ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.180
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.180.1
आत्मनस्तु ततः सूतो हयानां च विशांपते ।
मम चापनयामास शल्यान्कुशलसंमतः ॥ ५.१८०.१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਫਿਰ ਕੁਸ਼ਲ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਆਪਣੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਾਣ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ।
5.180.2
स्नातापवृत्तैस्तुरगैर्लब्धतोयैरविह्वलैः ।
प्रभाते चोदिते सूर्ये ततो युद्धमवर्तत ॥ ५.१८०.२ ॥
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਆਰਾਮ ਪਾਏ, ਪਾਣੀ ਪੀਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਣ ਤੇ ਤਦੋਂ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
5.180.3
दृष्ट्वा भां तूर्णमायान्तं दंशितं स्यन्दने स्थितम् ।
अकरोद्रथमत्यर्थं रामः सज्जं प्रतापवान् ॥ ५.१८०.३ ॥
ਉਸਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਰਥ ਤੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਥ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ।
5.180.4
ततोऽहं राममायान्तं दृष्ट्वा समरकाङ्क्षिणम् ।
धनुःश्रेष्ठं समित्सृज्य सहसावतरं रथात् ॥ ५.१८०.४ ॥
ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਉੱਤਮ ਧਨੁਸ਼ ਰੱਖ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰ ਗਿਆ।
5.180.5
अभिवाद्य तथैवाहं रथमारुह्य भारत ।
युयुत्सुर्जामदग्न्यस्य प्रमुखे वीतभीः स्थितः ॥ ५.१८०.५ ॥
ਹੇ ਭਰਤ! ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
5.180.6
ततोऽहं शरवर्षेण महता समवाकिरम् ।
स च मां शरवर्षेण वर्षन्तं समवाकिरम् ॥ ५.१८०.६ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ; ਉਸਨੇ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ।
5.180.7
संक्रुद्धो जामदग्न्यस्तु पुनरेव सुतेजितान् ।
संप्रैषीन्मे शरान्घोरान्दीप्तास्यानुरगानिव ॥ ५.१८०.७ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਜਾਮਦਗਨਯ ਨੇ ਫਿਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ, ਭਿਆਨਕ ਬਾਣ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਭੇਜੇ; ਉਹ ਬਲਦੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ।
5.180.8
ततोऽहं निशितैर्भल्लैः शतशोऽथ सहस्रशः ।
अच्छिदं सहसा राजन्नन्तरिक्षे पुनः पुनः ॥ ५.१८०.८ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਤਿੱਖੇ ਭੱਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਚਾਨਕ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
5.180.9
ततस्त्वस्त्राणि दिव्यानि जामदग्न्यः प्रतापवान् ।
मयि प्रयोजयामास तान्यहं प्रत्यषेधयम् । ॥ ५.१८०.९ ॥
ਫਿਰ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਜਾਮਦਗਨਯ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਿਵਿਆ ਅਸਤਰ ਚਲਾਏ; ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
5.180.10
अस्त्रैरेव महाबाहो चिकीर्षन्नधिकां क्रियाम् ।
ततो विदि महान्नादः प्रादुरासीत्समन्ततः ॥ ५.१८०.१० ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤਦ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਉੱਠੀ।
5.180.11
ततोऽहमस्त्रं वायव्यं जामदग्न्ये प्रयुक्तवान् ।
प्रत्याजघ्ने च तद्रामो गुह्यकास्त्रेण भारत ॥ ५.१८०.११ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਜਾਮਦਗਨਯ ਉੱਤੇ ਵਾਯਵਯ ਅਸਤਰ ਚਲਾਇਆ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗੁਹਯਕ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
5.180.12
ततोऽहमस्त्रमाग्नेयमनुमन्त्र्य प्रयुक्तवान् ।
वारुणेनैव तद्रामो वारयामास मे विभुः ॥ ५.१८०.१२ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਆਗਨੇਯ ਅਸਤਰ ਚਲਾਇਆ; ਸਮਰੱਥ ਰਾਮ ਨੇ ਵਰੁਣ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਰੇ ਵਿਰੁੱਧ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
5.180.13
एवमस्त्राणि दिव्यानि रामस्याहमवारयम् ।
रामश्च मम तेजस्वी दिव्यास्त्रविदरिन्दमः ॥ ५.१८०.१३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਦੇ ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ; ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ, ਦਿਵ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਮੇਰੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
5.180.14
ततो मां सव्यतो राजन्रामः कुर्वन्द्विजोत्तमः ।
