ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.179
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.179.1
तमहं स्मयन्निव रणे प्रत्यभाषं व्यवस्थितम् ।
भूमिष्ठं नोत्सहे योद्धुं भवन्तं रथमास्थितः ॥ ५.१७९.१ ॥
ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ହସି ହସି ଭୂମିରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଉତ୍ତର ଦେଲି: ରଥରେ ବସି ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହିଁ।
5.179.2
आरोह स्यन्दनं वीर कवचं च महाभुज ।
बधान समरे राम यदि योद्धुं मयेच्छसि ॥ ५.१७९.२ ॥
ହେ ବୀର, ହେ ମହାବାହୁ! ରଥରେ ଚଢ଼ି କବଚ ପିନ୍ଧ, ହେ ରାମ! ଯଦି ତୁମେ ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର।
5.179.3
ततो मामब्रवीद्रामः स्मयमानो रणाजिरे ।
रथो मे मेदिनी भीष्म वाहा वेदाः सदश्ववत् ॥ ५.१७९.३ ॥
ତା'ପରେ ରାମ ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ହସି ହସି ମୋତେ କହିଲେ: ହେ ଭୀଷ୍ମ! ପୃଥିବୀ ହିଁ ମୋ ରଥ, ଆଉ ବେଦସମୂହ ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ ପରି ମୋ ଅଶ୍ୱ।
5.179.4
सूतश्च मातरिश्वा वै कवचं वेदमातरः ।
सुसंवीतो रणे ताभिर्योत्स्येऽहं कुरुनन्दन ॥ ५.१७९.४ ॥
ସାରଥି ମାତରିଶ୍ୱା (ବାୟୁ); କବଚ ହେଉଛନ୍ତି ବେଦର ମାତାମାନେ। ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ! ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁସଜ୍ଜିତ ହୋଇ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।
5.179.5
एवं ब्रुवाणो गान्धारे रामो मां सत्यविक्रमः ।
शरव्रातेन महता सर्वतः प्रत्यवारयत् ॥ ५.१७९.५ ॥
ଏହିପରି କହି, ହେ ଗାନ୍ଧାରୀ-ପୁତ୍ର! ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ରାମ ବହୁ ବାଣର ବର୍ଷଣରେ ମୋତେ ସବୁ ଦିଗରୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
5.179.6
ततोऽपश्यं जामदग्न्यं रथमध्ये व्यवस्थितम् ।
सर्वायुधवरे श्रीमत्यद्भुतोपमदर्शने ॥ ५.१७९.६ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ରଥ ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କୁ (ପରଶୁରାମଙ୍କୁ) ଦେଖିଲି; ସେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ, ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପବାନ୍ ଥିଲେ।
5.179.7
मनसा विहिते पुण्ये विस्तीर्णे नगरोपभे ।
दिव्याश्वयुजि सन्नद्वे काञ्चनेन विभूषिते ॥ ५.१७९.७ ॥
ମନ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ, ପବିତ୍ର, ବିସ୍ତୃତ, ନଗର ସଦୃଶ, ଦିବ୍ୟ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ, କବଚଧାରୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କୃତ (ରଥ)।
5.179.8
कवचेन महाबाहो सोमार्ककृतलक्ष्मणा ।
धनुर्धरो बद्धतूणो बद्धगोधाङ्गुलित्रवान् ॥ ५.१७९.८ ॥
କବଚ ସହିତ, ହେ ମହାବାହୁ, ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚିହ୍ନରେ ଅଙ୍କିତ; ଧନୁର୍ଧର, ତୂଣୀର ବାନ୍ଧିଥିବା, ଗୋଧା-ଚର୍ମର ଅଙ୍ଗୁଳିତ୍ରାଣ ବାନ୍ଧିଥିବା।
5.179.9
सारथ्यं कृतवांस्तत्र युयुत्सोरकुतव्रणः ।
सखा वेदविदत्यन्तं दयितो भार्गवस्य ह ॥ ५.१७९.९ ॥
ସେଠାରେ ଯୁଯୁତ୍ସୁଙ୍କ ସାରଥ୍ୟ ଅକୃତବ୍ରଣ କରିଥିଲେ; ସେ ବେଦଜ୍ଞ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ ଏବଂ ଭାର୍ଗବ (ପରଶୁରାମ)ଙ୍କ ସଖା ଥିଲେ।
5.179.10
आह्वयानः स मां युद्धे मनो हर्षयतीव मे ।
पुनः पुनरभिक्रोशन्नभियाहीति भार्गवः ॥ ५.१७९.१० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ଆହ୍ୱାନ କରି ସେ ଯେମିତି ମୋ ମନକୁ ହର୍ଷିତ କରୁଥିଲେ; ଭାର୍ଗବ ବାରମ୍ବାର ଡାକିଲେ, ‘ଆସ, ଆଗକୁ ଆସ!’
