മഹാഭാരതം · അധ്യായം 5.177
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.177.1
दुःख द्वयोरिदं भद्रे कतरस्य चिकीर्षसि ।
प्रतिकर्तव्यमबले तत्त्वं वत्से वदस्व मे ॥ ५.१७७.१ ॥
ശുഭേ, ഇവരിൽ ഏതിന്റെ ദുഃഖത്തിന് പ്രതികാരം ചെയ്യാനാണ് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്? ദുർബലേ, മകളേ, എന്നോട് പറയുക.
5.177.2
यदि सौभपतिर्भद्रे नियोक्तव्यो मतस्तव ।
नियोक्ष्यति महात्मा स रामस्त्वद्धितकाम्यया ॥ ५.१७७.२ ॥
ശുഭേ, നിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ സൗഭപതിയെ നിയോഗിക്കേണ്ടതെങ്കിൽ, നിന്റെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് ആ മഹാത്മാവായ രാമൻ അവനെ നിയോഗിക്കും.
5.177.3
अथापगेयं भीष्मं त्वं रामेणेच्छसि धीमता ।
रणे विनिर्जितं द्रष्टुं कुर्यात्तदपि भार्गवः ॥ ५.१७७.३ ॥
അല്ലെങ്കിൽ ബുദ്ധിമാനായ രാമനാൽ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ട ഗംഗാപുത്രനായ ഭീഷ്മരെ നീ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഭാർഗവൻ അതും ചെയ്യും.
5.177.4
सृञ्जयस्य वचः श्रुत्वा तव चैव शुचिस्मिते ।
यदत्र ते भृशं कार्यं तदद्यैव विचिन्त्यताम् ॥ ५.१७७.४ ॥
ശുചിസ്മിതേ, സൃഞ്ജയന്റെ വാക്ക് കേട്ടും നിന്റെ വാക്ക് കേട്ടും, ഇവിടെ നിനക്ക് അത്യാവശ്യമായ കാര്യം എന്തെന്ന് ഇന്നുതന്നെ ആലോചിക്കുക.
5.177.5
अपनीतास्मि भीष्मेण भगवन्नविजानता ।
नाभिजानाति मे भीष्मो ब्रह्मन्साल्वगतं मनः ॥ ५.१७७.५ ॥
ഭഗവാനേ, അറിയാതെ ഭീഷ്മർ എന്നെ കൊണ്ടുപോയി. ബ്രാഹ്മണാ, എന്റെ മനസ്സ് സാല്വനിലേക്ക് പോയെന്ന് ഭീഷ്മർ അറിയുന്നില്ല.
5.177.6
एतद्विचार्य मनसा भवानेतद्विनिश्चयम् ।
विचिनोतु यथान्यायं विधानं क्रियतां तथा ॥ ५.१७७.६ ॥
ഇതു മനസ്സിൽ ആലോചിച്ച്, അങ്ങ് ഈ തീരുമാനം ന്യായപ്രകാരം പരിശോധിക്കുക; അതിനനുസരിച്ചുള്ള ക്രമീകരണം ചെയ്യട്ടെ.
5.177.7
भीष्मे वा कुरुशार्दूले शाल्वराजेऽथवा पुनः ।
उभयोरेव वा ब्रह्मन्युक्तं यत्तत्समाचर ॥ ५.१७७.७ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, കുരുവംശത്തിലെ ശാർദൂലനായ ഭീഷ്മരെക്കുറിച്ചോ, ശാല്വരാജാവിനെക്കുറിച്ചോ, അല്ലെങ്കിൽ ഇരുവരെക്കുറിച്ചോ പറഞ്ഞതുപോലെ പ്രവർത്തിക്കുക.
5.177.8
निवेदितं मया ह्येतद्दुःखमूलं यथातथम् ।
विधानं तत्र भगवन्कर्तुमर्हसि युक्तितः ॥ ५.१७७.८ ॥
ദുഃഖത്തിന്റെ മൂലമായ ഇതു ഞാൻ യഥാതഥമായി അറിയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭഗവാനേ, അവിടെ യുക്തിപൂർവ്വം പരിഹാരം ചെയ്യുന്നത് അങ്ങേയ്ക്ക് യോഗ്യമാണ്.
