మహాభారతం · అధ్యాయం 5.178
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.178.1
एवमुक्तस्तदा रामो जहि भीष्ममिति प्रभो ।
उवाच रुदतीं कन्यां चोदयन्तीं पुनः पुनः ॥ ५.१७८.१ ॥
అలా చెప్పబడినప్పుడు రాముడు, 'భీష్ముని చంపు' అని, ఏడుస్తున్న, పదే పదే ప్రేరేపిస్తున్న కన్యతో అన్నాడు.
5.178.2
काश्ये न कामं गृह्णामि शस्त्रं वै वरवर्णिनि ।
ऋते ब्रह्मविदां हेतोः किमन्यत्करवाणि ते ॥ ५.१७८.२ ॥
కాశి కుమార్తె, అందమైన వర్ణం గలదానా, బ్రహ్మజ్ఞానుల కొరకు తప్ప నేను ఇష్టంతో ఆయుధం పట్టను. నీకు ఇంకేమి చేయాలి?
5.178.3
वाचा भीष्मश्च साल्वश्च मम राज्ञि वशानुगौ ।
भविष्यतोऽनवद्याङ्गि तत्करिष्यामि मा शुचः ॥ ५.१७८.३ ॥
మాటతో భీష్ముడు, శాల్వుడు నా వశంలో నడిచేవారు అవుతారు. నిర్దోష అంగాలు గల రాణీ, అది నేను చేస్తాను; దుఃఖపడకు.
5.178.4
न तु शस्त्रं ग्रहीष्यामि कथंचिदपि भामिनि ।
ऋते नियोगाद्विप्राणामेष मे समयः कृतः ॥ ५.१७८.४ ॥
కానీ అందమైన స్త్రీ, ఏ విధంగానూ నేను ఆయుధం పట్టను; బ్రాహ్మణుల ఆజ్ఞ లేకుండా. ఇదే నా ప్రతిజ్ఞ.
5.178.5
मम दुःखं भगवता व्यपनेयं यतस्ततः ।
तच्च भीष्मप्रसूतं मे तं जहीश्वर मा चिरम् ॥ ५.१७८.५ ॥
భగవానుడా, నా దుఃఖం ఎక్కడి నుంచైనా తొలగించబడాలి. భీష్మునివల్ల కలిగిన ఆ దుఃఖాన్ని, ఈశ్వరా, చంపు; ఆలస్యం చేయకు.
5.178.6
काशिकन्ये पुनर्ब्रूहि भीष्मस्ते चरणावुभौ ।
शिरसा वन्दनार्होऽपि ग्रहीष्यति गिरा मम ॥ ५.१७८.६ ॥
కాశి కుమార్తె, మళ్లీ చెప్పు: భీష్ముడు నీ రెండు పాదాలకు తల వంచి నమస్కరించాలి; ఆయన నమస్కారార్హుడైనప్పటికీ, నా మాటతో అది స్వీకరిస్తాడు.
5.178.7
जहि भीष्मं रणे राम मम चेदिच्छसि प्रियम् ।
प्रतिश्रुतं च यदपि तत्सत्यं कर्तुमर्हसि ॥ ५.१७८.७ ॥
రామా, నా ప్రియాన్ని కోరుకుంటే, యుద్ధంలో భీష్ముని సంహరించు. నువ్వు చేసిన ప్రతిజ్ఞను కూడా సత్యం చేయడం నీకు తగినది.
5.178.8
तयोः संवदतोरेवं राजन्रामाम्बयोस्तदा ।
अकृतव्रणो जामदग्न्यमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ५.१७८.८ ॥
రాజా, రాముడు, అంబ ఇలా సంభాషిస్తుండగా, అకృతవ్రణుడు జామదగ్న్యుడైన రాముడితో ఈ మాట అన్నాడు.
5.178.9
शरणागतां महाबाहो कन्यां न त्यक्तुमर्हसि ।
यदि भीष्मो रणे राम समाहूतस्त्वया मृधे ॥ ५.१७८.९ ॥
మహాబాహూ, శరణు కోరి వచ్చిన ఈ కన్యను నువ్వు విడిచిపెట్టడం నీకు తగదు. రామా, యుద్ధంలో నువ్వు భీష్ముని సవాలు చేసి ఉంటే.
5.178.10
निर्जितोऽस्मीति वा ब्रूयात्कुर्याद्वा वचनं तव ।
कृतमस्या भवेत्कार्यं कन्याया भृगुनन्दन ॥ ५.१७८.१० ॥
నేను ఓడిపోయానని అతడు చెప్పినా, లేక నీ మాటను నెరవేర్చినా, ఈ కన్య కార్యం సిద్ధించినట్లే. ఓ భృగునందనా.
5.178.11
वाक्यं सत्यं च ते वीर भविष्यति कृतं विभो ।
इयं चापि प्रतिज्ञा ते तदा राम महामुने ॥ ५.१७८.११ ॥
వీరా, విభూ, నీ మాట సత్యమై నెరవేరుతుంది. రామా, మహామునీ, అప్పుడు నీ ఈ ప్రతిజ్ఞ కూడా నెరవేరుతుంది.
5.178.12
जित्वा वै क्षत्रियान्सर्वान्ब्रह्मणेषु प्रतिश्रुता ।
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रश्चैव रणे यदि ॥ ५.१७८.१२ ॥
క్షత్రియులందరినీ జయించి, బ్రాహ్మణులకు నువ్వు మాట ఇచ్చావు. యుద్ధంలో బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు, శూద్రుడు ఎవరైనా.
