మహాభారతం · అధ్యాయం 5.177
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.177.1
दुःख द्वयोरिदं भद्रे कतरस्य चिकीर्षसि ।
प्रतिकर्तव्यमबले तत्त्वं वत्से वदस्व मे ॥ ५.१७७.१ ॥
ఓ మంగళవతీ, ఈ ఇద్దరిలో ఏ దుఃఖానికి ప్రతీకారం చేయాలనుకుంటున్నావు? ఓ బలహీనురాలా, పుత్రీ, నాకు చెప్పు.
5.177.2
यदि सौभपतिर्भद्रे नियोक्तव्यो मतस्तव ।
नियोक्ष्यति महात्मा स रामस्त्वद्धितकाम्यया ॥ ५.१७७.२ ॥
ఓ మంగళవతీ, నీ అభిప్రాయం ప్రకారం సౌభపతిని నియోగించాలంటే, నీ హితాన్ని కోరి ఆ మహాత్ముడు రాముడు అతన్ని నియోగిస్తాడు.
5.177.3
अथापगेयं भीष्मं त्वं रामेणेच्छसि धीमता ।
रणे विनिर्जितं द्रष्टुं कुर्यात्तदपि भार्गवः ॥ ५.१७७.३ ॥
లేదా బుద్ధిమంతుడైన రాముడి చేత యుద్ధంలో ఓడింపబడిన గంగాపుత్రుడు భీష్ముడిని నీవు చూడాలనుకుంటే, భార్గవుడు దానినీ చేస్తాడు.
5.177.4
सृञ्जयस्य वचः श्रुत्वा तव चैव शुचिस्मिते ।
यदत्र ते भृशं कार्यं तदद्यैव विचिन्त्यताम् ॥ ५.१७७.४ ॥
ఓ శుచిస్మితా, సృంజయుడి మాటను విని, నీ మాటనూ విని, ఇక్కడ నీకు అత్యంత అవసరమైన కార్యమేదో దాన్ని ఈ రోజే ఆలోచించు.
5.177.5
अपनीतास्मि भीष्मेण भगवन्नविजानता ।
नाभिजानाति मे भीष्मो ब्रह्मन्साल्वगतं मनः ॥ ५.१७७.५ ॥
భగవంతుడా, తెలియకుండానే భీష్ముడు నన్ను అపహరించాడు. బ్రాహ్మణుడా, నా మనసు సాల్వుని వైపు వెళ్ళిందని భీష్ముడు గ్రహించలేదు.
5.177.6
एतद्विचार्य मनसा भवानेतद्विनिश्चयम् ।
विचिनोतु यथान्यायं विधानं क्रियतां तथा ॥ ५.१७७.६ ॥
దీన్ని మనసులో ఆలోచించి, మీరు ఈ నిర్ణయాన్ని న్యాయంగా పరిశీలించండి; ఆ విధంగానే ఏర్పాటు చేయాలి.
5.177.7
भीष्मे वा कुरुशार्दूले शाल्वराजेऽथवा पुनः ।
उभयोरेव वा ब्रह्मन्युक्तं यत्तत्समाचर ॥ ५.१७७.७ ॥
బ్రాహ్మణుడా, కురువంశపు శార్దూలుడైన భీష్ముని గురించి గాని, శాల్వరాజు గురించి గాని, లేదా ఇద్దరి గురించి గాని, చెప్పినదానిని ఆచరించు.
5.177.8
निवेदितं मया ह्येतद्दुःखमूलं यथातथम् ।
विधानं तत्र भगवन्कर्तुमर्हसि युक्तितः ॥ ५.१७७.८ ॥
దుఃఖానికి మూలమైన ఇది నేను ఉన్నదున్నట్లే నివేదించాను. భగవాన్, అక్కడ యుక్తితో విధానం చేయడం నీకు తగినది.
