Mahābhārata · Adhyāya 5.180
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.180.1
आत्मनस्तु ततः सूतो हयानां च विशांपते ।
मम चापनयामास शल्यान्कुशलसंमतः ॥ ५.१८०.१ ॥
Entonces, oh señor de los hombres, el auriga, tenido por hábil, retiró las flechas de sí mismo, de los caballos y de mí.
5.180.2
स्नातापवृत्तैस्तुरगैर्लब्धतोयैरविह्वलैः ।
प्रभाते चोदिते सूर्ये ततो युद्धमवर्तत ॥ ५.१८०.२ ॥
Con los caballos bañados, descansados, abrevados y tranquilos, al amanecer, cuando salió el sol, entonces comenzó la batalla.
5.180.3
दृष्ट्वा भां तूर्णमायान्तं दंशितं स्यन्दने स्थितम् ।
अकरोद्रथमत्यर्थं रामः सज्जं प्रतापवान् ॥ ५.१८०.३ ॥
Al verlo venir rápidamente, de pie y armado en el carro, el poderoso Rāma dispuso por completo su carro.
5.180.4
ततोऽहं राममायान्तं दृष्ट्वा समरकाङ्क्षिणम् ।
धनुःश्रेष्ठं समित्सृज्य सहसावतरं रथात् ॥ ५.१८०.४ ॥
Entonces, al ver a Rāma acercarse, ansioso de combate, deposité mi mejor arco y de repente descendí del carro.
5.180.5
अभिवाद्य तथैवाहं रथमारुह्य भारत ।
युयुत्सुर्जामदग्न्यस्य प्रमुखे वीतभीः स्थितः ॥ ५.१८०.५ ॥
Oh Bhārata, habiéndole saludado de la misma manera, volví a subir al carro y me quedé sin miedo ante el hijo de Jamadagni, deseoso de luchar.
5.180.6
ततोऽहं शरवर्षेण महता समवाकिरम् ।
स च मां शरवर्षेण वर्षन्तं समवाकिरम् ॥ ५.१८०.६ ॥
Entonces lo cubrí con una gran lluvia de flechas; y él, lloviendo flechas sobre mí, a su vez me cubrió.
5.180.7
संक्रुद्धो जामदग्न्यस्तु पुनरेव सुतेजितान् ।
संप्रैषीन्मे शरान्घोरान्दीप्तास्यानुरगानिव ॥ ५.१८०.७ ॥
Enfurecido, el hijo de Jamadagni volvió a lanzar contra mí flechas bien afiladas y terribles, como serpientes de bocas ardientes.
5.180.8
ततोऽहं निशितैर्भल्लैः शतशोऽथ सहस्रशः ।
अच्छिदं सहसा राजन्नन्तरिक्षे पुनः पुनः ॥ ५.१८०.८ ॥
Entonces, con agudas flechas bhalla, por cientos y miles, oh rey, las corté en el cielo de golpe, una y otra vez.
5.180.9
ततस्त्वस्त्राणि दिव्यानि जामदग्न्यः प्रतापवान् ।
मयि प्रयोजयामास तान्यहं प्रत्यषेधयम् । ॥ ५.१८०.९ ॥
Entonces el poderoso hijo de Jamadagni dirigió contra mí armas divinas, y yo las contrarresté.
5.180.10
अस्त्रैरेव महाबाहो चिकीर्षन्नधिकां क्रियाम् ।
ततो विदि महान्नादः प्रादुरासीत्समन्ततः ॥ ५.१८०.१० ॥
Oh de brazos poderosos, deseando realizar una hazaña aún mayor solo con armas, entonces un gran estruendo surgió en el cielo por todas partes.
5.180.11
ततोऽहमस्त्रं वायव्यं जामदग्न्ये प्रयुक्तवान् ।
प्रत्याजघ्ने च तद्रामो गुह्यकास्त्रेण भारत ॥ ५.१८०.११ ॥
Entonces lancé el arma Vāyavya contra el hijo de Jamadagni, y Rāma la contrarrestó, oh Bhārata, con el arma Guhyaka.
5.180.12
ततोऽहमस्त्रमाग्नेयमनुमन्त्र्य प्रयुक्तवान् ।
वारुणेनैव तद्रामो वारयामास मे विभुः ॥ ५.१८०.१२ ॥
Entonces, tras invocar el mantra, lancé el arma Āgneya, y el poderoso Rāma la contrarrestó contra mí con el arma Vāruṇa.
5.180.13
एवमस्त्राणि दिव्यानि रामस्याहमवारयम् ।
रामश्च मम तेजस्वी दिव्यास्त्रविदरिन्दमः ॥ ५.१८०.१३ ॥
Así yo contrarresté las armas divinas de Rāma, y el resplandeciente Rāma, conocedor de las armas divinas y domador de enemigos, contrarrestó las mías.