5.178.13
ब्रह्मद्विङ्भविता तं वै हनिष्यामीति भार्गव ।
शरणार्थे प्रपन्नानां भीतानां शरणार्थिनाम् ॥ ५.१७८.१३ ॥
బ్రాహ్మణ ద్వేషి అయినవానిని నేను చంపుతాను, ఓ భార్గవా. శరణు కోరి వచ్చినవారికి, భయపడినవారికి, శరణార్థులకు.
5.178.14
न शक्ष्यामि परित्यागं कर्तुं जीवन्कथंचन ।
यश्च कृत्स्नं रणे क्षत्रं विजेष्यति समागतम् ॥ ५.१७८.१४ ॥
బ్రతికి ఉండగా ఏ విధంగానైనా వారిని విడిచిపెట్టడం నా వల్ల కాదు. యుద్ధంలో సమావేశమైన క్షత్రియులందరినీ జయించేవాడు.
5.178.15
दीप्तात्मानमहं तं च हनिष्यामीति भार्गव ।
स एवं विजयी राम भीष्मः कुरुकुलोद्वहः ।
तेन युध्यस्व सङ्ग्रमे समेत्य भृगुनन्दन ॥ ५.१७८.१५ ॥
ప్రజ్వలిత ఆత్మ కలవానిని నేను చంపుతాను, ఓ భార్గవా. ఆ విధంగా విజయవంతుడు, ఓ రామా, కురువంశాన్ని మోసేవాడైన భీష్ముడు. అతనితో యుద్ధంలో ఎదురుపడి పోరాడు, ఓ భృగునందనా.
5.178.16
स्मराम्यहं पूर्वकृतां प्रतिज्ञामृषिसत्तम ।
तथैव त्त करिष्यामि यथा साम्नैव लप्स्यते ॥ ५.१७८.१६ ॥
ఓ ఋషిశ్రేష్ఠా, నేను ముందు చేసిన ప్రతిజ్ఞ నాకు గుర్తుంది. అది సామోపాయం ద్వారానే లభించేలా నేను అలాగే చేస్తాను.
5.178.17
कार्यमेतन्महद्ब्रह्मन्काशिकान्यामनोगतम् ।
गमिष्यामि स्वयं कन्यामादाय यत्र सः ॥ ५.१७८.१७ ॥
ఓ బ్రాహ్మణా, ఇది గొప్ప కార్యం; కాశీ కన్యల విషయంలో నా మనసులో ఉంది. కన్యను తీసుకుని, అతడు ఉన్న చోటికి నేనే వెళ్తాను.
5.178.18
यदि भीष्मो रणश्लाघी न करिष्यति मे वचः ।
हनिष्याम्येनमुद्रिक्तमिति मे निश्चिता मतिः ॥ ५.१७८.१८ ॥
యుద్ధంలో గొప్పలు చెప్పుకునే భీష్ముడు నా మాట చేయకపోతే, ఈ గర్విష్ఠుడిని నేను చంపుతాను అనేది నా నిశ్చయమైన అభిప్రాయం.
5.178.19
न हि बाणा मयोत्सृष्टाः सज्जन्तीह शरीरिणाम् ।
कायेषु विदितं तुभ्यं पुरा क्षत्रियसंगरे ॥ ५.१७८.१९ ॥
నేను విడిచిన బాణాలు ఇక్కడ దేహధారుల శరీరాలలో నిలిచిపోవు; ఇది పూర్వం క్షత్రియ యుద్ధంలో నీకు తెలిసినదే.
5.178.20
एवमुक्त्वा ततो रामः सह तैर्ब्रह्मवादिभिः ।
प्रयाणाय मतिं कृत्वा समुत्तस्थौ महातपाः ॥ ५.१७८.२० ॥
ఇలా చెప్పి, ఆ బ్రహ్మవాదులతో కలిసి ప్రయాణించేందుకు నిశ్చయించుకుని మహాతపస్వి రాముడు లేచాడు.
5.178.21
ततस्ते तामुषित्वा तु रजनीं तत्र तापसाः ।
हुताग्नयो जप्तजप्याः प्रतस्थुर्मञ्जिघांसया ॥ ५.१७८.२१ ॥
అప్పుడు ఆ తాపసులు అక్కడ రాత్రి గడిపి, అగ్నిహోత్రం చేసి, జపాలు చేసి, వెళ్లడానికి బయలుదేరారు.
5.178.22
अभ्यगच्छत्ततो रामः सह तैर्ब्रह्मवादिभिः ।
कुरुक्षेत्रं महाराज कन्यया सह भारत ॥ ५.१७८.२२ ॥
అప్పుడు రాముడు ఆ బ్రహ్మవాదులతో, కన్యతో కలిసి, ఓ మహారాజా భారతా, కురుక్షేత్రానికి చేరుకున్నాడు.
5.178.23
न्यविशन्त ततः सर्वे परिगृह्य सरस्वतीम् ।
तापसास्ते महात्मानो भृगुश्रेष्ठपुरस्कृताः ॥ ५.१७८.२३ ॥
అప్పుడు భృగువుల్లో శ్రేష్ఠుడిని ముందుంచుకున్న ఆ మహాత్ములైన తాపసులందరూ సరస్వతిని ఆశ్రయించి అక్కడ స్థిరపడ్డారు.
5.178.24
ततस्तृतीये दिवसे समे देशे व्यवस्थितः ।
प्रेषयामास मे राजन्प्राप्तोऽस्मीति महाव्रतः ॥ ५.१७८.२४ ॥
తరువాత మూడవ రోజున, సమమైన ప్రదేశంలో ఉండి, ఆ మహావ్రతుడు నాకు కబురు పంపాడు — ఓ రాజా, నేను వచ్చేశాను అని.
