ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 5.181
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.181.1
समागतस्य रामेण पुनरेवातिदारुणम् ।
अन्येद्युस्तुमुलं युद्धं तदा भरतसत्तम ॥ ५.१८१.१ ॥
ਰਾਮ ਨਾਲ ਮੁੜ ਟਾਕਰਾ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਨ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਘਮਾਸਾਨ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਠ।
5.181.2
ततो दिव्यास्त्रविच्छूरो दिव्यान्यस्त्राण्यनेकशःक ।
अयोजयत्स धर्मात्मा दिवसे दिवसे विभुः ॥ ५.१८१.२ ॥
ਤਦ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਉਸ ਸੂਰਵੀਰ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸਮਰੱਥ ਨੇ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਅਨੇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤ੍ਰ ਚਲਾਏ।
5.181.3
तान्यहं तत्प्रतीघातैरस्त्रैरस्त्राणि भारत ।
व्यधमं तुमुलेयुद्धेप्राणांस्त्यक्त्वासुदुस्त्यजान् ॥ ५.१८१.३ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਘਾਤੀ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਘਮਾਸਾਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਛੱਡਣੇ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ।
5.181.4
अस्त्रैरस्त्रेषु बहुधा हतेष्वेव च भारत ।
अक्रुध्यत महातेजास्त्यक्तप्राणः स संयुगे ॥ ५.१८१.४ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸਤ੍ਰ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਤੇ, ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
5.181.5
ततः शक्तिं प्राहिणोद्धोररूपा-
मस्त्रे रुद्धे जामदग्न्यो महात्मा।
कालोत्सृष्टां प्रज्वलितामिवोल्कां ।
संदीप्ताग्रां तेजसा व्याप्य लोकम् ॥ ५.१८१.५ ॥
ਜਦੋਂ ਅਸਤ੍ਰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮਹਾਤਮਾ ਜਾਮਦਗਨਯ (ਰਾਮ) ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਛੱਡੀ—ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੀ, ਬਲਦੀ ਉਲਕਾ ਵਾਂਗ, ਜਿਸਦਾ ਸਿਰਾ ਦਮਕਦਾ ਸੀ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਭਰਦੀ ਹੋਈ।
5.181.6
ततोऽहं तामिषुभिर्दीप्यमानां ।
समायान्तीमन्तकालार्कदीप्ताम् ।
छित्त्वा त्रिधा पातयामास भूमौ ।
ततो ववौ पवनः पुण्यगन्धिः ॥ ५.१८१.६ ॥
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਦਮਕਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੌਤ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਬਲਦੀ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਟੁਕੜੇ ਕਰਕੇ ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਵਗੀ।
5.181.7
तस्यां छिन्नायां क्रोधदीप्तोऽथ रामः ।
शक्तीर्घोराः प्राहिणोद्द्वादशान्याः ।
तासां रूपं भारत नोत शक्यं ।
तेजस्वित्वाल्लाघवाच्चैव वक्तुम् ॥ ५.१८१.७ ॥
ਉਹ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬਲਦੇ ਰਾਮ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਛੱਡੀਆਂ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੇਜ ਅਤੇ ਵੇਗ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
5.181.8
किन्त्वेवाहं विह्वलः संप्रदृश्य ।
दिग्भ्यः सर्वास्ता महोत्का इवाग्नेः ।
नानारूपास्तेजसोग्रेण दीप्ता ।
यथाऽऽदित्या द्वादश लोकसंक्षये ॥ ५.१८१.८ ॥
ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਅਗਨੀ ਦੀਆਂ ਮਹਾਂ ਉਲਕਾਵਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਭਿਆਨਕ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ-ਵਿਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿੱਤ।
5.181.9
ततो जालं बाणमयं विवृत्तं ।
संदृश्य भित्त्वा शरजालेन राजन्।
द्वादशेषून्प्राहिणवं रणेऽहं ।
ततः शक्तीरप्यधमं घोररूपाः ॥ ५.१८१.९ ॥
