമ്പ് ഞാൻ സാൽവനായി പോയില്ല; അതിന്റെ ഫലമാണിത് — മൂഢയെപ്പോലെ ഞാൻ ഈ അവസ്ഥയിലെത്തി.
5.175.32
धिग्भीष्मं धिक्क मे मन्दं पितरं मूढचेतसम् ।
येनाहं वीर्यशुल्केन पण्यस्त्रीव प्रचोदिता ॥ ५.१७५.३२ ॥
ഭീഷ്മർക്ക് ധിക്കാരം; മന്ദബുദ്ധിയായ എനിക്കും ധിക്കാരം; മൂഢചിത്തനായ പിതാവിനും ധിക്കാരം — വീര്യമെന്ന വിലയ്ക്ക് വേശ്യയെപ്പോലെ എന്നെ പ്രേരിപ്പിച്ചവനും.
5.175.33
धिङ्मां धिक्साल्वराजानं धिग्धातारमथापि वा ।
येषां दुर्नीतभावेन प्राप्तास्म्यापदमुत्तमाम् ॥ ५.१७५.३३ ॥
എന്നെ ധിക്കരിക്കുന്നു; സാൽവരാജാവിനെ ധിക്കരിക്കുന്നു; വിധാതാവിനെയും ധിക്കരിക്കുന്നു — അല്ലെങ്കിൽ ദുർനീതഭാവത്താൽ ആരുടെ കാരണത്താൽ ഞാൻ ഈ മഹാവിപത്ത് നേടിയോ അവരെയും.
5.175.34
सर्वथा भागधेयानि स्वानि प्राप्नोति मानवः ।
अनयस्यास्य तु मुखं भीष्मः शान्तनवो मम ॥ ५.१७५.३४ ॥
മനുഷ്യൻ എല്ലാവിധത്തിലും തന്റെ സ്വന്തം ഭാഗ്യത്തെയാണ് നേടുന്നത്; ഈ അനർത്ഥത്തിന്റെ മൂലമോ എന്റെ പക്ഷത്ത് ശന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മർ തന്നെ.
5.175.35
सा भीष्मे प्रतिकर्तव्यमहं पश्यामि सांप्रतम् ।
तपसा वा युधा वापि दुःखहेतुः स मे मतः ॥ ५.१७५.३५ ॥
ഇപ്പോൾ ഭീഷ്മരോട് ചെയ്യേണ്ടത് ഞാൻ കാണുന്നു — തപസ്സുകൊണ്ടോ യുദ്ധംകൊണ്ടോ പോലും; അദ്ദേഹമാണ് എന്റെ ദുഃഖത്തിന് കാരണം എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
5.175.36
को नु भीष्मं युधा जेतुमुत्सहेत महीपतिः ।
एवं सा परिनिश्चित्य जगाम नगराद्बहिः ॥ ५.१७५.३६ ॥
ഭീഷ്മരെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ ഏത് രാജാവാണ് ധൈര്യപ്പെടുക? ഇങ്ങനെ നിശ്ചയിച്ച് അവൾ നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് പോയി.
5.175.37
आश्रमं पुण्यशीलानां तापसानां महात्मनाम् ।
ततस्तामवसद्रात्रिं तापसैः परिवारिता ॥ ५.१७५.३७ ॥
പുണ്യശീലരായ മഹാത്മാക്കളായ താപസന്മാരുടെ ആശ്രമത്തിൽ, താപസന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അവൾ ആ രാത്രി കഴിച്ചുകൂട്ടി.
5.175.38
आचख्यौ च यथावृत्तं सर्वमात्मनि भारत ।
विस्तरेण महाबाहो निखिलेन शुचिस्मिता ।
हरणं च विसर्गं च साल्वेन च विसर्जनम् ॥ ५.१७५.३८ ॥
ഭാരത, താൻ അനുഭവിച്ചതെല്ലാം അവൾ വിസ്തരിച്ച് പറഞ്ഞു; ശുചിസ്മിത, മഹാബാഹോ, അപഹരണം, വിസർജനം, സാള്വനാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടത് എല്ലാം പൂർണ്ണമായി.