5.178.25
तमागतमहं श्रुत्वा विषयान्तं महाबलम् ।
अभ्यगच्छं जवेनाशु प्रीत्या तेजोनिधिं प्रभुम् ॥ ५.१७८.२५ ॥
సరిహద్దుకు వచ్చిన ఆ మహాబలుడిని విని, ఆనందంతో వేగంగా ఆ తేజోనిధి ప్రభువు వద్దకు వెళ్లాను.
5.178.26
गां पुरस्कृत्य राजेन्द्र ब्राह्मणैः परिवारितः ।
ऋत्विग्भिर्देवकल्पैश्च तथैव च पुरोहितैः ॥ ५.१७८.२६ ॥
రాజేంద్రా, గోవును ముందు ఉంచి, బ్రాహ్మణులు, దేవసమానులైన ఋత్విజులు, అలాగే పురోహితులు చుట్టుముట్టగా (వెళ్లాను).
5.178.27
स मामभिगतं दृष्ट्वा जामदग्न्यः प्रतापवान् ।
प्रतिजग्राह तां पूजां वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ५.१७८.२७ ॥
నేను రావడం చూసి ఆ ప్రతాపవంతుడైన జామదగ్న్యుడు ఆ పూజను స్వీకరించి ఈ మాటలు చెప్పాడు.
5.178.28
भीष्म कां बुद्धिमास्थाय काशिराजसुता तदा ।
अकामेन त्वया नीता पुनश्चैव विसर्जिता ॥ ५.१७८.२८ ॥
భీష్మా, ఏ బుద్ధితో నీవు అప్పుడు కాశిరాజు కుమార్తెను ఆమె ఇష్టానికి విరుద్ధంగా తీసుకువెళ్లి, మళ్ళీ విడిచిపెట్టావు?
5.178.29
विभ्रंशिता त्वया हीयं धर्मादास्ते यशस्विनी ।
परामृष्टां त्वया हीमां को हि गन्तुमिहार्हति ॥ ५.१७८.२९ ॥
నీవు ఈమెను ధర్మం నుండి భ్రష్టురాలిని చేశావు; ఈ యశస్విని ఇంకా (అవివాహితగానే) ఉంది. నీవు ఈమెను బలవంతంగా తాకావు; ఇప్పుడు ఈమె వద్దకు ఎవరు వెళ్ళగలడు?
5.178.30
प्रत्याख्याता हि साल्वेन त्वया नीतेति भारत ।
तस्मादिमां मन्नियोगात्प्रतिगृह्णीष्व भारत ॥ ५.१७८.३० ॥
సాల్వుడు ఈమెను తిరస్కరించాడు, నీవు ఈమెను తీసుకువెళ్లావు, భారతా. కాబట్టి నా ఆజ్ఞ ప్రకారం ఈమెను స్వీకరించు, భారతా.
5.178.31
स्वधर्मं पुरुषव्याघ्र राजपुत्री लभत्वियम् ।
न युक्तस्त्ववमानोऽयं राज्ञां कर्तुं त्वयाऽनघ ॥ ५.१७८.३१ ॥
పురుషవ్యాఘ్రుడా, ఈ రాజపుత్రిక తన ధర్మాన్ని పొందనీ. పాపరహితుడా, రాజులకు ఇటువంటి అవమానం చేయడం నీకు తగదు.
5.178.32
ततस्तं वै विमनसमुदीक्ष्याहमथाब्रुवम् ।
नाहमेनां पुनर्दद्यां ब्रह्मन्भ्रात्रे कथञ्चन ॥ ५.१७८.३२ ॥
అప్పుడు అతడు విచారంగా ఉండటం చూసి నేనిలా అన్నాను: 'బ్రాహ్మణుడా, నా సోదరునికి ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ ఈమెను మళ్ళీ ఇవ్వను.'
5.178.33
साल्वस्याहमिति प्राह पुरा मामेव भार्गव ।
मया चैवाभ्यनुज्ञाता गतेयं नगरं प्रति ॥ ५.१७८.३३ ॥
'నేను శాల్వునిదాన్ని' అని పూర్వం ఆమె నాతో చెప్పింది, భార్గవా. నా అనుమతితో ఈమె నగరం వైపు వెళ్ళింది.
5.178.34
न भयान्नाप्यनुक्रोशान्नार्थलोभान्न काम्यया ।
क्षात्रं धर्ममहं जह्यमिति मे व्रतमाहितम् ॥ ५.१७८.३४ ॥
భయంవల్ల కాదు, జాలి వల్ల కాదు, ధనలోభం వల్ల కాదు, కామం వల్ల కాదు — 'క్షాత్ర ధర్మాన్ని నేను విడిచిపెట్టను' అనేది నా నిశ్చయమైన వ్రతం.
5.178.35
अथ मामब्रवीद्रामः क्रोधपर्याकुलेक्षणः ।
न करिष्यसि चेदेतद्वाक्यं मे नरपुङ्गव ॥ ५.१७८.३५ ॥
అప్పుడు కోపంతో కళ్ళు కలతచెందిన రాముడు నాతో ఇలా అన్నాడు: 'నరశ్రేష్ఠుడా, నా ఈ మాటను నువ్వు చేయకపోతే—'
5.178.36
हनिष्यामि सहामात्यं त्वामद्येति पुनः पुनः ।
संरम्भादब्रवीद्रामः क्रोधपर्याकुलेक्षणः ॥ ५.१७८.३६ ॥
'నేడే నిన్ను మంత్రులతో సహా చంపుతాను' అని రాముడు మళ్ళీ మళ్ళీ ఆవేశంతో అన్నాడు; ఆయన కళ్ళు కోపంతో కలతచెందాయి.
