Mahābhārata · Adhyāya 5.179
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.179.1
तमहं स्मयन्निव रणे प्रत्यभाषं व्यवस्थितम् ।
भूमिष्ठं नोत्सहे योद्धुं भवन्तं रथमास्थितः ॥ ५.१७९.१ ॥
Sonriendo en la batalla, le respondí a él, que estaba firme sobre la tierra: «Montado en un carro, no estoy dispuesto a combatir contra ti, que estás de pie en el suelo.»
5.179.2
आरोह स्यन्दनं वीर कवचं च महाभुज ।
बधान समरे राम यदि योद्धुं मयेच्छसि ॥ ५.१७९.२ ॥
¡Oh héroe, oh de brazos poderosos! Sube al carro y ponte la armadura, oh Rāma, si deseas combatir conmigo en la batalla.
5.179.3
ततो मामब्रवीद्रामः स्मयमानो रणाजिरे ।
रथो मे मेदिनी भीष्म वाहा वेदाः सदश्ववत् ॥ ५.१७९.३ ॥
Entonces Rāma, sonriendo en el campo de batalla, me dijo: «Oh Bhīṣma, la tierra es mi carro, y los Vedas son mis caballos, como nobles corceles.»
5.179.4
सूतश्च मातरिश्वा वै कवचं वेदमातरः ।
सुसंवीतो रणे ताभिर्योत्स्येऽहं कुरुनन्दन ॥ ५.१७९.४ ॥
El auriga es Mātariśvan (el viento), y la armadura son las madres de los Vedas. Oh deleite de los Kurus, bien revestido con ellas, combatiré en la batalla.
5.179.5
एवं ब्रुवाणो गान्धारे रामो मां सत्यविक्रमः ।
शरव्रातेन महता सर्वतः प्रत्यवारयत् ॥ ५.१७९.५ ॥
Diciendo esto, oh hijo de Gāndhārī, Rāma, de verdadero valor, me cubrió por todos lados con una gran lluvia de flechas.
5.179.6
ततोऽपश्यं जामदग्न्यं रथमध्ये व्यवस्थितम् ।
सर्वायुधवरे श्रीमत्यद्भुतोपमदर्शने ॥ ५.१७९.६ ॥
Entonces vi a Jāmadagnya (Paraśurāma) de pie en medio del carro, provisto de todas las mejores armas, espléndido y de aspecto maravilloso.
5.179.7
मनसा विहिते पुण्ये विस्तीर्णे नगरोपभे ।
दिव्याश्वयुजि सन्नद्वे काञ्चनेन विभूषिते ॥ ५.१७९.७ ॥
Creado por la mente, sagrado y vasto, semejante a una ciudad, uncido de caballos divinos, equipado y adornado con oro.
5.179.8
कवचेन महाबाहो सोमार्ककृतलक्ष्मणा ।
धनुर्धरो बद्धतूणो बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ॥ ५.१७९.८ ॥
Vestido con coraza, oh de brazos poderosos, marcado con las insignias de la luna y el sol; con arco en mano, aljaba sujeta y protector de dedos de cuero atado.
5.179.9
सारथ्यं कृतवांस्तत्र युयुत्सोरकुतव्रणः ।
सखा वेदविदत्यन्तं दयितो भार्गवस्य ह ॥ ५.१७९.९ ॥
Allí Akṛtavraṇa fue el auriga de Yuyutsu; era versado en los Vedas, muy querido y amigo del Bhārgava (Paraśurāma).
5.179.10
आह्वयानः स मां युद्धे मनो हर्षयतीव मे ।
पुनः पुनरभिक्रोशन्नभियाहीति भार्गवः ॥ ५.१७९.१० ॥
Desafiándome en la batalla, parecía alegrar mi corazón; una y otra vez el Bhārgava gritaba: «¡Ven, acércate!»
5.179.11
तमादित्यमिवोद्यन्तमनाधृष्यं महाबलम् ।
क्षत्रियान्तकरं राममेकमेकः समासदूम् ॥ ५.१७९.११ ॥
Me acerqué yo solo a aquel Rāma, semejante al sol naciente, invencible y de gran fuerza, destructor de los kṣatriyas.
5.179.12
ततोऽहं बाणपातेषु त्रिषु वाहान्निगृह्य वै ।
अवतीर्य धनुर्न्यस्य पदातिर्ऋषिसत्तमम् ॥ ५.१७९.१२ ॥
Entonces, habiendo frenado los caballos a tres tiros de flecha, descendí, deposité mi arco y fui a pie hasta aquel mejor de los sabios.
5.179.13
अभ्यागच्छं तदा राममर्चिष्यन्द्विजसत्तमम् ।
अभिवाद्य चैनं विधिवदब्रुवं वाक्यमुत्तमम् ॥ ५.१७९.१३ ॥
Entonces, deseando honrar a Rāma, el mejor de los dos veces nacidos, me acerqué a él, lo saludé según el rito y pronuncié estas excelentes palabras.
