ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.179
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.179.1
तमहं स्मयन्निव रणे प्रत्यभाषं व्यवस्थितम् ।
भूमिष्ठं नोत्सहे योद्धुं भवन्तं रथमास्थितः ॥ ५.१७९.१ ॥
ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ನಗುತ್ತಾ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ನಾನು ಉತ್ತರಿಸಿದೆ: ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಲು ನಾನು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
5.179.2
आरोह स्यन्दनं वीर कवचं च महाभुज ।
बधान समरे राम यदि योद्धुं मयेच्छसि ॥ ५.१७९.२ ॥
ವೀರನೇ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ! ರಥವನ್ನು ಏರಿ ಕವಚವನ್ನು ಧರಿಸು, ರಾಮನೇ! ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ನೀನು ಬಯಸಿದರೆ.
5.179.3
ततो मामब्रवीद्रामः स्मयमानो रणाजिरे ।
रथो मे मेदिनी भीष्म वाहा वेदाः सदश्ववत् ॥ ५.१७९.३ ॥
ಆಗ ರಾಮನು ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ನಗುತ್ತಾ ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಭೀಷ್ಮನೇ! ಭೂಮಿಯೇ ನನ್ನ ರಥ, ವೇದಗಳೇ ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳಂತೆ ನನ್ನ ಕುದುರೆಗಳು.
5.179.4
सूतश्च मातरिश्वा वै कवचं वेदमातरः ।
सुसंवीतो रणे ताभिर्योत्स्येऽहं कुरुनन्दन ॥ ५.१७९.४ ॥
ಸಾರಥಿ ಮಾತರಿಶ್ವ (ವಾಯು); ಕವಚವು ವೇದಗಳ ತಾಯಂದಿರು. ಕುರುನಂದನನೇ! ಅವರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡು ನಾನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವೆ.
5.179.5
एवं ब्रुवाणो गान्धारे रामो मां सत्यविक्रमः ।
शरव्रातेन महता सर्वतः प्रत्यवारयत् ॥ ५.१७९.५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ, ಗಾಂಧಾರಿಯ ಮಗನೇ! ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾಮನು ದೊಡ್ಡ ಬಾಣಗಳ ರಾಶಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ಮುಚ್ಚಿದನು.
5.179.6
ततोऽपश्यं जामदग्न्यं रथमध्ये व्यवस्थितम् ।
सर्वायुधवरे श्रीमत्यद्भुतोपमदर्शने ॥ ५.१७९.६ ॥
ಆಗ ರಥದ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಜಮದಗ್ನಿಯ ಮಗ (ಪರಶುರಾಮ) ನನಗೆ ಕಾಣಿಸಿದನು; ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಯುಧಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ, ಅದ್ಭುತ ರೂಪದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
5.179.7
मनसा विहिते पुण्ये विस्तीर्णे नगरोपभे ।
दिव्याश्वयुजि सन्नद्वे काञ्चनेन विभूषिते ॥ ५.१७९.७ ॥
ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ರಚಿತವಾದ, ಪವಿತ್ರವಾದ, ವಿಸ್ತಾರವಾದ, ನಗರದಂತಿರುವ, ದಿವ್ಯ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ, ಕವಚಧಾರಿ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ (ರಥ).
5.179.8
कवचेन महाबाहो सोमार्ककृतलक्ष्मणा ।
धनुर्धरो बद्धतूणो बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ॥ ५.१७९.८ ॥
ಕವಚದೊಂದಿಗೆ, ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯ ಲಾಂಛನಗಳಿಂದ ಗುರುತಾದ; ಬಿಲ್ಲುಧಾರಿ, ಬತ್ತಳಿಕೆ ಕಟ್ಟಿದ, ಬೆರಳುಕವಚ (ಗೋಧಾ ಚರ್ಮ) ಕಟ್ಟಿದ.
5.179.9
सारथ्यं कृतवांस्तत्र युयुत्सोरकुतव्रणः ।
सखा वेदविदत्यन्तं दयितो भार्गवस्य ह ॥ ५.१७९.९ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಯುಯುತ್ಸುವಿಗೆ ಅಕೃತವ್ರಣನು ಸಾರಥ್ಯ ಮಾಡಿದನು; ಅವನು ವೇದಜ್ಞ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ, ಭಾರ್ಗವನ (ಪರಶುರಾಮನ) ಗೆಳೆಯ.
