Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

महाभारत · अध्याय 5.183

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

5.183.1

ततोऽहं निशि राजेन्द्र प्रणम्य शिरसा तदा ।
ब्राह्मणानां पितॄणां च देवतानां च सर्वशः ॥ ५.१८३.१ ॥

तेव्हा, हे राजेंद्रा, रात्री मस्तक नमवून मी ब्राह्मण, पितर आणि सर्व देवतांना प्रणाम केला.

5.183.2

नक्तंचराणां भूतानां राजन्यानां विशांपते ।
शयनं प्राप्य रहिते मनसा समचिन्तयम् ॥ ५.१८३.२ ॥

हे विशांपते, रात्री संचार करणाऱ्या प्राण्यांमध्ये आणि क्षत्रियांमध्ये, एकांतात शय्येवर पडून मी मनात नीट विचार केला.

5.183.3

जामदग्न्येन मे युद्धमिदं परमदारुणम् ।
अहानि च बहून्यद्य वर्तते सुमहात्ययम् ॥ ५.१८३.३ ॥

जमदग्नीचा पुत्र (परशुराम) याच्याशी माझे हे युद्ध अत्यंत भयानक आहे; आजही अनेक दिवसांपासून ते मोठ्या संकटात चालू आहे.

5.183.4

न च रामं महावीर्यं शक्नोमि रणमूर्धनि ।
विजेतुं समरे विप्रं जामदग्न्यं महाबलम् ॥ ५.१८३.४ ॥

रणांगणाच्या अग्रभागी महापराक्रमी रामाला, त्या महाबली जमदग्नीच्या पुत्र ब्राह्मणाला युद्धात जिंकण्यास मी समर्थ नाही.

5.183.5

यदि शक्यो मया जेतुं जामदग्न्यः प्रतापवान् ।
दैवतानि प्रसन्नानि दर्शयन्तु निशां मम ॥ ५.१८३.५ ॥

माझ्याकडून प्रतापी जमदग्नीच्या पुत्रावर विजय मिळवणे शक्य असेल, तर प्रसन्न देवतांनी रात्री मला (त्याचे संकेत) दाखवावेत.

5.183.6

ततो निशि च राजेन्द्र प्रसुप्तः शरविक्षतः ।
दक्षिणेनेह पार्श्वेन प्रभातसमये तदा ॥ ५.१८३.६ ॥

मग, हे राजेंद्रा, रात्री बाणांनी जखमी होऊन मी उजव्या कुशीवर झोपलो होतो; तेव्हा प्रभातसमयी.

5.183.7

ततोऽहं विप्रमुख्यैस्तैर्यैरस्मि पतितो रथात् ।
उत्थापितो धृतश्चैव मा भैरिति च सान्त्वितः ॥ ५.१८३.७ ॥

नंतर मी रथातून पडलो तेव्हा त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी मला उचलले, धरले आणि "घाबरू नकोस" असे म्हणून सांत्वन दिले.

5.183.8

त एव मां महाराज स्वप्ने दर्शनमेत्य वै ।
परिवार्याब्रुवन्वाक्यं तन्निबोध कुरूद्वह ॥ ५.१८३.८ ॥

हे महाराजा, स्वप्नात तेच माझ्याजवळ येऊन मला वेढून हे शब्द म्हणाले; हे कुरुश्रेष्ठा, ते ऐक.

5.183.9

उत्तिष्ठ मा भैर्गाङ्गेय न भयं तेऽस्ति किंचन ।
रक्षामहे त्वां कौरव्य स्वशरीरं हि नो भवान् ॥ ५.१८३.९ ॥

उठ, घाबरू नकोस, हे गाङ्गेया; तुला कशाचीही भीती नाही. हे कौरव्या, आम्ही तुझे रक्षण करू, कारण तू आमच्या स्वतःच्या शरीरासारखा आहेस.

5.183.10

न त्वां रामो रणे जेता जामदग्न्यः कथंचन ।
त्वमेव समरे रामं विजेता भरतर्षभ ॥ ५.१८३.१० ॥

जमदग्नीचा पुत्र राम युद्धात कोणत्याही प्रकारे तुला जिंकू शकणार नाही; हे भरतश्रेष्ठा, युद्धात रामाला तूच जिंकशील.