5.177.9
उपपदमिदं भद्रे यदेवं वरवर्णिनि ।
धर्मं प्रतिवचो ब्रूयाः श्रृणु चदं वचो मम ॥ ५.१७७.९ ॥
ശുഭേ, ശ്രേഷ്ഠവർണ്ണേ, ഇങ്ങനെ പറയുന്നത് ഉചിതമാണ്. ധർമ്മപ്രകാരം മറുപടി പറയുക; എന്റെ ഈ വാക്കും കേൾക്കുക.
5.177.10
यदि त्वामापगेयो वै न नयेद्गजसाह्वयम् ।
साल्वस्त्वा शिरसा भीरु गृह्णीयाद्रामचोदितः ॥ ५.१७७.१० ॥
ഭീഷ്മർ നിന്നെ ഗജസാഹ്വയത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാതിരുന്നെങ്കിൽ, ഭീരുവേ, പരശുരാമന്റെ പ്രേരണയാൽ ശാല്വരാജാവ് നിന്നെ തല പിടിച്ച് ബലമായി കൊണ്ടുപോകുമായിരുന്നു.
5.177.11
तेन त्वं निर्जिता भद्रे यस्मान्नीतासि भामिनि ।
संशयः साल्वराजस्य तेन त्वयि सुमध्यमे ॥ ५.१७७.११ ॥
ശുഭേ, നീ പരാജിതയായി; നീ കൊണ്ടുപോകപ്പെട്ടതിനാൽ. ഭാമിനീ, സുമധ്യമേ, ആ കാരണത്താൽ നിന്നിൽ ശാല്വരാജാവിനുള്ള അവകാശം സംശയാസ്പദമാണ്.
5.177.12
भीष्मः पुरुषमानी च जितकाशी तथैव च ।
तस्मात्प्रतिक्रिया युक्ता भीष्मे कारयितुं तव ॥ ५.१७७.१२ ॥
ഭീഷ്മർ തന്റെ പുരുഷത്വത്തിൽ അഭിമാനിക്കുന്നവനും വിജയത്തിൽ ഡംഭു കാട്ടുന്നവനുമാണ്. അതിനാൽ ഭീഷ്മരോട് പ്രതികാരം ചെയ്യുന്നത് നിനക്കു യോഗ്യമാണ്.
5.177.13
ममाप्येष सदा ब्रह्मन्हृदि कामोऽभिवर्तते ।
घातयेयं यदि रणे भीष्ममित्येव नित्यदा ॥ ५.१७७.१३ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, എന്റെ ഹൃദയത്തിലും എപ്പോഴും ഈ ആഗ്രഹം നിലനിൽക്കുന്നു: യുദ്ധത്തിൽ ഭീഷ്മരെ വധിപ്പിക്കാനായെങ്കിൽ എന്ന്, നിത്യവും.
5.177.14
भीष्मं वा साल्वराजं वा यं वा दोषेण गच्छसि ।
प्रशाधि तं महाबाहोयत्कृतेऽहं सुदुःखिता ॥ ५.१७७.१४ ॥
ഭീഷ്മനോ ശാൽവരാജനോ, അല്ലെങ്കിൽ ദോഷത്താൽ നീ ആരിലേക്ക് ചെല്ലുന്നുവോ, ഹേ മഹാബാഹോ, അവനെ ശിക്ഷിക്കൂ; അവനാൽ ഞാൻ ഏറെ ദുഃഖിതയായി.
5.177.15
एवं कथयतामेव तेषां स दिवसो गतः ।
रात्रिश्च भरतश्रेष्ठ सुखशीतोष्णमारुता ॥ ५.१७७.१५ ॥
ഇങ്ങനെ അവർ സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ആ ദിവസം കഴിഞ്ഞു. ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, സുഖകരമായ തണുപ്പും ചൂടുമുള്ള കാറ്റോടെ രാത്രി വന്നു.
5.177.16
ततो रामः प्रादुरासीत्प्रज्वलन्निव तेजसा ।
शिष्यैः परिवृतो राजञ्जटाचीरधरो मुनिः ॥ ५.१७७.१६ ॥
അപ്പോൾ രാമൻ പ്രത്യക്ഷനായി, തേജസ്സാൽ ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ, ശിഷ്യന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഹേ രാജാവേ, ജടയും മരവുരിയും ധരിച്ച മുനിയായി.
5.177.17
धनुष्पाणिरदीनात्मा खङ्गं बिभ्रत्परश्वधी ।
विरजा राजशार्दूल सृञ्जयं सोऽभ्ययान्नृपम् ॥ ५.१७७.१७ ॥
കൈയിൽ വില്ലുമായി, ദീനതയില്ലാത്ത മനസ്സോടെ, വാളും കോടരിയും ധരിച്ച്, ഹേ രാജശാർദൂലാ, നിർമ്മലനായ അദ്ദേഹം സൃഞ്ജയ രാജാവിനെ സമീപിച്ചു.