5.179.10
आह्वयानः स मां युद्धे मनो हर्षयतीव मे ।
पुनः पुनरभिक्रोशन्नभियाहीति भार्गवः ॥ ५.१७९.१० ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹರ್ಷಗೊಳಿಸುವಂತಿತ್ತು; ಭಾರ್ಗವನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕೂಗಿದನು, ‘ಬಾ, ಮುಂದೆ ಬಾ!’
5.179.11
तमादित्यमिवोद्यन्तमनाधृष्यं महाबलम् ।
क्षत्रियान्तकरं राममेकमेकः समासदूम् ॥ ५.१७९.११ ॥
ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಅಜೇಯನೂ ಮಹಾಬಲಿಯೂ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಆ ರಾಮನನ್ನು ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಸಮೀಪಿಸಿದೆನು.
5.179.12
ततोऽहं बाणपातेषु त्रिषु वाहान्निगृह्य वै ।
अवतीर्य धनुर्न्यस्य पदातिर्ऋषिसत्तमम् ॥ ५.१७९.१२ ॥
ಆಗ ನಾನು ಮೂರು ಬಾಣದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಇಳಿದು, ಬಿಲ್ಲನ್ನಿಟ್ಟು, ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದೆನು.
5.179.13
अभ्यागच्छं तदा राममर्चिष्यन्द्विजसत्तमम् ।
अभिवाद्य चैनं विधिवदब्रुवं वाक्यमुत्तमम् ॥ ५.१७९.१३ ॥
ಆಗ ನಾನು ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ರಾಮನನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಬಯಸಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಈ ಉತ್ತಮ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು.
5.179.14
योत्स्ये त्वया रणे राम सदृशेनाधिकेन वा ।
गुरुणा धर्मशीलेन जयमाशास्व मे विभो ॥ ५.१७९.१४ ॥
ಓ ರಾಮ, ರಣದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಹೋರಾಡುವೆನು; ನೀನು ನನಗೆ ಸಮನಾದವನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಲಿ, ಗುರುವೂ ಧರ್ಮಶೀಲನೂ ಆಗಿರುವೆ. ಓ ವಿಭೋ, ನನ್ನ ಜಯವನ್ನು ಹಾರೈಸು.
5.179.15
एवमेतत्कुरुश्रेष्ठ कर्तव्यं भूतिमिच्छता ।
धर्मो ह्येष महाबाहो विशिष्टैः सह युध्यताम् ॥ ५.१७९.१५ ॥
ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು; ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ವಿಶಿಷ್ಟರೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವವರ ಧರ್ಮ ಇದೇ.
5.179.16
शपेयं त्वां नचेदेवमागच्छेथा विशांपते ।
युध्यस्व त्वं रणे यत्तो धैर्यमालम्ब्य कौरव ॥ ५.१७९.१६ ॥
ಜನಾಧಿಪನೇ, ನೀನು ಹೀಗೆ ಬಾರದಿದ್ದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಶಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ; ಕೌರವನೇ, ರಣದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯತ್ನದಿಂದ ಹೋರಾಡು.
5.179.17
न तु ते जयमाशासे त्वां विजेतुमहं स्थितः ।
गच्छ युध्यस्व धर्मेण प्रीतोऽस्मि चरितेन ते ॥ ५.१७९.१७ ॥
ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಜಯವನ್ನು ನಾನು ಹಾರೈಸುವುದಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನನ್ನು ಜಯಿಸಲೆಂದೇ ನಾನು ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ. ಹೋಗು, ಧರ್ಮದಿಂದ ಹೋರಾಡು; ನಿನ್ನ ನಡತೆಯಿಂದ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
5.179.18
ततोऽहं तं नमस्कृत्य रथमारुह्य सत्वरः ।
प्राध्मापयं रणे शङ्खं पुनर्हेमपरिष्कृतम् ॥ ५.१७९.१८ ॥
ನಂತರ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ರಥವೇರಿ, ರಣದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಶಂಖವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಊದಿದೆನು.
5.179.19
ततो युद्धं समभवन्मम तस्य च भारत ।
दिवसान्सुबहून्राजन्परस्परजिगीषया ॥ ५.१७९.१९ ॥
ಆಗ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧವು ನಡೆಯಿತು, ಓ ಭಾರತ. ಓ ರಾಜನೇ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಗೆಲ್ಲುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಹಲವು ದಿನಗಳು.