5.178.37
तमहं गीर्भिरिष्टाभि पुनः पुनररिन्दम ।
अयाचं भृगुशार्दूलं न चैव प्रशशाम सः ॥ ५.१७८.३७ ॥
శత్రుదమనా, మధురమైన మాటలతో పదే పదే నేను ఆ భృగువంశ శార్దూలాన్ని ప్రార్థించాను; కానీ ఆయన శాంతించలేదు.
5.178.38
प्रणम्य तमहं मूर्ध्ना भूयो ब्राह्मणसत्तमम् ।
अब्रुवं कारणं किं तद्यत्त्वं युद्धं मयेच्छसि ॥ ५.१७८.३८ ॥
ఆ బ్రాహ్మణోత్తముడికి తల వంచి నమస్కరించి, మళ్ళీ నేను అడిగాను: "నాతో యుద్ధం కోరడానికి కారణం ఏమిటి?"
5.178.39
इष्वस्त्रं मम बालस्य भवतैव चतुर्विधम् ।
उपदिष्टं महाबाहो शिष्योऽस्मि तव भार्गव ॥ ५.१७८.३९ ॥
మహాబాహూ, భార్గవా, బాలుడనైన నాకు మీరే నాలుగు విధాల ఇష్వస్త్ర విద్యను బోధించారు; నేను మీ శిష్యుడను.
5.178.40
ततो मामब्रवीद्रामः क्रोधसंरक्तलोचनः ।
जानीषे मां गुरुं भीष्म गृह्णासीमां न चैव ह ॥ ५.१७८.४० ॥
అప్పుడు కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులున్న రాముడు నాతో అన్నాడు: "భీష్మా, నన్ను నీ గురువుగా నీవు తెలుసు; అయినా ఈమెను స్వీకరిస్తున్నావు — అలా జరగదు."
5.178.41
सुतां काश्यस्य कौरव्य मत्प्रियार्थं महामते ।
न हि मे विद्यते शान्तिरन्यथा कुरुनन्दन ॥ ५.१७८.४१ ॥
కౌరవా, మహామతీ, నాకు ప్రియమైన కోసం కాశీరాజు కుమార్తెను స్వీకరించు; లేకపోతే నాకు శాంతి లేదు, కురునందనా.
5.178.42
गृहाणेमां महाबाहो रक्षस्व कुलमात्मनः ।
त्वया विभ्रंशिता हीयं भर्तारं नाधिगच्छति ॥ ५.१७८.४२ ॥
మహాబాహూ, ఈమెను స్వీకరించి నీ కులాన్ని రక్షించు; నీచేత విడనాడబడిన ఈమె మరొక భర్తను పొందలేకపోతోంది.
5.178.43
तथा ब्रुवन्तं तमहं रामं परपुरंयम् ।
नैतदेवं पुनर्भावि ब्रह्मर्षे किं श्रमेण ते ॥ ५.१७८.४३ ॥
ఇలా మాట్లాడుతున్న శత్రునగరాలను జయించిన ఆ రాముడితో నేను అన్నాను: బ్రహ్మర్షీ, ఇది మళ్ళీ ఇలా జరగదు; మీకు ఎందుకు ఈ శ్రమ?
5.178.44
गुरुत्वं त्वयि संप्रेक्ष्य जामदग्न्य पुरातनम् ।
प्रसादये त्वां भगवंस्त्यक्तैषा तु पुरा मया ॥ ५.१७८.४४ ॥
మీ పురాతన గురుత్వాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని, జమదగ్ని కుమారా, భగవాన్, నేను మిమ్మల్ని ప్రసన్నం చేసుకుంటున్నాను; ఈమెను నేను ముందే విడిచిపెట్టాను.
5.178.45
को जातु परभावां हि नारीं व्यालीमिव स्थिताम् ।
वासयेत गृहे जानन्स्त्रीणां दोषो महात्ययः ॥ ५.१७८.४५ ॥
స్త్రీలలో దోషం గొప్ప ప్రమాదమని తెలిసి, ఎవరైనా సరే, పరపురుషుని పట్ల అనురాగం ఉన్న, పాములా నిలబడిన ఆ స్త్రీని ఇంట్లో ఉంచుతారా?
5.178.46
न भयाद्वासवस्यापि धर्मं जह्यां महाव्रत ।
प्रसीद मा वा यद्वा ते कार्यं तत्कुरु मा चिरम् ॥ ५.१७८.४६ ॥
మహావ్రతుడా, ఇంద్రుని భయానికి కూడా నేను ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టను; నా పట్ల ప్రసన్నంగా ఉండు, లేదా నీ పని ఏదైతే అది చేయి, ఆలస్యం చేయకు.
5.178.47
अयं चापि विशुद्धात्मन्पुराणे श्रूयते विभो ।
मरुत्तेन महाबुद्धे गीतः श्लोको महात्मना ॥ ५.१७८.४७ ॥
విశుద్ధాత్మా, విభూ, పురాణంలో ఇది కూడా వినబడుతుంది — మహాబుద్ధీ, మహాత్ముడైన మరుత్తుడు ఈ శ్లోకాన్ని పాడాడు.
5.178.48
गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः ।
उत्पथं प्रतिपन्नस्य परित्यागो विधीयते ॥ ५.१७८.४८ ॥
గురువైనా అహంకారంతో, కార్యాకార్యాలు తెలియక, అడ్డదారిలో పడినవాడైతే అతన్ని విడిచిపెట్టడం విధించబడింది.
