ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 5.182
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.182.1
ततः प्रभाते राजेन्द्र सूर्ये विमलतां गते ।
भार्गवस्य मया सार्धं पुनर्युद्धमवर्तत ॥ ५.१८२.१ ॥
ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରଭାତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିର୍ମଳ ହେଲେ ଭାର୍ଗବ (ପରଶୁରାମ) ସହିତ ମୋର ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
5.182.2
ततोऽभ्रान्ते रथे तिष्ठन्रामः प्रहरतां वरः ।
ववर्ष शरजालानि मयि मेध इवाचले ॥ ५.१८२.२ ॥
ତା'ପରେ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ପ୍ରହାରକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ, ପର୍ବତ ଉପରେ ମେଘ ପରି ମୋ ଉପରେ ଶରଜାଲ ବର୍ଷାଇଲେ।
5.182.3
ततः सूतो मम सुहृच्छरवर्षेण ताडितः ।
अपयातो रथोपस्थान्मनो मम विषादयन् ॥ ५.१८२.३ ॥
ତା'ପରେ ମୋ ସୁହୃତ ସାରଥି ଶରବର୍ଷଣରେ ଆହତ ହୋଇ ରଥାସନରୁ ସରିଗଲା; ତାହା ମୋ ମନକୁ ବିଷାଦରେ ଭରିଦେଲା।
5.182.4
ततः सूतो ममात्यर्थं कश्मलं प्राविशन्महत् ।
पृथिव्यां च शराघातान्निपपात मुमोह च ॥ ५.१८२.४ ॥
ତା'ପରେ ମୋ ସାରଥି ଅତ୍ୟଧିକ ମୂର୍ଚ୍ଛାରେ ପଡ଼ିଲା; ଶରାଘାତରେ ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଅଚେତ ହୋଇଗଲା।
5.182.5
ततः सूतो जहात्प्राणान्रामबाणप्रपीडितः ।
मुहूर्तादिव राजेन्द्र मां च भीराविशत्तदा ॥ ५.१८२.५ ॥
ତା'ପରେ ରାମଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ମୋ ସାରଥି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲା; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ସେହି ସମୟରେ ମୋ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ଭୟ ପ୍ରବେଶ କଲା।
5.182.6
ततः सूते हते तस्मिन्क्षिपतस्तस्य मे शरान् ।
प्रमत्तमनसो रामः प्राहिणोन्मृत्युसंमितम् ॥ ५.१८२.६ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ସାରଥି ହତ ହେଲେ, ମୁଁ ଶର ନିକ୍ଷେପ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ମୋ ଅସାବଧାନ ମନକୁ ଦେଖି ରାମ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଶର ପ୍ରେରଣ କଲେ।
5.182.7
ततः सूतव्यसनिनं विप्लुतं मां स भार्गवः ।
शरेणाभ्यहनद्गाढं विकृष्य बलवद्धनुः ॥ ५.१८२.७ ॥
ସାରଥି ନିହତ ହେବା ପରେ, ବିଚଳିତ ମୋତେ ସେହି ଭାର୍ଗବ ବଳବାନ ଧନୁ ଟାଣି ଗୋଟିଏ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଗଭୀର ଆଘାତ କଲେ।
5.182.8
स मे भुजान्तरे राजन्निपत्य रुधिराशनः ।
मयैव सह राजेन्द्र जगाम वसुधातलम् ॥ ५.१८२.८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରକ୍ତପାୟୀ ସେହି ବାଣ ମୋ ବାହୁ ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୋ ସହିତ ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ପଡ଼ିଗଲା।
5.182.9
मत्वा तु निहतं रामस्ततो मां भरतर्षभ ।
मेघवद्विननादोच्चैर्जहृषे च पुनः पुनः ॥ ५.१८२.९ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ ମୃତ ଭାବି ରାମ ମେଘ ପରି ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଗର୍ଜନ କଲେ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
5.182.10
तथा तु पतिते राजन्मयि रामो मुदा युतः ।
उदक्रोशन्महानादं सह तैरनुयायिभिः ॥ ५.१८२.१० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ପଡ଼ିବା ପରେ ରାମ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ନିଜ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହ ମହାନାଦରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
5.182.11
मम तत्राभवन्ये तु कुरवः पार्श्वतः स्थिताः ।
आगता अपि युद्धं तञ्जनास्तत्र दिदृक्षवः ।
आर्तिं परमिकां जग्मुस्ते तदा पतिते मयि ॥ ५.१८२.११ ॥