5.175.39
ततस्तत्र महानासीद्ब्राह्मणः संशितव्रतः ।
शैखावत्यस्तपोबृद्धः शास्त्रे चारण्यके गुरुः ॥ ५.१७५.३९ ॥
അവിടെ ഒരു മഹാബ്രാഹ്മണനുണ്ടായിരുന്നു; കഠിനവ്രതനായ ശൈഖാവത്യൻ, തപസ്സിൽ വൃദ്ധനായവൻ, ശാസ്ത്രങ്ങളിലും ആരണ്യകങ്ങളിലും ഗുരുവായവൻ.
5.175.40
आर्ता तामाह स मुनिः शैखावत्यो महातपाः ।
निःश्वसन्तीं सतीं बालां दुःखशोकपरायणाम् ॥ ५.१७५.४० ॥
മഹാതപസ്വിയായ ശൈഖാവത്യ മുനി, ദുഃഖശോകങ്ങളിൽ മുങ്ങി നെടുവീർപ്പിടുന്ന ആ സതിയായ ബാലികയോട്, വേദനിച്ചവളായ അവളോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
5.175.41
एवं गते तु किं भद्रे शक्यं कर्तुं तपस्विभिः ।
आश्रमस्थैर्महाभागे तपोयुक्तैर्महात्मभिः ॥ ५.१७५.४१ ॥
ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചശേഷം, ഭദ്രേ, ആശ്രമത്തിൽ വസിക്കുന്ന തപോനിരതരായ മഹാത്മാക്കളായ താപസന്മാർക്ക് എന്തുചെയ്യാനാകും, മഹാഭാഗേ?
5.175.42
सा त्वेनमब्रवीद्राजन्क्रियतां मदनुग्रहः ।
प्राव्राज्यमहमिच्छामि तपस्तप्स्यामि दुश्चरम् ॥ ५.१७५.४२ ॥
എന്നാൽ അവൾ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: രാജാവേ, എന്നോട് അനുഗ്രഹം ചെയ്യൂ; ഞാൻ പ്രവ്രജ്യ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ദുഷ്കരമായ തപസ്സ് ചെയ്യും.
5.175.43
मयैव यानि कर्माणि पूर्वदेहे तु मूढया ।
कृतानि नूनं पापानि तेषामेतत्फलं ध्रुवम् ॥ ५.१७५.४३ ॥
മുൻ ശരീരത്തിൽ മൂഢതയാൽ ഞാൻതന്നെ ചെയ്ത പാപകർമങ്ങൾ; അവയുടെ ഫലമാണിത്, തീർച്ചയായും.
5.175.44
नोत्सहे तु पुनर्गन्तुं स्वजनं प्रति तापसाः ।
प्रत्याख्याता निरानन्दा साल्वेन च निराकृता ॥ ५.१७५.४४ ॥
തപസ്വികളേ, ഞാൻ വീണ്ടും എന്റെ ബന്ധുക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് പോകാൻ ധൈര്യപ്പെടുന്നില്ല; സന്തോഷമില്ലാതെ തിരസ്കരിക്കപ്പെട്ടവളും ശാല്വനാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവളുമാണ് ഞാൻ.
5.175.45
उपदिष्टमिहेच्छामि तापस्यं वीतकल्मषाः ।
युष्माभिर्देवसंकाशैः कृपा भवतु वो मयि ॥ ५.१७५.४५ ॥
നിർമലരായവരേ, നിങ്ങളുടെ ഉപദേശപ്രകാരം ഇവിടെ തപസ്സ് ചെയ്യാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ദേവതുല്യരായ നിങ്ങൾ എന്നിൽ കൃപ ചെയ്യണം.
5.175.46
स तामाश्वासयत्कन्यां दृष्टान्तागमहेतुभिः ।
सान्त्वयामास कार्यं च प्रतिजज्ञे द्विजैः सह ॥ ५.१७५.४६ ॥
അവൻ ആ കന്യകയെ ദൃഷ്ടാന്തങ്ങളാലും ശാസ്ത്രങ്ങളാലും യുക്തികളാലും ആശ്വസിപ്പിച്ചു; അവളെ സാന്ത്വനപ്പെടുത്തി, ബ്രാഹ്മണരോടൊപ്പം കാര്യം നിർവഹിക്കാമെന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.