ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.180
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.180.1
आत्मनस्तु ततः सूतो हयानां च विशांपते ।
मम चापनयामास शल्यान्कुशलसंमतः ॥ ५.१८०.१ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ତାପରେ କୁଶଳ ବୋଲି ଖ୍ୟାତ ସାରଥି ନିଜର, ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ଏବଂ ମୋର ବାଣ ଦୂର କଲା।
5.180.2
स्नातापवृत्तैस्तुरगैर्लब्धतोयैरविह्वलैः ।
प्रभाते चोदिते सूर्ये ततो युद्धमवर्तत ॥ ५.१८०.२ ॥
ସ୍ନାନ କରି ବିଶ୍ରାମ ପାଇ, ଜଳ ପାନ କରିଥିବା ଶାନ୍ତ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ସହିତ, ପ୍ରଭାତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେଲେ ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
5.180.3
दृष्ट्वा भां तूर्णमायान्तं दंशितं स्यन्दने स्थितम् ।
अकरोद्रथमत्यर्थं रामः सज्जं प्रतापवान् ॥ ५.१८०.३ ॥
ଶୀଘ୍ର ଆସୁଥିବା ଏବଂ ରଥରେ କବଚ ପରିଧାନ କରି ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପ୍ରତାପୀ ରାମ ନିଜ ରଥକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଜ୍ଜିତ କଲେ।
5.180.4
ततोऽहं राममायान्तं दृष्ट्वा समरकाङ्क्षिणम् ।
धनुःश्रेष्ठं समित्सृज्य सहसावतरं रथात् ॥ ५.१८०.४ ॥
ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଆସୁଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁକ ରଖି ହଠାତ୍ ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇଲି।
5.180.5
अभिवाद्य तथैवाहं रथमारुह्य भारत ।
युयुत्सुर्जामदग्न्यस्य प्रमुखे वीतभीः स्थितः ॥ ५.१८०.५ ॥
ହେ ଭରତ! ସେହିପରି ପ୍ରଣାମ କରି ମୁଁ ପୁଣି ରଥରେ ଚଢ଼ିଲି, ଏବଂ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଠିଆ ହେଲି।
5.180.6
ततोऽहं शरवर्षेण महता समवाकिरम् ।
स च मां शरवर्षेण वर्षन्तं समवाकिरम् ॥ ५.१८०.६ ॥
ତାପରେ ମୁଁ ମହାନ ବାଣବର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲି; ସେ ମଧ୍ୟ ବାଣବର୍ଷଣ କରି ମୋତେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
5.180.7
संक्रुद्धो जामदग्न्यस्तु पुनरेव सुतेजितान् ।
संप्रैषीन्मे शरान्घोरान्दीप्तास्यानुरगानिव ॥ ५.१८०.७ ॥
କ୍ରୋଧିତ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଭୟଙ୍କର ବାଣ ମୋ ପ୍ରତି ପ୍ରେରଣ କଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମୁଖ ସର୍ପ ପରି ଥିଲା।
5.180.8
ततोऽहं निशितैर्भल्लैः शतशोऽथ सहस्रशः ।
अच्छिदं सहसा राजन्नन्तरिक्षे पुनः पुनः ॥ ५.१८०.८ ॥
ତେବେ ମୁଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲ ଦ୍ୱାରା ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ଥର, ହେ ରାଜନ୍, ଆକାଶରେ ହିଁ ଝଟକାରେ ବାରମ୍ବାର ସେଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲି।
5.180.9
ततस्त्वस्त्राणि दिव्यानि जामदग्न्यः प्रतापवान् ।
मयि प्रयोजयामास तान्यहं प्रत्यषेधयम् । ॥ ५.१८०.९ ॥
ତା'ପରେ ପ୍ରତାପୀ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ମୋ ଉପରେ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ; ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିହତ କଲି।
5.180.10
अस्त्रैरेव महाबाहो चिकीर्षन्नधिकां क्रियाम् ।