5.180.14
ततो मां सव्यतो राजन्रामः कुर्वन्द्विजोत्तमः ।
उरस्यविध्यत्संक्रुद्धो जामदग्न्यः प्रतापवान् ॥ ५.१८०.१४ ॥
Entonces, oh rey, Rāma, el mejor de los nacidos dos veces, atacándome por el costado izquierdo, enfurecido, me atravesó el pecho con una flecha: el poderoso hijo de Jamadagni.
5.180.15
ततोऽहं भारतश्रेष्ठ संन्यषीदं रथोत्तमे ।
ततो मां कश्मलाविष्टं सूतस्तूर्णमुदावहत् ॥ ५.१८०.१५ ॥
Entonces, oh mejor de los Bhāratas, me desplomé sobre el excelente carro; y luego el auriga me llevó rápidamente, vencido por el desfallecimiento.
5.180.16
ग्लायन्तं भरश्रेष्ठ रामबाणप्रपीडितम् ।
ततो मामपयातं वै भृशं विद्धमचेतसम् ॥ ५.१८०.१६ ॥
Oh mejor de los Bharas, mientras yo desfallecía, afligido por las flechas de Rāma, fui entonces retirado — gravemente herido y sin sentido.
5.180.17
रामस्यानुचरा हृष्टाः सर्वे दृष्ट्वा विचुक्रुशुः ।
अकृतव्रणप्रभृतयः काशिकन्या च भारत ॥ ५.१८०.१७ ॥
Todos los seguidores de Rāma, alegres al ver esto, gritaron — encabezados por Akṛtavraṇa y otros, y, oh Bhārata, también la princesa de Kāśi.
5.180.18
ततस्तु लब्धसंज्ञोऽहं ज्ञात्वा सूतमथाब्रुवम् ।
याहि सूत यतो रामः सज्जोऽहं गतवेदनः ॥ ५.१८०.१८ ॥
Entonces, recobrando el sentido y reconociendo al auriga, le dije: 'Conduce, auriga, hacia donde está Rāma; estoy listo, libre de dolor.'
5.180.19
ततो मामवहत्सूतो हयैः परमशोभितैः ।
नृत्यद्भिरिव कौरव्य मारुतप्रतिमैर्गतौ ॥ ५.१८०.१९ ॥
Entonces el auriga me llevó con caballos de gran esplendor, oh descendiente de Kuru, que avanzaban como si danzaran, veloces como el viento.
5.180.20
ततोऽहं राममासाद्य बाणवर्षैश्च कौरव ।
अवाकिरं सुसंरब्धः संरब्धं च जिगीषया ॥ ५.१८०.२० ॥
Entonces, habiéndome acercado a Rāma, oh Kaurava, lo cubrí con una lluvia de flechas, lleno de furia y con deseo de vencer.
5.180.21
तानापतत एवासौ रामो बाणानजिह्मगान् ।
बाणैरेवाच्छिनत्तूर्णमेकैकं त्रिभिराहवे ॥ ५.१८०.२१ ॥
Aquellas flechas de vuelo recto que se acercaban a mí, aquel Rāma las cortó rápidamente una a una con tres flechas cada una en la batalla.
5.180.22
ततस्ते सूदिताः सर्वे मम बाणाः सुसंशिताः ।
रामबाणैर्द्विधा च्छिन्नाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ५.१८०.२२ ॥
Entonces todas mis flechas muy afiladas fueron destruidas; cortadas en dos por las flechas de Rāma, quedaron divididas por centenares y por millares.
5.180.23
ततः पुनः शरं दीप्तं सुप्रभं कालसंमितम् ।
असृजं जामदग्न्याय रामायाहं जिघांसया ॥ ५.१८०.२३ ॥
Entonces volví a lanzar una flecha ardiente y muy brillante, semejante al Tiempo mismo, contra Rāma, hijo de Jamadagni, con deseo de matarlo.
5.180.24
तेन त्वभिहतो गाढं बाणवेगवशं गतः ।
मुमोह समरे रामो भूमौ च निपपात ह ॥ ५.१८०.२४ ॥
Herido profundamente por ella, sometido a la fuerza de la flecha, Rāma perdió el sentido en la batalla y cayó al suelo.
5.180.25
ततो हाहाकृतं कसर्वं रामे भूतलमाश्रिते ।
जगद्भारत संविग्नं यथार्कपतने भवेत् ॥ ५.१८०.२५ ॥
Entonces, cuando Rāma cayó al suelo, un clamor de alarma se alzó por todas partes; oh Bhārata, el mundo se estremeció como si el sol cayera.
