మహాభారతం · అధ్యాయం 5.180
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.180.1
आत्मनस्तु ततः सूतो हयानां च विशांपते ।
मम चापनयामास शल्यान्कुशलसंमतः ॥ ५.१८०.१ ॥
ఓ రాజా! అప్పుడు నైపుణ్యం కలిగిన సారథి తనవి, గుర్రాలవి, నావి బాణాలను తొలగించాడు.
5.180.2
स्नातापवृत्तैस्तुरगैर्लब्धतोयैरविह्वलैः ।
प्रभाते चोदिते सूर्ये ततो युद्धमवर्तत ॥ ५.१८०.२ ॥
స్నానం చేసి విశ్రాంతి పొంది, నీరు త్రాగి, నిశ్చలమైన గుర్రాలతో, ప్రభాతంలో సూర్యుడు ఉదయించగా అప్పుడు యుద్ధం జరిగింది.
5.180.3
दृष्ट्वा भां तूर्णमायान्तं दंशितं स्यन्दने स्थितम् ।
अकरोद्रथमत्यर्थं रामः सज्जं प्रतापवान् ॥ ५.१८०.३ ॥
వేగంగా వస్తూ రథంపై కవచధారియై నిలిచి ఉన్నవాడిని చూసి, ప్రతాపవంతుడైన రాముడు తన రథాన్ని పూర్తిగా సిద్ధం చేశాడు.
5.180.4
ततोऽहं राममायान्तं दृष्ट्वा समरकाङ्क्षिणम् ।
धनुःश्रेष्ठं समित्सृज्य सहसावतरं रथात् ॥ ५.१८०.४ ॥
అప్పుడు యుద్ధాన్ని కోరుతూ వస్తున్న రాముడిని చూసి నేను ఉత్తమ ధనుస్సును పక్కన పెట్టి అకస్మాత్తుగా రథం నుండి దిగాను.
5.180.5
अभिवाद्य तथैवाहं रथमारुह्य भारत ।
युयुत्सुर्जामदग्न्यस्य प्रमुखे वीतभीः स्थितः ॥ ५.१८०.५ ॥
ఓ భరతా! అలాగే నమస్కరించి మళ్లీ రథం ఎక్కి, భయం లేకుండా జమదగ్ని కుమారుని ఎదుట యుద్ధం కోరుతూ నిలిచాను.
5.180.6
ततोऽहं शरवर्षेण महता समवाकिरम् ।
स च मां शरवर्षेण वर्षन्तं समवाकिरम् ॥ ५.१८०.६ ॥
అప్పుడు నేను గొప్ప బాణవర్షంతో అతనిని కప్పివేశాను; అతడు కూడా బాణవర్షం కురిపిస్తూ నన్ను కప్పివేశాడు.
5.180.7
संक्रुद्धो जामदग्न्यस्तु पुनरेव सुतेजितान् ।
संप्रैषीन्मे शरान्घोरान्दीप्तास्यानुरगानिव ॥ ५.१८०.७ ॥
కోపోద్రిక్తుడైన జామదగ్న్యుడు మళ్లీ అత్యంత పదునైన, భయంకరమైన బాణాలను నా వైపు పంపాడు; అవి మండే నోళ్ల సర్పాల వలె ఉన్నాయి.
5.180.8
ततोऽहं निशितैर्भल्लैः शतशोऽथ सहस्रशः ।
अच्छिदं सहसा राजन्नन्तरिक्षे पुनः पुनः ॥ ५.१८०.८ ॥
అప్పుడు నేను పదునైన భల్లాలతో వందలు, వేలుగా, రాజా, ఆకాశంలోనే అకస్మాత్తుగా మళ్లీ మళ్లీ వాటిని ఛేదించాను.
5.180.9
ततस्त्वस्त्राणि दिव्यानि जामदग्न्यः प्रतापवान् ।
मयि प्रयोजयामास तान्यहं प्रत्यषेधयम् । ॥ ५.१८०.९ ॥
అప్పుడు ప్రతాపవంతుడైన జామదగ్న్యుడు నాపై దివ్యాస్త్రాలను ప్రయోగించాడు; నేను వాటిని అడ్డుకున్నాను.
5.180.10
अस्त्रैरेव महाबाहो चिकीर्षन्नधिकां क्रियाम् ।
ततो विदि महान्नादः प्रादुरासीत्समन्ततः ॥ ५.१८०.१० ॥
ఓ మహాబాహూ, అస్త్రాలతోనే మరింత గొప్ప కార్యం చేయాలనుకొని, అప్పుడు ఆకాశంలో నలువైపులా మహా ధ్వని పుట్టింది.