5.183.11

इदमस्त्रं सुदयितं प्रत्यभिज्ञास्यते भवान् ।
विदितं हि तवाप्येतत्पूर्वस्मिन्देहधारणे ॥ ५.१८३.११ ॥

हे अस्त्र तुला अतिशय प्रिय आहे; तू त्याला ओळखशील. पूर्वीच्या देहधारणेत हे तुला माहीत होते.

5.183.12

प्राजापत्यं विश्वकृतं प्रस्वापं नाम भारत ।
न हीदं वेद रामोऽपि पृथिव्यां वा पुमान्क्वचित् ॥ ५.१८३.१२ ॥

हे भारता, हे प्राजापत्य अस्त्र आहे, विश्वकृत व प्रस्वाप नावाचे; हे राम देखील जाणत नाही, आणि पृथ्वीवर कोणताही मनुष्य कधीही जाणत नाही.

5.183.13

तत्स्मरस्व महाबाहो भृशं संयोजयस्व च ।
उपस्थास्यति राजेन्द्र स्वयमेव तवानघ ॥ ५.१८३.१३ ॥

हे महाबाहो, ते स्मर आणि पूर्णपणे योजना कर. हे राजेंद्रा, निष्पापा, ते स्वतःच तुझ्याजवळ उपस्थित होईल.

5.183.14

येन सर्वान्महावीर्यान्प्रशासिष्यसि कौरव ।
न च रामः क्षयं गन्ता तेनास्त्रेण नराधिप ॥ ५.१८३.१४ ॥

ज्या अस्त्राने तू सर्व महापराक्रमी वीरांना वश करशील, हे कौरवा, त्या अस्त्रानेच राम नाश पावणार नाही, हे नराधिपा.

5.183.15

एनसा न तु संयोगं प्राप्स्यसे जातु मानद ।
स्वप्स्यते जामदग्न्योऽसौ त्वद्बाणबलपीडितः ॥ ५.१८३.१५ ॥

हे मानदा, पापाने तू कधीही संयोग प्राप्त करणार नाहीस. तुझ्या बाणांच्या बलाने पीडित होऊन तो जमदग्नीचा पुत्र झोपी जाईल.

5.183.16

ततो जित्वा त्वमेवैनं पुनरुत्थापयिष्यसि ।
अस्त्रेण दयितेनाजौ भीष्म संबोधनेन वै ॥ ५.१८३.१६ ॥

मग त्याला जिंकून तूच त्याला पुन्हा जागे करशील; युद्धात प्रिय अस्त्राने, हे भीष्मा, जागवणाऱ्या मंत्राने निश्चितच.

5.183.17

एवं कुरुष्व कौरव्य प्रभाते रथमास्थितः ।
प्रसुप्तं वा मृतं वेति तुल्यं मन्यामहे वयम् ॥ ५.१८३.१७ ॥

हे कौरव्या, असेच कर, पहाटे रथात बसून. तो झोपलेला आहे की मृत, आम्ही दोन्ही सारखेच मानतो.

5.183.18

न च रामेण मर्तव्यं कदाचिदपि पार्थिव ।
ततः समुत्पन्नमिदं प्रस्वापं युज्यतामिति ॥ ५.१८३.१८ ॥

हे पार्थिवा, रामाकडून तू कधीही मारला जाणार नाहीस. म्हणून उत्पन्न झालेले हे प्रस्वाप अस्त्र योजले जावे, असे.

5.183.19

इत्युक्त्वान्तर्हिता राजन्सर्व एव द्विजोत्तमाः ।
अष्टौ सदृशरूपास्ते सर्वे भासुरमूर्तयः ॥ ५.१८३.१९ ॥

असे बोलून, हे राजा, ते सर्व श्रेष्ठ ब्राह्मण अंतर्धान पावले. ते आठही एकसारख्या रूपाचे होते; सर्वजण तेजस्वी देहाचे होते.