5.177.18
ततस्तं तापसा दृष्ट्वा स च राजा महातपाः ।
तस्थुः प्राञ्जलयो राजन्सा च कन्या तपस्विनी ॥ ५.१७७.१८ ॥
അപ്പോൾ തപസ്വികൾ അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടു; മഹാതപസ്സുള്ള ആ രാജാവും തപസ്വിനിയായ ആ കന്യകയും, ഹേ രാജാവേ, കൈകൂപ്പി നിന്നു.
5.177.19
पूजयामासुरव्यग्रा मधुपर्केण भार्गवम् ।
अर्चितश्च यथान्यायं निषसाद सहैव तैः ॥ ५.१७७.१९ ॥
ശാന്തരായി അവർ മധുപർക്കംകൊണ്ട് ഭാർഗവനെ ആദരിച്ചു. ന്യായപ്രകാരം ആദരിക്കപ്പെട്ട് അദ്ദേഹം അവരോടൊപ്പം ഇരുന്നു.
5.177.20
ततः पूर्वव्यतीतानि कथयन्तौ स्म तावुभौ ।
आसातां जामदग्न्यश्च सृञ्जयश्चैव भारत ॥ ५.१७७.२० ॥
പിന്നെ പണ്ട് നടന്ന കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ജാമദഗ്ന്യനും സൃഞ്ജയനും, ഓ ഭാരതാ, അവിടെ ഇരുന്നു.
5.177.21
तथा कथान्ते राजर्षिर्भृगुश्रेष्ठं महाबलम् ।
उवाच मधुरं काले रामं वचनमर्थवत् ॥ ५.१७७.२१ ॥
പിന്നെ സംഭാഷണം അവസാനിച്ചപ്പോൾ രാജർഷി, ഭൃഗുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും മഹാബലനുമായ രാമനോട് യഥാസമയം മധുരവും അർത്ഥപൂർണ്ണവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
5.177.22
रामेयं मम दौहित्री काशिराजसुता प्रभो ।
अस्याः श्रृणु यथातत्त्वं कार्यं कार्यविशारद ॥ ५.१७७.२२ ॥
ഓ രാമാ, ഇവൾ എന്റെ പൗത്രി, കാശിരാജാവിന്റെ പുത്രി. ഓ പ്രഭോ, കാര്യവിദഗ്ധാ, ഇവളുടെ കാര്യം യഥാർത്ഥത്തിൽ കേൾക്കൂ.
5.177.23
परमं कथ्यतां चेति तां रामः प्रत्यभाषत ।
ततः साभ्यवदद्रामं ज्वलन्तमिव पावकम् ॥ ५.१७७.२३ ॥
"അവളുടെ പരമകാര്യം പറയട്ടെ" എന്ന് രാമൻ അവളോട് മറുപടി പറഞ്ഞു. പിന്നെ അവൾ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നി പോലെയുള്ള രാമനോട് സംസാരിച്ചു.
5.177.24
ततोऽभिवाद्य चरणौ रामस्य शिरसा शुभौ ।
स्पृष्ट्वा पद्मदलाभाभ्यां पाणिभ्यामग्रतः स्थिता ॥ ५.१७७.२४ ॥
പിന്നെ അവൾ രാമന്റെ രണ്ട് ശുഭപാദങ്ങളിൽ തലകുനിച്ചു വണങ്ങി; താമരയിതൾ പോലെ തിളങ്ങുന്ന കൈകളാൽ തൊട്ട് അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ നിന്നു.
5.177.25
रुरोद सा शोकवती बाष्पव्याकुललोचना ।
प्रपेदे शरणं चैव शरण्यं भृगुनन्दनम् ॥ ५.१७७.२५ ॥
ദുഃഖിതയായി അവൾ കരഞ്ഞു; കണ്ണീരിൽ മങ്ങിയ കണ്ണുകളോടെ ശരണ്യനായ ഭൃഗുപുത്രന്റെ ശരണം പ്രാപിച്ചു.
