ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 5.182
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.182.1
ततः प्रभाते राजेन्द्र सूर्ये विमलतां गते ।
भार्गवस्य मया सार्धं पुनर्युद्धमवर्तत ॥ ५.१८२.१ ॥
ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಬೆಳಗಾದಾಗ ಸೂರ್ಯನು ನಿರ್ಮಲನಾದ ಬಳಿಕ, ಭಾರ್ಗವನ (ಪರಶುರಾಮನ) ಜೊತೆ ನನ್ನ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
5.182.2
ततोऽभ्रान्ते रथे तिष्ठन्रामः प्रहरतां वरः ।
ववर्ष शरजालानि मयि मेध इवाचले ॥ ५.१८२.२ ॥
ಆಗ ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ, ಪ್ರಹರಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು, ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಮೇಘ ಮಳೆಸುರಿಸುವಂತೆ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಜಾಲಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು.
5.182.3
ततः सूतो मम सुहृच्छरवर्षेण ताडितः ।
अपयातो रथोपस्थान्मनो मम विषादयन् ॥ ५.१८२.३ ॥
ಆಗ ನನ್ನ ಗೆಳೆಯನಾದ ಸಾರಥಿಯು ಬಾಣವರ್ಷದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ರಥದ ಆಸನದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದನು; ಅದು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಿಷಾದಗೊಳಿಸಿತು.
5.182.4
ततः सूतो ममात्यर्थं कश्मलं प्राविशन्महत् ।
पृथिव्यां च शराघातान्निपपात मुमोह च ॥ ५.१८२.४ ॥
ಆಗ ನನ್ನ ಸಾರಥಿ ತೀವ್ರ ಮೂರ್ಛೆಗೆ ಒಳಗಾದನು; ಬಾಣಗಳ ಹೊಡೆತದಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದನು.
5.182.5
ततः सूतो जहात्प्राणान्रामबाणप्रपीडितः ।
मुहूर्तादिव राजेन्द्र मां च भीराविशत्तदा ॥ ५.१८२.५ ॥
ಆಗ ರಾಮನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ನನ್ನ ಸಾರಥಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟನು; ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನನ್ನೊಳಗೂ ಭಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
5.182.6
ततः सूते हते तस्मिन्क्षिपतस्तस्य मे शरान् ।
प्रमत्तमनसो रामः प्राहिणोन्मृत्युसंमितम् ॥ ५.१८२.६ ॥
ಆಗ ಆ ಸಾರಥಿ ಹತನಾದ ಬಳಿಕ, ನಾನು ಬಾಣ ಎಸೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನನ್ನ ಅಜಾಗರೂಕ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡು ರಾಮನು ಮೃತ್ಯುಸಮಾನವಾದ ಬಾಣವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.
5.182.7
ततः सूतव्यसनिनं विप्लुतं मां स भार्गवः ।
शरेणाभ्यहनद्गाढं विकृष्य बलवद्धनुः ॥ ५.१८२.७ ॥
ಸಾರಥಿ ಹತನಾದ ಬಳಿಕ, ಕಳವಳಗೊಂಡಿದ್ದ ನನ್ನನ್ನು ಆ ಭಾರ್ಗವನು ಬಲವಾದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದು ಒಂದು ಬಾಣದಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ಹೊಡೆದನು.
5.182.8
स मे भुजान्तरे राजन्निपत्य रुधिराशनः ।
मयैव सह राजेन्द्र जगाम वसुधातलम् ॥ ५.१८२.८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ರಕ್ತವನ್ನೇ ಕುಡಿಯುವ ಆ ಬಾಣವು ನನ್ನ ಭುಜಗಳ ನಡುವೆ ಬಿದ್ದು, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಉರುಳಿತು.
5.182.9
मत्वा तु निहतं रामस्ततो मां भरतर्षभ ।
मेघवद्विननादोच्चैर्जहृषे च पुनः पुनः ॥ ५.१८२.९ ॥
ಓ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಸತ್ತವನೆಂದು ತಿಳಿದು ರಾಮನು ಮೇಘದಂತೆ ಜೋರಾಗಿ ಗರ್ಜಿಸಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.
5.182.10
तथा तु पतिते राजन्मयि रामो मुदा युतः ।
उदक्रोशन्महानादं सह तैरनुयायिभिः ॥ ५.१८२.१० ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ನಾನು ಬಿದ್ದಾಗ ರಾಮನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿ ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಕೂಗಿದನು.
5.182.11
मम तत्राभवन्ये तु कुरवः पार्श्वतः स्थिताः ।
आगता अपि युद्धं तञ्जनास्तत्र दिदृक्षवः ।
आर्तिं परमिकां जग्मुस्ते तदा पतिते मयि ॥ ५.१८२.११ ॥
ನನ್ನ ಬಳಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಕುರುಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದಿದ್ದ ಜನರು, ನಾನು ಬಿದ್ದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು.
