మహాభారతం · అధ్యాయం 5.182
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.182.1
ततः प्रभाते राजेन्द्र सूर्ये विमलतां गते ।
भार्गवस्य मया सार्धं पुनर्युद्धमवर्तत ॥ ५.१८२.१ ॥
ఓ రాజేంద్రా, ఉదయాన సూర్యుడు నిర్మలమైన తరువాత, భార్గవుడు (పరశురాముడు) నాతో మళ్ళీ యుద్ధం చేశాడు.
5.182.2
ततोऽभ्रान्ते रथे तिष्ठन्रामः प्रहरतां वरः ।
ववर्ष शरजालानि मयि मेध इवाचले ॥ ५.१८२.२ ॥
అప్పుడు రథంపై నిలిచిన, ప్రహరించేవారిలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు, పర్వతంపై మేఘం వర్షించినట్లు నాపై బాణజాలాలను కురిపించాడు.
5.182.3
ततः सूतो मम सुहृच्छरवर्षेण ताडितः ।
अपयातो रथोपस्थान्मनो मम विषादयन् ॥ ५.१८२.३ ॥
అప్పుడు నా స్నేహితుడైన సారథి బాణవర్షంతో కొట్టబడి, రథపు ఆసనం నుండి వైదొలిగాడు; అది నా మనసును విషాదంతో నింపింది.
5.182.4
ततः सूतो ममात्यर्थं कश्मलं प्राविशन्महत् ।
पृथिव्यां च शराघातान्निपपात मुमोह च ॥ ५.१८२.४ ॥
అప్పుడు నా సారథి తీవ్రమైన మూర్ఛలో పడ్డాడు; బాణాల దెబ్బలకు భూమిపై పడి మూర్ఛితుడయ్యాడు.
5.182.5
ततः सूतो जहात्प्राणान्रामबाणप्रपीडितः ।
मुहूर्तादिव राजेन्द्र मां च भीराविशत्तदा ॥ ५.१८२.५ ॥
అప్పుడు రాముని బాణాలతో బాధించబడిన నా సారథి ప్రాణాలు విడిచాడు; ఓ రాజేంద్రా, ఆ క్షణంలోనే నాలోకి భయం ప్రవేశించింది.
5.182.6
ततः सूते हते तस्मिन्क्षिपतस्तस्य मे शरान् ।
प्रमत्तमनसो रामः प्राहिणोन्मृत्युसंमितम् ॥ ५.१८२.६ ॥
అప్పుడు ఆ సారథి హతమైన తరువాత, నేను బాణాలు వేస్తుండగా, నా అప్రమత్త మనసును గమనించి రాముడు మృత్యువుతో సమానమైన బాణాన్ని ప్రయోగించాడు.
5.182.7
ततः सूतव्यसनिनं विप्लुतं मां स भार्गवः ।
शरेणाभ्यहनद्गाढं विकृष्य बलवद्धनुः ॥ ५.१८२.७ ॥
అప్పుడు సారథి చంపబడగా, కలతచెందిన నన్ను ఆ భార్గవుడు బలమైన విల్లును లాగి ఒక బాణంతో గాఢంగా కొట్టాడు.
5.182.8
स मे भुजान्तरे राजन्निपत्य रुधिराशनः ।
मयैव सह राजेन्द्र जगाम वसुधातलम् ॥ ५.१८२.८ ॥
ఓ రాజా, రక్తాన్ని తాగే ఆ బాణం నా భుజాల మధ్య పడి, ఓ రాజేంద్రా, నాతోనే భూమిపై కూలింది.
5.182.9
मत्वा तु निहतं रामस्ततो मां भरतर्षभ ।
मेघवद्विननादोच्चैर्जहृषे च पुनः पुनः ॥ ५.१८२.९ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, నన్ను చనిపోయినవాడిగా భావించి రాముడు మేఘంలా గొప్పగా గర్జించి పదేపదే ఆనందించాడు.
5.182.10
तथा तु पतिते राजन्मयि रामो मुदा युतः ।
उदक्रोशन्महानादं सह तैरनुयायिभिः ॥ ५.१८२.१० ॥
ఓ రాజా, నేను పడిపోగానే రాముడు సంతోషంతో నిండి తన అనుచరులతో కలిసి గొప్ప కేకలు వేశాడు.
5.182.11
मम तत्राभवन्ये तु कुरवः पार्श्वतः स्थिताः ।
आगता अपि युद्धं तञ्जनास्तत्र दिदृक्षवः ।
आर्तिं परमिकां जग्मुस्ते तदा पतिते मयि ॥ ५.१८२.११ ॥
అక్కడ నా పక్కన నిలిచి ఉన్న కురువులు, యుద్ధాన్ని చూడ వచ్చిన జనులు, నేను పడిపోయినప్పుడు అత్యధిక దుఃఖంలో మునిగిపోయారు.