5.178.49
स त्वं गुरुरिति प्रेम्णा मया संमानितो भृशम् ।
गुरुवृत्तिं न जानीषे तस्माद्योत्स्यामि वै त्वया ॥ ५.१७८.४९ ॥
నీవు గురువువని ప్రేమతో నేను నిన్ను ఎంతగానో గౌరవించాను. కానీ గురువుకు తగిన ప్రవర్తనను నీవు తెలుసుకోవు; కాబట్టి నేను నీతో తప్పక యుద్ధం చేస్తాను.
5.178.50
गुरुं न हन्यां समरे ब्राह्मणं च विशेषतः ।
विशेषतस्तपोवृद्धमेवं क्षान्तं मया तव ॥ ५.१७८.५० ॥
యుద్ధంలో గురువును నేను చంపను; బ్రాహ్మణుడిని, ముఖ్యంగా తపస్సులో వృద్ధుడైన వానిని మరింత చంపను. ఈ విధంగా నేను నిన్ను క్షమించాను.
5.178.51
उद्यतेषुमथो दृष्ट्वा ब्राह्मणं क्षत्रबन्धुवत् ।
यो हन्यात्समरे क्रुद्धं युध्यन्तमपलायिनम् ॥ ५.१७८.५१ ॥
క్షత్రియ బంధువులా బాణం ఎత్తి ఉన్న బ్రాహ్మణుడిని చూసి, యుద్ధంలో కోపంతో పోరాడుతూ పారిపోని అతనిని ఎవరు చంపుతారో—
5.178.52
ब्रह्महत्या न तस्य स्यादिति धर्मेषु निश्चयः ।
क्षत्रियाणां स्थितो धर्म क्षत्रियोऽस्मि तपोधन ॥ ५.१७८.५२ ॥
'అతనికి బ్రహ్మహత్యా పాపం రాదు' అనేదే ధర్మం గురించిన నిశ్చయం. క్షత్రియుల ధర్మం ఇదే స్థిరంగా ఉంది; ఓ తపోధనా, నేను క్షత్రియుడను.
5.178.53
यो यथा वर्तते यस्मिंस्तस्मिन्नेव प्रवर्तयन् ।
नाधर्मं समवाप्नोति न चाश्रेयश्च विन्दति ॥ ५.१७८.५३ ॥
ఎవరు ఎలా, దేనిలో ప్రవర్తిస్తున్నారో, దానిలోనే ప్రవర్తిస్తూ అధర్మాన్ని పొందడు, అశుభాన్ని కూడా పొందడు.
5.178.54
अर्थे वा यदि वा धर्मे समर्थो देशकालवित् ।
अर्थसंशयमापन्नः श्रोयान्निःसंशयो नरः ॥ ५.१७८.५४ ॥
అర్థంలో లేదా ధర్మంలో సమర్థుడై, దేశకాలాలను తెలిసిన మనిషి, అర్థ సంశయంలో పడినా, సందేహం లేని మనిషికంటే ఉత్తముడు.
5.178.55
यस्मात्संशयितेऽप्यर्थेऽयथान्यायं प्रवर्तसे ।
तस्माद्योत्स्यामि सहितस्त्वया राम महाहवे ॥ ५.१७८.५५ ॥
సందేహాస్పద విషయంలోనైనా నీవు న్యాయానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తిస్తున్నావు; కావున ఓ రామా, మహాయుద్ధంలో నీతో కలిసి నేను పోరాడుతాను.
5.178.56
पश्य मे बाहुवीर्यं च विक्रमं चातिमानुषम् ।
एवं गतेऽपि तु मया यच्छक्यं भृगुनन्दन ॥ ५.१७८.५६ ॥
నా బాహుబల పరాక్రమాన్ని, మానవాతీతమైన నా శౌర్యాన్ని చూడు; భృగు పుత్రుడా, ఇలాంటి స్థితిలో కూడా నాకు సాధ్యమైనదంతా నేను చేస్తాను.
5.178.57
तत्करिष्ये कुरुक्षेत्रे योत्स्ये विप्र त्वया सह ।
द्वन्द्वे राम यथेष्टं मे सञ्जीभव महाद्युते ॥ ५.१७८.५७ ॥
కావున కురుక్షేత్రంలో నీతో పోరాడతాను, విప్రుడా. ఓ రామా, నాకు ఇష్టమైన రీతిలో ద్వంద్వ యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉండు, మహాతేజస్వీ.
5.178.58
तत्र त्वं निहतो राम मया शरशतार्दितः ।
प्राप्स्यसे निर्जिताँल्लोकाञ्शस्त्रपूतो महारणे ॥ ५.१७८.५८ ॥
అక్కడ, ఓ రామా, నా వందలాది బాణాలతో బాధపడి నీవు హతమవుతావు; మహాయుద్ధంలో ఆయుధాలచే పవిత్రుడవై జయించిన లోకాలను పొందుతావు.
5.178.59
स गच्छ विनिवर्तस्व कुरुक्षोत्रं रणप्रिय ।
तत्रैष्यामि महाबाहो युद्धाय त्वांतपोधन ॥ ५.१७८.५९ ॥
కావున వెళ్ళు, కురుక్షేత్రానికి తిరిగి రా, యుద్ధప్రియుడా. అక్కడికి నేను వస్తాను, మహాబాహో, యుద్ధం కోసం నీ వద్దకు, తపోధనుడా.
5.178.60
अपि यत्र त्वया राम कृतं शौचं पुरा पितुः ।
तत्राहमपि हत्वा त्वां शौचं कर्तास्मि भार्गव ॥ ५.१७८.६० ॥
పూర్వం నీవు తండ్రి కోసం శౌచకర్మ చేసిన చోటనే, భార్గవా, నిన్ను చంపి నేనూ శౌచకర్మ చేస్తాను.