5.182.12
ततोऽपश्यं पतितो राजसिंह ।
द्विजानष्टौ सूर्यहुताशनाभान् ।
ते मां समन्तात्परिर्वाय तस्थुः ।
स्वबाहुभिः परिधार्याजिमध्ये ॥ ५.१८२.१२ ॥
ಆಗ, ಓ ರಾಜಸಿಂಹನೇ, ಬಿದ್ದಿದ್ದ ನಾನು ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಎಂಟು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕಂಡೆ. ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಯುದ್ಧದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತೋಳುಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಂತರು.
5.182.13
रक्ष्यमाणश्च तैर्विप्रैर्नाहं भूमिमुपास्पृशम् ।
अन्तरिक्षे धृतो ह्यस्मि तैर्विप्रैर्बान्धवैरिव ॥ ५.१८२.१३ ॥
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬಂಧುಗಳಂತೆ ನನ್ನನ್ನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೇ ಹಿಡಿದಿದ್ದರು.
5.182.14
श्वसन्निवान्तरिक्षे च जलबिन्दुभिरुक्षितः ।
ततस्ते ब्राह्मणा राजन्नब्रुवन्परिगृह्य माम् ॥ ५.१८२.१४ ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾ, ನೀರಹನಿಗಳಿಂದ ತೋಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟು. ಆಗ ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನನ್ನನ್ನು ಬಳಸಿ ಹಿಡಿದು ಹೇಳಿದರು.
5.182.15
मा भैरिति समं सर्वे स्वस्ति तेऽस्त्विति चासकृत् ।
ततस्तेषामहं वाग्भिस्तर्पितः सहसोत्थितः ।
मातरं सरितां श्रेष्ठामपश्यं रथमास्थिताम् ॥ ५.१८२.१५ ॥
'ಹೆದರಬೇಡ' ಎಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ, 'ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳಿದರು. ನಂತರ ಅವರ ಮಾತುಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ನಾನು ಸಹಸಾ ಎದ್ದೆನು; ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ತಾಯಿಯನ್ನು ರಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡೆನು.
5.182.16
हयाश्च मे संगृहीतास्तयाऽऽस-
न्महानद्या संयति कौरवेन्द्र।
पादौ जनन्याः प्रतिगृह्य चाहं ।
तथा पितॄणां रथमभ्यरोहम् ॥ ५.१८२.१६ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾನದಿ ನನ್ನ ಕುದುರೆಗಳನ್ನೂ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿತು, ಓ ಕೌರವೇಂದ್ರ. ತಾಯಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪಿತೃಗಳ ರಥವನ್ನು ನಾನು ಏರಿದೆ.
5.182.17
ररक्ष सा मां सरथं हयांश्चोपस्काराणि च ।
तामहं प्राञ्जलिर्भूत्वा पुनरेव व्यसर्जयम् ॥ ५.१८२.१७ ॥
ಅವಳು ನನ್ನನ್ನು, ರಥವನ್ನು, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದಳು. ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತು ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಳುಹಿಸಿದೆ.
5.182.18
ततोऽहं स्वयमुद्यम्य हयांस्तान्वातरंहसः ।
अयुध्यं जामदग्न्येन निवृत्तेऽहनि भारत ॥ ५.१८२.१८ ॥
ನಂತರ ನಾನೇ ಆ ವಾಯುವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯನೊಡನೆ (ಪರಶುರಾಮನೊಡನೆ) ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದೆನು, ಓ ಭಾರತ, ಹಗಲು ಮುಗಿದ ನಂತರ.
5.182.19
ततोऽहं भरतश्रेष्ठ वेगवन्तं महाबलम् ।
अमुञ्चं समरे बाणं रामाय हृदयच्छिदम् ॥ ५.१८२.१९ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಆಗ ನಾನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೇಗವಂತನೂ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯೂ ಆದ ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಹೃದಯವನ್ನು ಸೀಳುವ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಟ್ಟೆನು.
5.182.20
ततो जगाम वसुधां मम बाणप्रपीडितः ।
जानुभ्यां धनुरुत्सृज्य रामो मोहवशं गतः ॥ ५.१८२.२० ॥
ನನ್ನ ಬಾಣದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ರಾಮನು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಮೋಹವಶನಾದನು.
5.182.21
ततस्तस्मिन्निपतिते रामे भूरिसहस्रदे ।
आवव्रुर्जलदा व्योम क्षरन्तो रुधिरं बहु ॥ ५.१८२.२१ ॥
ಸಾವಿರಾರು ದಾನ ನೀಡಿದ ರಾಮನು ಬಿದ್ದಾಗ, ಮೋಡಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿ ಬಹಳ ರಕ್ತವನ್ನು ಸುರಿಸಿದವು.