5.180.11
ततोऽहमस्त्रं वायव्यं जामदग्न्ये प्रयुक्तवान् ।
प्रत्याजघ्ने च तद्रामो गुह्यकास्त्रेण भारत ॥ ५.१८०.११ ॥
అప్పుడు నేను జామదగ్న్యునిపై వాయవ్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాను; ఓ భరతా, రాముడు దానిని గుహ్యకాస్త్రంతో అడ్డుకున్నాడు.
5.180.12
ततोऽहमस्त्रमाग्नेयमनुमन्त्र्य प्रयुक्तवान् ।
वारुणेनैव तद्रामो वारयामास मे विभुः ॥ ५.१८०.१२ ॥
అప్పుడు నేను మంత్రం జపించి ఆగ్నేయాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాను; సమర్థుడైన రాముడు దానిని వరుణాస్త్రంతోనే నాపై అడ్డుకున్నాడు.
5.180.13
एवमस्त्राणि दिव्यानि रामस्याहमवारयम् ।
रामश्च मम तेजस्वी दिव्यास्त्रविदरिन्दमः ॥ ५.१८०.१३ ॥
ఈ విధంగా నేను రాముని దివ్యాస్త్రాలను అడ్డుకున్నాను; తేజస్వియైన రాముడు, దివ్యాస్త్రవేత్త, శత్రుదమనుడు, నా అస్త్రాలను అడ్డుకున్నాడు.
5.180.14
ततो मां सव्यतो राजन्रामः कुर्वन्द्विजोत्तमः ।
उरस्यविध्यत्संक्रुद्धो जामदग्न्यः प्रतापवान् ॥ ५.१८०.१४ ॥
అప్పుడు, ఓ రాజా, ద్విజోత్తముడైన రాముడు ఎడమ వైపు నుండి నన్ను దాడి చేస్తూ, కోపంతో నా ఛాతీలో బాణం వేశాడు; ఆ ప్రతాపవంతుడు జమదగ్ని కుమారుడు.
5.180.15
ततोऽहं भारतश्रेष्ठ संन्यषीदं रथोत्तमे ।
ततो मां कश्मलाविष्टं सूतस्तूर्णमुदावहत् ॥ ५.१८०.१५ ॥
అప్పుడు, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, నేను ఉత్తమ రథంపై కూలిపోయాను; అప్పుడు మూర్ఛతో ఆవరించబడిన నన్ను సారథి వేగంగా తీసుకువెళ్ళాడు.
5.180.16
ग्लायन्तं भरश्रेष्ठ रामबाणप्रपीडितम् ।
ततो मामपयातं वै भृशं विद्धमचेतसम् ॥ ५.१८०.१६ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, రాముని బాణాలతో బాధింపబడి మూర్ఛపోతున్న నన్ను, తీవ్రంగా గాయపడి అచేతనుడైన నన్ను, అప్పుడు నిజంగా వెనక్కి తీసుకెళ్ళారు.
5.180.17
रामस्यानुचरा हृष्टाः सर्वे दृष्ट्वा विचुक्रुशुः ।
अकृतव्रणप्रभृतयः काशिकन्या च भारत ॥ ५.१८०.१७ ॥
రాముని అనుచరులందరూ ఆనందంతో ఇది చూసి కేకలు వేశారు — అకృతవ్రణుడు మొదలైనవారి నేతృత్వంలో; ఓ భారతా, కాశీ కన్య కూడా.
5.180.18
ततस्तु लब्धसंज्ञोऽहं ज्ञात्वा सूतमथाब्रुवम् ।
याहि सूत यतो रामः सज्जोऽहं गतवेदनः ॥ ५.१८०.१८ ॥
అప్పుడు నేను స్పృహ తిరిగి పొంది, సారథిని గుర్తించి అతనితో అన్నాను — ఓ సూతా, రాముడు ఎక్కడ ఉన్నాడో అక్కడికి వెళ్ళు; నేను సిద్ధంగా ఉన్నాను, వేదన లేకుండా.