5.182.12
ततोऽपश्यं पतितो राजसिंह ।
द्विजानष्टौ सूर्यहुताशनाभान् ।
ते मां समन्तात्परिर्वाय तस्थुः ।
स्वबाहुभिः परिधार्याजिमध्ये ॥ ५.१८२.१२ ॥
అప్పుడు, ఓ రాజసింహా, పడిపోయిన నేను సూర్యుడు, యజ్ఞాగ్ని వంటి తేజస్సు కల ఎనిమిది బ్రాహ్మణులను చూశాను. వారు నన్ను నలువైపులా చుట్టుముట్టి, యుద్ధమధ్యంలో తమ చేతులతో నన్ను ధరించి నిలిచారు.
5.182.13
रक्ष्यमाणश्च तैर्विप्रैर्नाहं भूमिमुपास्पृशम् ।
अन्तरिक्षे धृतो ह्यस्मि तैर्विप्रैर्बान्धवैरिव ॥ ५.१८२.१३ ॥
ఆ బ్రాహ్మణులచే రక్షింపబడి నేను భూమిని తాకలేదు. ఆ బ్రాహ్మణులు బంధువులవలె నన్ను ఆకాశంలోనే పట్టుకొని ఉంచారు.
5.182.14
श्वसन्निवान्तरिक्षे च जलबिन्दुभिरुक्षितः ।
ततस्ते ब्राह्मणा राजन्नब्रुवन्परिगृह्य माम् ॥ ५.१८२.१४ ॥
ఆకాశంలో ఊపిరి తీసుకుంటూ, నీటి బిందువులతో తడిపివేయబడి. అప్పుడు ఓ రాజా, ఆ బ్రాహ్మణులు నన్ను చుట్టిపట్టుకొని చెప్పారు.
5.182.15
मा भैरिति समं सर्वे स्वस्ति तेऽस्त्विति चासकृत् ।
ततस्तेषामहं वाग्भिस्तर्पितः सहसोत्थितः ।
मातरं सरितां श्रेष्ठामपश्यं रथमास्थिताम् ॥ ५.१८२.१५ ॥
'భయపడకు' అని అందరూ కలిసి, 'నీకు శుభం కలుగుగాక' అని మళ్ళీ మళ్ళీ అన్నారు. అప్పుడు వారి మాటలతో తృప్తిపొంది నేను హఠాత్తుగా లేచాను; నదులలో శ్రేష్ఠమైన తల్లిని రథంపై నిలిచి ఉండగా చూశాను.
5.182.16
हयाश्च मे संगृहीतास्तयाऽऽस-
न्महानद्या संयति कौरवेन्द्र।
पादौ जनन्याः प्रतिगृह्य चाहं ।
तथा पितॄणां रथमभ्यरोहम् ॥ ५.१८२.१६ ॥
యుద్ధంలో ఆ మహానది నా గుర్రాలను కూడా పట్టుకుంది, ఓ కౌరవేంద్రా. తల్లి పాదాలను పట్టుకొని, పితృదేవతల రథాన్ని నేను ఎక్కాను.
5.182.17
ररक्ष सा मां सरथं हयांश्चोपस्काराणि च ।
तामहं प्राञ्जलिर्भूत्वा पुनरेव व्यसर्जयम् ॥ ५.१८२.१७ ॥
ఆమె నన్ను, రథాన్ని, గుర్రాలను, సామగ్రిని రక్షించింది. చేతులు జోడించి నేను ఆమెను మళ్ళీ పంపివేశాను.
5.182.18
ततोऽहं स्वयमुद्यम्य हयांस्तान्वातरंहसः ।
अयुध्यं जामदग्न्येन निवृत्तेऽहनि भारत ॥ ५.१८२.१८ ॥
అప్పుడు నేనే ఆ వాయువేగ గుర్రాలను నడిపి జామదగ్న్యునితో (పరశురాముడితో) యుద్ధం చేశాను, ఓ భారతా, పగలు ముగిసిన తర్వాత.
5.182.19
ततोऽहं भरतश्रेष्ठ वेगवन्तं महाबलम् ।
अमुञ्चं समरे बाणं रामाय हृदयच्छिदम् ॥ ५.१८२.१९ ॥
భరతశ్రేష్ఠా, అప్పుడు నేను యుద్ధంలో వేగవంతుడూ మహాబలుడూ అయిన రాముడిపై హృదయాన్ని చీల్చే బాణాన్ని ప్రయోగించాను.
5.182.20
ततो जगाम वसुधां मम बाणप्रपीडितः ।
जानुभ्यां धनुरुत्सृज्य रामो मोहवशं गतः ॥ ५.१८२.२० ॥
నా బాణంతో బాధపడిన రాముడు విల్లును వదలి మోకాళ్లపై భూమిపై పడి మోహానికి లోనయ్యాడు.