ਫਿਰ ਬਾਣਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਜਾਲ ਫੈਲਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਭੇਦ ਕੇ, ਮੈਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਬਾਣ ਛੱਡੇ। ਫਿਰ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ, ਨੀਵੀਆਂ।
5.181.10
ततो राजञ्जामदग्न्यो महात्मा ।
शक्तीर्घोरा व्याक्षिपद्धेमदण्डाः।
विचित्रिताः काञ्चनपट्टनंद्धा ।
यथा महोल्का ज्वलितास्तथा ताः ॥ ५.१८१.१० ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਤਮਾ ਜਾਮਦਗਨਯ (ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ) ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੰਡਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸੁੱਟੀਆਂ। ਵਿਚਿੱਤਰ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਬੱਧੀਆਂ, ਬਲਦੀਆਂ ਮਹਾਂ ਉਲਕਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸਨ।
5.181.11
ताश्चाप्युग्राश्चर्मणा वारयित्वा ।
खङ्गेनाजौ पातयित्वा नरेन्द्र।
बाणैर्दिव्यैर्जामदग्न्यस्य सङ्ख्ये ।
दिव्यानश्वानभ्यवर्षं ससूतान् ॥ ५.१८१.११ ॥
ਉਹਨਾਂ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਢਾਲ ਨਾਲ ਰੋਕ ਕੇ, ਹੇ ਨਰੇਂਦਰ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ। ਜਾਮਦਗਨਯ (ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ) ਦੇ ਦਿਵ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਸੰਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਦਿਵ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
5.181.12
निर्मिक्तानां पन्नगानां सरूपा ।
दृष्ट्वा शक्तीर्हेमचित्रा निकृत्ताः ।
प्रादुश्चक्रे दिव्यमस्त्रं महात्मा ।
क्रोधाविष्टो हैहयेशममाथी ॥ ५.१८१.१२ ॥
ਛੱਡੇ ਗਏ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟੀਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਹੈਹਯ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲਾ ਦਿਵ ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।
5.181.13
ततः श्रेण्यः शलभानामिवोग्राः ।
समापेतुर्विशिखानां प्रदीप्ताः ।
समाचिनोच्चापि भृशं शरीरं ।
हयान्सूतं सरथं चैव मह्यम् ॥ ५.१८१.१३ ॥
ਫਿਰ, ਟਿੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ, ਬਲਦੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ, ਘੋੜਿਆਂ, ਸਾਰਥੀ ਅਤੇ ਰਥ ਸਮੇਤ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਢਕ ਲਿਆ।
5.181.14
रथः शरैर्मे निचितः सर्वतोऽभू-
त्तथा वाहाः सारथिश्चैव राजन्।
युगं रथेषां च तथैव चक्रे ।
तथैवाक्षः शरकृत्तोऽथ भग्नः ॥ ५.१८१.१४ ॥
ਮੇਰਾ ਰਥ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਢਕ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਵੀ। ਰਥ ਦਾ ਜੂਲਾ, ਈਸ਼ਾ, ਪਹੀਏ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੁਰਾ ਵੀ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।
5.181.15
ततस्तस्मिन्बाणवर्षे व्यतीते ।
शरौघेण प्रत्यवर्षं गुरुं तम्।
स विक्षतो मार्गणैर्ब्रह्मराशि-
र्देहादसक्तं मुमुचे भूरि रक्तम् ॥ ५.१८१.१५ ॥
ਉਸ ਬਾਣਵਰਖਾ ਦੇ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਉਸ ਗੁਰੂ ਉੱਤੇ ਮੋੜਵੀਂ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਤੇਜ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਉਹ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਲਹੂ ਵਹਾਉਣ ਲੱਗੇ।
5.181.16
यथा रामो बाणजालाभितप्त-
स्तथैवाहं सुभृशं गाढविद्धः ।
ततो युद्धं व्यरमच्चापराह्णे ।
भानावस्तं प्रतियाते महीध्रम् ॥ ५.१८१.१६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਤਪਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਦੁਪਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਰਜ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਅਸਤ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਯੁੱਧ ਰੁਕ ਗਿਆ।