5.177.9
उपपदमिदं भद्रे यदेवं वरवर्णिनि ।
धर्मं प्रतिवचो ब्रूयाः श्रृणु चदं वचो मम ॥ ५.१७७.९ ॥
శుభవతీ, శ్రేష్ఠ వర్ణవతీ, ఇలా అనడం ఉచితమే. ధర్మం ప్రకారం సమాధానం చెప్పు, నా ఈ మాటను వినుము.
5.177.10
यदि त्वामापगेयो वै न नयेद्गजसाह्वयम् ।
साल्वस्त्वा शिरसा भीरु गृह्णीयाद्रामचोदितः ॥ ५.१७७.१० ॥
భీష్ముడు నిన్ను గజసాహ్వయానికి తీసుకువెళ్ళకపోతే, భీరువా, రాముడు ప్రేరేపించగా శాల్వరాజు నిన్ను బలవంతంగా తలపట్టి తీసుకువెళ్ళి ఉండేవాడు.
5.177.11
तेन त्वं निर्जिता भद्रे यस्मान्नीतासि भामिनि ।
संशयः साल्वराजस्य तेन त्वयि सुमध्यमे ॥ ५.१७७.११ ॥
శుభవతీ, నీవు జయించబడ్డావు, ఎందుకంటే నిన్ను తీసుకువెళ్ళబడ్డావు. భామినీ, ఆ కారణంగా, సుమధ్యమా, నీపై శాల్వరాజుకు ఉన్న హక్కు సందేహాస్పదమే.
5.177.12
भीष्मः पुरुषमानी च जितकाशी तथैव च ।
तस्मात्प्रतिक्रिया युक्ता भीष्मे कारयितुं तव ॥ ५.१७७.१२ ॥
భీష్ముడు తన పురుషత్వంపై గర్విస్తాడు, విజయంపై అభిమానం కలవాడు. కాబట్టి భీష్ముని పట్ల నీవు ప్రతీకారం చేయడం యుక్తమే.
5.177.13
ममाप्येष सदा ब्रह्मन्हृदि कामोऽभिवर्तते ।
घातयेयं यदि रणे भीष्ममित्येव नित्यदा ॥ ५.१७७.१३ ॥
ఓ బ్రాహ్మణా, నా హృదయంలో కూడా ఎల్లప్పుడూ ఇదే కోరిక ఉంటుంది: యుద్ధంలో భీష్ముడిని వధింపజేయగలనా అని, నిత్యం.
5.177.14
भीष्मं वा साल्वराजं वा यं वा दोषेण गच्छसि ।
प्रशाधि तं महाबाहोयत्कृतेऽहं सुदुःखिता ॥ ५.१७७.१४ ॥
భీష్ముడైనా, శాల్వ రాజైనా, లేదా దోషంతో ఎవరినైనా నువ్వు నిందిస్తే, ఓ మహాబాహూ, వారిని శిక్షించు; వారి కారణంగా నేను ఎంతో దుఃఖించాను.
5.177.15
एवं कथयतामेव तेषां स दिवसो गतः ।
रात्रिश्च भरतश्रेष्ठ सुखशीतोष्णमारुता ॥ ५.१७७.१५ ॥
ఈ విధంగా వారు మాట్లాడుకుంటుండగానే ఆ రోజు గడిచిపోయింది. ఓ భరత శ్రేష్ఠా, హాయిగా చల్లని, వెచ్చని గాలులతో రాత్రి వచ్చింది.
5.177.16
ततो रामः प्रादुरासीत्प्रज्वलन्निव तेजसा ।
शिष्यैः परिवृतो राजञ्जटाचीरधरो मुनिः ॥ ५.१७७.१६ ॥
అప్పుడు రాముడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు, తేజస్సుతో ప్రజ్వలిస్తున్నట్లు, శిష్యులతో చుట్టుముట్టబడి, ఓ రాజా, జటలు మరియు నారచీరలు ధరించిన మునిగా.
5.177.17
धनुष्पाणिरदीनात्मा खङ्गं बिभ्रत्परश्वधी ।
विरजा राजशार्दूल सृञ्जयं सोऽभ्ययान्नृपम् ॥ ५.१७७.१७ ॥
చేతిలో ధనువు ధరించి, ధైర్యమైన మనస్సుతో, ఖడ్గాన్ని మరియు గొడ్డలిని ధరించి, ఓ రాజశార్దూలా, నిర్మలుడైన ఆయన సృంజయ రాజు వద్దకు వెళ్లాడు.