5.179.11
तमादित्यमिवोद्यन्तमनाधृष्यं महाबलम् ।
क्षत्रियान्तकरं राममेकमेकः समासदूम् ॥ ५.१७९.११ ॥
ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଅଜେୟ ଓ ମହାବଳୀ, କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ବିନାଶକାରୀ ସେଇ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ମୁଁ ଏକାକୀ ଗଲି।
5.179.12
ततोऽहं बाणपातेषु त्रिषु वाहान्निगृह्य वै ।
अवतीर्य धनुर्न्यस्य पदातिर्ऋषिसत्तमम् ॥ ५.१७९.१२ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ତିନି ବାଣ ଫିଙ୍ଗିବା ଦୂରରେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇ, ଓହ୍ଲାଇ, ଧନୁ ରଖି, ପଦାତିକ ହୋଇ ସେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲି।
5.179.13
अभ्यागच्छं तदा राममर्चिष्यन्द्विजसत्तमम् ।
अभिवाद्य चैनं विधिवदब्रुवं वाक्यमुत्तमम् ॥ ५.१७९.१३ ॥
ଏବେ ମୁଁ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ବିଧିପୂର୍ବକ ପ୍ରଣାମ କରି ଏହି ଉତ୍ତମ ବାକ୍ୟ କହିଲି।
5.179.14
योत्स्ये त्वया रणे राम सदृशेनाधिकेन वा ।
गुरुणा धर्मशीलेन जयमाशास्व मे विभो ॥ ५.१७९.१४ ॥
ହେ ରାମ, ରଣରେ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି; ତୁମେ ମୋ ସମାନ ବା ଅଧିକ, ଗୁରୁ ଓ ଧର୍ମଶୀଳ। ହେ ବିଭୋ, ମୋ ବିଜୟର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅ।
5.179.15
एवमेतत्कुरुश्रेष्ठ कर्तव्यं भूतिमिच्छता ।
धर्मो ह्येष महाबाहो विशिष्टैः सह युध्यताम् ॥ ५.१७९.१५ ॥
ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଇଚ୍ଛାକାରୀଙ୍କ ଏହା ହିଁ କରିବା ଉଚିତ; ହେ ମହାବାହୁ, ବିଶିଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାଙ୍କ ଧର୍ମ ଏହା।
5.179.16
शपेयं त्वां नचेदेवमागच्छेथा विशांपते ।
युध्यस्व त्वं रणे यत्तो धैर्यमालम्ब्य कौरव ॥ ५.१७९.१६ ॥
ହେ ବିଶାଂପତି, ତୁମେ ଯଦି ଏପରି ନ ଆସିଥାଆନ୍ତ ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଭିଶାପ ଦେଇଥାନ୍ତି; ହେ କୌରବ, ରଣରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରି ଯତ୍ନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର।
5.179.17
न तु ते जयमाशासे त्वां विजेतुमहं स्थितः ।
गच्छ युध्यस्व धर्मेण प्रीतोऽस्मि चरितेन ते ॥ ५.१७९.१७ ॥
କିନ୍ତୁ ତୁମ ବିଜୟ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରୁ ନାହିଁ; ତୁମକୁ ଜିତିବା ପାଇଁ ମୁଁ ଠିଆ ହୋଇଛି। ଯାଅ, ଧର୍ମରେ ଯୁଦ୍ଧ କର; ତୁମ ଆଚରଣରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ।
5.179.18
ततोऽहं तं नमस्कृत्य रथमारुह्य सत्वरः ।
प्राध्मापयं रणे शङ्खं पुनर्हेमपरिष्कृतम् ॥ ५.१७९.१८ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଚଢ଼ି, ରଣରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କୃତ ଶଙ୍ଖ ପୁଣି ବଜାଇଲି।
5.179.19
ततो युद्धं समभवन्मम तस्य च भारत ।
दिवसान्सुबहून्राजन्परस्परजिगीषया ॥ ५.१७९.१९ ॥
ତାପରେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ହେ ଭାରତ। ହେ ରାଜନ୍, ପରସ୍ପରକୁ ଜୟ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ବହୁ ଦିନ।
5.179.20
स मे तस्मिन्रणे पूर्वं प्राहरत्कङ्खपत्रिभिः ।
वष्ट्या शतैश्च नवभिः शराणां नतषर्वणाम् ॥ ५.१७९.२० ॥
ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ପ୍ରଥମେ ବଗୁଳି ପକ୍ଷର ବାଣରେ ମୋତେ ପ୍ରହାର କଲା — ନଇ ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ଛଅ ଶହ ନଅଟି ବାଣରେ।
5.179.21
चत्वारस्तेन मे वाहाः सूतश्चैव विशांपते ।
प्रतिरुद्धास्तथैवाहं समरे दंशितः स्थितः ॥ ५.१७९.२१ ॥
ସେ ମୋ ଚାରିଟି ଘୋଡା ଓ ସାରଥିକୁ ମଧ୍ୟ ରୋକିଲା, ହେ ପ୍ରଜାପତି। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ କବଚ ପିନ୍ଧି ଠିଆ ହେଲି।
5.179.22
नमस्कृत्य च देवेभ्यो ब्राह्मणेभ्यो विशेषतः ।
तमहं स्मयन्निव रणे प्रत्यभाषं व्यवस्थितम् ॥ ५.१७९.२२ ॥
ଦେବତାଙ୍କୁ ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଟଳ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତାକୁ ମୁଁ ହସି ହସି ଉତ୍ତର ଦେଲି।
5.179.23
आचार्यता मानिता मे निर्मर्यादे ह्यपि त्वयि ।
भूयश्च शृणु मे ब्रह्मन्संपदं धर्मसंग्रहे ॥ ५.१७९.२३ ॥
ହେ ମର୍ଯ୍ୟାଦାହୀନ, ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ମୋର ଆଚାର୍ଯ୍ୟତ୍ୱ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛି। ଆହୁରି ଶୁଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଧର୍ମସଂଗ୍ରହରେ ମୋର ସମ୍ପତ୍ତି।
5.179.24
ये ते वेदाः शरीरस्था … यच्च ते महत् ।
तपश्च ते महत्तप्तं न तेभ्यः प्रहराम्यहम् ॥ ५.१७९.२४ ॥
ତୁମ ଶରୀରରେ ଥିବା ଯେଉଁ ବେଦସମୂହ … ଆଉ ତୁମର ଯେଉଁ ମହାନ ତପ, ଯାହା ତୁମେ ମହାତପ କରିଛ — ସେମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ପ୍ରହାର କରେ ନାହିଁ।
5.179.25
प्रहरे क्षत्रधर्मस्य यं त्वं राम समाश्रितः ।
ब्राह्मणः क्षत्रियत्वं हि याति शस्त्रसमुद्यमात् ॥ ५.१७९.२५ ॥
ହେ ରାମ, ତୁମେ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମର ପ୍ରହାରରେ, ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିବାରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ କ୍ଷତ୍ରିୟତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
5.179.26
पश्य मे धनुषो वीर्यं पश्य बाह्वोर्बलं मम ।
एष ते कार्मुक वीर छिनद्मि निशितेषुणा ॥ ५.१७९.२६ ॥
ମୋ ଧନୁର ବୀର୍ଯ୍ୟ ଦେଖ, ମୋ ବାହୁର ବଳ ଦେଖ। ହେ ବୀର, ଏହି ତୁମ ଧନୁ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମୁଁ ଏହାକୁ କାଟୁଛି।
5.179.27
तस्याहं निशितं भल्लं चिक्षेप भरतर्षभ ।
तेनास्य धनुषः कोटिं छित्वा भूमावपातयम् ॥ ५.१७९.२७ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲ ନିକ୍ଷେପ କଲି; ତା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ଧନୁର ଅଗ୍ରଭାଗ ଛେଦି ଭୂମିରେ ପକାଇଲି।
5.179.28
तथैव च पृषत्कानां शतानि नतपर्वणाम् ।
चिक्षेप कङ्कपत्राणां जामदग्न्यरथं प्रति । ॥ ५.१७९.२८ ॥
ସେହିପରି, ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠି ଓ କଙ୍କ ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ଶହ ଶହ ବାଣ ମୁଁ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ନିକ୍ଷେପ କଲି।
5.179.29
काये विषक्तास्तु तदा वायुना समुदीरिताः ।
चेलुः क्षरन्तो रुधिरं नागा इव च ते शराः ॥ ५.१७९.२९ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଥିଲା; ପବନରେ ଦୋହଲି ରକ୍ତ ଝରାଉଥିବା ସାପ ପରି ସେମାନେ ଦୋହଲିଲେ।
5.179.30