ମୋ ପାଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା କୁରୁମାନେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିବା ଲୋକମାନେ, ମୁଁ ପଡ଼ିବା ବେଳେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ବୁଡ଼ିଗଲେ।
5.182.12
ततोऽपश्यं पतितो राजसिंह ।
द्विजानष्टौ सूर्यहुताशनाभान् ।
ते मां समन्तात्परिर्वाय तस्थुः ।
स्वबाहुभिः परिधार्याजिमध्ये ॥ ५.१८२.१२ ॥
ତା'ପରେ, ହେ ରାଜସିଂହ, ପଡ଼ିଥିବା ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଯଜ୍ଞାଗ୍ନି ସମାନ ଦୀପ୍ତିମନ୍ତ ଆଠଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲି। ସେମାନେ ମୋତେ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ବାହୁରେ ଧରି ଠିଆ ହେଲେ।
5.182.13
रक्ष्यमाणश्च तैर्विप्रैर्नाहं भूमिमुपास्पृशम् ।
अन्तरिक्षे धृतो ह्यस्मि तैर्विप्रैर्बान्धवैरिव ॥ ५.१८२.१३ ॥
ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ ମୁଁ ଭୂମି ସ୍ପର୍ଶ କରିନଥିଲି। ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପରି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ ଆକାଶରେ ଧରି ରଖିଥିଲେ।
5.182.14
श्वसन्निवान्तरिक्षे च जलबिन्दुभिरुक्षितः ।
ततस्ते ब्राह्मणा राजन्नब्रुवन्परिगृह्य माम् ॥ ५.१८२.१४ ॥
ଆକାଶରେ ନିଶ୍ୱାସ ନେଉଥିବା, ଜଳବିନ୍ଦୁରେ ସିକ୍ତ ହୋଇ। ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମୋତେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ।
5.182.15
मा भैरिति समं सर्वे स्वस्ति तेऽस्त्विति चासकृत् ।
ततस्तेषामहं वाग्भिस्तर्पितः सहसोत्थितः ।
मातरं सरितां श्रेष्ठामपश्यं रथमास्थिताम् ॥ ५.१८२.१५ ॥
'ଭୟ କର ନାହିଁ' ଏବଂ 'ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ' ଏହିପରି ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ଓ ବାରମ୍ବାର କହିଲେ। ତା'ପରେ ସେମାନଙ୍କ ବାଣୀରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ମୁଁ ହଠାତ୍ ଉଠିଲି; ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ମାତାଙ୍କୁ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବାର ଦେଖିଲି।
5.182.16
हयाश्च मे संगृहीतास्तयाऽऽस-
न्महानद्या संयति कौरवेन्द्र।
पादौ जनन्याः प्रतिगृह्य चाहं ।
तथा पितॄणां रथमभ्यरोहम् ॥ ५.१८२.१६ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ମହାନଦୀ ମୋର ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଧରି ନେଲା, ହେ କୌରବେନ୍ଦ୍ର। ମାତାଙ୍କ ପାଦ ଧରି ମୁଁ ପିତୃମାନଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲି।
5.182.17
ररक्ष सा मां सरथं हयांश्चोपस्काराणि च ।
तामहं प्राञ्जलिर्भूत्वा पुनरेव व्यसर्जयम् ॥ ५.१८२.१७ ॥
ସେ ମୋତେ, ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଓ ସାଜସରଞ୍ଜାମକୁ ରକ୍ଷା କଲେ। ଯୋଡ଼ହାତରେ ଠିଆ ହୋଇ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ବିଦାୟ ଦେଲି।
5.182.18
ततोऽहं स्वयमुद्यम्य हयांस्तान्वातरंहसः ।
अयुध्यं जामदग्न्येन निवृत्तेऽहनि भारत ॥ ५.१८२.१८ ॥
ତା'ପରେ ମୁଁ ନିଜେ ସେହି ପବନବେଗୀ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଚଳାଇ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ (ପରଶୁରାମ) ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲି, ହେ ଭାରତ, ଦିନ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ।
5.182.19
ततोऽहं भरतश्रेष्ठ वेगवन्तं महाबलम् ।
अमुञ्चं समरे बाणं रामाय हृदयच्छिदम् ॥ ५.१८२.१९ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତା'ପରେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବେଗବାନ ମହାବଳୀ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ହୃଦୟ ବିଦାରୀ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲି।