5.179.20
स मे तस्मिन्रणे पूर्वं प्राहरत्कङ्खपत्रिभिः ।
वष्ट्या शतैश्च नवभिः शराणां नतषर्वणाम् ॥ ५.१७९.२० ॥
ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮೊದಲು ಕೊಕ್ಕರೆ ಗರಿಗಳ ಬಾಣಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಹೊಡೆದನು — ಬಾಗಿದ ಗಂಟುಗಳ ಅರವತ್ತು ನೂರು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ.
5.179.21
चत्वारस्तेन मे वाहाः सूतश्चैव विशांपते ।
प्रतिरुद्धास्तथैवाहं समरे दंशितः स्थितः ॥ ५.१७९.२१ ॥
ಅವನು ನನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾರಥಿಯನ್ನೂ ತಡೆದನು, ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ನಾನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕವಚ ಧರಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದೆ.
5.179.22
नमस्कृत्य च देवेभ्यो ब्राह्मणेभ्यो विशेषतः ।
तमहं स्मयन्निव रणे प्रत्यभाषं व्यवस्थितम् ॥ ५.१७९.२२ ॥
ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಅವನಿಗೆ ನಗುತ್ತಾ ಉತ್ತರಿಸಿದೆನು.
5.179.23
आचार्यता मानिता मे निर्मर्यादे ह्यपि त्वयि ।
भूयश्च शृणु मे ब्रह्मन्संपदं धर्मसंग्रहे ॥ ५.१७९.२३ ॥
ಮರ್ಯಾದೆಯಿಲ್ಲದವನೇ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ಆಚಾರ್ಯತ್ವವು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇನ್ನೂ ಕೇಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಧರ್ಮಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು.
5.179.24
ये ते वेदाः शरीरस्था … यच्च ते महत् ।
तपश्च ते महत्तप्तं न तेभ्यः प्रहराम्यहम् ॥ ५.१७९.२४ ॥
ನಿನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ವೇದಗಳು … ನಿನ್ನ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸು, ನೀನು ಆಚರಿಸಿದ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸು — ಅವುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಾನು ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
5.179.25
प्रहरे क्षत्रधर्मस्य यं त्वं राम समाश्रितः ।
ब्राह्मणः क्षत्रियत्वं हि याति शस्त्रसमुद्यमात् ॥ ५.१७९.२५ ॥
ರಾಮ, ನೀನು ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವ ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮದ ಪ್ರಹಾರದಲ್ಲಿ, ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿಯುವುದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
5.179.26
पश्य मे धनुषो वीर्यं पश्य बाह्वोर्बलं मम ।
एष ते कार्मुक वीर छिनद्मि निशितेषुणा ॥ ५.१७९.२६ ॥
ನನ್ನ ಬಿಲ್ಲಿನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡು, ನನ್ನ ತೋಳುಗಳ ಬಲವನ್ನು ನೋಡು. ವೀರನೇ, ಇಗೋ ನಿನ್ನ ಬಿಲ್ಲು, ಹರಿತವಾದ ಬಾಣದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತೇನೆ.
5.179.27
तस्याहं निशितं भल्लं चिक्षेप भरतर्षभ ।
तेनास्य धनुषः कोटिं छित्वा भूमावपातयम् ॥ ५.१७९.२७ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಹರಿತವಾದ ಭಲ್ಲವನ್ನು ಎಸೆದೆ; ಅದರಿಂದ ಅವನ ಬಿಲ್ಲಿನ ತುದಿಯನ್ನು ತುಂಡರಿಸಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಉರುಳಿಸಿದೆ.
5.179.28
तथैव च पृषत्कानां शतानि नतपर्वणाम् ।
चिक्षेप कङ्कपत्राणां जामदग्न्यरथं प्रति । ॥ ५.१७९.२८ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಬಾಗಿದ ಗಂಟುಗಳುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕರೆ ಗರಿಗಳ ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಜಾಮದಗ್ನ್ಯನ ರಥದತ್ತ ಎಸೆದೆ.
5.179.29
काये विषक्तास्तु तदा वायुना समुदीरिताः ।
चेलुः क्षरन्तो रुधिरं नागा इव च ते शराः ॥ ५.१७९.२९ ॥
ಆಗ ಆ ಬಾಣಗಳು ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅಲುಗಾಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ರಕ್ತ ಸುರಿಸುವ ಹಾವುಗಳಂತೆ ಚಲಿಸಿದವು.