5.178.61
तत्र राम समागच्छ त्वरितं युद्धदुर्मद ।
व्यपनेष्यामि ते दर्पं पौराणं ब्राह्मणब्रुव ॥ ५.१७८.६१ ॥
ఓ రామా, యుద్ధమదంతో ఉన్నవాడా, అక్కడికి త్వరగా రా. బ్రాహ్మణుడనే నీ పూర్వపు గర్వాన్ని నేను తొలగిస్తాను.
5.178.62
यच्चापि कत्थसे राम बहुशः परिवत्सरे ।
निर्जिताः क्षत्रिया लोके मयैकेनेति तच्छ्रुणु ॥ ५.१७८.६२ ॥
ఓ రామా, ఏటా పలుసార్లు నువ్వు గొప్పలు చెప్పుకుంటావు, లోకంలో నేను ఒక్కడినే క్షత్రియులను జయించాను అని. దానిని విను.
5.178.63
न तदा जातवान्भीष्मः क्षत्रियो वापि मद्विधः ।
पञ्चाञ्चातानि तेजांसि तृणेषु ज्वलितं त्वया ॥ ५.१७८.६३ ॥
ఆ కాలంలో భీష్ముడు గానీ, నాలాంటి క్షత్రియుడు గానీ పుట్టలేదు. నువ్వు గడ్డిలో ఐదు తేజస్సులను మండించావు.
5.178.64
यस्ते युद्धमयं दर्पं कामं च व्यपनाशयेत् ।
सोऽहं जातो महाबाहो भीष्मः परपुरंजयः।
व्यपनेष्यामि ते दर्पं युद्धे राम न संशयः ॥ ५.१७८.६४ ॥
నీ యుద్ధజనిత గర్వాన్ని, కామాన్ని నాశనం చేయగలవాడిగా, మహాబాహువైన శత్రునగరాలను జయించే భీష్ముడిగా నేను జన్మించాను. ఓ రామా, యుద్ధంలో నీ గర్వాన్ని తప్పక తొలగిస్తాను, సందేహం లేదు.
5.178.65
ततो मामब्रवीद्रामः प्रहसन्निव भारत ।
दिष्ट्या भीष्म मया सार्धं योद्धुमिच्छसि संगरे ॥ ५.१७८.६५ ॥
అప్పుడు రాముడు నవ్వుతున్నట్లుగా నాతో అన్నాడు: ఓ భారతా, భీష్మా, అదృష్టవశాత్తు నువ్వు నాతో యుద్ధం చేయాలనుకుంటున్నావు.
5.178.66
अयं गच्छामि कौरव्य कुरुक्षेत्रं त्वया सह ।
भाषितं ते करिष्यामि तत्रागच्छ परंतप ॥ ५.१७८.६६ ॥
ఓ కౌరవ్యా, నేను నీతో కురుక్షేత్రానికి వెళ్తున్నాను. నువ్వన్నట్లే చేస్తాను. ఓ పరంతపా, అక్కడికి రా.
5.178.67
तत्र त्वां निहतं माता मया शरशताचितम् ।
जाह्नवी पश्यतां भीष्म गृध्रकङ्कबलाशनम् ॥ ५.१७८.६७ ॥
అక్కడ వందల బాణాలతో కప్పబడి, నా చేత చంపబడిన నిన్ను, భీష్మా, జాహ్నవీ మాత చూస్తుంది; నీవు రాబందులకు, కంకపక్షులకు ఆహారమవుతావు.
5.178.68
कृपणं त्वामभिप्रेक्ष्य सिद्धचारणसेविता ।
मया विनिहतं देवी रोदतामद्य पार्थिव ॥ ५.१७८.६८ ॥
ఓ రాజా, దీనస్థితిలో నిన్ను చూసి, సిద్ధులు చారణులు సేవించే ఆ దేవి, నా చేత చంపబడిన నిన్ను చూసి ఈరోజు ఏడుస్తుంది.
5.178.69
अतदर्हा महाभागा भगीरथसुताऽनघा ।
या त्वामजीजनन्मन्दं युद्धकामुकमातुरम् ॥ ५.१७८.६९ ॥
ఆ మహాభాగ్యవతి, పాపరహిత భగీరథుని కుమార్తె, యుద్ధకాంక్షతో బాధపడే మూఢుడవైన నిన్ను కన్నది, అందుకు తగినది కాదు.
5.178.70
एहि गच्छ मया भीष्म युद्धकामुक दुर्मद ।
गृहाण सर्वं कौरव्य रथादि भरतर्षभ ॥ ५.१७८.७० ॥
రా, నాతో రా, భీష్మా, యుద్ధకాంక్షగల గర్విష్ఠుడా! ఓ కౌరవా, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, రథము మొదలైనవన్నీ తీసుకో.
5.178.71
इति ब्रुवाणं तमहं रामं परपुरंजयमक् ।
प्रणम्यक शिरसा राममेवमस्त्वित्यथाब्रवम् ॥ ५.१७८.७१ ॥
ఇలా మాట్లాడుతున్న ఆ శత్రుపురాలను జయించిన రాముడికి నేను తల వంచి నమస్కరించి, 'అలాగే అగుగాక' అన్నాను.