5.180.26
तत एनं समुद्विग्नाः सर्व एवाभिदुद्रुवुः ।
तपोधनास्ते सहसा काश्या च कुरुनन्दन ॥ ५.१८०.२६ ॥
Entonces todos, muy alterados, corrieron hacia él: los ascetas ricos en austeridad y también Kāśya, de repente. ¡Oh alegría de los Kurus!
5.180.27
तत एनं परिष्वज्य शनैराश्वासयंस्तदा ।
पाणिभिर्जलशीतैश्च जयाशीर्भिश्च कौरव ॥ ५.१८०.२७ ॥
Entonces, abrazándolo, lo consolaban suavemente con manos frescas de agua y con bendiciones de victoria. ¡Oh Kaurava!
5.180.28
ततः स विह्वलं वाक्यं राम उत्थाय चाब्रवीत् ।
तिष्ठ भीष्म हतोऽसीति बाणं संधाय कार्मुके ॥ ५.१८०.२८ ॥
Entonces, alterado, se levantó y dijo: «¡Detente, Bhīṣma! ¡Estás muerto!», y colocó una flecha en el arco.
5.180.29
स मुक्तो न्यपतत्तूर्णं सव्ये पार्श्वे महाहवे ।
येनाहं भृशमुद्विग्रो व्याघूर्णित इव द्रुमः ॥ ५.१८०.२९ ॥
Aquella flecha, lanzada, cayó rápidamente sobre mi costado izquierdo en la gran batalla, de modo que quedé profundamente alterado y di vueltas como un árbol.
5.180.30
हत्वा हयांस्ततो रामः शीघ्रास्त्रेण महाहवे ।
अवाकिरन्मां विस्रब्धो बाणैस्तैर्लोमवाहिभिः ॥ ५.१८०.३० ॥
Entonces Rāma, en la gran batalla, mató los caballos con un arma veloz y, sin temor, me cubrió de flechas emplumadas.
5.180.31
ततोऽहमपि शीघ्रास्त्रं समरप्रतिवारणम् ।
अवासृजं महाबाहो तेन्तराधिष्ठिताः शराः ॥ ५.१८०.३१ ॥
Entonces yo también lancé el arma veloz que repele el embate de la batalla. Oh, de brazos poderosos, con ella salieron las flechas colocadas en medio.
5.180.32
रामस्य मम चैवाशु व्योमावृत्य समन्ततः ।
न स्म सूर्यः प्रतपति शरजालसमावृतः ॥ ५.१८०.३२ ॥
Rápidamente, las flechas de Rāma y las mías cubrieron el cielo por todos lados, y el sol ya no brillaba, cubierto por una red de flechas.
5.180.33
मातरिश्वा ततस्तस्मिन्मेघरुद्ध इवाभवत् ।
ततो वायोः प्रकम्पाच्च सूर्यस्य च गभस्तिभिः ॥ ५.१८०.३३ ॥
Entonces el viento en aquel cielo quedó como bloqueado por nubes; luego, por el temblor del viento y por los rayos del sol (en el cielo).
5.180.34
अभिघातप्रभावाच्च पावकः समजायत ।
ते शराः स्वसमुत्थेन प्रदीप्ताश्चित्रभानुना ॥ ५.१८०.३४ ॥
Y por el poder del choque surgió también fuego; aquellas flechas, ardiendo con el fuego maravilloso nacido de ellas mismas.
5.180.35
भूमौ सर्वे तदा राजन्भस्मभूताः प्रपेदिरे ।
तदा शतसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ॥ ५.१८०.३५ ॥
Oh rey, entonces todas ellas, reducidas a cenizas, cayeron al suelo; luego cientos de miles, millones y cien millones (de flechas).
5.180.36
अयुतान्यथ खर्वाणि निखर्वाणि च कौरव ।
रामः शराणां संक्रुद्धो मयि तूर्णं न्यपातयत् ॥ ५.१८०.३६ ॥
Luego decenas de miles, miles de millones y cien mil millones (de flechas). Oh Kaurava, Rāma, enfurecido, lanzó rápidamente sus flechas sobre mí.
5.180.37
ततोऽहं तानपि रणे शरैराशीविषोपमैः ।
संछिद्य भूमौ नृपते पातयेयं नगानिव ॥ ५.१८०.३७ ॥
Entonces, oh rey, en la batalla los habría cortado con flechas semejantes a serpientes venenosas y derribado al suelo como a árboles.
5.180.38
एवं तदभवद्युद्वं तदा भरतसत्तम ।
सन्ध्याकाले व्यतीते तु व्यपायात्स च मे गुरुः ॥ ५.१८०.३८ ॥
Así, oh mejor de los Bharatas, aquella batalla tuvo lugar. Cuando el crepúsculo hubo pasado, mi maestro se retiró de allí.