5.179.14
योत्स्ये त्वया रणे राम सदृशेनाधिकेन वा ।
गुरुणा धर्मशीलेन जयमाशास्व मे विभो ॥ ५.१७९.१४ ॥
Oh Rāma, lucharé contigo en la batalla, seas mi igual o mi superior, mi maestro y de naturaleza dhármica. Oh poderoso, desea mi victoria.
5.179.15
एवमेतत्कुरुश्रेष्ठ कर्तव्यं भूतिमिच्छता ।
धर्मो ह्येष महाबाहो विशिष्टैः सह युध्यताम् ॥ ५.१७९.१५ ॥
Así debe hacerlo quien desea prosperidad, oh mejor de los Kurus. Éste es en verdad el dharma de quienes combaten con los distinguidos, oh de brazos poderosos.
5.179.16
शपेयं त्वां नचेदेवमागच्छेथा विशांपते ।
युध्यस्व त्वं रणे यत्तो धैर्यमालम्ब्य कौरव ॥ ५.१७९.१६ ॥
Oh señor de los hombres, si no hubieras venido así, te habría maldecido. Oh Kaurava, lucha en la batalla con empeño, asumiendo la firmeza.
5.179.17
न तु ते जयमाशासे त्वां विजेतुमहं स्थितः ।
गच्छ युध्यस्व धर्मेण प्रीतोऽस्मि चरितेन ते ॥ ५.१७९.१७ ॥
Pero no deseo para ti la victoria; estoy aquí para vencerte. Ve, lucha según el dharma; estoy complacido con tu conducta.
5.179.18
ततोऽहं तं नमस्कृत्य रथमारुह्य सत्वरः ।
प्राध्मापयं रणे शङ्खं पुनर्हेमपरिष्कृतम् ॥ ५.१७९.१८ ॥
Entonces me incliné ante él, subí rápidamente al carro y volví a soplar en la batalla la concha adornada con oro.
5.179.19
ततो युद्धं समभवन्मम तस्य च भारत ।
दिवसान्सुबहून्राजन्परस्परजिगीषया ॥ ५.१७९.१९ ॥
Entonces se produjo una batalla entre él y yo, oh Bhārata, durante muchos días, oh rey, movidos por el deseo de vencernos mutuamente.
5.179.20
स मे तस्मिन्रणे पूर्वं प्राहरत्कङ्खपत्रिभिः ।
वष्ट्या शतैश्च नवभिः शराणां नतषर्वणाम् ॥ ५.१७९.२० ॥
En aquella batalla me hirió primero con flechas de plumas de garza: seiscientas nueve flechas de nudos curvados.
5.179.21
चत्वारस्तेन मे वाहाः सूतश्चैव विशांपते ।
प्रतिरुद्धास्तथैवाहं समरे दंशितः स्थितः ॥ ५.१७९.२१ ॥
Con ello detuvo también mis cuatro caballos y a mi cochero, oh señor de los pueblos; y yo también me mantuve en pie, armado, en la batalla.
5.179.22
नमस्कृत्य च देवेभ्यो ब्राह्मणेभ्यो विशेषतः ।
तमहं स्मयन्निव रणे प्रत्यभाषं व्यवस्थितम् ॥ ५.१७९.२२ ॥
Tras rendir homenaje a los dioses y especialmente a los brahmanes, le respondí a él, que se mantenía firme en la batalla, como si sonriera.
5.179.23
आचार्यता मानिता मे निर्मर्यादे ह्यपि त्वयि ।
भूयश्च शृणु मे ब्रह्मन्संपदं धर्मसंग्रहे ॥ ५.१७९.२३ ॥
Incluso en ti, oh sin límites, se honró mi condición de maestro. Escucha de nuevo, oh brahmán, mi riqueza en la compilación del dharma.
5.179.24
ये ते वेदाः शरीरस्था … यच्च ते महत् ।
तपश्च ते महत्तप्तं न तेभ्यः प्रहराम्यहम् ॥ ५.१७९.२४ ॥
Los Vedas que habitan en tu cuerpo … y tu gran austeridad, la gran austeridad que has practicado: contra ellos no golpeo.
5.179.25
प्रहरे क्षत्रधर्मस्य यं त्वं राम समाश्रितः ।
ब्राह्मणः क्षत्रियत्वं हि याति शस्त्रसमुद्यमात् ॥ ५.१७९.२५ ॥
¡Oh Rāma! En el combate del deber del guerrero que has asumido, un brahmín, al empuñar las armas, alcanza en verdad la condición de kṣatriya.
5.179.26
पश्य मे धनुषो वीर्यं पश्य बाह्वोर्बलं मम ।
एष ते कार्मुक वीर छिनद्मि निशितेषुणा ॥ ५.१७९.२६ ॥
Mira el poder de mi arco, mira la fuerza de mis brazos. Aquí, oh héroe, corto tu arco con una flecha afilada.