5.177.26
यथा त्वं सृंजयस्यास्य तथा मे त्वं नृपात्मजे ।
ब्रूहि यत्ते मनोदुःखं करिष्ये वचनं तव ॥ ५.१७७.२६ ॥
നീ ഈ സൃഞ്ജയന് എങ്ങനെയോ, അങ്ങനെ എനിക്കും നീ തന്നെയാണ്, രാജകുമാരീ. നിന്റെ മനോദുഃഖം പറയൂ; നിന്റെ വാക്കനുസരിച്ച് ഞാൻ ചെയ്യാം.
5.177.27
भगवञ्शरणं त्वाद्य प्रपन्नाऽस्मि महाव्रतम् ।
शोकपङ्कार्णवान्मग्नं घोरादुद्धर मां विभो ॥ ५.१७७.२७ ॥
ഭഗവാനേ, ഇന്ന് ഞാൻ അങ്ങയെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു, മഹാവ്രതനേ. ദുഃഖച്ചേറിന്റെ സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയ എന്നെ ഈ ഘോരാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് ഉദ്ധരിക്കണമേ, വിഭോ.
5.177.28
तस्याश्च दृष्ट्वा रूपं च वपुश्चाभिनवं पुनः ।
सौकुमार्यं परं चैव रामश्चिन्तापरोऽभवत् ॥ ५.१७७.२८ ॥
അവളുടെ രൂപവും പുതുമയുള്ളതും അത്യന്തം മൃദുവുമായ ശരീരവും വീണ്ടും കണ്ട് രാമൻ ചിന്താമഗ്നനായി.
5.177.29
किमियं वक्ष्यतीत्येवं विममर्श भृगूद्वहः ।
इति दध्यौ चिरं रामः कृपयाभिपरिप्लुतः ॥ ५.१७७.२९ ॥
"ഇവൾ എന്താണ് പറയാൻ പോകുന്നത്?" എന്ന് ഭൃഗുവംശശ്രേഷ്ഠൻ ചിന്തിച്ചു. കരുണയാൽ നിറഞ്ഞ രാമൻ ദീർഘനേരം ഇങ്ങനെ ധ്യാനിച്ചു.
5.177.30
कथ्यतामिति सा भूयो रामेणोक्ता शुचिस्मिता ।
सर्वमेव यथातत्त्वं कथयामास भार्गवे ॥ ५.१७७.३० ॥
"പറയൂ" എന്ന് രാമനാൽ വീണ്ടും ചോദിക്കപ്പെട്ട ശുദ്ധമന്ദഹാസമുള്ള അവൾ, ഭാർഗ്ഗവനോട് എല്ലാം യഥാർത്ഥമായി പറഞ്ഞു.
5.177.31
तच्छुत्वा जामदग्र्यस्तु राजपुत्र्या वचस्तदा ।
उवाच तां वरारोहां निश्चित्यार्थविनिश्चयम् ॥ ५.१७७.३१ ॥
രാജപുത്രിയുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ജമദഗ്നിയുടെ പുത്രൻ രാമൻ, കാര്യതീരുമാനമുറപ്പിച്ച് ആ സുന്ദരിയോട് അപ്പോൾ പറഞ്ഞു.
5.177.32
प्रेषयिष्यामि भीष्माय कुरुश्रेष्ठाय भामिनि ।
करिष्यति वचो मह्यं श्रुत्वा च स नराधिपः ॥ ५.१७७.३२ ॥
ഹേ ഭാമിനി, കുരുശ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മരുടെ അടുത്തേക്ക് ഞാൻ ദൂതനെ അയയ്ക്കും. ആ രാജാവ് എന്റെ വാക്ക് കേട്ട് അത് അനുസരിക്കും.
5.177.33
न चेत्करिष्यति वचो मयोक्तं जाह्नवीसुतः ।
धक्ष्याम्यहं रणे भद्रे सामात्यं शस्त्रतेजसा ॥ ५.१७७.३३ ॥
ജാഹ്നവിയുടെ പുത്രൻ ഞാൻ പറഞ്ഞ വാക്ക് അനുസരിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ഹേ ഭദ്രേ, യുദ്ധത്തിൽ എന്റെ ശസ്ത്രതേജസ്സിനാൽ അവനെ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ഞാൻ ദഹിപ്പിക്കും.
5.177.34
अथवा ते मतिस्तत्र राजपुत्रि न वर्तते ।
यावत्साल्वपतिं वीरं योजयाम्यत्र कर्मणि ॥ ५.१७७.३४ ॥
അല്ലെങ്കിൽ രാജപുത്രീ, അവിടേക്ക് നിന്റെ മനസ്സ് ചായുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഈ കർമ്മത്തിൽ വീരനായ ശാല്വരാജാവിനെ ഞാൻ ഇവിടെ നിയോഗിക്കാം.