क्षतजोक्षितसर्वाङ्गः क्षरन्स रुधिरं रणे ।
बभौ रामस्तथा राजन्प्रफुल्ल इव किंशुकः ॥ ५.१७९.३० ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷତରୁ ବହୁଥିବା ରକ୍ତରେ ସାରା ଶରୀର ଭିଜିଥିବା ସେ, ହେ ରାଜନ, ଫୁଟିଥିବା କିଂଶୁକ ବୃକ୍ଷ ପରି ଶୋଭିଲେ।
5.179.31
हेमन्तान्तेऽशोक इव रक्तस्तबकमण्डितः ।
बभौ रामस्तथा राजन्प्रफुल्ल इव किंशुकः ॥ ५.१७९.३१ ॥
ହେମନ୍ତ ଶେଷରେ ଲାଲ ପୁଷ୍ପଗୁଚ୍ଛରେ ସଜ୍ଜିତ ଅଶୋକ ବୃକ୍ଷ ପରି, ହେ ରାଜନ, ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ କିଂଶୁକ ପରି ରାମ ଉଜ୍ଜ୍ବଳ ହେଲେ।
5.179.32
ततोऽन्यद्धनुरादाय रामः क्रोधसमन्वितः ।
हेमपुङ्खान्सुनिशिताञ्शरांस्तान्हि ववर्ष सः ॥ ५.१७९.३२ ॥
ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ନେଇ, କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ରାମ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ, ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସେହି ବାଣ ବର୍ଷଣ କଲେ।
5.179.33
ते समासाद्य मां रौद्रा बहुधा मर्मभेदिनः ।
अकम्पयन्महावेगाः सर्पानलविषोपमाः ॥ ५.१७९.३३ ॥
ସେହି ଭୟଙ୍କର ବାଣ ମୋତେ ପହଞ୍ଚି, ବହୁ ପ୍ରକାରେ ମର୍ମସ୍ଥଳ ଭେଦ କରି ମୋତେ କମ୍ପାଇଲେ; ସେମାନେ ମହାବେଗଶାଳୀ, ସର୍ପ, ଅଗ୍ନି ଓ ବିଷ ସଦୃଶ ଥିଲେ।
5.179.34
तमहं समवष्टभ्य पुनरात्मानमाहवे ।
शतसंख्यैः शरैः क्रुद्धस्तदा राममवाकिरम् ॥ ५.१७९.३४ ॥
ତେବେ ମୁଁ ପୁଣି ନିଜକୁ ସମ୍ଭାଳି, କ୍ରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶହ ଶହ ବାଣରେ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଷଣ କଲି।
5.179.35
स तैरग्न्यर्कसङ्काशैः शरैराशीविषोपमैः ।
शितैरभ्यर्दितो रामो मन्दचेता इवाभवत् ॥ ५.१७९.३५ ॥
ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ, ବିଷଧର ସର୍ପ ପରି ସେହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ରାମ ଯେପରି ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ହୋଇଗଲେ।
5.179.36
ततोऽहं कृपयाऽऽविष्टो विनिन्द्यात्मानमात्मना ।
धिग्धिगित्यब्रुवं युद्धं क्षत्रधर्मं च भारत ॥ ५.१७९.३६ ॥
ତେବେ କରୁଣାରେ ଆବିଷ୍ଟ ହୋଇ ମୁଁ ନିଜକୁ ନିନ୍ଦି କହିଲି, 'ଧିକ୍ ଧିକ୍ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମକୁ, ହେ ଭାରତ!'
5.179.37
असकृच्चाब्रुवं राजञ्शोकवेगपरिप्लुतः ।
अहो बत कृतं पापं मयेदं क्षत्रधर्मं च भारत ॥ ५.१७९.३७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶୋକର ବେଗରେ ଆବୃତ ହୋଇ ମୁଁ ବାରମ୍ବାର କହିଲି - ଅହୋ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପାପ କରାଗଲା; ହେ ଭାରତ, କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ ମଧ୍ୟ (ପାପ ହେଲା)।
5.179.38
गुरुर्द्विजातिर्धर्मात्मा यदेवं पीडितः शरैः ।
ततो न प्राहरं भूयो जामदग्न्याय भारत ॥ ५.१७९.३८ ॥
ଗୁରୁ, ଦ୍ୱିଜ, ଧର୍ମାତ୍ମା ସେ ଏହିପରି ଶରରେ ପୀଡ଼ିତ ହେବାରୁ, ହେ ଭାରତ, ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରହାର କଲି ନାହିଁ।
5.179.39
अथावताप्य पृथिवीं पूषा दिवसमंक्षये ।
जगामास्तं सहस्रांशुस्ततो युद्धमुपारमत् ॥ ५.१७९.३९ ॥
ତା'ପରେ ଦିନର ଶେଷରେ ପୂଷା (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ପୃଥିବୀକୁ ତପ୍ତ କରି ସହସ୍ରାଂଶୁ ଅସ୍ତ ହେଲେ; ତେବେ ଯୁଦ୍ଧ ଅଟକିଗଲା।