5.177.18
ततस्तं तापसा दृष्ट्वा स च राजा महातपाः ।
तस्थुः प्राञ्जलयो राजन्सा च कन्या तपस्विनी ॥ ५.१७७.१८ ॥
అప్పుడు తపస్వులు ఆయనను చూశారు; మహాతపస్వి అయిన ఆ రాజు, తపస్విని అయిన ఆ కన్య కూడా, ఓ రాజా, చేతులు జోడించి నిలబడ్డారు.
5.177.19
पूजयामासुरव्यग्रा मधुपर्केण भार्गवम् ।
अर्चितश्च यथान्यायं निषसाद सहैव तैः ॥ ५.१७७.१९ ॥
వారు ప్రశాంతంగా మధుపర్కంతో భార్గవుడిని సత్కరించారు. యథావిధిగా గౌరవించబడి అతడు వారితో కలిసి కూర్చున్నాడు.
5.177.20
ततः पूर्वव्यतीतानि कथयन्तौ स्म तावुभौ ।
आसातां जामदग्न्यश्च सृञ्जयश्चैव भारत ॥ ५.१७७.२० ॥
తరువాత గతంలో జరిగిన విషయాలను చెప్పుకుంటూ ఆ ఇద్దరు, జామదగ్న్యుడు మరియు సృంజయుడు, ఓ భారతా, అక్కడే ఉండిపోయారు.
5.177.21
तथा कथान्ते राजर्षिर्भृगुश्रेष्ठं महाबलम् ।
उवाच मधुरं काले रामं वचनमर्थवत् ॥ ५.१७७.२१ ॥
అప్పుడు సంభాషణ ముగింపులో రాజర్షి, భృగువంశంలో శ్రేష్ఠుడైన మహాబలుడైన రాముడితో సరైన సమయంలో మధురమైన, అర్థవంతమైన మాటలు పలికాడు.
5.177.22
रामेयं मम दौहित्री काशिराजसुता प्रभो ।
अस्याः श्रृणु यथातत्त्वं कार्यं कार्यविशारद ॥ ५.१७७.२२ ॥
ఓ రామా, ఈమె నా మనుమరాలు, కాశిరాజు కుమార్తె. ఓ ప్రభూ, ఓ కార్యకుశలా, ఈమె విషయాన్ని యథార్థంగా వినుము.
5.177.23
परमं कथ्यतां चेति तां रामः प्रत्यभाषत ।
ततः साभ्यवदद्रामं ज्वलन्तमिव पावकम् ॥ ५.१७७.२३ ॥
"ఆమె గొప్ప కార్యాన్ని చెప్పనివ్వండి" అని రాముడు ఆమెకు సమాధానమిచ్చాడు. అప్పుడు ఆమె, మండుతున్న అగ్నిలా ఉన్న రాముడితో మాట్లాడింది.
5.177.24
ततोऽभिवाद्य चरणौ रामस्य शिरसा शुभौ ।
स्पृष्ट्वा पद्मदलाभाभ्यां पाणिभ्यामग्रतः स्थिता ॥ ५.१७७.२४ ॥
అప్పుడు ఆమె రాముని రెండు శుభ పాదాలకు శిరసు వంచి నమస్కరించి, పద్మదళాల్లా ప్రకాశించే చేతులతో వాటిని స్పృశించి, ఆయన ముందు నిలబడింది.
5.177.25
रुरोद सा शोकवती बाष्पव्याकुललोचना ।
प्रपेदे शरणं चैव शरण्यं भृगुनन्दनम् ॥ ५.१७७.२५ ॥
ఆమె దుఃఖంతో ఏడ్చింది; కన్నీళ్లతో మసకబారిన కళ్ళతో, శరణ్యుడైన భృగు పుత్రుని శరణు పొందింది.