ततो विदि महान्नादः प्रादुरासीत्समन्ततः ॥ ५.१८०.१० ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଅଧିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ, ତେବେ ଆକାଶରେ ସର୍ବତ୍ର ଏକ ମହାନ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
5.180.11
ततोऽहमस्त्रं वायव्यं जामदग्न्ये प्रयुक्तवान् ।
प्रत्याजघ्ने च तद्रामो गुह्यकास्त्रेण भारत ॥ ५.१८०.११ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ଉପରେ ବାୟବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲି; ହେ ଭାରତ, ରାମ ତାହାକୁ ଗୁହ୍ୟକାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରତିହତ କଲେ।
5.180.12
ततोऽहमस्त्रमाग्नेयमनुमन्त्र्य प्रयुक्तवान् ।
वारुणेनैव तद्रामो वारयामास मे विभुः ॥ ५.१८०.१२ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଆଗ୍ନେୟ ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗ କଲି; ସମର୍ଥ ରାମ ବରୁଣାସ୍ତ୍ରରେ ହିଁ ମୋ ବିରୁଦ୍ଧରେ ତାହା ପ୍ରତିହତ କଲେ।
5.180.13
एवमस्त्राणि दिव्यानि रामस्याहमवारयम् ।
रामश्च मम तेजस्वी दिव्यास्त्रविदरिन्दमः ॥ ५.१८०.१३ ॥
ଏହିପରି ମୁଁ ପରଶୁରାମଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲି; ଏବଂ ତେଜସ୍ୱୀ, ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ରବିଦ୍ ଓ ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ରାମ ମୋ ଅସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
5.180.14
ततो मां सव्यतो राजन्रामः कुर्वन्द्विजोत्तमः ।
उरस्यविध्यत्संक्रुद्धो जामदग्न्यः प्रतापवान् ॥ ५.१८०.१४ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ରାମ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ମୋ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି କ୍ରୋଧରେ ମୋ ଛାତିରେ ବାଣ ମାରିଲେ; ସେ ପ୍ରତାପୀ ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର।
5.180.15
ततोऽहं भारतश्रेष्ठ संन्यषीदं रथोत्तमे ।
ततो मां कश्मलाविष्टं सूतस्तूर्णमुदावहत् ॥ ५.१८०.१५ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଉତ୍ତମ ରଥରେ ବସି ପଡ଼ିଲି; ତାପରେ ମୂର୍ଚ୍ଛାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ମୋତେ ସାରଥି ଶୀଘ୍ର ନେଇଗଲା।
5.180.16
ग्लायन्तं भरश्रेष्ठ रामबाणप्रपीडितम् ।
ततो मामपयातं वै भृशं विद्धमचेतसम् ॥ ५.१८०.१६ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ମୂର୍ଛା ଯାଉଥିବା ମୋତେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ଧ ଓ ଅଚେତ ଥିବା ମୋତେ, ପ୍ରକୃତରେ ପଛକୁ ନିଆଗଲା।
5.180.17
रामस्यानुचरा हृष्टाः सर्वे दृष्ट्वा विचुक्रुशुः ।
अकृतव्रणप्रभृतयः काशिकन्या च भारत ॥ ५.१८०.१७ ॥
ରାମଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅନୁଚର ଆନନ୍ଦରେ ଏହା ଦେଖି ଚିତ୍କାର କଲେ — ଅକୃତବ୍ରଣ ପ୍ରମୁଖଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ; ହେ ଭାରତ, କାଶୀର କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ।
5.180.18
ततस्तु लब्धसंज्ञोऽहं ज्ञात्वा सूतमथाब्रुवम् ।
याहि सूत यतो रामः सज्जोऽहं गतवेदनः ॥ ५.१८०.१८ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ଚେତନା ଫେରି ପାଇ, ସାରଥିକୁ ଚିହ୍ନି ତାକୁ କହିଲି — ହେ ସୂତ, ଯେଉଁଠାରେ ରାମ ଅଛନ୍ତି ସେଠାକୁ ଚାଲ; ମୁଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ବେଦନାମୁକ୍ତ।