5.177.35
विसर्जिताऽहं भीष्मेण श्रुत्वैव भृगुनन्दन ।
साल्वराजगतं भावं मम पूर्वं मनीषितम् ॥ ५.१७७.३५ ॥
ഭൃഗുനന്ദനാ, ഭീഷ്മർ എന്നെ വിട്ടയച്ചു. മുമ്പ് എന്റെ മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്ന, ശാല്വരാജാവിനെ സമീപിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം കേട്ട ഉടനെ തന്നെയാണ് അദ്ദേഹം എന്നെ വിട്ടത്.
5.177.36
सौभराजमुपेत्याहमवोचं दुर्वचं वचः ।
न च मां प्रत्यगृह्णात्स चारित्र्यपरिशङ्कितः ॥ ५.१७७.३६ ॥
സൗഭരാജാവിനെ സമീപിച്ച് ഞാൻ കടുത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; എന്നാൽ എന്റെ നടപ്പിൽ സംശയിച്ച് അവൻ എന്നെ സ്വീകരിച്ചില്ല.
5.177.37
एतत्सर्वं विनिश्चित्य स्वबुद्ध्या भृगुनन्दन ।
यदत्रौपयिकं कार्यं तच्चिन्तयितुमर्हसि ॥ ५.१७७.३७ ॥
ഭൃഗുനന്ദനാ, ഇതെല്ലാം നിന്റെ ബുദ്ധികൊണ്ട് നിശ്ചയിച്ച്, ഇവിടെ ഉചിതമായ കർത്തവ്യം എന്തോ അത് ചിന്തിക്കുന്നത് നിനക്ക് യോഗ്യമാണ്.
5.177.38
मम तु व्यसनस्यास्य भीष्मो मूलं महाव्रतः ।
येनाहं वशमानीता समत्क्षिप्य बलात्तदा ॥ ५.१७७.३८ ॥
എന്റെ ഈ ദുരിതത്തിന്റെ മൂലം മഹാവ്രതനായ ഭീഷ്മൻ തന്നെ; അന്ന് അവൻ എന്നെ ബലമായി എടുത്ത് തന്റെ വശത്താക്കി.
5.177.39
भीष्मं जहि महाबाहो यत्कृते दुःखमीदृशम् ।
प्राप्ताहं भृगुशार्दूल चराम्यप्रियमुत्तमम् ॥ ५.१७७.३९ ॥
മഹാബാഹോ, ഭീഷ്മനെ വധിക്കുക; അവന്റെ കാരണത്താലാണ് എനിക്ക് ഇത്ര ദുഃഖം വന്നത്, അത്യന്തം അപ്രിയമായ ജീവിതം ഞാൻ നയിക്കുന്നു. ഭൃഗുശാർദൂലാ!
5.177.40
स हि लुब्धश्च नीचश्च जितकाशी च भार्गव ।
तस्मात्प्रतिक्रिया कर्तुं युक्ता तस्मै त्वयाऽनघ ॥ ५.१७७.४० ॥
അവൻ അത്യാഗ്രഹിയും നീചനും വിജയഗർവ്വുള്ളവനുമാണ്; അതിനാൽ, നിർദോഷനായ ഭാർഗവാ, അവനോട് പ്രതികാരം ചെയ്യുന്നത് നിനക്ക് യോഗ്യമാണ്.
5.177.41
एष मे ह्रियमाणाया भारतेन तदा विभो ।
अभवद्धृदि संकल्पो घातयेदं महाव्रतम् ॥ ५.१७७.४१ ॥
വിഭോ, ഭാരതൻ (ഭീഷ്മൻ) എന്നെ അപഹരിച്ചുകൊണ്ടു പോകുമ്പോൾ തന്നെ, ഈ മഹാവ്രതനെ വധിക്കണമെന്ന സങ്കൽപം എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഉദിച്ചു.
5.177.42
तस्मात्कामं ममाद्येमं राम संपादयानघ ।
जहि भीष्मं महाबाहो यथा वृत्रं पुरन्दरः ॥ ५.१७७.४२ ॥
അതിനാൽ, രാമാ, നിർദോഷനേ, ഇന്ന് എന്റെ ഈ ആഗ്രഹം സാധിപ്പിക്കുക; മഹാബാഹോ, പുരന്ദരൻ വൃത്രനെ വധിച്ചതുപോലെ ഭീഷ്മനെ വധിക്കുക.