5.177.26
यथा त्वं सृंजयस्यास्य तथा मे त्वं नृपात्मजे ।
ब्रूहि यत्ते मनोदुःखं करिष्ये वचनं तव ॥ ५.१७७.२६ ॥
నీవు ఈ సృంజయునికి ఎలాగో, అలాగే నాకూ వున్నావు, రాజకుమారీ. నీ మనోవ్యథ ఏమిటో చెప్పు; నీ మాట ప్రకారం నేను చేస్తాను.
5.177.27
भगवञ्शरणं त्वाद्य प्रपन्नाऽस्मि महाव्रतम् ।
शोकपङ्कार्णवान्मग्नं घोरादुद्धर मां विभो ॥ ५.१७७.२७ ॥
భగవంతుడా, నేను ఈ రోజు మీ శరణు పొందాను, మహావ్రతుడా. దుఃఖమనే బురద సముద్రంలో మునిగిన నన్ను ఈ భయంకర స్థితి నుండి ఉద్ధరించు, ప్రభూ.
5.177.28
तस्याश्च दृष्ट्वा रूपं च वपुश्चाभिनवं पुनः ।
सौकुमार्यं परं चैव रामश्चिन्तापरोऽभवत् ॥ ५.१७७.२८ ॥
ఆమె రూపాన్ని, ఆమె కొత్తదైన, అత్యంత సుకుమారమైన శరీరాన్ని మళ్లీ చూసి రాముడు చింతాగ్రస్తుడయ్యాడు.
5.177.29
किमियं वक्ष्यतीत्येवं विममर्श भृगूद्वहः ।
इति दध्यौ चिरं रामः कृपयाभिपरिप्लुतः ॥ ५.१७७.२९ ॥
"ఈమె ఏమి చెప్పబోతుంది?" అని భృగువంశీయులలో శ్రేష్ఠుడు ఆలోచించాడు. కరుణతో నిండిన రాముడు చాలాసేపు ఇలా ధ్యానించాడు.
5.177.30
कथ्यतामिति सा भूयो रामेणोक्ता शुचिस्मिता ।
सर्वमेव यथातत्त्वं कथयामास भार्गवे ॥ ५.१७७.३० ॥
"చెప్పు" అని రాముని చేత మళ్లీ అడగబడిన పవిత్ర చిరునవ్వుగల ఆమె, భార్గవునికి అంతా యథార్థంగా చెప్పింది.
5.177.31
तच्छुत्वा जामदग्र्यस्तु राजपुत्र्या वचस्तदा ।
उवाच तां वरारोहां निश्चित्यार्थविनिश्चयम् ॥ ५.१७७.३१ ॥
రాజపుత్రిక ఆ మాటలు విని, జమదగ్ని కుమారుడు రాముడు అప్పుడు కార్యనిశ్చయాన్ని నిర్ధారించుకొని ఆ సుందరాంగితో ఇలా అన్నాడు.
5.177.32
प्रेषयिष्यामि भीष्माय कुरुश्रेष्ठाय भामिनि ।
करिष्यति वचो मह्यं श्रुत्वा च स नराधिपः ॥ ५.१७७.३२ ॥
ఓ భామినీ, కురుశ్రేష్ఠుడైన భీష్ముని వద్దకు నేను దూతను పంపుతాను. ఆ రాజు నా మాటను విని దానిని నెరవేరుస్తాడు.
5.177.33
न चेत्करिष्यति वचो मयोक्तं जाह्नवीसुतः ।
धक्ष्याम्यहं रणे भद्रे सामात्यं शस्त्रतेजसा ॥ ५.१७७.३३ ॥
జాహ్నవీ కుమారుడు నేను చెప్పిన మాటను చేయకపోతే, ఓ భద్రే, యుద్ధంలో నా శస్త్ర తేజస్సుతో అతడిని మంత్రులతో సహా దహించివేస్తాను.