उरस्यविध्यत्संक्रुद्धो जामदग्न्यः प्रतापवान् ॥ ५.१८०.१४ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦਵਿਜੋਤਮ ਰਾਮ ਨੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸਿਓਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਬਾਣ ਮਾਰਿਆ; ਉਹ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
5.180.15
ततोऽहं भारतश्रेष्ठ संन्यषीदं रथोत्तमे ।
ततो मां कश्मलाविष्टं सूतस्तूर्णमुदावहत् ॥ ५.१८०.१५ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਉੱਤਮ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਲੈ ਗਿਆ।
5.180.16
ग्लायन्तं भरश्रेष्ठ रामबाणप्रपीडितम् ।
ततो मामपयातं वै भृशं विद्धमचेतसम् ॥ ५.१८०.१६ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਤਦ ਬਹੁਤ ਵਿੱਝਿਆ ਅਤੇ ਬੇਸੁਧ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਲਿਆ ਗਿਆ।
5.180.17
रामस्यानुचरा हृष्टाः सर्वे दृष्ट्वा विचुक्रुशुः ।
अकृतव्रणप्रभृतयः काशिकन्या च भारत ॥ ५.१८०.१७ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਚੀਕ ਉੱਠੇ — ਅਕ੍ਰਿਤਵਰਣ ਆਦਿ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਕੰਨਿਆ ਵੀ।
5.180.18
ततस्तु लब्धसंज्ञोऽहं ज्ञात्वा सूतमथाब्रुवम् ।
याहि सूत यतो रामः सज्जोऽहं गतवेदनः ॥ ५.१८०.१८ ॥
ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਹੋਸ਼ ਆਈ; ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ — ਹੇ ਸੂਤ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਹੈ ਉੱਥੇ ਚੱਲ; ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ, ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ।
5.180.19
ततो मामवहत्सूतो हयैः परमशोभितैः ।
नृत्यद्भिरिव कौरव्य मारुतप्रतिमैर्गतौ ॥ ५.१८०.१९ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰਥੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸਜੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਲਿਜਾਇਆ; ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਉਹ ਨੱਚਦੇ ਵਾਂਗ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਰਗੀ ਤੇਜ਼ ਚਾਲ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ।
5.180.20
ततोऽहं राममासाद्य बाणवर्षैश्च कौरव ।
अवाकिरं सुसंरब्धः संरब्धं च जिगीषया ॥ ५.१८०.२० ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਰਾਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢਕ ਦਿੱਤਾ; ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
5.180.21
तानापतत एवासौ रामो बाणानजिह्मगान् ।
बाणैरेवाच्छिनत्तूर्णमेकैकं त्रिभिराहवे ॥ ५.१८०.२१ ॥
ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧੇ ਉੱਡਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਮ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
5.180.22
ततस्ते सूदिताः सर्वे मम बाणाः सुसंशिताः ।
रामबाणैर्द्विधा च्छिन्नाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ५.१८०.२२ ॥
ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ; ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋ-ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ ਜਾ ਕੇ ਸੈਂਕੜੇ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਗਏ।
5.180.23
ततः पुनः शरं दीप्तं सुप्रभं कालसंमितम् ।
असृजं जामदग्न्याय रामायाहं जिघांसया ॥ ५.१८०.२३ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਮੁੜ ਇੱਕ ਬਲਦਾ, ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾ, ਕਾਲ ਵਰਗਾ ਤੀਰ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਛੱਡਿਆ।
5.180.24
तेन त्वभिहतो गाढं बाणवेगवशं गतः ।
मुमोह समरे रामो भूमौ च निपपात ह ॥ ५.१८०.२४ ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਤੀਰ ਦੇ ਵੇਗ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
5.180.25
ततो हाहाकृतं कसर्वं रामे भूतलमाश्रिते ।
जगद्भारत संविग्नं यथार्कपतने भवेत् ॥ ५.१८०.२५ ॥
ਫਿਰ ਰਾਮ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚ ਗਿਆ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸੂਰਜ ਡਿੱਗਣ ਵਾਂਗ ਜਗਤ ਕੰਬ ਉੱਠਿਆ।
5.180.26
तत एनं समुद्विग्नाः सर्व एवाभिदुद्रुवुः ।
तपोधनास्ते सहसा काश्या च कुरुनन्दन ॥ ५.१८०.२६ ॥
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜੇ — ਤਪੋਧਨ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕਾਸ਼੍ਯ ਅਚਾਨਕ। ਹੇ ਕੁਰੁਨੰਦਨ!