5.180.19
ततो मामवहत्सूतो हयैः परमशोभितैः ।
नृत्यद्भिरिव कौरव्य मारुतप्रतिमैर्गतौ ॥ ५.१८०.१९ ॥
అప్పుడు సారథి అత్యంత అలంకృతమైన గుర్రాలతో నన్ను తీసుకువెళ్లాడు; ఓ కౌరవ్యా, అవి నృత్యం చేస్తున్నట్లుగా, గాలితో సమానమైన వేగంతో వెళ్ళాయి.
5.180.20
ततोऽहं राममासाद्य बाणवर्षैश्च कौरव ।
अवाकिरं सुसंरब्धः संरब्धं च जिगीषया ॥ ५.१८०.२० ॥
అప్పుడు నేను రాముని సమీపించి, ఓ కౌరవా, బాణవర్షాలతో అతన్ని కప్పాను; నేను మిక్కిలి కోపంతో జయించాలనే కోరికతో ఉన్నాను.
5.180.21
तानापतत एवासौ रामो बाणानजिह्मगान् ।
बाणैरेवाच्छिनत्तूर्णमेकैकं त्रिभिराहवे ॥ ५.१८०.२१ ॥
నా వైపు వస్తున్న ఆ సూటిగా ఎగురే బాణాలను ఆ రాముడు యుద్ధంలో ఒక్కొక్కటిని మూడేసి బాణాలతో వేగంగా ఖండించాడు.
5.180.22
ततस्ते सूदिताः सर्वे मम बाणाः सुसंशिताः ।
रामबाणैर्द्विधा च्छिन्नाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ५.१८०.२२ ॥
అప్పుడు నా అతి పదునైన బాణాలన్నీ నాశనమయ్యాయి; రాముని బాణాలతో అవి రెండుగా ఖండించబడి వందల, వేల సంఖ్యలో తునకలయ్యాయి.
5.180.23
ततः पुनः शरं दीप्तं सुप्रभं कालसंमितम् ।
असृजं जामदग्न्याय रामायाहं जिघांसया ॥ ५.१८०.२३ ॥
అప్పుడు నేను మళ్ళీ మండుతున్న, అతి ప్రకాశవంతమైన, కాలంతో సమానమైన ఒక బాణాన్ని జమదగ్ని కుమారుడైన రాముని వధించాలనే కోరికతో ప్రయోగించాను.
5.180.24
तेन त्वभिहतो गाढं बाणवेगवशं गतः ।
मुमोह समरे रामो भूमौ च निपपात ह ॥ ५.१८०.२४ ॥
దానితో గాఢంగా గాయపడిన రాముడు, బాణ వేగానికి లొంగి, యుద్ధంలో మూర్ఛపోయి నేలపై పడిపోయాడు.
5.180.25
ततो हाहाकृतं कसर्वं रामे भूतलमाश्रिते ।
जगद्भारत संविग्नं यथार्कपतने भवेत् ॥ ५.१८०.२५ ॥
అప్పుడు రాముడు భూమిపై పడినప్పుడు అంతటా హాహాకారం మ్రోగింది. ఓ భారతా, సూర్యుడు పడినట్లు లోకం కలత చెందింది.
5.180.26
तत एनं समुद्विग्नाः सर्व एवाभिदुद्रुवुः ।
तपोधनास्ते सहसा काश्या च कुरुनन्दन ॥ ५.१८०.२६ ॥
అప్పుడు అందరూ అత్యంత కలతచెంది అతని వైపు పరుగెత్తారు — తపోధనులైన మునులు, కాశ్యుడూ హఠాత్తుగా. ఓ కురునందనా!
5.180.27
तत एनं परिष्वज्य शनैराश्वासयंस्तदा ।
पाणिभिर्जलशीतैश्च जयाशीर्भिश्च कौरव ॥ ५.१८०.२७ ॥
అప్పుడు అతనిని కౌగిలించుకొని మెల్లగా ఓదార్చారు — నీటితో చల్లని చేతులతో, విజయ ఆశీర్వాదాలతో. ఓ కౌరవా!
5.180.28
ततः स विह्वलं वाक्यं राम उत्थाय चाब्रवीत् ।
तिष्ठ भीष्म हतोऽसीति बाणं संधाय कार्मुके ॥ ५.१८०.२८ ॥
అప్పుడు అతను కలవరంతో లేచి పలికాడు — "ఆగు, భీష్మా! నీవు హతుడవయ్యావు!" — విల్లుపై బాణాన్ని సంధించి.