5.177.34
अथवा ते मतिस्तत्र राजपुत्रि न वर्तते ।
यावत्साल्वपतिं वीरं योजयाम्यत्र कर्मणि ॥ ५.१७७.३४ ॥
లేదా రాజపుత్రీ, అక్కడికి నీ మనసు ఒప్పకపోతే, ఈ కార్యంలో వీరుడైన సాళ్వ రాజును ఇక్కడ నియమిస్తాను.
5.177.35
विसर्जिताऽहं भीष्मेण श्रुत्वैव भृगुनन्दन ।
साल्वराजगतं भावं मम पूर्वं मनीषितम् ॥ ५.१७७.३५ ॥
భృగునందనా, భీష్ముడు నన్ను పంపివేశాడు. పూర్వం నా మనసులో ఉన్న, సాళ్వరాజు వద్దకు వెళ్లాలనే భావాన్ని విని అతడు నన్ను విడిచిపెట్టాడు.
5.177.36
सौभराजमुपेत्याहमवोचं दुर्वचं वचः ।
न च मां प्रत्यगृह्णात्स चारित्र्यपरिशङ्कितः ॥ ५.१७७.३६ ॥
సౌభరాజు వద్దకు వెళ్లి నేను కఠినమైన మాటలు పలికాను; కాని నా నడవడిపై సందేహించి అతడు నన్ను అంగీకరించలేదు.
5.177.37
एतत्सर्वं विनिश्चित्य स्वबुद्ध्या भृगुनन्दन ।
यदत्रौपयिकं कार्यं तच्चिन्तयितुमर्हसि ॥ ५.१७७.३७ ॥
భృగునందనా, ఇవన్నింటినీ నీ బుద్ధితో నిశ్చయించుకుని, ఇక్కడ ఏది తగిన కర్తవ్యమో దానిని ఆలోచించడం నీకు తగినది.
5.177.38
मम तु व्यसनस्यास्य भीष्मो मूलं महाव्रतः ।
येनाहं वशमानीता समत्क्षिप्य बलात्तदा ॥ ५.१७७.३८ ॥
నా ఈ కష్టానికి మూలం మహావ్రతుడైన భీష్ముడే; అప్పుడు అతడు నన్ను బలవంతంగా ఎత్తి తనవశం చేసుకున్నాడు.
5.177.39
भीष्मं जहि महाबाहो यत्कृते दुःखमीदृशम् ।
प्राप्ताहं भृगुशार्दूल चराम्यप्रियमुत्तमम् ॥ ५.१७७.३९ ॥
మహాబాహూ, భీష్ముని చంపు; అతని కారణంగానే నాకు ఇంత దుఃఖం కలిగింది, అత్యంత అప్రియమైన జీవితం గడుపుతున్నాను. భృగుశార్దూలా!
5.177.40
स हि लुब्धश्च नीचश्च जितकाशी च भार्गव ।
तस्मात्प्रतिक्रिया कर्तुं युक्ता तस्मै त्वयाऽनघ ॥ ५.१७७.४० ॥
అతడు లోభి, నీచుడు, జయగర్వంతో ఉన్నవాడు; కాబట్టి, నిర్దోషుడా భార్గవా, నీవు అతనిపై ప్రతీకారం తీర్చుకోవడం యుక్తం.
5.177.41
एष मे ह्रियमाणाया भारतेन तदा विभो ।
अभवद्धृदि संकल्पो घातयेदं महाव्रतम् ॥ ५.१७७.४१ ॥
ఓ విభూ, భారతుడు (భీష్ముడు) నన్ను అపహరించి తీసుకువెళుతున్నప్పుడే, ఈ మహావ్రతుడిని చంపాలన్న సంకల్పం నా హృదయంలో కలిగింది.
5.177.42
तस्मात्कामं ममाद्येमं राम संपादयानघ ।
जहि भीष्मं महाबाहो यथा वृत्रं पुरन्दरः ॥ ५.१७७.४२ ॥
కాబట్టి, రామా, నిర్దోషుడా, ఈరోజు నా ఈ కోరికను నెరవేర్చు; మహాబాహూ, పురందరుడు వృత్రుడిని చంపినట్లు భీష్ముని చంపు.