5.178.72
एवमुक्त्वा ययौ रामः कुरुक्षेत्रं युयुत्सया ।
प्रविश्य नगरं चाहं सत्यवत्यै न्यवेदयम् ॥ ५.१७८.७२ ॥
ఇలా చెప్పి రాముడు యుద్ధేచ్ఛతో కురుక్షేత్రానికి వెళ్లాడు. నేను నగరంలో ప్రవేశించి సత్యవతికి దాన్ని తెలియజేశాను.
5.178.73
ततः कृतस्वस्त्ययनो मात्रा च प्रतिनन्दितः ।
द्विजातीन्वाच्य पुण्याहं स्वस्ति चैव महाद्युते ॥ ५.१७८.७३ ॥
అప్పుడు స్వస్త్యయనం చేయించుకుని, తల్లిచేత ఆశీర్వదింపబడి, బ్రాహ్మణులచేత పుణ్యాహమును, స్వస్తిని పఠింపజేసి, ఓ మహాద్యుతీ,
5.178.74
रथमास्थाय रुचिरं राजतं पाण्डुरैर्हयैः ।
सूपस्करं स्वधिष्ठानं वैयाघ्रपरिवारणम् ॥ ५.१७८.७४ ॥
తెల్లని గుర్రాలు పూన్చిన, వెండిలా మెరిసే అందమైన రథమెక్కి, చక్కగా అమర్చబడిన, తన ఆసనంతో కూడిన, పులితోలు కప్పిన,
5.178.75
उपपन्नं महाशस्त्रैः सर्वोपकरणान्वितम् ।
तत्कुलीनेन वीरेण हयशास्त्रविदा रणे ॥ ५.१७८.७५ ॥
గొప్ప ఆయుధాలతో కూడిన, సమస్త సామగ్రి కలిగిన, ఆ కులీన వీరుడు, అశ్వశాస్త్రం తెలిసిన, యుద్ధంలో,
5.178.76
यत्तं सूतेन शिष्टेन बहुशो दृष्टकर्मणा ।
दंशितः पाण्डुरेणाहं कवचेन वपुष्मता ॥ ५.१७८.७६ ॥
అనేకసార్లు పరీక్షింపబడిన కర్మలు కలిగిన, శిక్షణ పొందిన సారథి సిద్ధం చేయగా, తెల్లని, తేజోవంతమైన కవచంతో నేను సన్నద్ధుడనయ్యాను,
5.178.77
पाण्डुरं कार्मुकं गृह्य प्रायां भरतसत्तम ।
पाण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ॥ ५.१७८.७७ ॥
తెల్లని ధనుస్సు పట్టుకుని నేను బయలుదేరాను, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, నా తలపై తెల్లని గొడుగు పట్టబడుతుండగా,
5.178.78
पाण्डुरैश्चापि व्यजनैर्वीज्यमानो नराधिप ।
शुक्लवासाः सितोष्णीषः सर्वशुक्लविभूषणः ॥ ५.१७८.७८ ॥
తెల్లని వింజామరలతో వీచబడుతూ, ఓ నరాధిపా, తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, తెల్లని తలపాగాతో, అంతా తెల్లని ఆభరణాలతో అలంకరించుకొని.
5.178.79
स्तूयमानो जयाशीर्भिर्निष्क्रम्य गजसाह्वयात् ।
कुरुक्षेत्रं रणक्षेत्रमुपायां भरतर्षभ ॥ ५.१७८.७९ ॥
విజయ ఆశీర్వచనాలతో స్తుతింపబడి, గజసాహ్వయం (హస్తినాపురం) నుండి బయలుదేరి నేను కురుక్షేత్రమనే ఆ రణక్షేత్రానికి వెళ్ళాను, భరతశ్రేష్ఠా.
5.178.80
ते हयाश्चोदितास्तेन सूतेन परमाहवे ।
अवहन्मां भृशं राजन्मनोमारुतरंहसः ॥ ५.१७८.८० ॥
ఆ సారథి తోలిన ఆ గుర్రాలు ఆ మహాయుద్ధంలో, రాజా, మనస్సు వాయువు వేగంతో నన్ను ఎంతో వేగంగా మోసుకెళ్ళాయి.
5.178.81
गत्वाऽहं तत्कुरुक्षेत्रं स च रामः प्रतापवान् ।
युद्धाय सहसा राजन्पराक्रान्तौ परस्परम् ॥ ५.१७८.८१ ॥
నేను ఆ కురుక్షేత్రానికి వెళ్ళాను; ప్రతాపవంతుడైన ఆ రాముడు కూడా, రాజా, యుద్ధం కోసం అకస్మాత్తుగా ఒకరినొకరు ఎదుర్కొని ముందుకు సాగారు.
5.178.82
ततः सदर्शनेऽतिष्ठं रामस्यातितपस्विनः ।
प्रगृह्य शङ्खप्रवरंक ततः प्राधममुत्तमम् ॥ ५.१७८.८२ ॥
అప్పుడు అతితపస్వి అయిన రాముని దృష్టిలో నేను నిలిచాను; తరువాత శ్రేష్ఠమైన శంఖాన్ని తీసుకుని దానిని ఉత్తమంగా ఊదాను.
5.178.83
ततस्तत्र द्विजा राजंस्तापसाश्च वनौकसः ।
अपश्यन्त रणं दिव्यं देवाः सेन्द्रगणास्तदा ॥ ५.१७८.८३ ॥
అక్కడ, రాజా, ద్విజులు, తాపసులు, వనవాసులు, ఇంద్రగణాలతో కూడిన దేవతలు ఆ దివ్యయుద్ధాన్ని చూశారు.