5.180.29
स मुक्तो न्यपतत्तूर्णं सव्ये पार्श्वे महाहवे ।
येनाहं भृशमुद्विग्रो व्याघूर्णित इव द्रुमः ॥ ५.१८०.२९ ॥
అతడు విడిచిన బాణం వేగంగా మహాయుద్ధంలో నా ఎడమ పార్శ్వంపై పడింది; దాంతో నేను మిక్కిలి కలతచెంది వృక్షంలా తిరిగిపోయాను.
5.180.30
हत्वा हयांस्ततो रामः शीघ्रास्त्रेण महाहवे ।
अवाकिरन्मां विस्रब्धो बाणैस्तैर्लोमवाहिभिः ॥ ५.१८०.३० ॥
అప్పుడు రాముడు మహాయుద్ధంలో శీఘ్రాస్త్రంతో గుర్రాలను చంపి, నిర్భయంగా ఆ రెక్కల బాణాలతో నాపై వర్షం కురిపించాడు.
5.180.31
ततोऽहमपि शीघ्रास्त्रं समरप्रतिवारणम् ।
अवासृजं महाबाहो तेन्तराधिष्ठिताः शराः ॥ ५.१८०.३१ ॥
తరువాత నేనూ యుద్ధ ఆక్రమణను అడ్డుకునే శీఘ్రాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాను. ఓ మహాబాహూ, దానితో మధ్యలో నిలిచిన బాణాలు (ప్రసరించాయి).
5.180.32
रामस्य मम चैवाशु व्योमावृत्य समन्ततः ।
न स्म सूर्यः प्रतपति शरजालसमावृतः ॥ ५.१८०.३२ ॥
రాముని మరియు నా బాణాలు వేగంగా అన్ని వైపులా ఆకాశాన్ని కప్పాయి. బాణజాలంతో కప్పబడినందున సూర్యుడు ప్రకాశించలేదు.
5.180.33
मातरिश्वा ततस्तस्मिन्मेघरुद्ध इवाभवत् ।
ततो वायोः प्रकम्पाच्च सूर्यस्य च गभस्तिभिः ॥ ५.१८०.३३ ॥
అప్పుడు ఆ (ఆకాశంలో) గాలి మేఘాలచే అడ్డగించబడినట్లు అయింది. తరువాత గాలి కంపనం వల్ల, సూర్య కిరణాల వల్ల (ఆకాశంలో).
5.180.34
अभिघातप्रभावाच्च पावकः समजायत ।
ते शराः स्वसमुत्थेन प्रदीप्ताश्चित्रभानुना ॥ ५.१८०.३४ ॥
ఢీకొనిన ప్రభావంతో అగ్ని కూడా పుట్టింది. ఆ బాణాలు తమ నుంచి పుట్టిన అద్భుత అగ్నితో ప్రజ్వలించాయి.
5.180.35
भूमौ सर्वे तदा राजन्भस्मभूताः प्रपेदिरे ।
तदा शतसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ॥ ५.१८०.३५ ॥
ఓ రాజా, అప్పుడు ఆ (బాణాలన్నీ) భస్మమై నేలపై పడిపోయాయి. అప్పుడు వందల వేలు, ప్రయుతం, అర్బుదం (బాణాలు).
5.180.36
अयुतान्यथ खर्वाणि निखर्वाणि च कौरव ।
रामः शराणां संक्रुद्धो मयि तूर्णं न्यपातयत् ॥ ५.१८०.३६ ॥
తరువాత పదివేలు, ఖర్వం, నిఖర్వం (బాణాలు). ఓ కౌరవా, కోపించిన రాముడు వేగంగా నాపై బాణాలను కురిపించాడు.
5.180.37
ततोऽहं तानपि रणे शरैराशीविषोपमैः ।
संछिद्य भूमौ नृपते पातयेयं नगानिव ॥ ५.१८०.३७ ॥
అప్పుడు, ఓ రాజా, యుద్ధంలో వారిని కూడా విషసర్పాలవంటి బాణాలతో ఖండించి, వృక్షాలవలె నేలపై కూలదోసి ఉండేవాడిని.
5.180.38
एवं तदभवद्युद्वं तदा भरतसत्तम ।
सन्ध्याकाले व्यतीते तु व्यपायात्स च मे गुरुः ॥ ५.१८०.३८ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, అలా అప్పుడు ఆ యుద్ధం జరిగింది. సంధ్యాకాలం గడిచిన తరువాత నా గురువు అక్కడి నుండి వెనుదిరిగాడు.