5.179.30
क्षतजोक्षितसर्वाङ्गः क्षरन्स रुधिरं रणे ।
बभौ रामस्तथा राजन्प्रफुल्ल इव किंशुकः ॥ ५.१७९.३० ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ರಕ್ತದಿಂದ ಮೈಯೆಲ್ಲಾ ತೋಯ್ದಿದ್ದ ಅವನು, ಅರಸೇ, ಅರಳಿದ ಕಿಂಶುಕ ವೃಕ್ಷದಂತೆ ಹೊಳೆದನು.
5.179.31
हेमन्तान्तेऽशोक इव रक्तस्तबकमण्डितः ।
बभौ रामस्तथा राजन्प्रफुल्ल इव किंशुकः ॥ ५.१७९.३१ ॥
ಹೇಮಂತದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಅಶೋಕ ವೃಕ್ಷದಂತೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ಅರಳಿದ ಕಿಂಶುಕದಂತೆ ರಾಮನು ಹೊಳೆದನು.
5.179.32
ततोऽन्यद्धनुरादाय रामः क्रोधसमन्वितः ।
हेमपुङ्खान्सुनिशिताञ्शरांस्तान्हि ववर्ष सः ॥ ५.१७९.३२ ॥
ಆಗ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಮನು ಚಿನ್ನದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಅತಿ ಹರಿತವಾದ ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಮಳೆಗರೆದನು.
5.179.33
ते समासाद्य मां रौद्रा बहुधा मर्मभेदिनः ।
अकम्पयन्महावेगाः सर्पानलविषोपमाः ॥ ५.१७९.३३ ॥
ಆ ಭಯಂಕರ ಬಾಣಗಳು ನನ್ನನ್ನು ತಲುಪಿ, ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ನನ್ನನ್ನು ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು; ಅವು ಮಹಾವೇಗದವು, ಸರ್ಪ, ಅಗ್ನಿ, ವಿಷದಂತೆ.
5.179.34
तमहं समवष्टभ्य पुनरात्मानमाहवे ।
शतसंख्यैः शरैः क्रुद्धस्तदा राममवाकिरम् ॥ ५.१७९.३४ ॥
ಆಗ ನಾನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನನ್ನು ಸಂಭಾಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೋಪದಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಮಳೆಗರೆದೆನು.
5.179.35
स तैरग्न्यर्कसङ्काशैः शरैराशीविषोपमैः ।
शितैरभ्यर्दितो रामो मन्दचेता इवाभवत् ॥ ५.१७९.३५ ॥
ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತಿರುವ ಆ ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ರಾಮನು ಮಂದಬುದ್ಧಿಯಂತಾದನು.
5.179.36
ततोऽहं कृपयाऽऽविष्टो विनिन्द्यात्मानमात्मना ।
धिग्धिगित्यब्रुवं युद्धं क्षत्रधर्मं च भारत ॥ ५.१७९.३६ ॥
ಆಗ ನಾನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ನನ್ನನ್ನೇ ನಿಂದಿಸಿಕೊಂಡು, 'ಧಿಕ್ಕಾರ, ಧಿಕ್ಕಾರ ಈ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ, ಓ ಭಾರತ!' ಎಂದೆನು.
5.179.37
असकृच्चाब्रुवं राजञ्शोकवेगपरिप्लुतः ।
अहो बत कृतं पापं मयेदं क्षत्रधर्मं च भारत ॥ ५.१७९.३७ ॥
ರಾಜನೇ, ಶೋಕದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಾನು ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳಿದೆ: ಅಯ್ಯೋ, ನಾನು ಈ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ; ಓ ಭಾರತ, ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮವೂ (ಪಾಪವಾಯಿತು).
5.179.38
गुरुर्द्विजातिर्धर्मात्मा यदेवं पीडितः शरैः ।
ततो न प्राहरं भूयो जामदग्न्याय भारत ॥ ५.१७९.३८ ॥
ಗುರುವೂ, ದ್ವಿಜನೂ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಆದ ಅವರು ಹೀಗೆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದಾಗ, ಓ ಭಾರತ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
5.179.39
अथावताप्य पृथिवीं पूषा दिवसमंक्षये ।
जगामास्तं सहस्रांशुस्ततो युद्धमुपारमत् ॥ ५.१७९.३९ ॥
ಆಗ ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಷ (ಸೂರ್ಯ) ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟು, ಸಹಸ್ರಾಂಶು ಅಸ್ತನಾದ; ಆಗ ಯುದ್ಧ ನಿಂತಿತು.