5.179.27
तस्याहं निशितं भल्लं चिक्षेप भरतर्षभ ।
तेनास्य धनुषः कोटिं छित्वा भूमावपातयम् ॥ ५.१७९.२७ ॥
Oh toro de los Bharatas, lancé contra él un bhalla afilado, y con él corté la punta de su arco y lo hice caer al suelo.
5.179.28
तथैव च पृषत्कानां शतानि नतपर्वणाम् ।
चिक्षेप कङ्कपत्राणां जामदग्न्यरथं प्रति । ॥ ५.१७९.२८ ॥
Del mismo modo, lancé cientos de flechas de nudos curvados y plumas de garza contra el carro de Jāmadagnya.
5.179.29
काये विषक्तास्तु तदा वायुना समुदीरिताः ।
चेलुः क्षरन्तो रुधिरं नागा इव च ते शराः ॥ ५.१७९.२९ ॥
Entonces aquellas flechas, clavadas en su cuerpo, agitadas por el viento y goteando sangre, se bamboleaban como serpientes.
5.179.30
क्षतजोक्षितसर्वाङ्गः क्षरन्स रुधिरं रणे ।
बभौ रामस्तथा राजन्प्रफुल्ल इव किंशुकः ॥ ५.१७९.३० ॥
Con todo el cuerpo manchado de la sangre que fluía de sus heridas en el combate, oh rey, Rāma resplandecía como un árbol kiṃśuka en flor.
5.179.31
हेमन्तान्तेऽशोक इव रक्तस्तबकमण्डितः ।
बभौ रामस्तथा राजन्प्रफुल्ल इव किंशुकः ॥ ५.१७९.३१ ॥
Como un árbol aśoka al final del invierno, adornado con racimos rojos de flores, así brilló Rāma, oh rey, como un kiṃśuka en flor.
5.179.32
ततोऽन्यद्धनुरादाय रामः क्रोधसमन्वितः ।
हेमपुङ्खान्सुनिशिताञ्शरांस्तान्हि ववर्ष सः ॥ ५.१७९.३२ ॥
Entonces, tomando otro arco, Rāma, lleno de ira, hizo llover aquellas flechas muy afiladas con plumas de oro.
5.179.33
ते समासाद्य मां रौद्रा बहुधा मर्मभेदिनः ।
अकम्पयन्महावेगाः सर्पानलविषोपमाः ॥ ५.१७९.३३ ॥
Aquellas feroces flechas, al alcanzarme, perforando mis puntos vitales de muchas formas, me hicieron estremecer; eran de gran velocidad, como serpientes, fuego y veneno.
5.179.34
तमहं समवष्टभ्य पुनरात्मानमाहवे ।
शतसंख्यैः शरैः क्रुद्धस्तदा राममवाकिरम् ॥ ५.१७९.३४ ॥
Entonces, recobrándome de nuevo en la batalla, enfurecido, cubrí a Rāma con cientos de flechas.
5.179.35
स तैरग्न्यर्कसङ्काशैः शरैराशीविषोपमैः ।
शितैरभ्यर्दितो रामो मन्दचेता इवाभवत् ॥ ५.१७९.३५ ॥
Acosado por aquellas flechas afiladas, semejantes al fuego y al sol, como serpientes venenosas, Rāma pareció volverse torpe de mente.
5.179.36
ततोऽहं कृपयाऽऽविष्टो विनिन्द्यात्मानमात्मना ।
धिग्धिगित्यब्रुवं युद्धं क्षत्रधर्मं च भारत ॥ ५.१७९.३६ ॥
Entonces, poseído por la compasión, me reprendí a mí mismo y dije: '¡Vergüenza, vergüenza sobre esta batalla y sobre el deber del guerrero, oh Bhārata!'
5.179.37
असकृच्चाब्रुवं राजञ्शोकवेगपरिप्लुतः ।
अहो बत कृतं पापं मयेदं क्षत्रधर्मं च भारत ॥ ५.१७९.३७ ॥
Oh rey, abrumado por la oleada del dolor, repetí una y otra vez: ¡ay!, he cometido este pecado, y también el deber del guerrero, oh descendiente de Bharata.
5.179.38
गुरुर्द्विजातिर्धर्मात्मा यदेवं पीडितः शरैः ।
ततो न प्राहरं भूयो जामदग्न्याय भारत ॥ ५.१७९.३८ ॥
Como mi venerable maestro, el nacido dos veces, de alma justa, estaba así afligido por las flechas, no volví a golpear a Jāmadagnya, oh descendiente de Bharata.
5.179.39
अथावताप्य पृथिवीं पूषा दिवसमंक्षये ।
जगामास्तं सहस्रांशुस्ततो युद्धमुपारमत् ॥ ५.१७९.३९ ॥
Entonces, al final del día, habiendo abrasado la tierra, Pūṣan, el de mil rayos, se hundió para ponerse, y la batalla cesó.