5.180.27
तत एनं परिष्वज्य शनैराश्वासयंस्तदा ।
पाणिभिर्जलशीतैश्च जयाशीर्भिश्च कौरव ॥ ५.१८०.२७ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣ ਲੱਗੇ — ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਠੰਢੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਨਾਲ। ਹੇ ਕੌਰਵ!
5.180.28
ततः स विह्वलं वाक्यं राम उत्थाय चाब्रवीत् ।
तिष्ठ भीष्म हतोऽसीति बाणं संधाय कार्मुके ॥ ५.१८०.२८ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਿਆ — "ਰੁਕ, ਭੀਸ਼ਮ! ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ!" — ਧਨੁਸ਼ ’ਤੇ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ।
5.180.29
स मुक्तो न्यपतत्तूर्णं सव्ये पार्श्वे महाहवे ।
येनाहं भृशमुद्विग्रो व्याघूर्णित इव द्रुमः ॥ ५.१८०.२९ ॥
ਉਸ ਦਾ ਛੱਡਿਆ ਤੀਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ ਡਿੱਗਿਆ; ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮ ਗਿਆ।
5.180.30
हत्वा हयांस्ततो रामः शीघ्रास्त्रेण महाहवे ।
अवाकिरन्मां विस्रब्धो बाणैस्तैर्लोमवाहिभिः ॥ ५.१८०.३० ॥
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਮਹਾਂਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬੁਛਾੜ ਕੀਤੀ।
5.180.31
ततोऽहमपि शीघ्रास्त्रं समरप्रतिवारणम् ।
अवासृजं महाबाहो तेन्तराधिष्ठिताः शराः ॥ ५.१८०.३१ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਵੀ ਜੰਗ ਦੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਾਸਤ੍ਰ ਛੱਡਿਆ। ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਟਿਕੇ ਬਾਣ (ਛੁੱਟੇ)।
5.180.32
रामस्य मम चैवाशु व्योमावृत्य समन्ततः ।
न स्म सूर्यः प्रतपति शरजालसमावृतः ॥ ५.१८०.३२ ॥
ਰਾਮ ਅਤੇ ਮੇਰੇ (ਬਾਣਾਂ) ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਅਸਮਾਨ ਢਕ ਦਿੱਤਾ। ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੂਰਜ ਤਪਿਆ ਨਹੀਂ।
5.180.33
मातरिश्वा ततस्तस्मिन्मेघरुद्ध इवाभवत् ।
ततो वायोः प्रकम्पाच्च सूर्यस्य च गभस्तिभिः ॥ ५.१८०.३३ ॥
ਤਦ ਉਸ (ਅਸਮਾਨ) ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਹਵਾ ਦੇ ਕੰਬਣ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ (ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ)।
5.180.34
अभिघातप्रभावाच्च पावकः समजायत ।
ते शराः स्वसमुत्थेन प्रदीप्ताश्चित्रभानुना ॥ ५.१८०.३४ ॥
ਟੱਕਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਉਹ ਬਾਣ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਦਭੁਤ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਬਲ ਉੱਠੇ।
5.180.35
भूमौ सर्वे तदा राजन्भस्मभूताः प्रपेदिरे ।
तदा शतसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ॥ ५.१८०.३५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਉਹ (ਸਾਰੇ ਬਾਣ) ਸੁਆਹ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਤਦ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ, ਪ੍ਰਯੁਤ ਅਤੇ ਅਰਬੁਦ (ਬਾਣ)।
5.180.36
अयुतान्यथ खर्वाणि निखर्वाणि च कौरव ।
रामः शराणां संक्रुद्धो मयि तूर्णं न्यपातयत् ॥ ५.१८०.३६ ॥
ਫਿਰ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ, ਖਰਵ ਅਤੇ ਨਿਖਰਵ (ਬਾਣ)। ਹੇ ਕੌਰਵ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਮ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬਾਣ ਵਰ੍ਹਾਏ।
5.180.37
ततोऽहं तानपि रणे शरैराशीविषोपमैः ।
संछिद्य भूमौ नृपते पातयेयं नगानिव ॥ ५.१८०.३७ ॥
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਤੀ, ਮੈਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ੈਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡੇਗ ਦਿੰਦਾ।
5.180.38
एवं तदभवद्युद्वं तदा भरतसत्तम ।
सन्ध्याकाले व्यतीते तु व्यपायात्स च मे गुरुः ॥ ५.१८०.३८ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਦੋਂ ਉਹ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਤੇ ਮੇਰੇ ਉਹ ਗੁਰੂ ਉੱਥੋਂ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।