5.182.21
ततस्तस्मिन्निपतिते रामे भूरिसहस्रदे ।
आवव्रुर्जलदा व्योम क्षरन्तो रुधिरं बहु ॥ ५.१८२.२१ ॥
వేలకొద్దీ దానాలు చేసిన రాముడు పడిపోగా, మేఘాలు ఆకాశాన్ని కప్పి విస్తారంగా రక్తాన్ని కురిపించాయి.
5.182.22
उल्काश्च शतशः पेतुः सनिर्घाताः सकम्पनाः ।
अर्कं च सहसा दीप्तं स्वर्भानुरभिसंवृणोत् ॥ ५.१८२.२२ ॥
వందలాది ఉల్కలు ఉరుములు, కంపనలతో పడ్డాయి; ప్రకాశిస్తున్న సూర్యుడిని స్వర్భానువు అకస్మాత్తుగా కప్పివేశాడు.
5.182.23
ववुश्च वाताः परुषाश्चलिता च वसुंधरा ।
गृध्रा बलाश्च कङ्काश्च परिपेतुर्गुदा युताः ॥ ५.१८२.२३ ॥
కఠినమైన గాలులు వీచాయి, భూమి కంపించింది; రాబందులు, గద్దలు, కొంగలు ప్రేగులతో చుట్టూ పడ్డాయి.
5.182.24
दीप्तायां दिशि गोमायुर्दारुणं मुहुरुन्नदत् ।
अनाहता दुन्दुभयो विनेदुर्भृशनिःस्वनाः ॥ ५.१८२.२४ ॥
మండుతున్న దిక్కులో నక్క పదేపదే భయంకరంగా ఊళవేసింది; కొట్టకుండానే నగారాలు భీకర ధ్వనితో మ్రోగాయి.
5.182.25
एतदौत्पातिकं सर्वं घोरमासीद्भयंकरम् ।
विसंज्ञकल्पे धरणीं गते रामे महात्मनि ॥ ५.१८२.२५ ॥
ఇవన్నీ అపశకునాలు; భయంకరమూ భయానకమూ అయినవి. మహాత్ముడైన రాముడు స్పృహ తప్పినవాడిలా నేలపై పడిపోయినప్పుడు ఇవి జరిగాయి.
5.182.26
ततो वै सहसोत्थाय रामो मामभ्यवर्तत ।
पुनर्युद्धाय कौरव्य विह्वलः क्रोधमूर्छितः ॥ ५.१८२.२६ ॥
తరువాత అకస్మాత్తుగా లేచి రాముడు మళ్లీ యుద్ధానికి నా వైపు వచ్చాడు, ఓ కౌరవ్యా! ఆయన కలత చెంది కోపంతో మూర్ఛితుడవుతున్నట్లు ఉన్నాడు.
5.182.27
आददानो महाबाहुः कार्मुकं तालसन्निभम् ।
ततो मय्याददानं तं राममेव न्यवारयन् ॥ ५.१८२.२७ ॥
మహాబాహువైన రాముడు తాటిచెట్టులా పొడవైన విల్లును పట్టుకున్నాడు. అప్పుడు నా మీద బాణం వేయబోతున్న ఆ రాముడినే వారు వారించారు.
5.182.28
महर्षयः कृपायुक्ताः क्रोधाविष्टोऽपि भार्गवः ।
समाहरदमेयात्मा शरं कालानलोपमम् ॥ ५.१८२.२८ ॥
మహర్షులు దయతో నిండి ఉన్నారు; భార్గవుడు కోపంతో ఆవేశించినప్పటికీ, అపరిమితాత్ముడైన ఆయన కాలాగ్నితో సమానమైన బాణాన్ని వెనక్కి తీసుకున్నాడు.
5.182.29
सतो रविर्मन्दमरीचिमण्डलो ।
जगामास्तं पांसुपुञ्जावगूढः
निशा व्यगाहत्सुखशीतमारुता ।
ततो युद्धं प्रत्यवहारयाव- ॥ ५.१८२.२९ ॥
సూర్యుని కిరణాలు మందమయ్యాయి; ఆయన ధూళిరాశిలో దాగి అస్తమించాడు. హాయైన చల్లని గాలులతో రాత్రి ప్రవేశించింది. అప్పుడు మనం యుద్ధాన్ని నిలిపివేశాం.
5.182.30
एवं राजन्नवहारो बभूव ।
ततः पुनर्विमलेऽभूत्सुघोरम्।
कल्यंकल्यं विंशतिं वै दिनानि ।
तथैव चान्यानि दिनानि त्रीणि ॥ ५.१८२.३० ॥
ఓ రాజా, ఇలా యుద్ధ విరామం జరిగింది. తరువాత నిర్మలమైన ఉదయాన యుద్ధం మళ్లీ అత్యంత భయంకరమైంది. ఇరవై రోజులు ప్రతిరోజూ, అలాగే మరో మూడు రోజులు కూడా.