5.180.19
ततो मामवहत्सूतो हयैः परमशोभितैः ।
नृत्यद्भिरिव कौरव्य मारुतप्रतिमैर्गतौ ॥ ५.१८०.१९ ॥
ତା'ପରେ ସାରଥି ଅତି ସୁଶୋଭିତ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ନେଇଗଲା; ହେ କୌରବ୍ୟ, ସେମାନେ ନାଚୁଥିବା ଭଳି ଓ ପବନ ସମାନ ବେଗରେ ଚାଲୁଥିଲେ।
5.180.20
ततोऽहं राममासाद्य बाणवर्षैश्च कौरव ।
अवाकिरं सुसंरब्धः संरब्धं च जिगीषया ॥ ५.१८०.२० ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ହେ କୌରବ, ବାଣବର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆବୃତ କଲି; ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଓ ଜୟେଚ୍ଛାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲି।
5.180.21
तानापतत एवासौ रामो बाणानजिह्मगान् ।
बाणैरेवाच्छिनत्तूर्णमेकैकं त्रिभिराहवे ॥ ५.१८०.२१ ॥
ମୋ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିବା ସେହି ସିଧା ଉଡ଼ୁଥିବା ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ସେହି ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ତିନି ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର କାଟିଦେଲେ।
5.180.22
ततस्ते सूदिताः सर्वे मम बाणाः सुसंशिताः ।
रामबाणैर्द्विधा च्छिन्नाः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ५.१८०.२२ ॥
ତା'ପରେ ମୋର ସମସ୍ତ ଅତିତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନଷ୍ଟ ହେଲା; ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଦୁଇ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଶହ ଓ ହଜାର ଖଣ୍ଡରେ ବିଭକ୍ତ ହେଲା।
5.180.23
ततः पुनः शरं दीप्तं सुप्रभं कालसंमितम् ।
असृजं जामदग्न्याय रामायाहं जिघांसया ॥ ५.१८०.२३ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ପୁଣି ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କାଳ ସମାନ ବାଣ ଜମଦଗ୍ନିପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ନିକ୍ଷେପ କଲି।
5.180.24
तेन त्वभिहतो गाढं बाणवेगवशं गतः ।
मुमोह समरे रामो भूमौ च निपपात ह ॥ ५.१८०.२४ ॥
ସେଥିରେ ଗଭୀର ଭାବେ ଆହତ ହୋଇ, ବାଣର ବେଗର ବଶୀଭୂତ ହୋଇ, ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
5.180.25
ततो हाहाकृतं कसर्वं रामे भूतलमाश्रिते ।
जगद्भारत संविग्नं यथार्कपतने भवेत् ॥ ५.१८०.२५ ॥
ତା'ପରେ ରାମ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବାରୁ ସର୍ବତ୍ର ହାହାକାର ଉଠିଲା। ହେ ଭାରତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଡ଼ିଲା ପରି ଜଗତ କମ୍ପିଲା।
5.180.26
तत एनं समुद्विग्नाः सर्व एवाभिदुद्रुवुः ।
तपोधनास्ते सहसा काश्या च कुरुनन्दन ॥ ५.१८०.२६ ॥
ତା'ପରେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼ିଲେ — ତପୋଧନ ଋଷିମାନେ ଏବଂ କାଶ୍ୟ ହଠାତ୍। ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ!
5.180.27
तत एनं परिष्वज्य शनैराश्वासयंस्तदा ।
पाणिभिर्जलशीतैश्च जयाशीर्भिश्च कौरव ॥ ५.१८०.२७ ॥
ତା'ପରେ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଧୀରେ ଧୀରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ — ଜଳ ପରି ଶୀତଳ ହାତରେ ଓ ବିଜୟର ଆଶୀର୍ବାଦରେ। ହେ କୌରବ!