5.182.20
ततो जगाम वसुधां मम बाणप्रपीडितः ।
जानुभ्यां धनुरुत्सृज्य रामो मोहवशं गतः ॥ ५.१८२.२० ॥
ମୋ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ରାମ ଧନୁ ଛାଡ଼ି ଜାନୁ ଉପରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ମୋହବଶ ହେଲେ।
5.182.21
ततस्तस्मिन्निपतिते रामे भूरिसहस्रदे ।
आवव्रुर्जलदा व्योम क्षरन्तो रुधिरं बहु ॥ ५.१८२.२१ ॥
ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଦାନ କରିଥିବା ରାମ ପଡ଼ିଗଲେ, ମେଘମାନେ ଆକାଶ ଘେରି ପ୍ରଚୁର ରକ୍ତ ବର୍ଷଣ କଲେ।
5.182.22
उल्काश्च शतशः पेतुः सनिर्घाताः सकम्पनाः ।
अर्कं च सहसा दीप्तं स्वर्भानुरभिसंवृणोत् ॥ ५.१८२.२२ ॥
ଶତ ଶତ ଉଲ୍କା ବଜ୍ରନାଦ ଓ କମ୍ପନ ସହିତ ପଡ଼ିଲା; ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ହଠାତ୍ ଆବୃତ କଲା।
5.182.23
ववुश्च वाताः परुषाश्चलिता च वसुंधरा ।
गृध्रा बलाश्च कङ्काश्च परिपेतुर्गुदा युताः ॥ ५.१८२.२३ ॥
କଠୋର ପବନ ବହିଲା, ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା; ଶୁଙ୍ଗ, ବାଜ ଓ ବଗ ଅନ୍ତ୍ର ସହିତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ପଡ଼ିଲେ।
5.182.24
दीप्तायां दिशि गोमायुर्दारुणं मुहुरुन्नदत् ।
अनाहता दुन्दुभयो विनेदुर्भृशनिःस्वनाः ॥ ५.१८२.२४ ॥
ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦିଗରେ ଶିଆଳ ବାରମ୍ବାର ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଚିତ୍କାର କଲା; ଆଘାତ ବିନା ଦୁନ୍ଦୁଭି ଘୋର ଶବ୍ଦରେ ବାଜିଲା।
5.182.25
एतदौत्पातिकं सर्वं घोरमासीद्भयंकरम् ।
विसंज्ञकल्पे धरणीं गते रामे महात्मनि ॥ ५.१८२.२५ ॥
ଏ ସବୁ ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟାବହ। ମହାତ୍ମା ରାମ ଅଚେତନ ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯିବା ସମୟରେ ଏସବୁ ଘଟିଥିଲା।
5.182.26
ततो वै सहसोत्थाय रामो मामभ्यवर्तत ।
पुनर्युद्धाय कौरव्य विह्वलः क्रोधमूर्छितः ॥ ५.१८२.२६ ॥
ତାପରେ ହଠାତ୍ ଉଠି ରାମ ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ମୋ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲେ, ହେ କୌରବ୍ୟ! ସେ ବିହ୍ବଳ ଥିଲେ ଏବଂ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ପରି ଥିଲେ।
5.182.27
आददानो महाबाहुः कार्मुकं तालसन्निभम् ।
ततो मय्याददानं तं राममेव न्यवारयन् ॥ ५.१८२.२७ ॥
ମହାବାହୁ ରାମ ତାଳବୃକ୍ଷ ପରି ଧନୁ ଉଠାଇଲେ। ତା'ପରେ ମୋ ଉପରେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ସେହି ରାମଙ୍କୁ ହିଁ ସେମାନେ ରୋକିଲେ।
5.182.28
महर्षयः कृपायुक्ताः क्रोधाविष्टोऽपि भार्गवः ।
समाहरदमेयात्मा शरं कालानलोपमम् ॥ ५.१८२.२८ ॥
ମହର୍ଷିମାନେ କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ; ଭାର୍ଗବ କ୍ରୋଧରେ ଆବିଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଅପରିମେୟ ଆତ୍ମାବାନ୍ ସେ କାଳାଗ୍ନି ପରି ବାଣ ସଂକୋଚ କଲେ।
5.182.29
सतो रविर्मन्दमरीचिमण्डलो ।
जगामास्तं पांसुपुञ्जावगूढः
निशा व्यगाहत्सुखशीतमारुता ।
ततो युद्धं प्रत्यवहारयाव- ॥ ५.१८२.२९ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କିରଣ ମଳିନ ହେଲା; ସେ ଧୂଳିରାଶି ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ଅସ୍ତ ହେଲେ। ସୁଖଦ ଶୀତଳ ପବନ ସହିତ ରାତି ପ୍ରବେଶ କଲା। ତେବେ ଆମେ ଦୁହେଁ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କଲୁ।
5.182.30
एवं राजन्नवहारो बभूव ।
ततः पुनर्विमलेऽभूत्सुघोरम्।
कल्यंकल्यं विंशतिं वै दिनानि ।
तथैव चान्यानि दिनानि त्रीणि ॥ ५.१८२.३० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏହିପରି ଯୁଦ୍ଧବିରତି ହେଲା। ତା'ପରେ ପରିଷ୍କାର ପ୍ରଭାତରେ ଯୁଦ୍ଧ ପୁଣି ଅତି ଭୟଙ୍କର ହେଲା। କୋଡ଼ିଏ ଦିନ, ପ୍ରତିଦିନ, ଏବଂ ସେପରି ଆଉ ତିନି ଦିନ।