5.178.84
ततो दिव्यानि माल्यानि प्रादुरासंस्ततस्ततः ।
वादित्राणि च दिव्यानि मेघवृन्दानि चैव ह ॥ ५.१७८.८४ ॥
అప్పుడు అక్కడక్కడ దివ్య మాలలు ప్రత్యక్షమయ్యాయి; దివ్య వాద్యాలు, మేఘసమూహాలు కూడా ప్రత్యక్షమయ్యాయి.
5.178.85
ततस्ते तापसाः सर्वे भार्गवस्यानुयायिनः ।
प्रेक्षकाः समपद्यन्त परिवार्य रणाजिरम् ॥ ५.१७८.८५ ॥
అప్పుడు భార్గవుని అనుచరులైన ఆ తపస్వులందరూ యుద్ధభూమిని చుట్టుముట్టి ప్రేక్షకులయ్యారు.
5.178.86
ततो मामब्रवीद्देवी सर्वभूतहितैषिणी ।
माता स्वरूपिणी राजन्किमिदं ते चिकीर्षितम् ॥ ५.१७८.८६ ॥
అప్పుడు సర్వభూతాల హితాన్ని కోరే ఆ దేవి, తల్లి రూపంలో నాతో ఇలా అన్నది: "రాజా, నీవు ఇది ఏమి చేయదలిచావు?"
5.178.87
गत्वाऽहं जामदग्न्यं तु प्रयाचिष्ये कुरूद्वह ।
भूष्मेण सह मा योत्सीः शिष्येणेति पुनः पुनः ॥ ५.१७८.८७ ॥
కురుశ్రేష్ఠా, నేను జామదగ్న్యుని వద్దకు వెళ్లి, 'శిష్యుడైన భీష్ముడితో యుద్ధం చేయకు' అని పదే పదే వేడుకుంటాను.
5.178.88
मा मैवं पुत्र निर्बन्धं कुरु विप्रेण पार्थिव ।
जामदग्न्येन समरे योद्धुमित्येव भर्त्सयत् ॥ ५.१७८.८८ ॥
కుమారా, ఇలా మొండిపట్టు పట్టకు. రాజా, యుద్ధంలో బ్రాహ్మణుడైన జామదగ్న్యునితో పోరాడటానికి — అని ఆమె నన్ను మందలించింది.
5.178.89
किं न वै क्षत्रियहणो हरतुल्यपराक्रमः ।
विदितः पुत्र रामस्ते यतस्तं योद्धुमिच्छसि ॥ ५.१७८.८९ ॥
కుమారా, క్షత్రియులను సంహరించేవాడు, హరునితో సమానమైన పరాక్రమం కలవాడు అయిన రాముడు నీకు తెలియదా? అతనితో నీవు యుద్ధం చేయాలనుకుంటున్నావు?
5.178.90
ततोऽहमब्रवं देवीमभिवाद्य कृताञ्जलिः ।
सर्वं तद्भरतश्रेष्ठ यथावृत्तं स्वयंवरे ॥ ५.१७८.९० ॥
అప్పుడు నేను చేతులు జోడించి, దేవికి నమస్కరించి, భరతశ్రేష్ఠా, స్వయంవరంలో జరిగినదంతా ఉన్నది ఉన్నట్లుగా చెప్పాను.
5.178.91
यथा च रामो राजेन्द्र मया पूर्वं प्रचोदितः ।
काशिराजसुतायाश्च यथा कर्म पुरातनम् ॥ ५.१७८.९१ ॥
రాజేంద్రా, పూర్వం నా చేత ప్రేరితుడైన రాముడు చేసినట్లు, కాశిరాజ కుమార్తెతో జరిగిన పురాతన కర్మ కూడా (అలాగే).
5.178.92
ततः सा राममभ्येत्य जननी मे महानदी ।
मदर्थं तमृषिं वीक्ष्य क्षमयामास भार्गवम् ॥ ५.१७८.९२ ॥
అప్పుడు నా తల్లి, ఆ మహానది, రాముని వద్దకు వెళ్లి, నా కొరకు ఆ ఋషిని చూసి భార్గవుని క్షమాపణ కోరింది.
5.178.93
भीष्मेण सह मा योत्सीः शिष्येणेति वचो।़ब्रवीत् ।
स च तामाह याचन्तीं भीष्ममेव निवर्तय।
न च मे कुरुते काममित्यहं तमुपागमम् ॥ ५.१७८.९३ ॥
"భీష్ముడితో కలిసి యుద్ధం చేయకు, శిష్యా" అని ఆ మాట అన్నాడు. అతడు వేడుకుంటున్న ఆమెతో ఇలా అన్నాడు: "భీష్ముడినే వెనక్కి పంపు; అతడు నా కోరికను తీర్చడం లేదు." అందుకే నేను అతని వద్దకు వెళ్లాను.
5.178.94
ततो गङ्गा सुतस्नोहान्मां सा पुनरुपागमत् ।
नास्या अकरवं वाक्यं क्रोधपर्याकुलेक्षणः ॥ ५.१७८.९४ ॥
అప్పుడు కొడుకు మీద ప్రేమతో గంగ మళ్లీ నా వద్దకు వచ్చింది. కోపంతో కలతచెందిన కన్నులతో నేను ఆమె మాటను చేయలేదు.
5.178.95
अथादृश्यत धर्मात्मा भृगुश्रेष्ठो महातपाः ।
आह्वयामास च तदा युद्धाय द्विजसत्तमः ॥ ५.१७८.९५ ॥
అప్పుడు ధర్మాత్ముడు, భృగువంశ శ్రేష్ఠుడు, మహాతపస్వి కనిపించాడు. అప్పుడే ఆ ద్విజశ్రేష్ఠుడు యుద్ధానికి నన్ను ఆహ్వానించాడు.