5.182.22
उल्काश्च शतशः पेतुः सनिर्घाताः सकम्पनाः ।
अर्कं च सहसा दीप्तं स्वर्भानुरभिसंवृणोत् ॥ ५.१८२.२२ ॥
ನೂರಾರು ಉಲ್ಕೆಗಳು ಗುಡುಗು ಮತ್ತು ಕಂಪನದೊಂದಿಗೆ ಬಿದ್ದವು; ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸ್ವರ್ಭಾನು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಮುಚ್ಚಿದನು.
5.182.23
ववुश्च वाताः परुषाश्चलिता च वसुंधरा ।
गृध्रा बलाश्च कङ्काश्च परिपेतुर्गुदा युताः ॥ ५.१८२.२३ ॥
ಕಠಿಣ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು, ಭೂಮಿ ನಡುಗಿತು; ಹದ್ದು, ಗಿಡುಗ ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು ಕರುಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತಲೂ ಬಿದ್ದವು.
5.182.24
दीप्तायां दिशि गोमायुर्दारुणं मुहुरुन्नदत् ।
अनाहता दुन्दुभयो विनेदुर्भृशनिःस्वनाः ॥ ५.१८२.२४ ॥
ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನರಿ ಪದೇ ಪದೇ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಕೂಗಿತು; ಯಾರೂ ಬಡಿಯದೆ ನಗಾರಿಗಳು ಘೋರ ಶಬ್ದದಿಂದ ಮೊಳಗಿದವು.
5.182.25
एतदौत्पातिकं सर्वं घोरमासीद्भयंकरम् ।
विसंज्ञकल्पे धरणीं गते रामे महात्मनि ॥ ५.१८२.२५ ॥
ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅಪಶಕುನಗಳಾಗಿದ್ದವು; ಭಯಂಕರವೂ ಭಯಾನಕವೂ ಆಗಿದ್ದವು. ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿದವನಂತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಇವು ಸಂಭವಿಸಿದವು.
5.182.26
ततो वै सहसोत्थाय रामो मामभ्यवर्तत ।
पुनर्युद्धाय कौरव्य विह्वलः क्रोधमूर्छितः ॥ ५.१८२.२६ ॥
ಆಮೇಲೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಎದ್ದು ರಾಮನು ಮತ್ತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಬಂದನು, ಓ ಕೌರವ್ಯ! ಅವನು ಕಳವಳಗೊಂಡಿದ್ದನು, ಕೋಪದಿಂದ ಮೂರ್ಛಿತನಂತಿದ್ದನು.
5.182.27
आददानो महाबाहुः कार्मुकं तालसन्निभम् ।
ततो मय्याददानं तं राममेव न्यवारयन् ॥ ५.१८२.२७ ॥
ಮಹಾಬಾಹು ರಾಮನು ತಾಳವೃಕ್ಷದಂತಿದ್ದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡನು. ಆಗ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಾಣ ಹೂಡಲು ಮುಂದಾದ ಆ ರಾಮನನ್ನೇ ಅವರು ತಡೆದರು.
5.182.28
महर्षयः कृपायुक्ताः क्रोधाविष्टोऽपि भार्गवः ।
समाहरदमेयात्मा शरं कालानलोपमम् ॥ ५.१८२.२८ ॥
ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರು; ಭಾರ್ಗವನು ಕೋಪದಿಂದ ಆವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅಪರಿಮಿತ ಆತ್ಮವುಳ್ಳ ಅವನು ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಂತಿದ್ದ ಬಾಣವನ್ನು ಹಿಂದೆಳೆದುಕೊಂಡನು.
5.182.29
सतो रविर्मन्दमरीचिमण्डलो ।
जगामास्तं पांसुपुञ्जावगूढः
निशा व्यगाहत्सुखशीतमारुता ।
ततो युद्धं प्रत्यवहारयाव- ॥ ५.१८२.२९ ॥
ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಮಂಕಾದವು; ಅವನು ಧೂಳಿನ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗಿ ಅಸ್ತನಾದನು. ಸುಖಕರ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ಆವರಿಸಿತು. ಆಗ ನಾವಿಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದೆವು.
5.182.30
एवं राजन्नवहारो बभूव ।
ततः पुनर्विमलेऽभूत्सुघोरम्।
कल्यंकल्यं विंशतिं वै दिनानि ।
तथैव चान्यानि दिनानि त्रीणि ॥ ५.१८२.३० ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ಯುದ್ಧ ವಿರಾಮ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆಮೇಲೆ ಸ್ವಚ್ಛ ಬೆಳಗಿನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತೆ ಅತಿ ಭಯಂಕರವಾಯಿತು. ಇಪ್ಪತ್ತು ದಿನಗಳು, ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನು ಮೂರು ದಿನಗಳು.