5.180.28
ततः स विह्वलं वाक्यं राम उत्थाय चाब्रवीत् ।
तिष्ठ भीष्म हतोऽसीति बाणं संधाय कार्मुके ॥ ५.१८०.२८ ॥
ତା'ପରେ ସେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ଉଠି କହିଲେ — "ଠିଆ ହୁଅ, ଭୀଷ୍ମ! ତୁମେ ନିହତ!" — ଧନୁରେ ବାଣ ଯୋଡ଼ି।
5.180.29
स मुक्तो न्यपतत्तूर्णं सव्ये पार्श्वे महाहवे ।
येनाहं भृशमुद्विग्रो व्याघूर्णित इव द्रुमः ॥ ५.१८०.२९ ॥
ତାଙ୍କ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ବାଣ ଶୀଘ୍ର ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପଡ଼ିଲା; ତେଣୁ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ଗଛ ପରି ଘୁରିଲି।
5.180.30
हत्वा हयांस्ततो रामः शीघ्रास्त्रेण महाहवे ।
अवाकिरन्मां विस्रब्धो बाणैस्तैर्लोमवाहिभिः ॥ ५.१८०.३० ॥
ତା'ପରେ ରାମ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଶୀଘ୍ର ଅସ୍ତ୍ରରେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି, ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ସେହି ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ମୋ ଉପରେ ବର୍ଷା କଲେ।
5.180.31
ततोऽहमपि शीघ्रास्त्रं समरप्रतिवारणम् ।
अवासृजं महाबाहो तेन्तराधिष्ठिताः शराः ॥ ५.१८०.३१ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧର ଆକ୍ରମଣ ରୋକୁଥିବା ଶୀଘ୍ରାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲି। ହେ ମହାବାହୁ, ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବାଣସବୁ (ଛୁଟିଲେ)।
5.180.32
रामस्य मम चैवाशु व्योमावृत्य समन्ततः ।
न स्म सूर्यः प्रतपति शरजालसमावृतः ॥ ५.१८०.३२ ॥
ରାମଙ୍କ ଓ ମୋ (ବାଣସବୁ) ଶୀଘ୍ର ସର୍ବତ୍ର ଆକାଶ ଆବୃତ କଲେ। ବାଣଜାଲରେ ଆବୃତ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତପିଲେ ନାହିଁ।
5.180.33
मातरिश्वा ततस्तस्मिन्मेघरुद्ध इवाभवत् ।
ततो वायोः प्रकम्पाच्च सूर्यस्य च गभस्तिभिः ॥ ५.१८०.३३ ॥
ସେତେବେଳେ ସେହି (ଆକାଶରେ) ବାୟୁ ମେଘରେ ରୁଦ୍ଧ ପରି ହେଲା। ତା'ପରେ ବାୟୁର କମ୍ପନରେ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ (ଆକାଶରେ)।
5.180.34
अभिघातप्रभावाच्च पावकः समजायत ।
ते शराः स्वसमुत्थेन प्रदीप्ताश्चित्रभानुना ॥ ५.१८०.३४ ॥
ଆଘାତର ପ୍ରଭାବରେ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସେହି ବାଣସବୁ ନିଜ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅଦ୍ଭୁତ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳିଲେ।
5.180.35
भूमौ सर्वे तदा राजन्भस्मभूताः प्रपेदिरे ।
तदा शतसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च ॥ ५.१८०.३५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ସେହି (ବାଣସବୁ) ଭସ୍ମ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ। ସେତେବେଳେ ଶହେ ହଜାର, ପ୍ରଯୁତ ଓ ଅର୍ବୁଦ (ବାଣ)।
5.180.36
अयुतान्यथ खर्वाणि निखर्वाणि च कौरव ।
रामः शराणां संक्रुद्धो मयि तूर्णं न्यपातयत् ॥ ५.१८०.३६ ॥
ତା'ପରେ ଦଶ ହଜାର, ଖର୍ବ ଓ ନିଖର୍ବ (ବାଣ)। ହେ କୌରବ, କ୍ରୋଧିତ ରାମ ଶୀଘ୍ର ମୋ ଉପରେ ବାଣ ବର୍ଷାଇଲେ।
5.180.37
ततोऽहं तानपि रणे शरैराशीविषोपमैः ।
संछिद्य भूमौ नृपते पातयेयं नगानिव ॥ ५.१८०.३७ ॥
ହେ ନୃପତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଷଧର ସର୍ପ ସଦୃଶ ବାଣରେ ଛେଦନ କରି ବୃକ୍ଷ ପରି ଭୂମିରେ ପକାଇ ଦେଇଥାନ୍ତି।
5.180.38
एवं तदभवद्युद्वं तदा भरतसत्तम ।
सन्ध्याकाले व्यतीते तु व्यपायात्स च मे गुरुः ॥ ५.१८०.३८ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ସେଦିନ ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳ ଅତିବାହିତ ହେବା ପରେ ମୋର ସେହି ଗୁରୁ ସେଠାରୁ ଫେରିଗଲେ।